Atharva Veda 13.2.44: Kanda 13, Anuvaka 1, Sukta 2, Mantra 44

Sukta 2

Sanskrit (Devanagari)

पृ॒थि॒वी॒प्रो म॑हि॒षो नाध॑मानस्य गा॒तुरद॑ब्धचक्षुः॒ परि॒ विश्वं॑ ब॒भूव॑ । विश्वं॑ सं॒पश्य॑न्त्सुवि॒दत्रो॒ यज॑त्र इ॒दं शृ॑णोतु॒ यद॒हं ब्रवी॑मि

Recitation with translationAtharva Veda 13.2.44

IAST Transliteration

pṛthivīpró mahiṣó nā́dhamānasya gātúr adábhda-cakṣuḥ párí víśvaṃ babhū́va | víśvaṃ saṃpáśyan suvidátró yájatra idáṃ śṛṇotu yád aháṃ bravī́mi

English Translation (Griffith/Whitney)

Earth-pervading, the mighty Bull is the needy man’s way; with eye unbaffled he hath encompassed all. Beholding all, the good bestower, worship-worthy—let him hear this which I speak.

Translation

ಪೃಥಿವಿಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸುವ ಮಹಾ ವೃಷಭನು ಅಗತ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಅಪ್ರತಿಹತ ದೃಷ್ಟಿಯವನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದಾನೆ. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡುವ, ಸುವಿದಾತ್ರ (ಉತ್ತಮ ದಾನಕೊಡುವ), ಯಜತ್ರ (ಪೂಜ್ಯ)—ನಾನು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಅವನು ಇದಾಗಿ ಕೇಳಲಿ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• पृथिवीप्रः: the earth-going/earthward (one); (epithet)
• पृथिवीप्रः: Kartā
• Type: Noun/Adjective
• Root: पृथिवी-प्र (प्रातिपदिक; ‘पृथिवी’ + ‘प्र’ उपसर्गवत्/अव्यय)

• महिषः: the buffalo/bull (mighty one)
• महिषः: Kartā
• Type: Noun
• Root: महिष (प्रातिपदिक)

• नाधमानस्य: of (him) roaring/bellowing
• नाधमानस्य: Sambandha
• Type: Participle (Adjective)
• Root: नाध् (धातु) → नाधमान (वर्तमानकृदन्त)

• गातुः: of the path/way; of the course
• गातुः: Sambandha
• Type: Noun
• Root: गातु (प्रातिपदिक)

• अदब्धचक्षुः: having uninjured/unfailing sight
• अदब्धचक्षुः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: अ-दब्ध-चक्षुस् (समास; दभ् ‘to harm/deceive’ + चक्षुस्)

• परि: around, all about
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि (अव्यय/उपसर्ग)

• विश्वम्: the whole (universe), everything
• विश्वम्: Karma
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• बभूव: became; has come to be
• बभूव: —
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)

• विश्वम्: everything; the whole
• विश्वम्: Karma
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• संपश्यन्: seeing completely; beholding
• संपश्यन्: Kartā
• Type: Participle (Adjective)
• Root: सम् + पश्य् (धातु) → पश्यन्त् (वर्तमानकृदन्त)

• सुविदत्रः: very wise; good knower
• सुविदत्रः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सु-विदत्र (समास; सु + विदत्र ‘knower/finder/wise’)

• यजत्रः: worthy of sacrifice/worship
• यजत्रः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: यजत्र (प्रातिपदिक; ‘worthy of worship’)

• इदम्: this
• इदम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम)

• शृणोतु: let (him) hear
• शृणोतु: —
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)

• यत्: what/that which
• यत्: Karma
• Type: Relative pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम)

• अहम्: I
• अहम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: अहम् (सर्वनाम)

• ब्रवीमि: I speak; I say
• ब्रवीमि: —
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)

Attribution

Rishi: Solar complex attribution (variable by index).

Devata: Sūrya/Āditya as omniscient witness

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: adbhuta