Rig Veda 10.113.6: Mandala 10, Sukta 113, Mantra 6

Sukta 10.113

Devata: Indra (Vṛtrahan, releaser of the Waters)

Chandas: Trishtubh (probable; requires verification)

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्रस्यात्र तविषीभ्यो विरप्शिन ऋघायतो अरंहयन्त मन्यवे । वृत्रं यदुग्रो व्यवृश्चदोजसापो बिभ्रतं तमसा परीवृतम् ॥

Recitation with translationRig Veda 10.113.6

Transliteration

indrasyā́tra taviṣībhyo vi-rapśina ṛghāyato araṃhayanta manyáve | vṛtráṃ yad ugró vyàvṛścad ójasā́po bíbhrataṃ támasā párīvṛtam ||

Translation

ಇಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನ ತವಿಷಿಗಳಿಂದ (ಪ್ರಚಂಡ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ) ವ್ಯಾಪಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಅವನ ಯುದ್ಧಕ್ರೋಧಕ್ಕಾಗಿ ಉಗ್ರ ವೇಗಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸಿದರು; ಆಗ ಉಗ್ರನಾದ ಇಂದ್ರನು ತನ್ನ ಓಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಪಃ (ಜಲಗಳನ್ನು) ಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿದ್ದ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ತಮಸಿನಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿದ್ದ ವೃತ್ರನನ್ನು ಚಿದ್ರಿಸಿ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्रस्य: of Indra
• इन्द्रस्य: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• अत्र: here
• अत्र: अधिकारण
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)

• तविषीभ्यः: from/through the mighty powers
• तविषीभ्यः: अपादान
• Type: Noun
• Root: तविषी (प्रातिपदिक)

• विरप्शिनः: the strong/active (ones)
• विरप्शिनः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: विरप्शिन् (प्रातिपदिक)

• ऋघायतः: raging, roaring
• ऋघायतः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: ऋघाय (कृदन्त-प्रातिपदिक; √ऋघाय्/ऋघ् ‘to rage/roar’)

• अरंहयन्त: they made (him) hasten / they sped
• अरंहयन्त: कर्तृ (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √रंह्/रंहय् (धातु; causative)

• मन्यवे: for wrath / for (Indra’s) fury
• मन्यवे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: मन्यु (प्रातिपदिक)

• वृत्रम्: Vṛtra
• वृत्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वृत्र (प्रातिपदिक)

• यत्: when/that which
• यत्: कर्म (correlative)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम)

• उग्रः: the fierce one
• उग्रः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: उग्र (प्रातिपदिक)

• व्यवृश्चत्: he cut asunder
• व्यवृश्चत्: कर्तृ (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि + √वृश्च् (धातु)

• ओजसा: with strength
• ओजसा: करण
• Type: Noun
• Root: ओजस् (प्रातिपदिक)

• अपः: the waters
• अपः: कर्म
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)

• बिभ्रतम्: bearing, holding
• बिभ्रतम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Participle (Adjectival)
• Root: √भृ (धातु; शतृ-प्रत्यय)

• तमसा: with darkness
• तमसा: करण
• Type: Noun
• Root: तमस् (प्रातिपदिक)

• परिवृतम्: enveloped, covered
• परिवृतम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Participle (Adjectival)
• Root: परि + √वृ (धातु; क्त-प्रत्यय)