Sukta 24
Rishi: Atharvanic tradition (Anukramaṇī attribution for this prosperity hymn; commonly Atharvan/Angiras-type seer)
Devata: Dhānya/Annasaṁpatti (personified abundance); also implicit Prajāpati/Br̥haspati-style prosperity agency
Chandas: Anuṣṭubh (4×8, with Atharvanic flexibility)
AV 3.24 ಒಂದು ಪೌಷ್ಟಿಕ ಸೂಕ್ತ; ಅನೇಕ ಧಾರೆಗಳಿರುವ ಒರೆಯಂತೆ ‘ಅಕ್ಷಿತಿ’ (ಕ್ಷಯವಿಲ್ಲದ) ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸಿ, ಮನೆಯ ಧಾನ್ಯಕೋಶಗಳಲ್ಲೂ ಹೊಲಗಳಲ್ಲೂ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಆಶಯವಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಧಾನ್ಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ, ಹಂಚುವ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕರೆಯುತ್ತದೆ; ಜೊತೆಗೆ ಮಳೆಯ ನೀರಿನಿಂದ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳಂತೆ ಕೇಡು/ಶಾಪವನ್ನು ತೊಳೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ. ಸೂಕ್ತದ ಕಾರ್ಯೋದ್ದೇಶ ಸ್ಥಿರ, ಪುನರಾವರ್ತನೀಯ ವೃದ್ಧಿ—ಕುಗ್ಗದ, ಕೆಡದ, ಕೈತಪ್ಪದ ಸಮೃದ್ಧಿ.
Mantras
Mantra 1
समृद्घि-प्राप्तिः। पय॑स्वती॒रोष॑धयः॒ पय॑स्वन्माम॒कं वचः॑ । अथो॒ पय॑स्वतीना॒मा भ॑रे॒ऽहं स॑हस्र॒शः
ಹೇ ಪಯಸ್ವತೀ (ಕ್ಷೀರ-ರಸಸಮೃದ್ಧ) ಔಷಧಿಗಳೇ, ನನ್ನ ಸ್ವಂತ ವಚನವೂ ಪಯಸ್ವಾನ್ (ರಸವಂತ, ಪೋಷಕ)ವಾಗಲಿ. ಹಾಗೆಯೇ ಪಯಸ್ವತೀ (ಸಮೃದ್ಧಿ)ಯ ಭಂಡಾರವನ್ನು ನಾನು ನನಗಾಗಿ ಸಹಸ್ರಗಣವಾಗಿ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.
Mantra 2
वेदा॒हं पय॑स्वन्तं च॒का॑र धा॒न्यं ऽ ब॒हु। सं॒भृत्वा॒ नाम॒ यो दे॒वस्तं व॒यं ह॑वामहे॒ योयो॒ अय॑ज्वनो गृ॒हे
ಧಾನ್ಯವನ್ನು ಪಯಸ್ವಾನ್ (ಕ್ಷೀರ-ರಸಸಮೃದ್ಧ)ವಾಗಿಯೂ ಬಹಳ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿಯೂ ಮಾಡಿದ ಆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ. ಅದನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಆ ದೇವನನ್ನೇ ನಾವು ಹವಾಮಾನ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ—ಯಜ್ಞ ಮಾಡದ ಅಯಜ್ವನನ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೂ (ಆ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು) ದೊರಕಿಸುವವನನ್ನು.
Mantra 3
इ॒मा याः पञ्च॑ प्र॒दिशो॑ मान॒वीः पञ्च॑ कृ॒ष्टयः॑ । वृ॒ष्टे शापं॑ न॒दीरि॑वे॒ह स्फा॒तिं समा॑वहान्
ಮಾನವೀಯವಾದ ಈ ಐದು ದಿಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಐದು ಜನಸಮೂಹಗಳು—ಮಳೆಯೊಡನೆ ನದಿಗಳು ಶಾಪವನ್ನು ತೊಳೆದುಹಾಕುವಂತೆ—ಇಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿ, ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ತಂದುಕೊಡು.
Mantra 4
उदुत्सं॑ श॒तधा॑रं स॒हस्र॑धार॒मक्षि॑तम्। ए॒वास्माके॒दं धा॒न्यं ऽ स॒हस्र॑धार॒मक्षि॑तम्
ಉತ್ಸ (ಊಟ/ಬಾವಿಯ ಮೂಲಜಲ) ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏಳಲಿ—ನೂರು ಧಾರೆಗಳದು, ಸಾವಿರ ಧಾರೆಗಳದು, ಅಕ್ಷಯ. ಹಾಗೆಯೇ ನಮ್ಮ ಈ ಧಾನ್ಯವೂ ಸಾವಿರ ಧಾರೆಗಳಂತೆ, ಅಕ್ಷಯವಾಗಿರಲಿ.
Mantra 5
शत॑हस्त स॒माह॑र॒ सह॑स्रहस्त॒ सं कि॑र । कृ॒तस्य॑ का॒र्यऽस्य चे॒ह स्फा॒तिं स॒माव॑ह
ಓ ಶತಹಸ್ತನೇ, ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸು; ಓ ಸಹಸ್ರಹಸ್ತನೇ, ರಾಶಿಮಾಡಿ ಸೇರಿಸು. ಗಳಿಸಿದದ್ದೂ ಇನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕಾರ್ಯವೂ—ಇವುಗಳ ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ತಂದುಕೊಡು.
Mantra 6
ति॒स्रो मात्रा॑ गन्ध॒र्वाणां॒ चत॑स्रो गृ॒हप॑त्न्याः । तासां॒ या स्फा॑ति॒मत्त॑मा॒ तया॑ त्वा॒भि मृ॑शामसि
ಗಂಧರ್ವರ ಮೂರು ಪ್ರಮಾಣಗಳು, ಗೃಹಪತ್ನಿಯರ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮಾಣಗಳು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದುದರಿಂದ—ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು ಸರ್ವತೋಮುಖವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತೇವೆ.
Mantra 7
उ॒पो॒हश्च॑ समू॒हश्च॑ क्ष॒त्तारौ॑ ते प्रजापते । तावि॒हा व॑हतां स्फा॒तिं ब॒हुं भू॒मान॒मक्षि॑तम्
ಓ ಪ್ರಜಾಪತೇ, ಉಪೋಹ ಮತ್ತು ಸಮೂಹ—ಇವರಿಬ್ಬರೂ ನಿನ್ನ ಕ್ಷತ್ತಾರರು (ಭಂಡಾರಿಗಳು/ನಿರ್ವಾಹಕರು). ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ತರಲಿ—ಬಹಳ, ಸಮೃದ್ಧ, ಅಕ್ಷಯವಾದುದನ್ನು.
Frequently Asked Questions
For increasing and stabilizing grain supplies—both stored grain and ongoing yield—so that provisions become plentiful and do not dwindle (akṣiti).
The spring is a ritual image of continuous, renewing flow. By stating “as the spring rises in a thousand streams, so be our grain,” the mantra transfers that inexhaustibility to the household’s food supply.
They are personified functions—like stewards of supply and aggregation—placed under Prajāpati’s authority, invoked to ‘bring in’ increase and consolidate it into stable abundance.
Ask anything about Sukta 24 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
