Adhyaya 9

Sutra 1

ज्ञातिसामन्तधनिकाः क्रमेण भूमिपरिग्रहान् क्रेतुमभ्याभवेयुः ॥ कZ_०३.९.०१ ॥

ಭೂಮಿ-ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಾಧಿಕಾರ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬಂಧುಗಳಿಗೆ, ನೆರೆಯ ಭೂಸ್ವಾಮಿಗಳಿಗೆ (ಸಾಮಂತರಿಗೆ) ಮತ್ತು ಧನಿಕರಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.

Sutra 2

ततोऽन्ये बाह्याः ॥ कZ_०३.९.०२ ॥

ಅನಂತರ ಇತರ ಹೊರಗಿನವರು (ಖರೀದಿಸಬಹುದು).

Sutra 3

सामन्तचत्वारिंशत्कुल्येषु गृहप्रतिमुखे वेश्म श्रावयेयुः सामन्तग्रामवृद्धेषु क्षेत्रमारामं सेतुबन्धं तटाकमाधारं वा मर्यादासु यथासेतुभोगं अनेनार्घेण कः क्रेता इति ॥ कZ_०३.९.०३ ॥

ನೆರೆಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ (ಸ್ಥಳೀಯ ಮನೆಗಳ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ) ಮನೆಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನೆರೆಯ ಗ್ರಾಮದ ಹಿರಿಯರ ಮುಂದೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು—‘ಒಂದು ಹೊಲ/ತೋಟ/ಅಣೆಕಟ್ಟು (ನೀರಾವರಿ ಕೆಲಸ)/ಕೆರೆ/ಜಲಾಶಯ—ಅದರ ಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ರೂಢಿಯಾದ ಭೋಗಹಕ್ಕುಗಳು (ಉದಾ., ನೀರು/ಅಣೆಕಟ್ಟು ಬಳಕೆ) ಸಹಿತ—ಈ ಬೆಲೆಗೆ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಇದೆ; ಯಾರು ಖರೀದಿಸುತ್ತಾರೆ?’

Sutra 4

त्रिराघुषितमव्याहतं क्रेता क्रेतुं लभेत ॥ कZ_०३.९.०४ ॥

ಮೂರು ಬಾರಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರೂ ಯಾವುದೇ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಖರೀದಿದಾರನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಖರೀದಿಸಬಹುದು.

Sutra 5

स्पर्धया वा मूल्यवर्धने मूल्यवृद्धिः सशुल्का कोशं गच्छेत् ॥ कZ_०३.९.०५ ॥

ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದ ಬೆಲೆ-ವರ್ಧನೆ (ಬಿಡ್ಡಿಂಗ್) ವೇಳೆ ಬೆಲೆ ಏರಿದರೆ, ಆ ಏರಿಕೆ—ಶುಲ್ಕ ಸಹಿತ—ಖಜಾನೆಗೆ ಸೇರಬೇಕು.

Sutra 6

विक्रयप्रतिक्रोष्टा शुल्कं दद्यात् ॥ कZ_०३.९.०६ ॥

ಮಾರಾಟ-ಘೋಷಕ (ಹರಾಜು ಘೋಷಕ) ನಿಗದಿತ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕು.

Sutra 7

अस्वामिप्रतिक्रोशे चतुर्विंशतिपणो दण्डः ॥ कZ_०३.९.०७ ॥

ಮಾರಾಟ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ‘ನಾನು ಮಾಲೀಕನಲ್ಲ’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರೆ ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಪಣ ದಂಡ.

Sutra 8

सप्तरात्रादूर्ध्वमनभिसरतः प्रतिक्रुष्टो विक्रीणीत ॥ कZ_०३.९.०८ ॥

ಏಳು ರಾತ್ರಿಗಳ ನಂತರ, ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟವನು ಹಾಜರಾಗದೆ/ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸದೆ ಇದ್ದರೆ ಘೋಷಕನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದು.

Sutra 9

प्रतिक्रुष्टातिक्रमे वास्तुनि द्विशतो दण्डः अन्यत्र चतुर्विंशतिपणो दण्डः । इति वास्तुविक्रयः ॥ कZ_०३.९.०९ ॥

ಘೋಷಿತ ಕ್ರಮವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದರೆ ಸ್ಥಾವರ ಆಸ್ತಿಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ನೂರು ದಂಡ; ಇತರ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಪಣ ದಂಡ. ಇತಿ ಆಸ್ತಿ-ಮಾರಾಟ.

