Sarga 10

Verse 1

विदर्शिता यदा देवी कुब्जया पापया भृशम् ।तदा शेते स्म सा भूमौ दिग्धविद्धेव किन्नरी ॥१॥

ಪಾಪಿನಿ ಕುಬ್ಜೆಯ ದುಷ್ಟ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ದೇವಿಯ ಮನಸ್ಸು ಅತ್ಯಂತ ವಿಕೃತವಾದಾಗ, ವಿಷಬಾಣದಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡ ಕಿನ್ನರಿಯಂತೆ ಅವಳು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದಳು.

Verse 2

निश्चित्य मनसा कृत्यं सा सम्यगिति भामिनी ।मन्थरायै शनैस्सर्वमाचचक्षे विचक्षणा ॥२॥

ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ‘ಇದೇ ಸಮ್ಯಕ್ ಕ್ರಮ’ ಎಂದು ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿಕೊಂಡ ಆ ಭಾಮಿನಿ ರಾಣಿ, ವಿವೇಕದಿಂದ ಮಂಥರೆಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳಿದಳು।

Verse 3

सा दीना निश्चयं कृत्वा मन्थरावाक्यमोहिता ।नागकन्येव निश्वस्य दीर्घमुष्णं च भामिनी ॥३॥मुहूर्तं चिन्तयामास मार्गमात्मसुखावहम् ।

ಮಂಥರೆಯ ಮಾತಿನ ಮೋಹದಿಂದ ಮರುಳಾಗಿ ದೀನಳಾದ ಆ ಭಾಮಿನಿ ರಾಣಿ ನಿರ್ಣಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು. ನಾಗಕನ್ಯೆಯಂತೆ ದೀರ್ಘವೂ ಉಷ್ಣವೂ ಆದ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಾ, ಕ್ಷಣಕಾಲ ತನ್ನ ಸುಖವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿತು.

Verse 4

सा सुहृच्चार्थकामा च तं निशम्य सुनिश्चयम् ॥४॥बभूव परमप्रीता सिध्दिं प्राप्येव मन्थरा ।

ಕೈಕೇಯಿಯ ಸುಹೃದೆಯೂ ಅವಳ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಯಸುವ ಮಂಥರೆ, ಕೈಕೇಯಿಯ ದೃಢ ನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಸಾಧನೆ ದೊರೆತಂತೆಯೇ ಪರಮ ಸಂತೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿಬಿಟ್ಟಳು.

Verse 5

अथ सा रुषिता देवी सम्यक्कृत्वा विनिश्चयम् ॥५॥संविवेशाबला भूमौ निवेश्य भृकुटीं मुखे ।

ನಂತರ ಕೋಪಗೊಂಡ ರಾಣಿ ದೇವಿ, ದೃಢವಾಗಿ ನಿರ್ಣಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಮುಖದಲ್ಲಿ ಭ್ರೂಕುಟಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ದುರ್ಬಲಳಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದಳು.

Verse 6

ततश्चित्राणि माल्यानि दिव्यान्याभरणानि च ॥६॥अपविद्धानि कैकेय्या तानि भूमिं प्रपेदिरे ।

ಆಮೇಲೆ ಕೈಕೇಯಿ ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಮಾಲೆಗಳನ್ನೂ ದಿವ್ಯಾಭರಣಗಳನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿದಳು; ಅವೆಲ್ಲವೂ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದುಹೋಯಿತು.

Verse 7

तया तान्यपविद्धानि माल्यान्याभरणानि च ॥७॥अशोभयन्त वसुधां नक्षत्राणि यथा नभः ।

ಅವಳು ಎಸೆದ ಆ ಮಾಲೆಗಳೂ ಆಭರಣಗಳೂ ಸಹ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದವು—ಆಕಾಶವನ್ನು ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಅಲಂಕರಿಸುವಂತೆ.

Verse 8

क्रोधागारे निपतिता सा बभौ मलिनाम्बरा ॥८॥एकवेणीं दृढं बद्वा गतसत्त्वेव किन्नरी ।

ಕ್ರೋಧಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಅವಳು ಮಲಿನ ವಸ್ತ್ರಧಾರಿಣಿಯಾಗಿದ್ದಳು; ಕೂದಲನ್ನು ಒಂದೇ ಜಡೆಯಾಗಿ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಪ್ರಾಣವಿಲ್ಲದ ಕಿನ್ನರಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಳು.

