Atharva Veda 1.13.3: Kanda 1, Anuvaka 2, Sukta 13, Mantra 3

Sukta 13

Sanskrit (Devanagari)

प्रव॑तो नपा॒न्नम॑ ए॒वास्तु॒ तुभ्यं॒ नम॑स्ते हे॒तये॒ तपु॑षे च कृण्मः । वि॒द्म ते॒ धाम॑ पर॒मं गुहा॒ यत् स॑मु॒द्रे अ॒न्तर्नि॑हि॑तासि॒ नाभिः॑

Recitation with translationAtharva Veda 1.13.3

IAST Transliteration

právato napā́n náma evā́stu túbhyaṃ námas te hetáye tápúṣe ca kṛṇmaḥ | vidmá te dhā́ma paramáṃ guhā́ yát samudré antár nihitā́si nā́bhiḥ ||

English Translation (Griffith/Whitney)

From the descents, O Offspring, let homage be—yea, homage—unto thee. Homage we make to thy missile and to thy burning heat. We know thy highest station, that which is in the secret place: within the ocean thou art laid away, the navel (central hub).

Translation

ಓ ನಪಾತ್ (ಸಂತಾನವೇ), ಇಳಿಜಾರಿನಿಂದಲೂ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ—ಹೌದು, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರವಾಗಲಿ. ನಿನ್ನ ಕ್ಷಿಪಣಿ/ಶಸ್ತ್ರ (ಹೇತಿ) ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ದಹಿಸುವ ತಾಪಶಕ್ತಿಗೆ ನಾವು ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ನಿನ್ನ ಪರಮ ಧಾಮವನ್ನು ನಾವು ತಿಳಿದಿದ್ದೇವೆ—ಅದು ಗುಹ್ಯಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ; ಸಮುದ್ರದ ಒಳಗೆ ನೀನು ನಾಭಿಯಂತೆ (ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ) ನಿಹಿತನಾಗಿದ್ದೀಯ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• प्रवतः: from the slope/stream (down-flow)
• प्रवतः: Apādāna
• Type: Noun
• Root: प्रवत् (प्र + वत्) / प्रवत्- (प्रातिपदिक)

• नपात्: O offspring/descendant (epithet)
• नपात्: Kartā
• Type: Noun
• Root: नपात्- (प्रातिपदिक)

• नमः: obeisance, salutation
• नमः: Karma
• Type: Noun
• Root: नमस्- (प्रातिपदिक)

• एव: indeed, just
• एव: —
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)

• अस्तु: let it be
• अस्तु: —
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• तुभ्यम्: to you
• तुभ्यम्: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नमः: salutation
• नमः: Karma
• Type: Noun
• Root: नमस्- (प्रातिपदिक)

• ते: to you
• ते: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: त्वद्/युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हेतये: to the impeller/cause (as a power)
• हेतये: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: हेतु- (प्रातिपदिक)

• तपुषे: to the heat/ardor (tapas)
• तपुषे: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: तपु- (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• कृण्मः: we make/do
• कृण्मः: Kartā
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• विद्म: we know
• विद्म: Kartā
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु)

• ते: your
• ते: Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: त्वद्/युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• धाम: abode, seat, splendor
• धाम: Karma
• Type: Noun
• Root: धामन्- (प्रातिपदिक)

• परमम्: highest, supreme
• परमम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: परम- (प्रातिपदिक)

• गुहायाम्: in the cave/hidden place
• गुहायाम्: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: गुहा- (प्रातिपदिक)

• यत्: which/that
• यत्: —
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• समुद्रे: in the ocean
• समुद्रे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: समुद्र- (प्रातिपदिक)

• अन्तः: within
• अन्तः: —
• Type: Indeclinable
• Root: अन्तः (अव्यय/उपसर्गवत्)

• निहितासि: you are placed/hidden
• निहितासि: —
• Type: Verb
• Root: नि + धा (धातु) → निहित (कृदन्त)

• नाभिः: navel; central hub/source
• नाभिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: नाभि- (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic seer-tradition (exact r̥ṣi attribution depends on anukramaṇī; commonly treated as Atharvan/Āṅgirasa milieu for such propitiatory verses)

Devata: A fiery, hidden ‘Offspring’ power (often interpreted in the wider Vedic idiom as a form of Agni/Apām Napāt-like potency), together with its personified ‘missile’ and ‘heat’

Chandas: Triṣṭubh-like cadence (as transmitted; metrical classification may vary by pada division in different recensions)

Mantra Rasa

Primary: adbhuta

Secondary: bhayankara