Sarga 62

Verse 1

शुनश्शेफं नरश्रेष्ठ गृहीत्वा तु महायशा:।व्यश्राम्यत् पुष्करे राजा मध्याह्ने रघुनन्दन।।।।

ಓ ನರಶ್ರೇಷ್ಠ, ಓ ರಘುನಂದನ, ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯಾದ ರಾಜನು ಶುನಶ್ಶೇಫನನ್ನು ಜೊತೆಗಿಟ್ಟು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಪುಷ್ಕರದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದನು.

Verse 2

तस्य विश्रममाणस्य शुनश्शेफो महायशा:।पुष्करक्षेत्रमागम्य विश्वामित्रं ददर्श ह।।।।तप्यन्तमृषिभिस्सार्धं मातुलं परमातुर:।

ಅವನು ವಿಶ್ರಾಂತಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ, ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಶುನಶ್ಶೇಫನು ಪರಮಾತುರನಾಗಿ ಪುಷ್ಕರಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಋಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ತನ್ನ ಮಾವ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನನ್ನು ಕಂಡನು.

Verse 3

विवर्णवदनो दीनस्तृष्णया च श्रमेण च।।।।पपाताङ्के मुनेराशु वाक्यं चेदमुवाच ह।

ಮುಖದ ವರ್ಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ದಾಹ ಮತ್ತು ಶ್ರಮದಿಂದ ದೀನನಾದ ಅವನು ತಕ್ಷಣವೇ ಮುನಿಯ ಮಡಿಲಿಗೆ ಬಿದ್ದು, ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 4

न मेऽस्ति माता न पिता ज्ञातयो बान्धवा: कुत:।।।।त्रातुमर्हसि मां सौम्य धर्मेण मुनिपुङ्गव।

ನನಗೆ ತಾಯಿ ಇಲ್ಲ, ತಂದೆಯೂ ಇಲ್ಲ; ಹಾಗಾದರೆ ಬಂಧು-ಬಳಗ ಎಲ್ಲಿಂದ? ಹೇ ಸೌಮ್ಯ, ಹೇ ಮುನಿಪುಂಗವ, ಧರ್ಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

Verse 5

त्राता त्वं हि मुनिश्रेष्ठ सर्वेषां त्वं हि भावन:।।।।राजा च कृतकार्यस्स्यादहं दीर्घायुरव्यय:।स्वर्गलोकमुपाश्नीयां तपस्तप्त्वाह्यनुत्तमम्।।।।

ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ನೀನೇ ನಿಜವಾದ ರಕ್ಷಕ; ನೀನು ಎಲ್ಲರ ಹಿತವನ್ನು ಪೋಷಿಸುವವನು. ರಾಜನ ಕಾರ್ಯ ಸಿದ್ಧವಾಗಲಿ; ನನಗೆ ದೀರ್ಘ, ಅವ್ಯಯ ಆಯುಷ್ಯ ದೊರಕಲಿ; ಮತ್ತು ಅನುತ್ತಮ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿ ನಾನು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲಿ.

Verse 6

त्राता त्वं हि मुनिश्रेष्ठ सर्वेषां त्वं हि भावन:।।1.62.5।।राजा च कृतकार्यस्स्यादहं दीर्घायुरव्यय:।स्वर्गलोकमुपाश्नीयां तपस्तप्त्वाह्यनुत्तमम्।।1.62.6।।

ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ನೀನೇ ನಿಜವಾದ ರಕ್ಷಕ; ನೀನು ಎಲ್ಲರ ಹಿತವನ್ನು ಪೋಷಿಸುವವನು. ರಾಜನ ಕಾರ್ಯ ಸಿದ್ಧವಾಗಲಿ; ನನಗೆ ದೀರ್ಘ, ಅವ್ಯಯ ಆಯುಷ್ಯ ದೊರಕಲಿ; ಮತ್ತು ಅನುತ್ತಮ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿ ನಾನು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲಿ.

