Rig Veda 2.29.1: Mandala 2, Sukta 29, Mantra 1

Sukta 2.29

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)

Devata: Ādityas (especially Varuṇa and Mitra)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

धृतव्रता आदित्या इषिरा आरे मत्कर्त रहसूरिवागः । शृण्वतो वो वरुण मित्र देवा भद्रस्य विद्वाँ अवसे हुवे वः ॥

Recitation with translationRig Veda 2.29.1

Transliteration

dhṛtávratā ādítyā íṣirā āré mátkarta rahasū́r ivā́gaḥ | śṛṇvató vo váruṇa mítra devā bhadrásya vidvā́n ávase huve vaḥ ||

Translation

ಧೃತವ್ರತ ಆದಿತ್ಯರೇ! ಇಷಿರ—ಉತ್ಕಟ ಶಕ್ತಿಗಳೇ—ಗುಪ್ತ ಪ್ರೇರಣೆಯಂತೆ ಚಲಿಸುವ ರಹಸ್ಯ ದೋಷವನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ದೂರವಿರಿಸಿ. ಓ ದೇವ ವರుణ ಮತ್ತು ಮಿತ್ರರೇ! ನೀವು ಕೇಳಿರಿ; ಭದ್ರವನ್ನು ತಿಳಿದವರಾಗಿ, ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ನಿಮಗೆ ಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇನೆ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• धृतव्रताः: (you) steadfast in vows / firm in ordinances
• धृतव्रताः: कर्तृ
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: धृत-व्रत (धृ ‘धारणे’ + व्रत) प्रातिपदिक

• आदित्याः: Ādityas (solar deities)
• आदित्याः: कर्तृ (सम्बोधनार्थे अपि)
• Type: Noun
• Root: आदित्य (प्रातिपदिक)

• इषिराः: vigorous, strong, impetuous
• इषिराः: कर्तृ (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: इषिर (प्रातिपदिक)

• आरे: far away, at a distance
• आरे: अधिकारण (भावे: ‘दूरम्’)
• Type: Indeclinable
• Root: आरे (अव्यय)

• मत्कर्त: O doer/agent for me; O my maker/helper
• मत्कर्त: सम्बोधन
• Type: Noun (compound)
• Root: मत् + कर्तृ (कृ ‘करणे’ → कर्तृ) प्रातिपदिक

• रहसूरिवागः: whose speech/utterance moves in secrecy; secret-counselled/hidden-speaking
• रहसूरिवागः: कर्तृ (विशेषणरूपेण देवेषु)
• Type: Noun/Adjective (bahuvrīhi-like epithet)
• Root: रहसू-रि-वाग (रहसू ‘गुप्त/रहस्य’ + रि (रि/री ‘गत्यर्थ’/‘प्रेरणे’—उपसर्गीय-तत्पुरुषभावः) + वाग् ‘वच्’ प्रातिपदिक) समास

• शृण्वतः: of (me) listening / while (I) listen
• शृण्वतः: कर्तृ (कृदन्त-कर्तृ; सम्बन्ध-षष्ठी)
• Type: Participle
• Root: शृ (धातु) → शृण्वत् (वर्तमान कृदन्त, शतृ)

• वः: of you / your
• वः: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• वरुण: O Varuṇa
• वरुण: सम्बोधन
• Type: Noun (deity name)
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• मित्र: O Mitra
• मित्र: सम्बोधन
• Type: Noun (deity name)
• Root: मित्र (प्रातिपदिक)

• देवाः: O gods
• देवाः: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• भद्रस्य: of the good (thing), of welfare
• भद्रस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun/Adjective (substantivized)
• Root: भद्र (प्रातिपदिक)

• विद्वान्: knowing, wise
• विद्वान्: कर्तृ (हुवे इत्यस्य)
• Type: Participle (adjectival)
• Root: विद् (धातु) → विद्वस् (कृदन्त, क्तवतु-प्रत्ययार्थ ‘knowing’)

• अवसे: for help/protection
• अवसे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: अवस् (प्रातिपदिक; ‘help, protection’)

• हुवे: I call/invoke
• हुवे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: हू (धातु ‘आह्वाने’)

• वः: you (all)
• वः: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)