Rig Veda 10.170.3: Mandala 10, Sukta 170, Mantra 3

Sukta 10.170

Devata: Sūrya / Jyotis (the supreme Light, Bṛhat)

Samhita Patha (Devanagari)

इदं श्रेष्ठं ज्योतिषां ज्योतिरुत्तमं विश्वजिद्धनजिदुच्यते बृहत् । विश्वभ्राड्भ्राजो महि सूर्यो दृश उरु पप्रथे सह ओजो अच्युतम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.170.3

Transliteration

idáṁ śréṣṭhaṁ jyótiṣāṁ jyótir uttamáṁ viśvajíd dhanajíd ucyate bṛhát | viśvabhrā́ḍ bhrā́jo máhi sū́ryo dṛśé urú paprathé sáha ójo ácyutam ||

Translation

ಇದು ಜ್ಯೋತಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಜ್ಯೋತಿ, ಪರಮ ಪ್ರಕಾಶ; ಇದನ್ನು ‘ಬೃಹತ್’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ—ವಿಶ್ವಜಿತ್, ಧನಜಿತ್, ಲೋಕವನ್ನೂ ಸಂಪತ್ತನ್ನೂ ಜಯಿಸುವವ. ವಿಶ್ವಭ್ರಾಟ್, ಮಹಾಭ್ರಾಜ—ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಸೂರ್ಯ—ತನ್ನ ಅಚ್ಯುತ ಓಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸಹಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿಶಾಲವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಹರಡಿದೆ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इदम्: this
• इदम्: Kartā (वाक्यविषयः)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• श्रेष्ठम्: best, most excellent
• श्रेष्ठम्: Kartā (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: श्रेष्ठ (प्रातिपदिक; श्रेयस्/श्रेष्ठ-)

• ज्योतिषाम्: of lights
• ज्योतिषाम्: सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः)
• Type: Noun
• Root: ज्योतिस् (प्रातिपदिक)

• ज्योतिः: light
• ज्योतिः: Kartā (समासार्थे/उपपद-निर्देशः)
• Type: Noun
• Root: ज्योतिस् (प्रातिपदिक)

• उत्तमम्: highest
• उत्तमम्: Kartā (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)

• विश्वजित्: all-conquering
• विश्वजित्: Kartā (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: विश्व-जित् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √जि ‘जय’ + क्विप्)

• धनजित्: wealth-winning
• धनजित्: Kartā (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: धन-जित् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √जि ‘जय’ + क्विप्)

• उच्यते: is called
• उच्यते: (कर्मणि) भाव/कर्म-प्रधान; कर्तृ-निर्देशः अप्रकटः
• Type: Verb
• Root: √वच् (वच्) — कर्मणि-प्रयोगः

• बृहत्: the great, the vast
• बृहत्: Kartā (उच्यते इत्यस्य विषयः/नाम)
• Type: Adjective/Noun
• Root: बृहन्त् (प्रातिपदिक)

• विश्वभ्राट्: shining over all
• विश्वभ्राट्: Kartā (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: विश्व-भ्राज्/भ्राट् (कृदन्त/प्रातिपदिक; √भ्राज् ‘दीप्तौ’)

• भ्राजः: the radiance; the radiant one
• भ्राजः: Kartā (विशेषण/उपाधि)
• Type: Noun
• Root: भ्राजस् (प्रातिपदिक; √भ्राज्)

• महि: greatly
• महि: विशेषण (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Indeclinable
• Root: महि (अव्यय; ‘महद्’ से)

• सूर्यः: the Sun
• सूर्यः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)

• दृशे: for seeing; for sight
• दृशे: Sampradāna (प्रयोजन/लक्ष्यः)
• Type: Noun
• Root: दृश् (प्रातिपदिक; ‘दर्शन’)

• उरु: widely, broad
• उरु: विशेषण (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Adjective/Adverb
• Root: उरु (प्रातिपदिक)

• पप्रथे: has spread forth
• पप्रथे: Kartā (सूर्यः)
• Type: Verb
• Root: √प्रथ् (प्रथ्) + परस्मैपद

• सह: together with
• सह: सहकारक (सह-सम्बन्धः)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय/उपसर्गार्थ)

• ओजः: strength, vigor
• ओजः: Karaṇa/सहचर (सह इत्यनेन सह)
• Type: Noun
• Root: ओजस् (प्रातिपदिक)

• अच्युतम्: unfailing, unshaken
• अच्युतम्: Karaṇa/सहचर (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: अ-च्युत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √च्यु ‘चलने’ + क्त)