Adhyaya 4
ಅಧ್ಯಾಯ 3.4 ವೈವಾಹಿಕ ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಮನೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬಹುದಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಿಯಮಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ: ಅಂಕಿತ ದಂಡಗಳು ಅಕ್ರಮ ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಸಂರಕ್ಷಿತ ವಿನಾಯಿತಿಗಳು ಅಗತ್ಯವಾದ, ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ನಿಷ್ಪಟನವನ್ನು ಕೇವಲ ನೈತಿಕ ಲೋಪವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಜ್ಯ ತಡೆ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಚೌಕಟ್ಟು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ದಂಡವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ: ಅಧಿಕೃತವಿಲ್ಲದ ನಿರ್ಗಮನಕ್ಕೆ ಸಣ್ಣ, ಅಸಹಕಾರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ, ಇತರರ ಮನೆ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ, ಮತ್ತು ಇತರ ಪುರುಷನ ಹೆಂಡತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಒದಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ತೀವ್ರ. ಇದು ಮೂಲ ಬಾಹ್ಯ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸುತ್ತದೆ: ಲೈಂಗಿಕ ಚಾಟಿಕೋಲು, ಮನೆಯ ಸಂಘರ್ಷ, ಸ್ತ್ರೀಧನ ಮರೆಮಾಡುವಿಕೆ, ಮತ್ತು ನೆರೆಹೊರೆಯ ಅಶಾಂತಿ, ಅಗತ್ಯಾಧಾರಿತ ಚಲನೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ, ಅಂತಹ ಚಲನೆಯ ಅಡೆತಡೆಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಪ್ರತೀಕಾರವನ್ನು ಊಹಿಸಬಹುದಾದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಜಾರಿಯೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿ ರಾಜಮನೆತನದ ಸಕ್ರಮತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
Sutras
Sutra 1
पतिकुलान्निष्पतितायाः स्त्रियाः षट्पणो दण्डः अन्यत्र विप्रकारात् ॥ कZ_०३.४.०१ ॥
ಸ್ತ್ರೀ ಪತಿಯ ಮನೆಯೊಳಗಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೋದರೆ 6 ಪಣ ದಂಡ; ಆದರೆ ಆಪತ್ತು/ವಿಶೇಷ ಕಾರಣವಿದ್ದರೆ ಅಲ್ಲ.
Sutra 2
प्रतिषिद्धायां द्वादशपणः ॥ कZ_०३.४.०२ ॥
ಅವಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿಷೇಧ/ನಿರ್ಬಂಧ ಇದ್ದರೆ 12 ಪಣ ದಂಡ.
Sutra 3
प्रतिवेशगृहातिगतायाः षट्पणः ॥ कZ_०३.४.०३ ॥
ನೆರೆಮನೆಯ ಮನೆಗೆ ಹೋದ ಮಹಿಳೆಗೆ 6 ಪಣ ದಂಡ.
Sutra 4
प्रातिवेशिकभिक्षुकवैदेहकानामवकाशभिक्षापण्यदाने द्वादशपणो दण्डः ॥ कZ_०३.४.०४ ॥
(ಕೆಲವು) ನೆರೆಹೊರೆಯವರು, ಭಿಕ್ಷುಕರು ಅಥವಾ ವೈದೇಹಕರಿಗೆ ತಂಗಲು ಜಾಗ/ಆಶ್ರಯ, ಭಿಕ್ಷೆ ಅಥವಾ ಮಾರಾಟದ ಸರಕು ನೀಡಿದರೆ 12 ಪಣ ದಂಡ.
Sutra 5
प्रतिषिद्धानां पूर्वः साहसदण्डः ॥ कZ_०३.४.०५ ॥
ನಿಷಿದ್ಧ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ‘ಮೊದಲ’ ಸಾಹಸ ದಂಡ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
Sutra 6
परगृहातिगतायाश्चतुर्विंशतिपणः ॥ कZ_०३.४.०६ ॥
ಇತರರ ಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಮಹಿಳೆಗೆ 24 ಪಣ ದಂಡ.
Sutra 7
परभार्यावकाशदाने शत्यो दण्डः अन्यत्रापद्भ्यः ॥ कZ_०३.४.०७ ॥
ಇತರನ ಹೆಂಡತಿಗೆ ಅವಕಾಶ/ಪ್ರವೇಶ ಒದಗಿಸಿದರೆ ನೂರು (ಪಣ) ದಂಡ; ಆದರೆ ಆಪತ್ತು/ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ.