Sutra 10

सीमविवादं ग्रामयोरुभयोः सामन्ता पञ्चग्रामी दशग्रामी वा सेतुभिः स्थावरैः कृत्रिमैर्वा कुर्यात् ॥ कZ_०३.९.१० ॥

ಎರಡು ಗ್ರಾಮಗಳ ನಡುವಿನ ಗಡಿ ವಿವಾದವನ್ನು ನೆರೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು—ಪಂಚಗ್ರಾಮಿ ಅಥವಾ ದಶಗ್ರಾಮಿ (ಸಂಘ)—ಸ್ವಾಭಾವಿಕ/ಶಾಶ್ವತ ಅಥವಾ ಕೃತಕ ಗಡಿ ಗುರುತುಗಳಿಂದ ಪರಿಹರಿಸಬೇಕು.

Sutra 11

कर्षकगोपालकवृद्धाः पूर्वभुक्तिका वा बाह्याः सेतूनामभिज्ञा बहव एको वा निर्दिश्य सीमसेतून्विपरीतवेषाः सीमानं नयेयुः ॥ कZ_०३.९.११ ॥

ಗಡಿಚಿಹ್ನಗಳನ್ನು ತಿಳಿದಿರುವ ರೈತರು, ಪಶುಪಾಲಕರು, ಹಿರಿಯರು ಅಥವಾ ಹಿಂದಿನ ವಾಸಿಗಳು—ಹೊರಗಿನವರಾದರೂ—ಒಬ್ಬರನ್ನಾಗಲಿ ಅನೇಕರನ್ನಾಗಲಿ ನೇಮಿಸಬಹುದು; ಅವರು ವೇಷಾಂತರ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಗಡಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕು.

Sutra 12

उद्दिष्टानां सेतूनामदर्शने सहस्रं दण्डः ॥ कZ_०३.९.१२ ॥

ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿದ ಗಡಿಚಿಹ್ನಗಳು ತೋರಿಸಲ್ಪಡದಿದ್ದರೆ/ಕಾಣದಿದ್ದರೆ ಸಾವಿರ ದಂಡ.

Sutra 13

तदेव नीते सीमापहारिणां सेतुच्छिदां च कुर्यात् ॥ कZ_०३.९.१३ ॥

ಅದೇ (ದಂಡ), ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಬಳಿಕ, ಗಡಿಯನ್ನು ಕಬಳಿಸುವವರಿಗೂ ಗಡಿಚಿಹ್ನಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ/ನಾಶಮಾಡುವವರಿಗೂ ವಿಧಿಸಬೇಕು.

Sutra 14

प्रनष्टसेतुभोगं वा सीमानं राजा यथोपकारं विभजेत् । इति सीमविवादः ॥ कZ_०३.९.१४ ॥

ಗಡಿಚಿಹ್ನಗಳು ಅಥವಾ ಸ್ಥಾಪಿತ ಭೋಗ/ಬಳಕೆ ನಷ್ಟವಾದಲ್ಲಿ, ರಾಜನು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಉಪಕಾರ/ಲಾಭದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಬೇಕು. ಇತಿ ಸೀಮವಿವಾದಃ.

Sutra 15

क्षेत्रविवादं सामन्तग्रामवृद्धाः कुर्युः ॥ कZ_०३.९.१५ ॥

ಕ್ಷೇತ್ರ (ಭೂಮಿ) ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವಾದವನ್ನು ನೆರೆಯ ಭೂಸ್ವಾಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮದ ಹಿರಿಯರು ತೀರ್ಮಾನಿಸಬೇಕು.