Verse 7

त्वं मे नाथो ह्यनाथस्य भव भव्येन चेतसा।पितेव पुत्रं धर्मात्मं स्त्रातुमर्हसि किल्बिषात्।।।।

ನಾನು ಅನಾಥನು; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನೇ ನನ್ನ ನಾಥನಾಗು. ಮಂಗಳಕರ, ಕರುಣಾಮಯ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನನ್ನ ಸ್ವಾಮಿಯಾಗು. ಹೇ ಧರ್ಮಾತ್ಮ, ತಂದೆ ಮಗನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಂತೆ, ನನ್ನನ್ನು ಪಾಪ ಮತ್ತು ಭಯದಿಂದ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಉದ್ಧರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

Verse 8

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा विश्वामित्रो महातपा:।सान्त्वयित्वा बहुविधं पुत्रानिदमुवाच ह।।।।

ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಅವನನ್ನು ಅನೇಕ ವಿಧವಾಗಿ ಸಾಂತ್ವನಗೊಳಿಸಿ, ನಂತರ ತನ್ನ ಪುತ್ರರಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 9

यत्कृते पितर: पुत्रान् जनयन्ति शुभार्थिन:।परलोकहितार्थाय तस्य कालोऽयमागत:।।1.62.9।।

ಶುಭವನ್ನು ಬಯಸುವ ಪಿತೃಮಾತೃಗಳು ಪುತ್ರರನ್ನು ಜನಿಸುವುದು ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಎಂದರೆ—ಪರಲೋಕಹಿತಕ್ಕಾಗಿ—ಆ ಸಮಯವು ಈಗ ಬಂದಿಹುದು.

Verse 10

अयं मुनिसुतो बालो मत्तश्शरणमिच्छति।अस्य जीवितमात्रेण प्रियं कुरुत पुत्रका:।।।।

ಈ ಮುನಿಪುತ್ರ ಬಾಲಕನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಶರಣಾಗತಿಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ; ಓ ಪುತ್ರಕರೇ, ಕೇವಲ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವುದರಿಂದ ಅವನ ಆಶಯವನ್ನು ಪೂರೈಸಿ ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವನ್ನು ಮಾಡಿರಿ.

Verse 11

सर्वे सुकृतकर्माणस्सर्वे धर्मपरायणा: ।पशुभूता नरेन्द्रस्य तृप्तिमग्ने: प्रयच्छत ।।।।

ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಿಗಳೂ ಧರ್ಮಪರಾಯಣರೂ ಆಗಿದ್ದೀರಿ; ರಾಜನ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಪಶುರೂಪವಾಗಿ ಸಮರ್ಪಿತರಾಗಿ ಅಗ್ನಿದೇವನಿಗೆ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿರಿ.

Verse 12

नाथवांश्च शुनश्शेफो यज्ञश्चाविघ्नितो भवेत्।देवतास्तर्पिताश्चस्युर्मम चापि कृतं वच:।।।।

ಆಗ ಶುನಶ್ಶೇಫನಿಗೆ ರಕ್ಷಕನಿರುತ್ತಾನೆ; ಯಜ್ಞವು ನಿರ್ವಿಘ್ನವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ದೇವತೆಗಳು ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ—ಮತ್ತು ನನ್ನ ವಚನವೂ ನೆರವೇರುತ್ತದೆ.

