
Rishi: Bṛhaspati (mythic seer) / Angiras-tradition (Vala myth complex)
Devata: Bṛhaspati
Chandas: Triṣṭubh (RV-style; AV 20 largely RV-derived)
AV 20.16 ಬೃಹಸ್ಪತಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾದ ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಸೂಕ್ತ; ಇದು ವಲ-ಪುರಾಣದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಪುನರ್ಜೀವಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ಯಾಜಕಾಧಿಪತಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಶಿಲೆಯಂತಿರುವ ಅಡ್ಡಿಯನ್ನು ಭೇದಿಸಿ, ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ್ದ “ಗೋಗಳು” (ಸಂಪತ್ತು, ಬೆಳಕು, ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು) ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅಂಗಿರಸರಿಂದ ಸಾಧಿತ ಜಯಪ್ರದ ಭೇದನದೊಂದಿಗೆ ಯಜಮಾನನನ್ನು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗೊಳಿಸಿ, ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಮರಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ—ಗೋಸಂಪತ್ತು, ಅಶ್ವಗಳು, ಬಲ, ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಏಕತೆಗಾಗಿ—ಇದನ್ನು ಪಠಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ತಡೆಗಳನ್ನು ಪೌರಾಣಿಕ ಆವರಣವೆಂದು ಕಾಣಿಸಿ, ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಅದನ್ನು ಚೀರಿಬಿಡುವ ಮೂಲಕ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನೂ ಜೀವಪೋಷಕ ಆಹಾರ-ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ (ವಯಸ್) ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದೇ ಈ ಸೂಕ್ತದ ಶಕ್ತಿ.
Mantra 1
उ॒द॒प्रुतो॒ न वयो॒ रक्ष॑माणा॒ वाव॑दतो अ॒भ्रिय॑स्येव॒ घोषाः॑ । गि॒रि॒भ्रजो॒ नोर्मयो॒ मद॑न्तो॒ बृह॒स्पति॑म॒भ्य॑१र्का अ॑नावन्
ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹಾರುವ ಪಕ್ಷಿಗಳಂತೆ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ, ನಮ್ಮ ನಾದಗಳು ಮೊಳಗುತ್ತವೆ—ಮೋಡದ ಗರ್ಜನೆಯಂತೆ. ಪರ್ವತದ ಮಿಂಚಿನಂತೆ, ಉಲ್ಲಾಸಗೊಂಡ ನಮ್ಮ ಸ್ತುತಿ-ಅಲೆಗಳು ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಗಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸಿವೆ.
Mantra 2
सं गोभि॑रङ्गिर॒सो नक्ष॑माणो॒ भग॑ इ॒वेद॑र्य॒मणं॑ निनाय । जने॑ मि॒त्रो न दम्प॑ती अनक्ति॒ बृह॑स्पते वा॒जया॒शूंरि॑वा॒जौ
ಗೋವುಗಳ ಸಂಗದಲ್ಲಿ, ಅಂಗಿರಸರು ಸಾಧನೆ ಪಡೆದು, ಭಗನಂತೆ ಆರ್ಯಮಣನನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆತಂದರು. ಜನರಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರನು ಗೃಹಪತಿ-ಯುಗಲದಂತೆ ಅಭಿಷೇಕದ ತೈಲವನ್ನು ಲೇಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೇ ಬೃಹಸ್ಪತೇ, ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಜಯ ತರುವ ವೇಗದ ಕುದುರೆಗಳಂತೆ ನಮ್ಮನ್ನು ವಾಜಯ (ವಿಜಯ-ಧನ) ಕಡೆಗೆ ವೇಗಗೊಳಿಸು.
Mantra 3
सा॒ध्व॒र्या अ॑ति॒थिनी॑रिषि॒रा स्पा॒र्हाः सु॒वर्णा॑ अनव॒द्यरू॑पाः । बृह॒स्पतिः॒ पर्व॑तेभ्यो वि॒तूर्या॒ निर्गा ऊ॑पे॒ यव॑मिव स्थि॒विभ्यः॑
ಯಥಾವಿಧಿ ಹವಿಸ್ಸುಳ್ಳ, ಅತಿಥಿಯಂತೆ, ವೇಗವಂತಿ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಆಸೆಯಾದ—ಸುವರ್ಣವರ್ಣ, ದೋಷರಹಿತ ರೂಪದ—ಬೃಹಸ್ಪತಿಯಾದವನು ಪರ್ವತಗಳಿಂದ (ಚೀರಿ) ಗೋವುಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದು ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ತಂದನು; ಜಾಲಿಯಿಂದ ಯವ ಹೊರಬರುವಂತೆ.
Mantra 4
आ॒प्रु॒षा॒यन् मधु॑न ऋ॒तस्य॒ योनि॑मवक्षि॒पन्न॒र्क उ॒ल्कामि॑व॒ द्योः । बृह॒स्पति॑रु॒द्धर॒न्नश्म॑नो॒ गा भूम्या॑ उ॒द्नेव॒ वि त्वचं॑ बिभेद
ಮಧುರತೆಯಿಂದ ತೇವಗೊಳಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ಋತದ ಯೋನಿಯನ್ನು ಅದರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು; ಸ್ತುತಿಗಾನವು ಆಕಾಶದಿಂದ ಬಿದ್ದ ಅಗ್ನಿಶಲಾಕೆಯಂತೆ ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಗೋವುಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಭೂಮಿಯ ಚರ್ಮವನ್ನು ಚೀರಿ ಬಿಟ್ಟನು—ನೀರಿನಿಂದ (ಚೀರುವಂತೆ).
Mantra 5
अप॒ ज्योति॑षा॒ तमो॑ अ॒न्तरि॑क्षादु॒द्नः शीपा॑लमिव॒ वात॑ आजत्। बृह॒स्पति॑रनु॒मृश्या॑ व॒लस्या॒भ्रमि॑व॒ वात॒ आ च॑क्र॒ आ गाः
ಅವನು ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಅಂತರಿಕ್ಷದಲ್ಲಿನ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಓಡಿಸಿದನು—ಹೇಗೆಂದರೆ ಗಾಳಿ ನೀರಿನಿಂದ ನೀರಿನ ಚರ್ಮಚೀಲವನ್ನು ಹೊರಗೆ ತಳ್ಳುವಂತೆ. ಬೃಹಸ್ಪತಿಯು ವಲವನ್ನು ಅನುಮೃಶ್ಯ (ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ-ಹುಡುಕಿ) ಗಾಳಿಯು ಮೋಡವನ್ನು ಓಡಿಸುವಂತೆ, ಗೋವುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಡೆಗೆ ಕರೆತಂದನು.
Mantra 6
य॒दा व॒लस्य॒ पीय॑तो॒ जसुं॒ भेद् बृह॒स्पति॑रग्नि॒तपो॑भिर॒र्कैः । द॒द्भिर्न जि॒ह्वा परि॑विष्ट॒माद॑दा॒विर्नि॒धींर॑कृणोदु॒स्रिया॑णाम्
ಬೃಹಸ್ಪತಿಯು ಅಗ್ನಿ-ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಅರ್ಕ (ಸ್ತುತಿ-ಮಂತ್ರ)ಗಳಿಂದಲೂ ಉಬ್ಬಿದ ವಲದ ದವಡೆಯನ್ನು ಭೇದಿಸಿದಾಗ, ಹಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಆವರಿತ ನಾಲಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸುತ್ತಿಹಾಕಿದುದನ್ನು ಎಳೆದು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದೋ ಹಾಗೆ, ಅವನು ಅದನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದನು; ಮತ್ತು ಉಸ್ರಿಯಾ (ಕೆಂಪು ಛಾಯೆಯ ಗೋವುಗಳು)ಗಳ ನಿಧಿ-ಧನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಮಾಡಿದನು.
Mantra 7
बृह॒स्पति॒रम॑त॒ हि त्यदा॑सां॒ नाम॑ स्व॒रीणां॒ सद॑ने॒ गुहा॒ यत्। आ॒ण्डेव॑ भि॒त्वा श॑कु॒नस्य॒ गर्भ॒मुदु॒स्रियाः॒ पर्व॑तस्य॒ त्मना॑जत्
ಏಕೆಂದರೆ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯು ಆ ಸ್ವರೀ (ಪ್ರಕಾಶಮಾನ)ಗಳ ನಾಮವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು—ಅದು ಅವರ ಸದನದಲ್ಲಿ ಗುಹೆಯೊಳಗೆ ಮರೆಯಾಗಿ ಇತ್ತು. ಮೊಟ್ಟೆಗಳಂತೆ, ಪಕ್ಷಿಯ ಗರ್ಭ/ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಒಡೆದು, ಅವನು ತನ್ನದೇ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಪರ್ವತದಿಂದ ಉಸ್ರಿಯಾ (ಕೆಂಪು ಛಾಯೆಯ ಗೋವುಗಳು)ಗಳನ್ನು ಹೊರಗೆ ಓಡಿಸಿದನು.
Mantra 8
अश्नापि॑नद्धं॒ मधु॒ पर्य॑पश्य॒न्मत्स्यं॒ न दी॒न उ॒दनि॑ क्षि॒यन्त॑म्। निष्टज्ज॑भार चम॒सं न वृ॒क्षाद् बृह॒स्पति॑र्विर॒वेणा॑ वि॒कृत्य॑
ಕಲ್ಲಿನಂತೆ ದೃಢವಾಗಿ ಬಂಧಿತವಾದ ಮಧುವನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು—ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ದೀನ ಮೀನನ್ನು ನೋಡುವಂತೆ. ಸ್ಥಿರ ನೆಲೆಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡನು—ಮರದಿಂದ ಚಮಸ (ಪಾತ್ರೆ/ಪ್ಯಾಲೆ) ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ. ಬೃಹಸ್ಪತಿಯು ಘೋಷಭರಿತ ನಾದದೊಂದಿಗೆ ಅದನ್ನು ಚೀರಿ (ವಿಭಜಿಸಿ) ಹೊರತಂದನು.
Mantra 9
सोषाम॑विन्द॒त् स स्वः॑१ सो अ॒ग्निं सो अ॒र्केण॒ वि ब॑बाधे॒ तमां॑सि । बृह॒स्पति॒र्गोव॑पुषो व॒लस्य॒ निर्म॒ज्जानं॒ न पर्व॑णो जभार
ಅವನು ಉಷಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಕಂಡನು; ಸ್ವಃ (ಸೂರ್ಯ)ನನ್ನು ಕಂಡನು; ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಕಂಡನು; ತನ್ನ ಅರ್ಕ (ಸ್ತುತಿ-ಮಂತ್ರ)ದಿಂದ ಅಂಧಕಾರಗಳನ್ನು ಚಿದ್ರಿಸಿ ದೂರಮಾಡಿದನು. ಬೃಹಸ್ಪತಿಯು ವಲನ ಗೋರೂಪ ಧನವನ್ನು—ಅದು যেন ಮುಳುಗಿದಂತೆ ಇದ್ದುದನ್ನು—ಸಂಧಿಯಿಂದ ಅಂಗವನ್ನು ತೆಗೆದಂತೆ—ಹೊರತೆಗೆದನು.
Mantra 10
हि॒मेव॑ प॒र्णा मु॑षि॒ता वना॑नि॒ बृह॒स्पति॑नाकृपयद् व॒लो गाः । अ॒ना॒नु॒कृ॒त्यम॑पु॒नश्च॑कार॒ यात् सूर्या॒मासा॑ मि॒थ उ॒च्चरा॑तः
ಹಿಮವು ಕಾಡುಗಳ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡಂತೆ ವಲನು ಗೋವುಗಳಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯ ಮಾಡಿದನು; ಆದರೆ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಮೂಲಕ ಅವರಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ದೊರಕಿತು. ಅವನು ಅಪ್ರತಿಮ ಕರ್ಮವನ್ನು ಪುನಃ ಸಾಧಿಸಿದನು—ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರರು ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೇಲೇಳುವಾಗ.
Mantra 11
अ॒भि श्या॒वं न कृश॑नेभि॒रश्वं॒ नक्ष॑त्रेभिः पि॒तरो॒ द्याम॑पिंशन्। रात्र्यां॒ तमो॒ अद॑धु॒र्ज्योति॒रह॒न् बृह॒स्पति॑र्भि॒नदद्रिं॑ वि॒दद् गाः
ಹೇಗೆ ಕಪ್ಪು ಕುದುರೆಯನ್ನು ಮಿನುಗುವ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸುವರೋ ಹಾಗೆಯೇ ಪಿತೃಗಳು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ದ್ಯೌ (ಆಕಾಶ)ವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದರು. ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮಸ್ (ಕತ್ತಲೆ)ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಜ್ಯೋತಿ (ಬೆಳಕು). ಬೃಹಸ್ಪತಿಯು ಅದ್ರಿ (ಶಿಲೆ/ಪರ್ವತ)ಯನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಗೋವುಗಳನ್ನು ಕಂಡನು.
Mantra 12
इ॒दम॑कर्म॒ नमो॑ अभ्रि॒याय॒ यः पू॒र्वीरन्वा॒नोन॑वीति । बृह॒स्पतिः॒ स हि गोभिः॒ सो अश्वैः॒ स वी॒रेभिः॒ स नृभि॑र्नो॒ वयो॑ धात्
ಇದನ್ನು ನಾನು ಈ ಕರ್ಮವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದೇನೆ—ಅಭ್ರಿಯ (ಮೋಡಮಯ) ದೇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಆತನು ಪುರಾತನ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಒತ್ತುವವನು. ಬೃಹಸ್ಪತಿ—ಗೋವುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಕುದುರೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ವೀರರೊಂದಿಗೆ, ನರರೊಂದಿಗೆ—ಅವನು ನಮಗೆ ಆಯುಷ್ಯಬಲ ಮತ್ತು ಪೋಷಕ ಜೀವನಶಕ್ತಿ ದಯಪಾಲಿಸಲಿ.
Along with real livestock, “cows” can signify wealth, light, resources, and opportunities that feel withheld or trapped. The hymn treats loss as an enclosure that Bṛhaspati can open.
When prosperity is blocked—lost cattle or goods, delayed gains, or before a contest/undertaking where victory and swift success are needed. It is also used to strengthen household and community stability.
A formal fire is helpful but not required for a simple prosperity recitation. A clean space, water for purification, and a small token like barley (and optionally ghee/oil for auspicious anointing) can support the intended focus.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.