Verse 9

आज्ञाप्य च महाराजो राघवस्याभिषेचनम् ॥९॥उपस्थानमनुज्ञाप्य प्रविवेश निवेशनम् ।

ರಾಘವನ ಅಭಿಷೇಕಕ್ಕೆ ಮಹಾರಾಜನು ಆಜ್ಞೆ ನೀಡಿ, ಸನ್ನಿಹಿತರನ್ನು ವಿದಾಯಗೊಳಿಸಿ ತನ್ನ ಅರಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 10

अद्य रामाभिषेको वै प्रसिद्ध इति जज्ञिवान् ॥१०॥प्रियार्हां प्रियमाख्यातुं विवेशान्तःपुरं वशी ।

‘ಇಂದು ರಾಮನ ಅಭಿಷೇಕ ನಿಶ್ಚಿತ’ ಎಂಬುದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಆತ್ಮಸಂಯಮಿ ರಾಜನು ಆ ಮಧುರ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಕೇಳಲು ಯೋಗ್ಯಳಾದವಳಿಗೆ ತಿಳಿಸಲು ಅಂತಃಪುರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 11

स कैकेय्या गृहं श्रेष्ठं प्रविवेश महायशाः ॥११॥पाण्डुराभ्रमिवाकाशं राहुयुक्तं निशाकरः ।

ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ರಾಜನು ಕೈಕೇಯಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು—ಬಿಳಿಬಿಳಿ ಮೋಡಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ರಾಹುಸಹಿತ ಚಂದ್ರನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತೆ.

Verses 12-16

शुकबर्हिणसङ्घुष्टं क्रौञ्चहंसरुतायुतम् ॥१२॥वादित्ररवसङ्घुष्टं कुब्जा वामनिकायुतम् ।लतागृहैश्चित्रगृहैश्चम्पकाशोकशोभितैः ॥१३॥दान्तराजतसौवर्णवेदिकाभि स्समायुतम् ।नित्यपुष्पफलैर्वृक्षैर्वापीभिश्चोपशोभितम् ॥१४॥दान्तरजतसौवर्णैस्संवृतं परमासनैः ।विविधैरन्नपानैश्च भक्ष्यैश्च विविधैरपि ॥१५॥उपपन्नं महार्हैश्च भूषितैस्त्रिदिवोपमम् ।तत्प्रविश्य महाराजस्स्वमन्तः पुरमृद्धिमत् ॥१६॥न ददर्श प्रियां राजा कैकेयीं शयनोत्तमे ।

ಮಹಾರಾಜನು ಕೈಕೇಯಿಯ ಸಮೃದ್ಧ ಅಂತಃಪುರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು—ಅಲ್ಲಿ ಶುಕ-ಬರ್ಹಿಣಗಳ ಕಲರವ ಗೂಂಜುತ್ತಿತ್ತು, ಕ್ರೌಂಚ-ಹಂಸಗಳ ನಾದದಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು, ವಾದ್ಯಗಳ ರವದಿಂದ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಕುಬ್ಜರು ಮತ್ತು ವಾಮನ ಸೇವಕರಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು; ಲತಾಮಂಟಪಗಳು, ಚಿತ್ರಗೃಹಗಳು, ಚಂಪಕ-ಅಶೋಕ ವೃಕ್ಷಗಳ ಶೋಭೆಯಿಂದ ಮನೋಹರವಾಗಿತ್ತು. ದಂತ, ರಜತ, ಸುವರ್ಣ ಜಡಿತ ವೇದಿಕೆಗಳಿಂದ ಸಮಾಯುಕ್ತ, ನಿತ್ಯ ಪುಷ್ಪ-ಫಲಧಾರೀ ವೃಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ವಾಪಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ; ಪರಮಾಸನಗಳು, ವಿವಿಧ ಅನ್ನಪಾನ-ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧ; ಮಹಾರ್ಹಾಭರಣಗಳಿಂದ ಭೂಷಿತ, ತ್ರಿದಿವೋಪಮ. ಆದರೂ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ರಾಜನು ಶಯನೋತ್ತಮದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯೆ ಕೈಕೇಯಿಯನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.

Verse 17

कामबलसंयुक्तो रत्यर्थं मनुजाधिपः ॥१७॥अपश्यन्दयितां भार्यां पप्रच्छ विषसाद च ।

ಕಾಮಬಲದಿಂದ ಉದ್ದೀಪ್ತನಾಗಿ ರತಿಸುಖವನ್ನು ಬಯಸಿದ ಮನುಜಾಧಿಪನು, ಪ್ರಿಯ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಕಾಣದೆ ವಿಷಾದಗೊಂಡು ಅವಳ ಕುರಿತು ವಿಚಾರಿಸಿದನು.

Verse 18

न हि तस्य पुरा देवी तां वेलामत्यवर्तत ॥१८॥न च राजा गृहं शून्यं प्रविवेश कदाचन ।

ದೇವಿ ಕೈಕೇಯಿ ಹಿಂದೆ ಎಂದಿಗೂ ಆ ನಿಗದಿತ ವೇಳೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ಹೋಗಿರಲಿಲ್ಲ; ರಾಜನೂ ಸಹ ಅವಳ ಖಾಲಿಯಾದ ಅಂತಃಪುರಕ್ಕೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವನಲ್ಲ।

Verse 19

ततो गृहगतो राजा कैकेयीं पर्यपृच्छत ॥१९॥यथा पूर्वमविज्ञाय स्वार्थलिप्सुमपण्डिताम् ।

ನಂತರ ರಾಜನು ಅವಳ ಅಂತಃಪುರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಹಿಂದಿನಂತೆ ಕೈಕೇಯಿಯನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿದನು—ಆದರೆ ಆ ಅಜ್ಞಾನಿ ರಾಣಿ ಈಗ ಸ್ವಾರ್ಥಾಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿಯದೆ।

Verse 20

प्रतीहारी त्वथोवाच सन्त्रस्ता सुकृताञ्जलिः ॥२०॥देव देवी भृशं कृद्धा क्रोधागारमभिदृता ।

ಆಗ ಭಯಗೊಂಡ ಪ್ರತಿಹಾರಿ ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಹೇಳಿದಳು: “ದೇವ! ದೇವಿ ಭಾರೀ ಕೋಪಗೊಂಡು ಕ್ರೋಧಾಗಾರಕ್ಕೆ ಧಾವಿಸಿದ್ದಾಳೆ।”

Verse 21

प्रतीहार्या वचश्शृत्वा राजा परमदुर्मनाः ॥२१॥विषसाद पुनर्भूयो लुलितव्याकुलेन्द्रियः ॥

ಪ್ರತಿಹಾರಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಜನು ಪರಮ ದುರ್ಮನಸ್ಸನಾದನು; ಮರುಮರು ಶೋಕದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದನು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಅಲುಗಾಡಿ ಅಸ್ಥಿರವಾದವು।

Verse 22

तत्र तां पतितां भूमौ शयानामतथोचिताम् ॥२२॥प्रतप्त इव दुःखेन सोऽपश्यज्जगतीपतिः ।

ಅಲ್ಲಿ ಭೂಪತಿಯಾದ ರಾಜನು ಅವಳನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದೇ ಮಲಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು—ಅವಳ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅಯೋಗ್ಯವಾದ ಆ ಸ್ಥಿತಿ; ದುಃಖದಿಂದ ದಗ್ಧನಾದವನಂತೆ ಅವನು ವ್ಯಥಿತನಾದನು.

Verses 23-25

स वृद्धस्तरुणीं भार्यां प्राणेभ्योपि गरीयसीम् ॥२३॥अपापः पापसङ्कल्पां ददर्श धरणीतले ।लतामिव विनिष्कृत्तां पतितां देवतामिव ॥२४॥किन्नरीमिव निर्धूतां च्युतामप्सरसं यथा ।मायामिव परिभ्रष्टां हरिणीमिव संयताम् ॥२५॥

ದಕ್ಷಿಣ ಪಾಠದ ಸಂಖ್ಯಾಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಉಪಮೆಗಳ ಸರಣಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ: ಅವಳು ಕೆಳಗೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಕಿನ್ನರಿಯಂತೆ, ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಚ್ಯುತಳಾದ ಅಪ್ಸರೆಯಂತೆ, ಭಂಗಗೊಂಡ ಮಾಯೆಯಂತೆ, ಮತ್ತು ಬಂಧಿತ ಹರಿಣಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಳು—ಇವು ರಾಜನ ಕರುಣೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಾಢಗೊಳಿಸಿದವು.

Verse 26

करेणुमिव दिग्धेन विद्धां मृगयुना वने ।महागज इवारण्ये स्नेहात्परिममर्श ताम् ॥२६॥

ಹೇಗೆ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾಗಜನು ಬೇಟೆಗಾರನ ವಿಷಲೇಪಿತ ಬಾಣದಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡ ಕರೇಣುವನ್ನು ಸ्नेಹದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಶಮನಪಡಿಸುವನೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಅವನು ಪ್ರೀತಿವಶನಾಗಿ ಅವಳನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿ ಸವರಿದನು.

Verse 27

परिमृश्य च पाणिभ्यामभिसन्त्रस्तचेतनः ।कामी कमलपत्राक्षीमुवाच वनितामिदम् ॥२७॥

ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭಯದಿಂದ ಕಳವಳಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ಕಾಮವಶನಾಗಿ, ಅವನು ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ ಕಮಲಪತ್ರನೇತ್ರೆಯಾದ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 28

न तेऽहमभिजानामि क्रोधमात्मनि संश्रितम् ।देवि केनाभिशप्ताऽसि केन वाऽसि विमानिता ॥२८॥यदिदं मम दुःखाय शेषे कल्याणि पांसुषु ।

ದೇವಿ, ನನ್ನ ಮೇಲೆ ನಿನ್ನೊಳಗೆ ಕ್ರೋಧ ಆಶ್ರಯಿಸಿಕೊಂಡಿದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ನನಗೆ ತಿಳಿಯದು. ನಿನ್ನನ್ನು ಯಾರು ಶಪಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅಥವಾ ಯಾರು ಅವಮಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಕಲ್ಯಾಣಿ, ನನ್ನ ದುಃಖಕ್ಕಾಗಿ ನೀನು ಧೂಳಿನಲ್ಲಿ ಮಲಗಿರುವೆ?

Verse 29

भूमौ शेषे किमर्थं त्वं मयि कल्याणचेतसि ॥२९॥भूतोपहतचित्तेव मम चित्तप्रमाथिनी ।

ಕಲ್ಯಾಣಚೇತಸೇ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ನಿನ್ನ ಕಡೆಗೆ ಶುಭಭಾವದಿಂದಿರುವಾಗ ನೀನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಮಲಗಿರುವೆ? ಭೂತೋಪಹತಚಿತ್ತೆಯಂತೆ ನನ್ನ ಹೃದಯವನ್ನು ಪೀಡಿಸುತ್ತಿರುವೆ.

Verse 30

सन्ति मे कुशला वैद्यास्त्वभितुष्टाश्च सर्वशः ॥३०॥सुखितां त्वां करिष्यन्ति व्याधिमाचक्ष्व भामिनी ।

ನನ್ನ ಬಳಿ ಕುಶಲ ವೈದ್ಯರು ಇದ್ದಾರೆ; ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹರೂ ಸಂತುಷ್ಟರೂ. ಅವರು ನಿನ್ನನ್ನು ಸುಖವಾಗಿಸುವರು. ಹೇ ಭಾಮಿನಿ, ನಿನಗೆ ಯಾವ ವ್ಯಾಧಿಯಿದೆ ಹೇಳು.

Verse 31

कस्य वा ते प्रियं कार्यं केन वा विप्रियं कृतम् ॥३१॥कः प्रियं लभतामद्य को वा सुमहदप्रियम् ।

ದೇವಿ, ನೀನು ಯಾರಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹ ತೋರಿಸಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತೀಯೆ? ಯಾರಿಂದ ನಿನಗೆ ಅಪ್ರಿಯವಾದ ಅಪರಾಧವಾಗಿದೆ? ಇಂದು ಯಾರು ಪ್ರೀತಿ-ಕೃಪೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ, ಮತ್ತು ಯಾರು ಅತ್ಯಂತ ಭಾರೀ ಅಪ್ರಿಯ ದಂಡವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ?

Verses 32-33

मा रोदीर्मा च कार्षीस्त्वं देवि संपरिशोषणम् ॥३२॥अवध्यो वध्यतां को वा को वा वध्यो विमुच्यताम् ।दरिद्रः को भवत्वाढ्यो द्रव्यवान्वाऽप्यकिञ्चनः ॥३३॥

ದೇವಿ, ಅಳಬೇಡ; ದೇಹವನ್ನು ಕ್ಷೀಣಗೊಳಿಸಬೇಡ. ಯಾರು ಅವಧ್ಯನೋ ಅವನನ್ನೂ ವಧ್ಯನಾಗಿಸಬೇಕೆಂದರೆ ಹೇಳು; ಯಾರು ವಧ್ಯನೋ ಅವನನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದರೆ ಹೇಳು. ಯಾರು ದರಿದ್ರನೋ ಅವನು ಶ್ರೀಮಂತನಾಗಲಿ; ಯಾರು ಧನವಂತನೋ ಅವನು ಅಕಿಂಚನನಾಗಲಿ—ನೀನು ಹೇಳಿದಂತೆ ಆಗಲಿ.

Verse 34

अहं चैव मदीयाश्च सर्वे तव वशानुगाः ।न ते किञ्चिदभिप्रायं व्याहन्तुमहमुत्सहे ॥३४॥

ನಾನು ಮತ್ತು ನನ್ನವರಾದ ಎಲ್ಲರೂ ನಿನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ಅನುಗತರು; ನಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಅಣುಮಾತ್ರವನ್ನೂ ತಡೆಯಲು ನಾನು ಯತ್ನಿಸುವುದೇ ಇಲ್ಲ.

Verse 35

आत्मनो जीवितेनापि ब्रूहि यन्मनसेच्छसि ।बलमात्मनि जानन्ती न मां शङ्कितुमर्हसि ॥३५॥करिष्यामि तव प्रीतिं सुकृतेनापि ते शपे ।

ನನ್ನ ಜೀವವನ್ನೇ ಪಣವಾಗಿಟ್ಟರೂ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದುದನ್ನು ಹೇಳು. ನನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದಿರುವ ನೀನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಸಂಶಯ ಪಡಬಾರದು. ನಿನಗೆ ಪ್ರೀತಿ ಉಂಟಾಗುವಂತೆ ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ನನ್ನ ಪುಣ್ಯದ ಮೇಲೆ ಶಪಥ ಮಾಡಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verses 36-37

यावदावर्तते चक्रं तावती मे वसुन्धरा ॥३६॥प्राचीनास्सिन्धुसौवीरा स्सौराष्ट्रा दक्षिणापथाः ।वङ्गाङ्गमगधाः मत्स्याः समृद्धा काशिकोसलाः ॥३७॥

ರಥಚಕ್ರವು ಎಷ್ಟು ದೂರವರೆಗೆ ಸಂಚರಿಸಬಹುದೋ ಅಷ್ಟೇ ನನ್ನ ರಾಜ್ಯ—ಪೂರ್ವದ ಭೂಭಾಗಗಳು, ಸಿಂಧು–ಸೌವೀರ, ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ, ದಕ್ಷಿಣದ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧ ವಂಗ, ಅಂಗ, ಮಗಧ, ಮತ್ಸ್ಯ ಹಾಗೂ ಕಾಶಿ–ಕೋಸಲ ದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

Verse 38

तत्र जातं बहु द्रव्यं धनधान्यमजाविकम् ।ततो वृणीष्व कैकेयि यद्यत्त्वं मनसेच्छसि ॥३८॥

ಅಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ದ್ರವ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ—ಧನ, ಧಾನ್ಯ, ಹಾಗೂ ಆಡು-ಕುರಿಗಳ ಹಿಂಡುಗಳು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಕೈಕೇಯಿ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದುದನ್ನು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ നിന്ന് ಆಯ್ಕೆಮಾಡು.

Verse 39

किमायासेन ते भीरु उत्तिष्ठोत्तिष्ठ शोभने ।तत्त्वं मे ब्रूहि कैकेयि यतस्ते भयमागतम् ॥३९॥तत्ते व्यपनयिष्यामि नीहारमिव रश्मिवान् ।

ಹೇ ಭೀರು, ನಿನಗೆ ಈಷ್ಟು ಯಾತನೆ ಏಕೆ? ಏಳು, ಏಳು, ಹೇ ಶೋಭನೆ ಕೈಕೇಯಿ. ನಿಜವಾಗಿ ಹೇಳು—ನಿನಗೆ ಯಾವ ಭಯ ಬಂದಿದೆ? ಕಿರಣವಂತ ಸೂರ್ಯನು ಮಂಜನ್ನು ತೊಲಗಿಸುವಂತೆ ನಾನು ಆ ಭಯವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವೆನು.

Verse 40

तथोक्ता सा समाश्वस्ता वक्तुकामा तदप्रियम् ॥४०॥परिपीडयितुं भूयो भर्तारमुपचक्रमे ।

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಮೇಲೆ ಅವಳು ಸಮಾಧಾನಗೊಂಡಳು; ಆದರೂ ಆ ಅಪ್ರಿಯ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಹೇಳಲು ಬಯಸಿ, ಪತಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪೀಡಿಸಲು ಮುಂದಾದಳು.