Verse 13

मुनेस्तु वचनं श्रुत्वा मधुच्छन्दादय स्सुता:।साभिमानं नरश्रेष्ठ सलीलमिदमब्रुवन्।।।।

ಮುನಿಯ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಧುಚ್ಛಂದಸ್ ಮೊದಲಾದ ಪುತ್ರರು, ಓ ನರಶ್ರೇಷ್ಠ, ಅಭಿಮಾನದಿಂದಲೂ ಸಹಜ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ಭಾವದಿಂದಲೂ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 14

कथमात्मसुतान् हित्वा त्रायसेऽन्यसुतं विभो।अकार्यमिव पश्याम श्श्वमांस इव भोजने।।।।

ಹೇ ವಿಭೋ! ಸ್ವಪುತ್ರರನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಪರಪುತ್ರನನ್ನು ನೀನು ಹೇಗೆ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತೀಯ? ನಮಗೆ ಇದು ಅಕಾರ್ಯವೆನಿಸುತ್ತದೆ—ಭೋಜನದಲ್ಲಿ ಶ್ವಮಾಂಸ ಭಕ್ಷಿಸುವಂತೆಯೇ.

Verse 15

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा पुत्राणां मुनिपुङ्गव:।क्रोधसंरक्तनयनो व्याहर्तुमुपचक्रमे।।।।

ಪುತ্ৰರ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಮುನಿಪುಂಗವನು—ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ—ಉತ್ತರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.

Verse 16

निस्साध्वसमिदं प्रोक्तं धर्मादपि विगर्हितम्।अतिक्रम्य तु मद्वाक्यं दारुणं रोमहर्षणम्।।।।

ಇದು ನಿರ್ಲಜ್ಜವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಧರ್ಮದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ನಿಂದನೀಯವಾಗಿದೆ. ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ನೀನು ಕ್ರೂರವೂ ರೋಮಾಂಚಕರವೂ ಆದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದೀಯೆ.

Verse 17

श्वमांसभोजिनस्सर्वे वासिष्ठा इव जातिषु।पूर्णं वर्षसहस्रं तु पृथिव्यामनुवत्स्यथ।।।।

ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಪೂರ್ಣ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಾಸಿಸುವಿರಿ; ನಾಯಿಮಾಂಸ ಭಕ್ಷಿಸುವವರಾಗಿ—ಆ ಜನಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಷ್ಠರಂತೆ ಎಣಿಸಲ್ಪಡುವಿರಿ.

Verse 18

कृत्वा शापसमायुक्तान् पुत्रान् मुनिवरस्तथा।शुनश्शेफमुवाचार्तं कृत्वा रक्षां निरामयम्।।।।

ಹೀಗೆ ತನ್ನ ಪುತ್ರರನ್ನು ಶಾಪಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಿ, ಮುನಿವರನು ದುಃಖಿತ ಶುನಶ್ಶೇಫನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿ, ಅವನಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನೂ ವ್ಯಥಾಮುಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದನು.

Verse 19

पवित्रपाशैरासक्तो रक्तमाल्यानुलेपन:।वैष्णवं यूपमासाद्य वाग्भिरग्निमुदाहर ।।।।

ಪವಿತ್ರ ಪಾಶಗಳಿಂದ ಬಂಧಿತನಾಗಿ, ಕೆಂಪು ಮಾಲೆ ಹಾಗೂ ಕೆಂಪು ಲೇಪನದಿಂದ ಅಲಂಕರಿತನಾಗಿ, ವೈಷ್ಣವ ಯೂಪದ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗು; ಅಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ತುತಿವಚನಗಳಿಂದ ಅಗ್ನಿದೇವನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸು.

Verse 20

इमे तु गाथे द्वे दिव्ये गायेथा मुनिपुत्रक।अम्बरीषस्य यज्ञेऽस्मिंस्तत स्सिद्धिमवाप्स्यसि।।।।

ಮುನಿಪುತ್ರನೇ, ಅಂಬರೀಷನ ಈ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡು ದಿವ್ಯ ಗಾಥೆಗಳನ್ನು ಪಠಿಸು; ಆಗ ನೀನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.

