Rig Veda 10.95.2: Mandala 10, Sukta 95, Mantra 2
Sukta 10.95
Devata: Urvāśī (apsaras) speaking; linked with Uṣas (Dawn) and Vāta (Wind) imagery
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
किमेता वाचा कृणवा तवाहं प्राक्रमिषमुषसामग्रियेव । पुरूरवः पुनरस्तं परेहि दुरापना वात इवाहमस्मि ॥
Transliteration
kím etā́ vācā́ kṛṇavā távā́haṃ prā́kramiṣam uṣásām agriyéva | purū́ravaḥ púnar ástaṃ párehí durā́panā vā́ta ivā́ham asmi ||
Translation
ನಿನ್ನ ಈ ವಾಣಿಯಿಂದ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ? ನಾನು ಉಷಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅಗ್ರಿಯೆಯಂತೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊರಟಿದ್ದೇನೆ. ಹೇ ಪುರೂರವಸ್, ಮತ್ತೆ ನಿನ್ನ ಅಸ್ತ (ಮನೆ) ಕಡೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗು; ನಾನು ಹಿಡಿಯಲು ದುಷ್ಪ್ರಾಪ್ಯ—ಗಾಳಿಯಂತೆ.
Word by Word
किम्what?
किम्:
Karma (प्रश्न-वस्तु)
TypeNoun (pronoun)
Rootकिम् (प्रश्न-सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एताthese two (things)
एता:
Karma (उक्त-वस्तु)
TypeNoun (pronoun)
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाचाwith speech / by words
वाचा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootवाच् (स्त्री. प्रातिपदिक)
कृणवाshall I do / should I make?
कृणवा:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
तवof you / your
तव:
सम्बन्ध
TypeNoun (pronoun)
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अहम्I
अहम्:
Kartā
TypeNoun (pronoun)
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
प्रforth / forward
प्र:
(क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
अक्रमिषम्I stepped / I went
अक्रमिषम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootक्रम् (धातु)
उषसाम्of the dawns
उषसाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootउषस् (स्त्री. प्रातिपदिक)
अग्रियेin the foremost (place)
अग्रिये:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootअग्रिय (विशेषण-प्रातिपदिक < अग्र)
इवlike / as
इव:
(उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
पुरूरवःO Purūravas
पुरूरवः:
सम्बोधन
TypeNoun (proper name)
Rootपुरूरवस् (पुं. प्रातिपदिक; संबोधन)
पुनःagain
पुनः:
(क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
अस्तम्homeward / to home
अस्तम्:
Adhikaraṇa (गति-लक्ष्य)
TypeIndeclinable
Rootअस्तम् (अव्यय/नाम; ‘home, to home’)
परेहिgo away / depart
परेहि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootइ (धातु; उपसर्ग परा-)
दुरापनाhard to attain / hard to reach
दुरापना:
Kartā (विशेष्य ‘अहम्’ का विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुरापना (विशेषण-प्रातिपदिक; दुर् + आपन/आप्)
वातःwind
वातः:
Kartā (उपमान-रूपेण)
TypeNoun
Rootवात (पुं. प्रातिपदिक)
इवlike
इव:
(उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
अहम्I
अहम्:
Kartā
TypeNoun (pronoun)
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्मिam
अस्मि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
