Opening the text

ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತವನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಭದ್ರತೆಯ ಸಾಧನವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ: ಪ್ರಮಾಣಿತ ಪಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ನಾಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳು ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಅಂತಿಮ ಹಂಚಿಕೆದಾರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಕುಟುಂಬ ಆಸ್ತಿಯು ದಂಗೆಯ ಇಂಧನ ಅಥವಾ ನಷ್ಟದ ಆದಾಯವಾಗದಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದನೆ, ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಶಾಂತಿಗೆ ಬೆದರಿಕೆಗಳಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ (ವಿಜಿಗೀಷು ತರ್ಕ). ಸಮಾನ ಮತ್ತು ಅಸಮಾನ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳ ನಡುವೆ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಶ್ರೇಣೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಂಚಿನ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೇರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಇಲ್ಲದಾಗ ಬದಲಿ ಮಾರ್ಗಗಳು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ (ಬಾಂಧವರು; ಗುರು-ಶಿಷ್ಯ). ವಂಶಾವಳಿ-ಆಸ್ತಿ ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ನಿರಂತರತೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಕ್ಷೇತ್ರಜ ಪುತ್ರನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪ್ರಜನನ ನೇಮಕಾತಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಾರಿಯು ವಂಶಾವಳಿ ಒತ್ತಾಯದಿಂದ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಮತ್ತು ನೋಂದಣಿಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಕರ ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ದಾಖಲಾತಿಯಲ್ಲಿಡುತ್ತದೆ. ಆಶ್ರಿತರ ಜೀವನೋಪಾಯ ಮತ್ತು ಮನೆಗೆಲಸದ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು ಕ್ರಮಬದ್ಧ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಮೂಲಕ ಖಚಿತಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
Sutra 1
कामाचारः सर्वं जीयेत ॥ कZ_०३.६.१० ॥
‘ಕಾಮಾಚಾರ’ (ಪರಸ್ಪರ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ನಡೆದ ಸಂಗಮ)ದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಪುತ್ರನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ವಾರಸತ್ವವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Sutra 2
तेन मध्यमकनिष्ठौ व्याख्यातौ ॥ कZ_०३.६.११ ॥
ಆ ತತ್ತ್ವದ ಪ್ರಕಾರ ‘ಮಧ್ಯಮ’ ಮತ್ತು ‘ಕನಿಷ್ಠ’ (ಪುತ್ರ/ವಾರಸರು)ಗಳ ವಿಷಯವೂ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಅಂದರೆ ಅವರ ಸ್ಥಾನಮಾನವೂ ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು.
Sutra 3
तयोर्मानुषोपेतो ज्येष्ठांशादर्धं लभेत ॥ कZ_०३.६.१२ ॥
ಆ ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಮಾನವೀಯ ಕ್ರಮ/ಅಂಗೀಕಾರದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತನಾದವನು (ಮಾನುಷೋಪೇತ) ಜ್ಯೇಷ್ಠನ ಪಾಲಿನ ಅರ್ಧವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು.
Sutra 4
नानास्त्रीपुत्राणां तु संस्कृतासंस्कृतयोः कन्याकृतक्षतयोरभावे च एकस्याः पुत्रयोर्यमयोर्वा पूर्वजन्मना ज्येष्ठभावः ॥ कZ_०३.६.१३ ॥
ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಪುತ್ರರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ‘ಸಂಸ್ಕೃತ/ಅಸಂಸ್ಕೃತ’ ಎಂಬಂತಹ ಭೇದಕ ಸ್ಥಿತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಅಥವಾ (ಇತರೆ) ವಿಭೇದಕ ಗುರುತುಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ (ಉದಾ., ಕನ್ಯೆಯ ಮೊದಲ ಸಂಭೋಗ/ಕ್ಷತ ಗುರುತು), ಮತ್ತು ಒಂದೇ ತಾಯಿಯ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಜವಳಿಗಳಾದರೆ, ಜ್ಯೇಷ್ಠತ್ವವು ಪೂರ್ವಜನ್ಮದಿಂದ—ಅಂದರೆ ಯಾರು ಮೊದಲು ಜನಿಸಿದರೋ—ಅದರ ಆಧಾರದಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು.
Sutra 5
सूतमागधव्रात्यरथकाराणामैश्वर्यतो विभागः ॥ कZ_०३.६.१४ ॥
ಸೂತ, ಮಾಘಧ, ವ್ರಾತ್ಯ ಮತ್ತು ರಥಕಾರ ಸಮೂಹಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವಿಭಾಗ (ವಾರಸತ್ವ) ಐಶ್ವರ್ಯ—ಅಂದರೆ ಅವರ ಸ್ಥಿತಿ/ಸಾಮರ್ಥ್ಯ—ಪ್ರಕಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
Sutra 6
शेषास्तमुपजीवेयुः ॥ कZ_०३.६.१५ ॥
ಉಳಿದವರು ಅವನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿ (ಅವನ ಪೋಷಣೆಯಲ್ಲಿ) ಜೀವನ ನಡೆಸಬೇಕು.
Sutra 7
अनीश्वराः समविभागाः ॥ कZ_०३.६.१६ ॥
ಅನೀಶ್ವರರು (ಅಧಿಕಾರ/ಸಾಧನ ಇಲ್ಲದವರು) ಸಮಭಾಗ ಪಡೆಯಬೇಕು.