Verse 21

शुनश्शेफो गृहीत्वा ते द्वे गाथे सुसमाहित:।त्वरया राजसिंहं तमम्बरीषमुवाच ह।।।।

ಶುನಶ್ಶೇಫನು ಆ ಎರಡು ಗಾಥೆಗಳನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಹಿಡಿದು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ, ತ್ವರೆಯಿಂದ ರಾಜಸಿಂಹನಾದ ಅಂಬರೀಷನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 22

राजसिंह महासत्त्व शीघ्रं गच्छावहे सद:।निर्वर्तयस्व राजेन्द्र दीक्षां च समुपाविश।।।।

ಹೇ ರಾಜಸಿಂಹ, ಹೇ ಮಹಾಸತ್ತ್ವ! ಬಾ, ನಾವು ತ್ವರೆಯಿಂದ ಸದಸ್ಸಿಗೆ ಹೋಗೋಣ. ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ, ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಪೂರ್ಣತೆಯವರೆಗೆ ನಿರ್ವಿಘ್ನವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸು.

Verse 23

तद्वाक्यमृषिपुत्रस्य श्रुत्वा हर्षसमुत्सुक: ।जगाम नृपति श्शीघ्रं यज्ञवाटमतन्द्रित:।।।।

ಮುನಿಪುತ್ರನ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಹರ್ಷದಿಂದ ಉತ್ಸುಕನಾದ ನೃಪತಿ ವಿಳಂಬವಿಲ್ಲದೆ ತಕ್ಷಣ ಯಜ್ಞವಾಟದ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸಿದನು.

Verse 24

सदस्यानुमते राजा पवित्रकृतलक्षणम्।पशुं रक्ताम्बरं कृत्वा यूपे तं समबन्धयत्।।।।

ಸದಸ್ಯರ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ರಾಜನು ಪವಿತ್ರ ಕುಶಚಿಹ್ನೆಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಲಕ್ಷಿತನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಕೆಂಪು ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿಸಿ, ಯಜ್ಞಾರ್ಪಿತ ಪಶುವಾಗಿ ಯೂಪಕ್ಕೆ ಅವನನ್ನು ಕಟ್ಟಿದನು.

Verse 25

सबद्धो वाग्भिरग्य्राभिरभितुष्टाव वै सुरौ।इन्द्रमिन्द्रानुजं चैव यथावन्मुनिपुत्रक:।।।।

ಬಂಧಿತನಾಗಿದ್ದರೂ ಮುನಿಪುತ್ರನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಚನಗಳಿಂದ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ದೇವರಾದ ಇಂದ್ರನನ್ನೂ ಇಂದ್ರನ ಅನುಜ ಉಪೇಂದ್ರ (ವಾಮನ)ನನ್ನೂ ಸಂತೋಷಪಡುವಂತೆ ಸ್ತುತಿಸಿದನು.

Verse 26

तत: प्रीत स्सहस्राक्षो रहस्यस्तुतितर्पित:।दीर्घमायुस्तदा प्रादाच्छुनश्शेफाय राघव ।।।।

ನಂತರ ರಹಸ್ಯಸ್ತುತಿಯಿಂದ ತೃಪ್ತನಾದ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ ಇಂದ್ರನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ, ಹೇ ರಾಘವ, ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಶುನಶ್ಶೇಫನಿಗೆ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ದಾನಮಾಡಿದನು.

Verse 27

स च राजा नरश्रेष्ठ यज्ञस्य च समाप्तवान्।फलं बहुगुणं राम सहस्राक्षप्रसादजम्।।।।

ಮತ್ತೆ ಆ ರಾಜನು, ಹೇ ನರಶ್ರೇಷ್ಠ—ಹೇ ರಾಮ—ಯಜ್ಞವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ ಇಂದ್ರನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಬಹುಗುಣ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆದನು.

Verse 28

विश्वामित्रो ऽपि धर्मात्मा भूयस्तेपे महातपा:।पुष्करेषु नरश्रेष्ठ दशवर्षशतानि च।।।।

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನೂ ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾಗಿ ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯಾಗಿ, ಹೇ ನರಶ್ರೇಷ್ಠ, ಪುಷ್ಕರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಹತ್ತು ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು.