Sarga 58

Verse 1

प्रत्याश्वस्तो यदा राजा मोहात्प्रत्यागतं पुनः ।अथाऽजुहाव तं सूतं रामवृत्तान्तकारणात् ॥१॥

ರಾಜನು ಮೂರ್ಚೆಯ ಮೋಹದಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡು ಪುನಃ ಸ್ಥಿರನಾದಾಗ, ರಾಮನ ವೃತ್ತಾಂತದ ನಿಜ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಆ ಸೂತನನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿದನು.

Verses 2-3

अथ सूतो महाराजं कृताञ्जलिरुपस्थितः ।राममेवानुशोचन्तं दुःखशोकसमन्वितम् ॥२॥वृद्धं परमसन्तप्तं नवग्रहमिव द्विपम् ।विनिश्वसन्तं ध्यायन्तमस्वस्थ मिव कुङञरम् ॥३॥

ಆಮೇಲೆ ಸೂತನು ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಮಹಾರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಹಾಜರಾದನು. ವೃದ್ಧ ರಾಜನು ದುಃಖ-ಶೋಕದಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ ರಾಮನನ್ನೇ ಅಳಲುತ್ತ, ಹೊಸದಾಗಿ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಆನೆಯಂತೆ, ಅಸ್ವಸ್ಥ ಕುಂಜರದಂತೆ ಆಳವಾಗಿ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದನು.

Verse 4

राजा तु रजसा सूतं ध्वस्ताङ्गं समुपस्थितम् ।अश्रुपूर्णमुखं दीनमुवाच परमार्तवत् ॥४॥

ರಜದಿಂದ ಲೇಪಿತ ದೇಹವಿಟ್ಟು, ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮುಖದೊಂದಿಗೆ, ಮನಸ್ಸು ಕುಗ್ಗಿ ಸಮೀಪ ನಿಂತಿದ್ದ ಸೂತನನ್ನು ನೋಡಿ ರಾಜನು ಪರಮ ಆರ್ತಿಯಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 5

क्वनु वत्स्यति धर्मात्मा वृक्षमूलमुपाश्रितः ।सोऽत्यन्तसुखित स्सूत किमशिष्यति राघवः ॥५॥

“ವೃಕ್ಷಮೂಲವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಆ ಧರ್ಮಾತ್ಮನು ಎಲ್ಲಿರುವನು? ಓ ಸೂತ, ಸದಾ ಪರಮಸೌಖ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಆ ರಾಘವನು ಈಗ ಏನು ಭುಂಜಿಸುವನು?”

Verse 6

दुःखस्यानुचितो दुःखं सुमन्त्र शयनोचितः ।भूमिपालात्मजो भूमौ शेते कथमनाथवत् ॥६॥

“ಓ ಸುಮಂತ್ರ, ಅವನು ದುಃಖಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನಲ್ಲ; ಶಯನಕ್ಕೆ ಅಭ್ಯಾಸವಿರುವವನು. ಭೂಮಿಪಾಲನ ಪುತ್ರನು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಅನಾಥನಂತೆ ಹೇಗೆ ಮಲಗುವನು?”

Verse 7

यं यान्तमनुयान्ति स्म पदातिरथकुञ्जराः ।स वत्स्यति कथं रामो विजनं वन माश्रितः ॥७॥

ರಾಮನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದನೋ, ಅಲ್ಲಿ ಪಾದಾತಿಗಳು, ರಥಗಳು ಮತ್ತು ಗಜಗಳು ಅವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಈಗ ಆ ರಾಮನು ನಿರ್ಜನ ಏಕಾಂತ ವನದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದಿರುವಾಗ ಹೇಗೆ ವಾಸಿಸುವನು?

Verse 8

व्यालैर्मृगैराचरितं कृष्णसर्पनिषेवितम् ।कथं कुमारौ वैदेह्या सार्धं वन मुपस्थितौ ॥८॥

ವ್ಯಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಮೃಗಗಳು ಸಂಚರಿಸುವ, ಕಪ್ಪು ಸರ್ಪಗಳು ವಾಸಿಸುವ ಆ ವನದಲ್ಲಿ ವೈದೇಹಿಯೊಂದಿಗೆ ಆ ಇಬ್ಬರು ಕುಮಾರರು ಹೇಗೆ ತಂಗುವರು?

Verse 9

सुकुमार्या तपस्विन्या सुमन्त्र सह सीतया ।राजपुत्रौ कथं पादैरवरुह्य रथाद्गतौ ॥९॥

ಹೇ ಸುಮಂತ್ರ! ಸುಕುಮಾರಿಯಾದ, ಈಗ ತಪಸ್ವಿನಿಯಂತೆ ದುಃಖ ಸಹಿಸುವ ಸೀತೆಯೊಂದಿಗೆ, ರಥದಿಂದ ಇಳಿದು ಆ ಇಬ್ಬರು ರಾಜಕುಮಾರರು ಹೇಗೆ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೋದರು?

Verse 10

सिद्धार्थः खलु सूत त्वं येन दृष्टौ ममाऽत्मजौ ।वनान्तं प्रविशन्तौ तावश्विनाविवमन्दरम् ॥१०॥

“ಓ ಸೂತನೇ! ನೀನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಕೃತಾರ್ಥನು; ಏಕೆಂದರೆ ನನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ವನಾಂತಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ನೀನು ಕಂಡೆ— ಮಂದರದ ಕಡೆಗೆ ಅಶ್ವಿನೀಕುಮಾರರು ಸಾಗುವಂತೆ.”

Verse 11

किमुवाच वचो रामः किमुवाच च लक्ष्मणः ।सुमन्त्र वनमासाद्य किमुवाच च मैथिली ॥११॥

“ರಾಮನು ಯಾವ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು? ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಏನು ಹೇಳಿದನು? ಮತ್ತು ಓ ಸುಮಂತ್ರನೇ, ವನವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಮೇಲೆ ಮೈಥಿಲಿ (ಸೀತೆ) ಏನು ಹೇಳಿದಳು?”

Verse 12

आसितं शयितं भुक्तं सूत रामस्य कीर्तय ।जीविष्यामहमेतेन ययातिरिव साधुषु ॥१२॥

ಹೇ ಸೂತನೇ, ರಾಮನು ಎಲ್ಲಿ ಕುಳಿತನು, ಎಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದನು, ಏನು ಭೋಜನ ಮಾಡಿದನು—ಅದೆಲ್ಲವನ್ನು ಹೇಳು. ಇದನ್ನು ಕೇಳುವುದರಿಂದ ನಾನು ಜೀವಿಸುತ್ತೇನೆ; ಸಜ್ಜನರ ಸಂಗದಿಂದ ಯಯಾತಿ ಜೀವಿಸಿದಂತೆ.

Verse 13

इति सूतो नरेन्द्रेण बोधित स्सज्जमानया ।उवाच वाचा राजानं स बाष्पपरिबद्धया ॥१३॥

ಇಂತೆಂದು ರಾಜನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ, ಸೂತನು ಸಂಕೋಚದಿಂದ ತಡೆತಡೆದು ರಾಜನಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು; ಅವನ ಧ್ವನಿ ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಗದ್ಗದಿತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 14

अब्रवीन्मां महाराज धर्ममेवानुपालयन् ।अञ्जलिं राघवः कृत्वा शिरसाऽभिप्रणम्य च ॥१४॥

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: “ಮಹಾರಾಜ, ಧರ್ಮವನ್ನೇ ಪಾಲಿಸುವ ರಾಘವನು ಕೈಮುಗಿದು, ತಲೆಯೊಗ್ಗಿಸಿ ನನಗೆ ಹೀಗೆಂದನು.”

Verse 15

सूत मद्वचनात्तस्य तातस्य विदितात्मनः ।शिरसा वन्दनीयस्य वन्द्यौ पादौ महात्मनः ॥१५॥

“ಹೇ ಸೂತನೇ, ನನ್ನ ಮಾತಿನಿಂದ ನನ್ನ ತಂದೆಗೆ—ಸ್ವಪರಿಚಿತ, ಶಿರಸಾ ವಂದನೀಯ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ—ತಿಳಿಸು: ವಂದನೀಯನಾದ ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಪೂಜ್ಯ ಪಾದಗಳಿಗೆ ನಾನು ತಲೆಬಾಗುತ್ತೇನೆ.”

Verse 16

सर्वमन्तःपुरं वाच्यं सूत मद्वचनात्त्वया ।आरोग्यमविशेषेण यथार्हं चाभिवादनम् ॥१६॥

ಹೇ ಸೂತನೇ, ನನ್ನ ವಚನದಿಂದ ನೀನು ಅಂತಃಪುರದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ—ಯಾವ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ—ಅವರ ಆರೋಗ್ಯವಿಷಯಕ ಕುಶಲಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೂ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನನ್ನ ಅಭಿವಾದನವನ್ನೂ ತಿಳಿಸು।

Verse 17

माता च मम कौसल्या कुशलं चाभिवादनम् ।अप्रमादं च वक्तव्या ब्रूयाश्चैनामिदं वचः ॥१७॥

ಮತ್ತು ನನ್ನ ತಾಯಿ ಕೌಸಲ್ಯೆಗೆ ನನ್ನ ಕುಶಲವನ್ನೂ ಅಭಿವಾದನವನ್ನೂ ತಿಳಿಸು; ಅವಳಿಗೆ ಅಪ್ರಮಾದದಿಂದಿರಲು ಹೇಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಮಾತನ್ನೂ ಅವಳಿಗೆ ನುಡಿಸು।

Verse 18

धर्मनित्या यथाकालमग्न्यगारपरा भव ।देवि देवस्य पादौ च देववत्परिपालय ॥१८॥

ಹೇ ದೇವಿ, ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಸ್ಥಿರಳಾಗಿರು; ಯಥಾಕಾಲ ಅಗ್ನ್ಯಾಗಾರದಲ್ಲಿನ ವಿಧಿಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ತತ್ಪರಳಾಗಿರು; ಮತ್ತು ದೇವನಂತೆ ಇರುವ ಸ್ವಾಮಿಯ ಪಾದಗಳನ್ನು ದೇವವತ್ ಸೇವಿಸು।

Verse 19

अभिमानं च मानं च त्यक्त्वा वर्तस्व मातृषु ।अनु राजानमार्यां च कैकेयीमम्ब कारय ॥१९॥

ಅಭಿಮಾನವನ್ನೂ ಮಾನವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ, ಇತರ ರಾಣಿಯರೊಂದಿಗೆ ತಾಯಂದಿರಂತೆ ಸೌಹಾರ್ದದಿಂದ ವರ್ತಿಸು; ಮತ್ತು ಹೇ ಅಂಬೆ, ಆರ್ಯಳಾದ ಕೈಕೇಯಿಯನ್ನು ರಾಜನ ಕಡೆಗೆ ಸುಪ್ರಸನ್ನಳಾಗಿ ಇರಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸು।

Verse 20

कुमारे भरते वृत्तिर्वर्तितव्या च राजवत् ।अर्थज्येष्ठा हि राजानो राजधर्ममनुस्मर ॥२०॥

ಮತ್ತು ಕುಮಾರ ಭರತನ ಕಡೆಗೂ ರಾಜನಂತೆ ವರ್ತಿಸಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ರಾಜರು ರಾಜತ್ವದಿಂದಲೇ ಜ್ಯೇಷ್ಠರು—ರಾಜಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸು।

Verse 21

भरतः कुशलं वाच्यो वाच्यो मद्वचनेन च ।सर्वास्वेव यथान्यायं वृत्तिं वर्तस्व मातृषु ॥२१॥

ಭರತನಿಗೆ ನನ್ನ ಕುಶಲವನ್ನು ತಿಳಿಸು; ಹಾಗೆಯೇ ನನ್ನ ವಚನವೆಂದು ಹೇಳಿ, ನಮ್ಮ ಎಲ್ಲ ಮಾತೃಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನ್ಯಾಯೋಚಿತವಾಗಿ ವರ್ತಿಸಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಸು.

Verse 22

वक्तव्यश्च महाबाहुरिक्ष्वाकुकुलनन्दनः ।पितरं यौवराज्यस्थो राज्यस्थमनुपालय ॥२२॥

ಮಹಾಬಾಹು ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಕುಲನಂದನ ಭರತನಿಗೆ ಹೇಳು: ಯುವರಾಜನಾಗಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ, ಸಿಂಹಾಸನಸ್ಥ ಪಿತೃನಿಗೆ ವಿಧೇಯನಾಗಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.

Verse 23

अतिक्रान्तवया राजा मास्मैनं व्यवरोरुधः ।कुमार राज्ये जीव त्वं तस्यैवाज्ञाप्रवर्तनात् ॥२३॥

ರಾಜನು ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅತಿಕ್ರಾಂತನಾಗಿದ್ದಾನೆ—ಅವನನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ತಡೆಯಬೇಡ. ನೀನು ಯುವರಾಜನಾಗಿ ಅವನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿ ಬದುಕು.

Verse 24

अब्रवीच्चापि मां भूयो भृशमश्रूणि वर्तयन् ।मातेव मम माता ते द्रष्टव्या पुत्रगर्धिनी ॥२४॥

ಮತ್ತೆ ಬಹಳ ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ನನಗೆ ಹೇಳಿದನು: “ಪುತ್ರದಾಸೆಯುಳ್ಳ ನಿನ್ನ ತಾಯಿ—ನನ್ನ ತಾಯಿಯಂತೆ—ನೀನು ನಿನ್ನ ತಾಯಿಯಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.”

Verse 25

इत्येवं मां महराज ब्रुवन्नेव महायशाः ।रामो राजीवताम्राक्षो भृशमश्रूण्यवर्तयत् ॥२५॥

ಮಹಾರಾಜನೇ, ಹೀಗೆ ನನಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ, ಕಮಲದಂತೆ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಶ್ರೀರಾಮನು ಅಪಾರವಾಗಿ ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸಿದನು.

Verse 26

लक्ष्मणस्तु सुसङ्कृद्धो निश्श्वसन्वाक्यमब्रवीत् ।केनायमपराधेन राजपुत्रो विवासितः ॥२६॥

ಆದರೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಅತ್ಯಂತ ಕೋಪಗೊಂಡು, ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಉಸಿರೆಳೆದಂತೆ ಮಾತಾಡಿದನು: “ಯಾವ ಅಪರಾಧದಿಂದ ಈ ರಾಜಕುಮಾರನನ್ನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿದೆ?”

Verse 27

राज्ञा तु खलु कैकेय्या लघुत्वाश्रित्य शासनम् ।कृतं कार्यमकार्यं वा वयं येनाभिपीडिताः ॥२७॥

ಕೈಕೇಯಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ರಾಜನು ಮಾಡಬೇಕಾದ್ದನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾನೆಯೇ ಅಥವಾ ಮಾಡಬಾರದ್ದನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾನೆಯೇ, ಈ ಕೃತ್ಯದಿಂದ ನಾವು ಪೀಡಿತರಾಗಿದ್ದೇವೆ.

Verse 28

यदि प्रव्राजितो रामो लोभकारणकारितम् ।वरदाननिमित्तं वा सर्वथा दुष्कृतं कृतम् ॥२८॥

ರಾಮನನ್ನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದರೆ—ರಾಜ್ಯಲೋಭದ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದಾಗಲಿ ಅಥವಾ ವರದಾನದ ನೆಪದಿಂದಾಗಲಿ—ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಭಾರೀ ಅಧರ್ಮ, ಮಹಾ ಅನ್ಯಾಯವೇ ನಡೆದಂತಾಗಿದೆ.

Verse 29

इदं तावद्यथाकाममीश्वरस्य कृते कृतम् ।रामस्य तु परित्यागे न हेतु मुपलक्षये ॥२९॥

ಇದು ಕನಿಷ್ಠವೂ ಮನಬಂದಂತೆ ನಡೆದ ಕಾರ್ಯದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ—ಇಶ್ವರನಿಗೆ ಕರ್ತವ್ಯವೆಂಬ ಹೆಸರಲ್ಲಾದರೂ; ಆದರೆ ರಾಮನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಯುಕ್ತ ಕಾರಣ ನನಗೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 30

असमीक्षय समारब्धं विरुद्धं बुध्दिलाघवात् ।जनयिष्यति सङ्क्रोशं राघवस्य विवासनम् ॥३०॥

ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸದೆ ಆರಂಭಿಸಿದ, ನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವಾದ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯ ಲಘುತೆಯಿಂದ ನಡೆದ ರಾಘವನ ವನವಾಸವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಜನರಲ್ಲಿ ಕರುಣ ಕ್ರಂದನ ಮತ್ತು ಆಕ್ರೋಶವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುವುದು.

Verse 31

अहं तावन्महाराजे पितृत्वं नोपलक्ष्ये ।भ्राता भर्ता च बन्धुश्च पिता च मम राघवः ॥३१॥

“ನನಗೆ ಮಹಾರಾಜನಲ್ಲಿ ಇನ್ನು ಪಿತೃತ್ವ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ; ನನಗೆ ರಾಘವನೇ ಸಹೋದರ, ರಕ್ಷಕ, ಬಂಧು ಮತ್ತು ತಂದೆ.”

