Sukta 45
Rishi: Atharvanic tradition
Devata: Duḥsvapna (evil dream) as adversary; protective force implicit
Chandas: Anuṣṭubh (probable)
ಈ ಚಿಕ್ಕ ಅಥರ್ವವೇದೀಯ ಸೂಕ್ತವು ದುಃಸ್ವಪ್ನ—ಹಾನಿಕರ ಕನಸುಗಳು ಹಾಗೂ ಅವು ಸೂಚಿಸುವ ಮಾನಸಿಕ ಅಶುದ್ಧಿ—ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ದೂರಮಾಡುವ ಅಪೋತ್ರೋಪೈಕ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಾತ್ಮಕ ಮಂತ್ರವಾಗಿದೆ; ಮನಸ್ಸು ಮನೆಮಧ್ಯೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಗೋಸಂಪತ್ತಿನ ನಡುವೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಲೆಂದು ಇದನ್ನು ಪಠಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ‘ಮನಸ್ಸಿನ ದುಷ್ಟತೆ’ಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಹೊರಹಾಕುವುದನ್ನು, ಜಾಗೃತಿಯಲ್ಲೂ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲೂ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ದೋಷಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಅಗ್ನಿ ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಲೆಂದು ಮಾಡುವ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಜೊತೆಯಾಗಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರ/ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ, ತಪ್ಪು, ಪಾಪ ಮತ್ತು ಸಂಕಟಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲೆಂದು ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಸ್ವರೂಪದ ವಿನಂತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
Mantras
Mantra 1
दुःष्वप्ननाशनम्। प॒रोऽपे॑हि मनस्पाप॒ किमश॑स्तानि शंससि । परे॑हि॒ न त्वा॑ कामये वृ॒क्षां वना॑नि॒ सं च॑र गृ॒हेषु॑ गोषु॑ मे॒ मनः॑
ದುಃಸ್ವಪ್ನನಾಶಕ: ಹೇ ಮನಃ-ಪಾಪ, ದೂರ ಸರಿದು ಹೋಗು, ಪರವಾಗು; ಅಶುಭ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಏಕೆ ಘೋಷಿಸುತ್ತೀಯ? ಹೋಗು—ನನಗೆ ನಿನ್ನ ಆಸೆ ಇಲ್ಲ. ಮರಗಳಲ್ಲೂ ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಸಂಚರಿಸು; ನನ್ನ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ, ನನ್ನ ಗೋವುಗಳ ನಡುವೆ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು (ಶುಭವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ) ಇರಲಿ.
Mantra 2
अ॒व॒शसा॑ निः॒शसा॒ यत् प॑रा॒शसो॑पारि॒म जाग्र॑तो॒ यत् स्व॒पन्तः॑ । अ॒ग्निर्वि॑श्वा॒न्यप॑ दुष्कृ॒तान्यजु॑ष्टान्या॒रे अ॒स्मद् द॑धातु
ಉಸಿರೆಳೆತದಿಂದ, ಉಸಿರಬಿಡುವಿಕೆಯಿಂದ—ಎಚ್ಚರದಲ್ಲಿರುವವನಲ್ಲಾಗಲಿ, ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವವನಲ್ಲಾಗಲಿ, ಅಲೆದಾಟದ ಯಾವ ಅತಿರೇಕವಿದ್ದರೂ; ಅಗ್ನಿ ಎಲ್ಲ ದುಷ್ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು, ಅಸ್ವೀಕೃತ/ಅನುಮೋದಿಸದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು, ನಮ್ಮಿಂದ ದೂರ, ಬಹುದೂರ ತಳ್ಳಲಿ.
Mantra 3
यदि॑न्द्र ब्रह्मणस्प॒तेऽपि॒ मृषा॒ चरा॑मसि । प्रचे॑ता न आङ्गिर॒सो दु॑रि॒तात् पा॒त्वंह॑सः
ಹೇ ಇಂದ್ರ, ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿ (ಪವಿತ್ರ ವಾಣಿಯ ಅಧಿಪತಿ), ನಾವು ತಪ್ಪಿನಿಂದಲೂ ದಾರಿ ತಪ್ಪಿದ್ದರೆ; ಪೂರ್ವಜ್ಞಾನದ ಆಂಗಿರಸನು ನಮ್ಮನ್ನು ದುರಿತದಿಂದ, ವ್ಯಥೆ/ಕ್ಲೇಶದಿಂದ ಮತ್ತು ಪಾಪದಿಂದ ಕಾಪಾಡಲಿ.
Frequently Asked Questions
It is used to drive away evil or disturbing dreams and to restore mental steadiness and household safety, especially after a nightmare or ominous dream.
The verse treats breath as the channel through which subtle impurity or agitation can be released; with Agni invoked, faults from waking or sleep are symbolically carried away and purified.
No special herbs or amulets are required in the text; traditionally one may recite near a domestic fire or lamp and use clean water for simple purification, but recitation with focused intent is central.
Ask anything about Sukta 45 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
