सोपान-प्रवेश: ‘भक्ति का जन्म’ और ‘मंगल के संस्कार’ का द्वार। बालकाण्ड में रामकथा केवल कथानक नहीं, साधक के चित्त में ‘श्रद्धा–प्रेम–मंगल’ की प्रथम स्थापना है। यहाँ विवाह-उत्सव जैसे सामाजिक संस्कार भी ‘ईश्वर-सान्निध्य’ में रूपान्तरित होकर साधना बनते हैं—सुनना/गाना/स्मरण करना ही सीढ़ी का पहला पायदान है।
ಈ ಖಂಡ-ಖಂಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ರಸಪ್ರಧಾನತೆ ‘ಮಂಗಳ’ ಮತ್ತು ‘ಉತ್ಸಾಹ’ (ಆನಂದ-ರಸ)ದದು; ಅದರೊಳಗೆ ಕರುಣ-ಕೋಮಲ ವಿನಯ (ದಾಸ್ಯ-ಭಾವ)ದ ಧಾರೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ದೃಶ್ಯಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ರಾಜ ದಶರಥನ ಅನುರಾಗ, ಕುಟುಂಬಸಹಿತ ಚರಣಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ನಮಿಸುವಿಕೆ, ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರ ಪ್ರಸನ್ನತೆ—ಇವೆಲ್ಲ ‘ರಾಜಧರ್ಮ’ ಮತ್ತು ‘ಭಕ್ತಿ-ಧರ್ಮ’ಗಳ ಸಂಗಮವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತವೆ. ತುಲಸಿಯ ಕಾವ್ಯಶಿಲ್ಪ ಇಲ್ಲಿ ಕಥೆಗಿಂತಲೂ ‘ಅನುಭವ-ಪ್ರಮಾಣ’ವಾಗುತ್ತದೆ: “ನಿಜ ಗಿರಾ ಪಾವನಿ ಕರನ ಕಾರನ” ಎಂದು ಹೇಳಿ ವಾಣಿಯನ್ನೇ ತೀರ್ಥವನ್ನಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿವಾಹೋತ್ಸವದ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಅವರು ಸಾಧಕನಿಗೆ ಸಾಧನಾ-ನಿಯಮವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ—ಯಾರು ಸಾದರವಾಗಿ ಹಾಡಿ/ಕೇಳುತ್ತಾರೋ ಅವರಿಗೆ ‘ಸದಾ ಸುಖ’ದ ಆಶ್ವಾಸನೆ. ಹೀಗೆ ಬಾಲಕಾಂಡದ ಈ ಅಂಶ ಸೋಪಾನ-ಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ‘ಶ್ರವಣ-ಕೀರ್ತನ’ವನ್ನು ಮೂಲ ಸಾಧನವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿ, ರಾಮ-ಸೀಯ-ಯಶವನ್ನು ‘ಮಂಗಳಾಯತನ’ (ಕಲ್ಯಾಣ-ಆಶ್ರಯ)ವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುತ್ತದೆ.
Verse 756 (चौपाई)
सुदिन सोधि कल कंकन छौरे। मंगल मोद बिनोद न थोरे।। नित नव सुखु सुर देखि सिहाहीं। अवध जन्म जाचहिं बिधि पाहीं।। बिस्वामित्रु चलन नित चहहीं। राम सप्रेम बिनय बस रहहीं।। दिन दिन सयगुन भूपति भाऊ। देखि सराह महामुनिराऊ।। मागत बिदा राउ अनुरागे। सुतन्ह समेत ठाढ़ भे आगे।। नाथ सकल संपदा तुम्हारी। मैं सेवकु समेत सुत नारी।। करब सदा लरिकनः पर छोहू। दरसन देत रहब मुनि मोहू।। अस कहि राउ सहित सुत रानी। परेउ चरन मुख आव न बानी।। दीन्ह असीस बिप्र बहु भाँती। चले न प्रीति रीति कहि जाती।। रामु सप्रेम संग सब भाई। आयसु पाइ फिरे पहुँचाई।।
Verse 757 (दोहा/सोरठा)
राम रूपु भूपति भगति ब्याहु उछाहु अनंदु। जात सराहत मनहिं मन मुदित गाधिकुलचंदु।।360।।
Verse 758 (चौपाई)
बामदेव रघुकुल गुर ग्यानी। बहुरि गाधिसुत कथा बखानी।। सुनि मुनि सुजसु मनहिं मन राऊ। बरनत आपन पुन्य प्रभाऊ।। बहुरे लोग रजायसु भयऊ। सुतन्ह समेत नृपति गृहँ गयऊ।। जहँ तहँ राम ब्याहु सबु गावा। सुजसु पुनीत लोक तिहुँ छावा।। आए ब्याहि रामु घर जब तें। बसइ अनंद अवध सब तब तें।। प्रभु बिबाहँ जस भयउ उछाहू। सकहिं न बरनि गिरा अहिनाहू।। कबिकुल जीवनु पावन जानी।।राम सीय जसु मंगल खानी।। तेहि ते मैं कछु कहा बखानी। करन पुनीत हेतु निज बानी।।
[ಮೂಲ ಪಾಠ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ: “Content Filtered” ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಚೌಪಾಯಿ ಪದ್ಯದ ನಿಜವಾದ ಪಠ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿರಿ; ನಾನು ಅದರ ಭಕ್ತಿ-ರಸಪೂರ್ಣ ಕನ್ನಡಾನುವಾದವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.]
Verse 759 (छंद)
निज गिरा पावनि करन कारन राम जसु तुलसी कह्यो। रघुबीर चरित अपार बारिधि पारु कबि कौनें लह्यो।। उपबीत ब्याह उछाह मंगल सुनि जे सादर गावहीं। बैदेहि राम प्रसाद ते जन सर्बदा सुखु पावहीं।।
[ಮೂಲ ಪಾಠ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ: “Content Filtered” ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಛಂದದ ನಿಜವಾದ ಪಠ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿರಿ; ನಾನು ಅದರ ಲಯ-ಭಾವ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಕನ್ನಡಾನುವಾದವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.]
Verse 760 (दोहा/सोरठा)
सिय रघुबीर बिबाहु जे सप्रेम गावहिं सुनहिं। तिन्ह कहुँ सदा उछाहु मंगलायतन राम जसु।।361।।
[ಮೂಲ ಪಾಠ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ: “Content Filtered” ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ದೋಹಾ/ಸೋರಠಾ ಪದ್ಯದ ನಿಜವಾದ ಪಠ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿರಿ; ನಾನು ಅದರ ಆತ್ಮೀಯ-ಕಾವ್ಯಮಯ ಕನ್ನಡಾನುವಾದವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.]
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Ramcharitmanas in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.