Sutra 16

तेषां द्वैधीभावे यतो बहवः शुचयोऽनुमता वा ततो नियच्छेयुः मध्यं वा गृह्णीयुः ॥ कZ_०३.९.१६ ॥

ಅವರಲ್ಲಿ (ಸ್ಥಳೀಯ ನಿರ್ಣಯಕರ್ತರಲ್ಲಿ) ಅಭಿಪ್ರಾಯಭೇದ ಇದ್ದರೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಶುದ್ಧ/ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹರು ಅಥವಾ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕರೆಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಪಕ್ಷದಂತೆ ತೀರ್ಪು ನೀಡಬೇಕು; ಇಲ್ಲವೇ ಮಧ್ಯಸ್ಥ ಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದು।

Sutra 17

तदुभयपरोक्तं वास्तु राजा हरेत्प्रनष्टस्वामिकं च ॥ कZ_०३.९.१७ ॥

ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳು ತ್ಯಜಿಸುವ ಭೂಮಿ/ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಮಾಲೀಕ ಅಜ್ಞಾತ/ಕಾಣೆಯಾಗಿರುವ ಆಸ್ತಿ—ಇವುಗಳನ್ನು ರಾಜನು ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು।

Sutra 18

यथोपकारं वा विभजेत् ॥ कZ_०३.९.१८ ॥

ಅಥವಾ (ನಿರ್ಣಯಕರ್ತನು) ಮಾಡಿದ ಉಪಕಾರ/ಕೊಡುಗೆಯ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಹಂಚಬೇಕು।

Sutra 19

प्रसह्यादाने वास्तुनि स्तेयदण्डः ॥ कZ_०३.९.१९ ॥

ಭೂಮಿ/ಸ್ಥಳವನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಕಳ್ಳತನಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಯಾದ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ।

Sutra 20

कारणादाने प्रयासमाजीवं च परिसंख्याय बन्धं दद्यात् । इति क्षेत्रविवादः ॥ कZ_०३.९.२० ॥

ಸರಿಯಾದ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ (ಆಸ್ತಿ) ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ, ಖರ್ಚಾದ ಪ್ರಯತ್ನ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯದ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶನು ಬಂಧನ/ನಿರ್ಬಂಧ (ಕಾರಾಗೃಹ) ವಿಧಿಸಬೇಕು। ಹೀಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರವಿವಾದ ವಿಭಾಗ ಮುಕ್ತಾಯ।

Sutra 21

मर्यादापहरणे पूर्वः साहसदण्डः ॥ कZ_०३.९.२१ ॥

ಗಡಿ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದರೆ ಸಾಹಸ-ದಂಡದ ಮೊದಲ (ಕನಿಷ್ಠ) ದಂಡ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ।

Sutra 22

मर्यादाभेदे चतुर्विंशतिपणः ॥ कZ_०३.९.२२ ॥

ಗಡಿಯನ್ನು ಭೇದಿಸಿದರೆ ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಪಣಗಳ ದಂಡ.

Sutra 23

तेन तपोवनविवीतमहापथश्मशानदेवकुलयजनपुण्यस्थानविवादा व्याख्याताः । इति मर्यादास्थापनम् ॥ कZ_०३.९.२३ ॥

ಇದೇ (ನಿಯಮ)ದಿಂದ ತಪೋವನಗಳು, ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದ ಅರಣ್ಯಗಳು, ಮಹಾಮಾರ್ಗಗಳು, ಶ್ಮಶಾನಗಳು, ದೇವಾಲಯಗಳು, ಯಜ್ಞಸ್ಥಳಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಪುಣ್ಯಸ್ಥಳಗಳ ಕುರಿತ ವಿವಾದಗಳೂ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಇಂತೆ ‘ಗಡಿ ಸ್ಥಾಪನೆ’ ಮುಕ್ತಾಯ.

Sutra 24

सर्व एव विवादाः सामन्तप्रत्ययाः ॥ कZ_०३.९.२४ ॥

ಎಲ್ಲ ವಿವಾದಗಳೂ ನೆರೆಹೊರೆಯವರ ಸಾಕ್ಷ್ಯ/ಧೃಢೀಕರಣದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿವೆ।

Sutra 25

विवीतस्थलकेदारषण्डखलवेश्मवाहनकोष्ठानां पूर्वं पूर्वमाबाधं सहेत ॥ कZ_०३.९.२५ ॥

ತೆರೆದ/ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿದ ಜಮೀನು, ಹೊಲ, ತೋಟ/ವನಖಂಡ, ಕಣ (ಧಾನ್ಯ ಮಡಿಕೆ), ಮನೆ, ವಾಹನ, ಧಾನ್ಯโกಡಾಮು—ಇವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಡ್ಡಿ/ಅತಿಕ್ರಮಣ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಕ್ರಮದಂತೆ ಮೊದಲು ಹೇಳಿದದ್ದೇ ಮೊದಲು ಅಡ್ಡಿಯನ್ನು ಸಹಿಸಬೇಕು (ಅಂದರೆ ಆದ್ಯತೆ ಈ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ).

Sutra 26

ब्रह्मसोमारण्यदेवयजनपुण्यस्थानवर्जाः स्थलप्रदेशाः ॥ कZ_०३.९.२६ ॥

ಬ್ರಹ್ಮ/ಸೋಮ (ಪವಿತ್ರ) ಅರಣ್ಯಗಳು, ದೇವಯಜ್ಞ ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪುಣ್ಯಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳೇ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿವೆ.

Sutra 27

आधारपरिवाहकेदारोपभोगैः परक्षेत्रकृष्टबीजहिंसायां यथोपघातं मूल्यं दद्युः ॥ कZ_०३.९.२७ ॥

ಫೀಡರ್-ಕಾಲುವೆ, ಹರಿವು-ಕಾಲುವೆ ಅಥವಾ ಕೇದಾರ (ಹೊಲ) ಬಳಕೆ/ದುರುಪಯೋಗದಿಂದ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಕೃಷಿಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತಿದ ಬೀಜಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾದರೆ, ಹಾನಿಯ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕು.

Sutra 28

केदारारामसेतुबन्धानां परस्परहिंसायां हिंसाद्विगुणो दण्डः ॥ कZ_०३.९.२८ ॥

ಹೊಲಗಳು, ತೋಟಗಳು/ಉದ್ಯಾನಗಳು ಮತ್ತು ಸೇತು-ಬಂಧಗಳು (ನೀರಾವರಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು/ಕಟ್ಟು) ಪರಸ್ಪರ ಹಾನಿ ಮಾಡಿದರೆ, ದಂಡವು ಹಾನಿಯ ದ್ವಿಗುಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

Sutra 29

पश्चान्निविष्टमधरतटाकं नोपरितटाकस्य केदारमुदकेनाप्लावयेत् ॥ कZ_०३.९.२९ ॥

ನಂತರ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕೆಳಗಿನ ಕೆರೆ ತನ್ನ ನೀರಿನಿಂದ ಮೇಲಿನ ಕೆರೆ-ಧಾರಕನ ಹೊಲವನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಬಾರದು.

Sutra 30

उपरिनिविष्टं नाधरतटाकस्य पूरास्रावं वारयेदन्यत्र त्रिवर्षोपरतकर्मणः ॥ कZ_०३.९.३० ॥

ಮೇಲಿನ ಕೆರೆ ಕೆಳಗಿನ ಕೆರೆಯ ಪ್ರವಾಹ-ಹೊರಹರಿವು/ನೀರುಹೊರಸ್ರಾವವನ್ನು ತಡೆಯಬಾರದು—ಆದರೆ ಕೆಳಗಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಾರ್ಯನಿರತವಾಗದೆ/ಬಳಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದರೆ ಹೊರತಾಗುತ್ತದೆ.

Sutra 31

तस्यातिक्रमे पूर्वः साहसदण्डः तटाकवामनं च ॥ कZ_०३.९.३१ ॥

ಆ ನಿಯಮವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದರೆ ಸಾಹಸ-ದಂಡದ ಮೊದಲ (ಕನಿಷ್ಠ) ದರ್ಜೆಯ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಕೆರೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ/ಕತ್ತರಿಸಿ (ಭೌತಿಕವಾಗಿ) ಸರಿಪಡಿಸಬೇಕು।

Sutra 32

पञ्चवर्षोपरतकर्मणः सेतुबन्धस्य स्वाम्यं लुप्येत अन्यत्रापद्भ्यः ॥ कZ_०३.९.३२ ॥

ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ/ನಿರ್ವಹಣೆ ನಿಂತಿರುವ ಸೆತು-ಬಂಧ (ನೀರಾವರಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು) ಮೇಲಿನ ಸ್ವಾಮ್ಯ ಹಕ್ಕು ಲೋಪವಾಗುತ್ತದೆ—ಆಪತ್ತಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ।

Sutra 33

तटाकसेतुबन्धानां नवप्रवर्तने पाञ्चवर्षिकः परिहारः भग्नोत्सृष्टानां चातुर्वर्षिकः समुपारूढानां त्रैवर्षिकः स्थलस्य द्वैवर्षिकः ॥ कZ_०३.९.३३ ॥

ಹೊಸಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಕೆರೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೆತು-ಬಂಧಗಳಿಗೆ ಐದು ವರ್ಷದ ವಿನಾಯಿತಿ (ಪರಿಹಾರ) ನೀಡಬೇಕು; ಮುರಿದು ನಂತರ ತ್ಯಜಿಸಿದವುಗಳಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ; ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ತಂದವುಗಳಿಗೆ ಮೂರು ವರ್ಷ; ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಭೂಮಿ (ಪುನಃ ಪಡೆದು ಬಳಕೆಗೆ ತಂದದ್ದು)ಗೆ ಎರಡು ವರ್ಷ।

Sutra 34

स्वात्माधाने विक्रये च ॥ कZ_०३.९.३४ ॥

ಅದೇ ರೀತಿ, ಸ್ವ-ಆಧಾನ (ಅಡಮಾನ/ಬಂಡವಾಳ) ಮತ್ತು ಮಾರಾಟದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ (ಈ ನಿಯಮಗಳು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ)।

Sutra 35

खातप्रावृत्तिमनदीनिबन्धायतनतटाककेदारारामषण्डवापानां सस्यवर्णभागोत्तरिकमन्येभ्यो वा यथोपकारं दद्युः ॥ कZ_०३.९.३५ ॥

ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ಜಲಕಾರ್ಯಗಳು—ಕಾಲುವೆಗಳು, ನದಿಬಂಧಗಳು, ಜಲಾಶಯಗಳು, ಕೆರೆಗಳು, ಕೇದಾರಗಳು (ಹೊಲ/ನೀರಾವರಿ ಹಾಸಿಗೆಗಳು), ತೋಟಗಳು, ಗುಡ್ಡಗುಂಪು/ವನಖಂಡಗಳು, ಮತ್ತು ಬಾವಿಗಳು—ಇವುಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ಅಥವಾ ನಿರ್ವಹಿಸುವವರಿಗೆ, ಕೃಷಿಕರು ಪಡೆದ ಉಪಕಾರದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಿಯಮಿತ ಬೆಳೆ-ಹಂಚಿಕೆಯ ಮೇಲಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪಾಲು (ಅಥವಾ ಸಮಾನ ರಿಯಾಯಿತಿ) ನೀಡಬೇಕು; ಅಥವಾ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಂತೆ ಇತರರ ಮೂಲಕ ಸಮಾನ ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸಬೇಕು.

Sutra 36

प्रक्रयावक्रयाधिभागभोगनिषृष्टोपभोक्तारश्चैषां प्रतिकुर्युः ॥ कZ_०३.९.३६ ॥

ಈ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಖರೀದಿ, ಮರುಮಾರಾಟ/ಹಸ್ತಾಂತರ, ಅಡಮಾನ/ಗಿರವಿ, ಭಾಗಭೋಗ, ಉಪಭೋಗ (ಉಸೂಫ್ರಕ್ಟ್) ಅಥವಾ ನಿಯೋಜಿತ ಉಪಭೋಗದ ಮೂಲಕ ಅನುಭವಿಸುವವರೂ ಸಹ ಅವುಗಳ ಕುರಿತು ತಕ್ಕಂತೆ ಪರಸ್ಪರ ಕರ್ತವ್ಯ/ಪ್ರತಿದಾನವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು।

Sutra 37

अर्पतीकारे हीनद्विगुणो दण्डः ॥ कZ_०३.९.३७ ॥

ವಚನಿಸಿದ ಒಪ್ಪಿಕೆ/ಮರುಪಾವತಿಯಲ್ಲಿ ಕೊರತೆ (ಡಿಫಾಲ್ಟ್) ಇದ್ದರೆ, ಕೊರತೆಯ ಮೊತ್ತದ ದ್ವಿಗುಣ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು।

Sutra 38

वारे वा तोयमन्येषां प्रमादेनोपरुन्धतः ॥ कZ_०३.९.३८च्द् ॥

ಹಾಗೆಯೇ, ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಪಾಲಿನ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಅಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಅವರ ನೀರನ್ನು ತಡೆದುಹಿಡಿದರೆ/ಅಡ್ಡಗಟ್ಟಿದರೆ, (ದಂಡನೀಯನು)।