Rig Veda 1.91.2: Mandala 1, Sukta 91, Mantra 2

Sukta 1.91

Devata: Soma

Samhita Patha (Devanagari)

त्वं सोम क्रतुभिः सुक्रतुर्भूस्त्वं दक्षैः सुदक्षो विश्ववेदाः । त्वं वृषा वृषत्वेभिर्महित्वा द्युम्नेभिर्द्युम्न्यभवो नृचक्षाः ॥

Recitation with translationRig Veda 1.91.2

Transliteration

tváṃ sóma krátubhiḥ sukrátur bhūs tváṃ dákṣaiḥ sudákṣo viśvávedāḥ | tváṃ vṛ́ṣā vṛṣatvébhir mahitvā́ dyumnébhiḥ dyumnī́ abhavo nṛcákṣāḥ ||

Translation

ಓ ಸೋಮ, ನೀನು ಕ್ರತುಗಳಿಂದ ಸುಕ್ರತು—ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮರ್ಥ; ನೀನು ದಕ್ಷಗಳಿಂದ ಸುದಕ್ಷ—ವಿವೇಕದಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಕುಶಲ—ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವೇದಾ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದವನು. ನೀನು ವೃಷಾ, ವೃಷತ್ವಗಳಿಂದ; ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಮಹಿತ್ವ ಹಾಗೂ ದ್ಯುಮ್ನಗಳು—ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಸಾಧನೆಗಳು—ಇವುಗಳಿಂದ ನೀನು ನೃಚಕ್ಷಾಃ, ಮನುಷ್ಯರ ದ್ರಷ್ಟನಾಗುವೆ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वम्: thou, you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सोम: O Soma
• सोम: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• क्रतुभिः: with (thy) powers/insights (kratus)
• क्रतुभिः: करण
• Type: Noun
• Root: क्रतु (प्रातिपदिक)

• सुक्रतुः: of good resolve, very wise
• सुक्रतुः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु-क्रतु (प्रातिपदिक; उपसर्ग/उपपद-समास)

• भूः: thou wast / became
• भूः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)

• त्वम्: thou
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• दक्षैः: with skills/abilities (dakṣas)
• दक्षैः: करण
• Type: Noun
• Root: दक्ष (प्रातिपदिक)

• सुदक्षः: very skillful
• सुदक्षः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु-दक्ष (प्रातिपदिक)

• विश्ववेदाः: knower of all
• विश्ववेदाः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: विश्व-विद्/वेद (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास: ‘all-knowing’)

• त्वम्: thou
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• वृषा: the bull; the mighty one
• वृषा: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Noun/Adjective
• Root: वृषन्/वृष (प्रातिपदिक)

• वृषत्वेभिः: with acts/qualities of bullhood, with virilities
• वृषत्वेभिः: करण
• Type: Noun (abstract)
• Root: वृषत्व (प्रातिपदिक; -त्व भाव-प्रत्यय)

• महित्वा: with greatness
• महित्वा: करण
• Type: Noun (abstract)
• Root: महित्व (प्रातिपदिक; -त्व)

• द्यु्म्नेभिः: with splendors, with glories
• द्यु्म्नेभिः: करण
• Type: Noun
• Root: द्यु्म्न (प्रातिपदिक)

• द्यु्म्न्यः: splendid, glorious
• द्यु्म्न्यः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: द्यु्म्न्य (प्रातिपदिक; द्यु्म्न + यत्/य)

• अभवः: thou becamest
• अभवः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)

• नृचक्षाः: whose gaze is on men; man-observing
• नृचक्षाः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: नृ-चक्षस् (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि: ‘having men as (thy) gaze/seen’)