Verse 32

सर्वर्लोकप्रियं त्यक्त्वा सर्वलोकहिते रतम् ।सर्वलोकोऽनुरज्येत कथं त्वाऽनेनकर्मणा ॥३२॥

“ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪ್ರಿಯನಾಗಿಯೂ, ಸರ್ವಲೋಕಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿಯೂ ಇರುವ ರಾಮನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಇಂತಹ ಕರ್ಮದಿಂದ ಲೋಕವು ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಸಂತೋಷಪಡುವುದು?”

Verse 33

सर्वप्रजाभिरामं हि रामं प्रव्राज्य धार्मिकम् ।सर्वलोकं विरुध्येमं कथं राजा भविष्यसि ॥३३॥

ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಾಗಿ ಸರ್ವಪ್ರಜೆಗೆ ಪ್ರಿಯನಾದ ಶ್ರೀರಾಮನನ್ನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿ, ಸಮಸ್ತ ಲೋಕವನ್ನೇ ವಿರೋಧಿಸಿಕೊಂಡು, ಹೇ ರಾಜಾ, ನೀನು ಹೇಗೆ ಇನ್ನೂ ರಾಜನಾಗಿರುವೆ?

Verse 34

जानकी तु महाराज निश्श्वसन्ती मनस्विनी ।भूतोपहतचित्तेव विष्ठिता विस्मृता स्मिता ॥३४॥

ಆದರೆ, ಮಹಾರಾಜ, ಮನಸ್ವಿನಿಯಾದ ಜಾನಕಿ ಆಳವಾದ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಾ, ಭೂತಗ್ರಸ್ತಚಿತ್ತಳಂತೆ ನಿಂತಿದ್ದಳು—ಸ್ತಂಭಿತಳಾಗಿ, ಮರೆತುಹೋಗಿದಂತೆ, ಆದರೂ ಕ್ಷೀಣ ಸ್ಮಿತವೊಂದನ್ನು ಧರಿಸಿ.

Verse 35

अदृष्टपूर्वव्यसना राज्यपुत्री यशस्विनी ।तेन दुःखेन रुदती नैव मां किञ्चिदब्रवीत् ॥३५॥

ಇದುವರೆಗೆ ದುಃಖವನ್ನು ಕಂಡಿರದ ಆ ಯಶಸ್ವಿನಿ ರಾಜಕುಮಾರಿ, ಆ ಶೋಕದಲ್ಲಿ ಅತ್ತುಕೊಂಡೇ ಇದ್ದಳು; ನನಗೆ ಒಂದೇ ಮಾತನ್ನೂ ಹೇಳಲಾರದೆ ಹೋಯಿತು.

Verse 36

उद्वीक्षमाणा भर्तारं मुखेन परिशुष्यता ।मुमोच सहसा बाष्पं मां प्रयान्तमुदीक्ष्य सा ॥३६॥

ನಾನು ಹೊರಡಲು ತಯಾರಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಅವಳು ಒಣಗಿ ಬಿಳಿಬಣ್ಣಗೊಂಡ ಮುಖದಿಂದ ಪತಿಯ ಕಡೆ ನೋಡಿದಳು; ಮತ್ತು ಅಚಾನಕ ಕಣ್ಣೀರು ಧಾರೆಯನ್ನೇ ಸುರಿಸಿದಳು.

Verse 37

तथैव रामोऽश्रुमुखः कृताञ्जलिः स्थितोऽभवल्लक्ष्मणबाहुपालितः ।तथैव सीता रुदती तपस्विनी निरीक्षते राजरथं तथैव माम् ॥३७॥

ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರೀರಾಮನು ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮುಖದೊಂದಿಗೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿ ನಿಂತಿದ್ದನು; ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಬಾಹುಗಳ ಆಸರೆಯಿಂದ ತಾಳ್ಮೆಗೊಂಡಿದ್ದನು. ಹಾಗೆಯೇ ತಪಸ್ವಿನಿಯಾದ ಸೀತೆಯೂ ಶೋಕದಿಂದ ಅತ್ತು, ರಾಜರಥವನ್ನೂ ನನ್ನನ್ನೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಳು.