ಸತಿ in the Ramcharitmanas

ಒಮ್ಮೆ, ತ್ರೇತಾ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಶಂಭು ಕುಂಭಜ ಮುನಿಗಳ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು. ಜಗಜನನಿ ಭವಾನಿಯಾದ ಸತಿಯು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹೋದಳು. ಮುನಿಗಳು ಅವರನ್ನು ಅಖಿಲೇಶ್ವರರೆಂದು ತಿಳಿದು ಪೂಜಿಸಿದರು. ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರು ರಾಮಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು; ಮಹೇಶರು ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಪರಮ ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರು. ಮುನಿಗಳು…

ಹೋಗುತ್ತಾ ಶಿವನು ತನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸಿದನು, ಹೇಗೆ ಪ್ರಭುವಿನ ದರ್ಶನವು ಆಗುವುದು ಎಂದು. ಪ್ರಭುವು ಗುಪ್ತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವತಾರ ತೆಳೆದಿದ್ದಾನೆ; ನಾನು ಹೋದರೆ ಎಲ್ಲರೂ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವರು. ಶಂಕರನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ಷೋಭೆ ಇತ್ತು, ಸತಿಗೆ ಆ ರಹಸ್ಯ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ತುಳಸೀದಾಸರು…

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಂಭು ರಾಮನನ್ನು ನೋಡಿದನು, ಅವನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಆನಂದ ಉಂಟಾಯಿತು. ಕಣ್ಣುಗಳು ತುಂಬಿ ಸೌಂದರ್ಯದ ಸಾಗರವನ್ನು ನೋಡಿದನು, ಆದರೆ ಸರಿಯಲ್ಲದ ಸಮಯವೆಂದು ತಿಳಿದು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಪ್ರಕಟಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. "ಜಯ ನಿನಗೆ, ಸಚ್ಚಿದಾನಂದಾ, ಲೋಕವನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುವವನೇ!" ಎಂದು ಹೇಳಿ…

ದೇವರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಮಾನವ ರೂಪ ತಾಳಿದ ವಿಷ್ಣು, ತ್ರಿಪುರಾರಿಯಾದ ಶಿವನಂತೆ ಸರ್ವಜ್ಞ. ಜ್ಞಾನದ ಆವಾಸ, ಶ್ರೀಪತಿ, ಅಸುರಾರಿಯಾದ ಆತನು, ಅಜ್ಞಾನ ಸ್ತ್ರೀಯಂತೆ ಹುಡುಕುವನೇ? ಮತ್ತೆ, ಶಂಭುವಿನ ಮಾತು ಸುಳ್ಳಾಗಲಾರದು; ಶಿವನು ಸರ್ವಜ್ಞ ಎಂದು ಎಲ್ಲರೂ ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗೆ ಅಪಾರವಾದ ಸಂಶಯ ಆಕೆಯ…

"ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಶಯವಿದ್ದರೆ, ಹೋಗಿ ನೀವೇ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ನೋಡದಿರುವುದು ಏಕ? "ನೀವು ನನ್ನಲ್ಲಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಬರುವವರೆಗೆ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಆಲದ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಕುಳಿತಿರುತ್ತೇನೆ. "ವಿವೇಕದಿಂದ ಆಲೋಚಿಸಿ, ನಿಮ್ಮ ಮಹಾ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವ ಯತ್ನವನ್ನು ಮಾಡಿ." ಶಿವನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು…

ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಉಮಾ ಧರಿಸಿದ ವೇಷವನ್ನು ನೋಡಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡನು; ಅವನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾಯಿತು. ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರನಾಗಿ, ಸ್ಥಿರವಾದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಏನನ್ನೂ ಹೇಳಲಾಗಲಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರಭುವಿನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದನು. ಆದರೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡುವವನೂ, ಎಲ್ಲ ಹೃದಯಗಳನ್ನು ಅರಿಯುವವನೂ…

ರಾಮನ ಮೃದುವಾದ, ಗೂಢವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಸತಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕೋಚಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದಳು. ಭಯಭೀತಳಾಗಿ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಚಿಂತೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಹೇಶನ ಕಡೆಗೆ ಹೋದಳು.

ಶಂಕರನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನಾನು ಮನ್ನಿಸಲಿಲ್ಲ, ನನ್ನ ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ರಾಮನ ಮೇಲೆ ಆರೋಪಿಸಿದೆನು. ಈಗ ಹಿಂದಿರುಗಿದರೆ ಏನು ಉತ್ತರ ನೀಡುವೆ? ಆಕೆಯ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಭಯಂಕರ ಸುಡುವ ನೋವು ಎದ್ದಿತು. ರಾಮನು ಸತಿಯು ದುಃಖಿಸಿದಳು ಎಂದು ತಿಳಿದು, ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು. ಸತಿ…

ಸತೀ ದೇವಿಯು ಸರಸ್ವತಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮುಂತಾದ ಅನಂತ ಅದ್ಭುತ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಳು. ಬ್ರಹ್ಮ ಮುಂತಾದ ದೇವತೆಗಳು ಯಾವ ಯಾವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾದರೋ, ಆ ಆ ರೂಪಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ದೇಹವು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಇತ್ತು.

ಎಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಳೋ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಅಷ್ಟು ರಘುಪತಿಯನ್ನು ಕಂಡಳು, ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರೊಂದಿಗೆ ಅವರವರ ಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳನ್ನು ಕಂಡಳು. ಚರಾಚರ ಜೀವಿಗಳೆಲ್ಲವನ್ನು ಅನೇಕ ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡಳು. ದೇವರುಗಳು ಅನೇಕ ವೇಷಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರು, ಆದರೆ ರಾಮನ ಎರಡನೇ ರೂಪವನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಅನೇಕ…

ಆಗ ಸತಿ ಮಹೇಶನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದಳು, ಅವನು ನಗುತ್ತಾ ಅವಳ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಕೇಳಿದನು: "ನೀನು ಹೇಗೆ ಅವನನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳು."

ಸತಿ, ರಘುವಂಶದ ವೀರನಾದ ರಾಮನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ನೆನಸಿ, ಭಯದಿಂದ ಶಿವನ ಬಳಿ ಸತ್ಯವನ್ನು ಮರೆಯಿಟ್ಟಳು. "ಸ್ವಾಮಿ, ನಾನು ಯಾವ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ನೀವು ಮಾಡಿದಂತೆ ನಾನೂ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದೆ" ಎಂದಳು. "ನೀವು ಹೇಳಿದ್ದು ಸುಳ್ಳಾಗಲಾರದು; ನನ್ನ ಮನಸಿಗೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ." ಆಗ ಶಂಕರನು…

ಆಗ ಶಂಕರನು ಪ್ರಭುವಿನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ತಲೆ ಬಾಗಿಸಿದನು. ರಾಮನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದಾಗ, ಈ ಆಲೋಚನೆ ಅವನ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಈ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸತಿಯೊಂದಿಗೆ ನನಗೆ ಸಂಗವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಶಿವನು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು. ಹೀಗೆ ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿ, ಶಂಕರನು ಮನಸ್ಸು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ, ರಘುವಂಶದ ವೀರನಾದ…

ಸತಿ ತನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸಿದಳು, ಸರ್ವಜ್ಞನಾದ ಶಿವ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅರಿತುಕೊಂಡನೆಂದು: ನಾನು ಶಂಭುವಿನ ಮೇಲೆ ಮೋಸ ಮಾಡಿದೆ; ಹೆಣ್ಣು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಅಜ್ಞಾನಿಯೂ ಮೂಢಳೂ ಆಗಿದ್ದಾಳೆ. ಪ್ರೀತಿಯ ಮಾರ್ಗ ಎಷ್ಟು ಒಳ್ಳೆಯದೆಂದು ನೋಡಿ: ನೀರು ಹಾಲಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದಾಗ ಹಾಲಿನಂತೆಯೇ ಮಾರಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ…

ತನ್ನ ಕೃತಿಯನ್ನು ನೆನಸಿ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅವಳು ದುಃಖಪಟ್ಟಳು; ಆಕೆಯ ಚಿಂತೆ ಅಮಿತವಾದದ್ದು, ವರ್ಣಿಸಲಾಗದ್ದು. "ಶಿವನು ಕೃಪೆಯ ಸಾಗರ, ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾದವನು; ನನ್ನ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ." ಶಂಕರನ ಮುಖಭಾವವನ್ನು ನೋಡಿದ ಭವಾನಿ, "ನನ್ನ ಸ್ವಾಮಿ ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟರು" ಎಂದು ಹೃದಯ…

ಆಗ ಸತಿ ಕೈಲಾಸದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು, ಅವಳ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಚಿಂತೆ ಇತ್ತು. ಅವಳ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಯಾರೂ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ, ಪ್ರತಿ ದಿನವೂ ಅವಳಿಗೆ ಒಂದು ಯುಗದಂತೆ ಕಳೆಯಿತು.

ಪ್ರತಿದಿನ ಹೊಸ ಚಿಂತೆ ಸತಿಯ ಹೃದಯದ ಮೇಲೆ ಭಾರವಾಯಿತು. ಈ ದುಃಖ ಸಾಗರವನ್ನು ನಾನು ಯಾವಾಗ ದಾಟುವೆ? ರಘುಪತಿಯಾದ ರಾಮನನ್ನು ನಾನು ಅವಮಾನಿಸಿದೆನು. ನನ್ನ ಪತಿಯ ಮಾತನ್ನು ಸುಳ್ಳೆಂದು ತಿಳಿದೆನು. ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ನನಗೆ ಕೊಟ್ಟನು. ಯಾವುದು ಉಚಿತವೋ, ಅದನ್ನೇ ಮಾಡಿದನು. ಈಗ…

ಆಗ, ಸರ್ವದರ್ಶಿಯಾದ ಪ್ರಭುವೇ, ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳೆಂದು; ಯಾವುದೇ ಶ್ರಮವಿಲ್ಲದೆ ಮರಣ ಸಂಭವಿಸುವಂತೆಯೂ, ಈ ಸಹಿಸಲಾಗದ ಆಪತ್ತಿನಿಂದ ನಾನು ಬಿಡುಗಡೆ ಪಡೆಯುವಂತೆಯೂ ಬೇಗನೆ ಒಂದು ಉಪಾಯವನ್ನು ಮಾಡೆಂದು.

ಈ ರೀತಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಮಗಳಾದ ಸತಿ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದಳು, ಹೇಳಲಾಗದ ಭಯಂಕರವಾದ ಭಾರೀ ದುಃಖವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು. ಎಂಬತ್ತೇಳು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದಾಗ, ಅಳಿಯದ ಶಂಭು ತನ್ನ ಸಮಾಧಿಯಿಂದ ಹೊರಬಂದನು. ಶಿವ ರಾಮ ನಾಮವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು, ಸತಿ ಜಗತ್ಪತಿ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡನೆಂದು ತಿಳಿದಳು. ಅವಳು…

ಕಿನ್ನರರು, ನಾಗರು, ಸಿದ್ಧರು, ಗಂಧರ್ವರು, ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟರು. ವಿಷ್ಣು, ಬ್ರಹ್ಮ, ಮಹೇಶ ಇವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಹೊರಟರು. ಸತಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸುಂದರ ವಿಮಾನಗಳು ಹೋಗುವುದನ್ನು ಕಂಡಳು. ದೇವಕನ್ಯೆಯರು ಮಧುರ…