Sutra 8
चातुर्वर्ण्यपुत्राणां ब्राह्मणीपुत्रश्चतुरोऽंशान् हरेत्क्षत्रियापुत्रस्त्रीनंशान्वैश्यापुत्रो द्वावंशौ एकं शूद्रापुत्रः ॥ कZ_०३.६.१७ ॥
ಚಾತುರ್ವರ್ಣ್ಯ ಪುತ್ರರಲ್ಲಿ—ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯ ಪುತ್ರನು ನಾಲ್ಕು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ; ಕ್ಷತ್ರಿಯೆಯ ಪುತ್ರನು ಮೂರು ಅಂಶಗಳನ್ನು; ವೈಶ್ಯೆಯ ಪುತ್ರನು ಎರಡು ಅಂಶಗಳನ್ನು; ಶೂದ್ರೆಯ ಪುತ್ರನು ಒಂದು ಅಂಶವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ.
Sutra 9
तेन त्रिवर्णद्विवर्णपुत्रविभागः क्षत्रियवैश्ययोर्व्याख्यातः ॥ कZ_०३.६.१८ ॥
ಅದೇ ನಿಯಮದಿಂದ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಮತ್ತು ವೈಶ್ಯ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತ್ರಿವರ್ಣ ಹಾಗೂ ದ್ವಿವರ್ಣ ಸಂಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪುತ್ರರ ವಿಭಾಗವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
Sutra 10
ब्राह्मणस्यानन्तरापुत्रस्तुल्यांशः ॥ कZ_०३.६.१९ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ‘ಅನಂತರಾ’ ಪುತ್ರನು ಸಮಾನ ಅಂಶವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Sutra 11
क्षत्रियवैश्ययोरर्धांशः तुल्यांशो वा मानुषोपेतः ॥ कZ_०३.६.२० ॥
Sutra 12
तुल्यातुल्ययोरेकपुत्रः सर्वं हरेत्बन्धूंश्च बिभृयात् ॥ कZ_०३.६.२१ ॥
Sutra 13
ब्राह्मणानां तु पारशवस्तृतीयमंशं लभेत द्वावंशौ सपिण्डः कुल्यो वासन्नः स्वधादानहेतोः ॥ कZ_०३.६.२२ ॥
Sutra 14
तदभावे पितुराचार्योऽन्तेवासी वा ॥ कZ_०३.६.२३ ॥
Sutra 15
क्षेत्रे वा जनयेदस्य नियुक्तः क्षेत्रजं सुतम् ॥ कZ_०३.६.२४अब् ॥
Sutra 16
मातृबन्धुः सगोत्रो वा तस्मै तत्प्रदिशेद्धनम् ॥ कZ_०३.६.२४च्द् ॥
Sutra 17
एकस्त्रीपुत्राणां ज्येष्ठांशः ब्राह्मणानामजाः क्षत्रियाणामश्वाः वैश्यानां गावः शूद्राणामवयः ॥ कZ_०३.६.०१ ॥
ಒಬ್ಬ ಸ್ತ್ರೀಯ ಪುತ್ರರಿಗೆ ಜ್ಯೇಷ್ಠಾಂಶ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಆಡುಗಳು; ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಗೆ ಕುದುರೆಗಳು; ವೈಶ್ಯರಿಗೆ ಹಸುಗಳು; ಶೂದ್ರರಿಗೆ ಕುರಿಗಳು.
Sutra 18
काणलङ्गास्तेषां मध्यमांशः भिन्नवर्णाः कनिष्ठांशः ॥ कZ_०३.६.०२ ॥
ಒಂಟಿ ಕಣ್ಣಿನವರು ಮತ್ತು ಕುಂಟರು ಮಧ್ಯಮಾಂಶವನ್ನು ಪಡೆಯುವರು; ಮಿಶ್ರವರ್ಣದವರು ಕನಿಷ್ಠಾಂಶವನ್ನು ಪಡೆಯುವರು.
Sutra 19
चतुष्पदाभावे रत्नवर्जानां दशानां भागं द्रव्याणामेकं ज्येष्ठो हरेत् ॥ कZ_०३.६.०३ ॥
ನಾಲ್ಕು ಕಾಲುಗಳ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅಭಾವದಲ್ಲಿ, ರತ್ನಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ದ್ರವ್ಯಗಳ ಹತ್ತನೇ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಜ್ಯೇಷ್ಠನು ಪಡೆಯಬೇಕು.
Sutra 20
प्रतिमुक्तस्वधापाशो हि भवति ॥ कZ_०३.६.०४ ॥
ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಪಿತೃತರ್ಪಣದ ಬಂಧನದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Sutra 21
इत्यौशनसो विभागः ॥ कZ_०३.६.०५ ॥
ಇದು ಔಶನಸ ವಿಭಾಗದ ಸಮಾಪ್ತಿ.
Sutra 22
पितुः परिवापाद् यानमाभरणं च ज्येष्ठांशः शयनासनं भुक्तकांस्यं च मध्यमांशः कृष्णं धान्यायसं गृहपरिवापो गोशकटं च कनिष्ठांशः ॥ कZ_०३.६.०६ ॥
Sutra 23
शेषद्रव्याणामेकद्रव्यस्य वा समो विभागः ॥ कZ_०३.६.०७ ॥
Sutra 24
अदायादा भगिन्यः मातुः परिवापाद्भुक्तकांस्याभरणभागिन्यः ॥ कZ_०३.६.०८ ॥
Sutra 25
मानुषहीनो ज्येष्ठस्तृतीयमंशं ज्येष्ठांशाल् लभेत चतुर्थमन्यायवृत्तिः निवृत्तधर्मकार्यो वा ॥ कZ_०३.६.०९ ॥
It reduces succession violence and litigation, keeps households economically continuous, and ensures dependents/kindred are maintained—thereby preserving public order and the taxable, creditworthy stability of property.
This unit does not state a fixed fine; enforcement is via court decree under royal daṇḍa: wrongful withholding or dispossession triggers judicial restitution, compulsory partition/transfer, and punishments applicable under general fraud/force-in-property rules in Vyavahāra.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Arthashastra in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.