Sutra 8
वारणाज्ञानयोर्निर्दोषः ॥ कZ_०३.४.०८ ॥
ತಡೆಯುವಿಕೆ (ತಡೆಯಲು ಮಾಡಿದ ಕ್ರಮ) ಅಥವಾ ಅಜ್ಞಾನ (ಜ್ಞಾನ/ಉದ್ದೇಶದ ಅಭಾವ) ಇರುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ದೋಷವಿಲ್ಲ।
Sutra 9
पतिविप्रकारात्पतिज्ञातिसुखावस्थग्रामिकान्वाधिभिक्षुकीज्ञातिकुलानामन्यतममपुरुषं गन्तुमदोषः इति आचार्याः ॥ कZ_०३.४.०९ ॥
ಆಚಾರ್ಯರ ಮಾತು: ಗಂಡನ ಗೈರು/ವಿಮುಖತೆಯಿಂದ ಹೆಂಡತಿ ಗಂಡನ ಬಂಧುಗಳ ಬಳಿಗೆ, ಸುಸ್ಥಿತಿಯ ಗ್ರಾಮಾಧ್ಯಕ್ಷನ ಬಳಿಗೆ, ಭಿಕ್ಷುಕೀ (ಸನ್ಯಾಸಿನಿ) ಬಳಿಗೆ, ಅಥವಾ ತನ್ನ ಜನ್ಮಬಂಧುಕುಲದ ಬಳಿಗೆ—ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರ ಬಳಿಗಾದರೂ ‘ಅಪುರುಷಂ’ (ಅಸಂಬಂಧಿತ ಪುರುಷನಿಲ್ಲದೆ) ಹೋಗುವುದು ದೋಷವಲ್ಲ।
Sutra 10
सपुरुषं वा ज्ञातिकुलम् ॥ कZ_०३.४.१० ॥
ಅಥವಾ ಯೋಗ್ಯ ಪುರುಷ-ರಕ್ಷಕನೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಬಂಧುಕೂಲಕ್ಕೆ।
Sutra 11
कुतो हि साध्वीजनस्यच्छलम् ॥ कZ_०३.४.११ ॥
ಸಾಧ್ವಿ ಸ್ತ್ರೀಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮೋಸ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ?
Sutra 12
सुखमेतदवबोद्धुमिति कौटिल्यः ॥ कZ_०३.४.१२ ॥
ಕೌಟಿಲ್ಯನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ—ಇದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು/ನಿರ್ಣಯಿಸುವುದು ಸುಲಭ।
Sutra 13
प्रेतव्याधिव्यसनगर्भनिमित्तमप्रतिषिद्धमेव ज्ञातिकुलगमनम् ॥ कZ_०३.४.१३ ॥
ಮೃತಕರ್ಮ, ರೋಗ, ವಿಪತ್ತು/ಕಷ್ಟ ಅಥವಾ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ತನ್ನ ಬಂಧು‑ಕುಲಕ್ಕೆ (ಮೈಕೆಗೆ) ಹೋಗುವುದು ನಿಷಿದ್ಧವಲ್ಲ.
Sutra 14
तन्निमित्तं वारयतो द्वादशपणो दण्डः ॥ कZ_०३.४.१४ ॥
ಅಂತಹ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಅವಳನ್ನು ತಡೆಯುವವನಿಗೆ ಹನ್ನೆರಡು ಪಣ ದಂಡ.
Sutra 15
तत्रापि गूहमाना स्त्रीधनं जीयेत ज्ञातयो वा छादयन्तः शुल्कशेषम् । इति निष्पतनम् ॥ कZ_०३.४.१५ ॥
ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ, ಅವಳು ಅಡಗಿ/ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದರೆ ಅವಳ ಸ್ತ್ರೀಧನ ಜಪ್ತಿ ಆಗುತ್ತದೆ; ಅಥವಾ ಅವಳ ಬಂಧುಗಳು ಅವಳನ್ನು ಮರೆಮಾಡಿದರೆ ಅವರು ಉಳಿದ ಶುಲ್ಕ/ಲೆವಿಯನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕು. ಇದು ‘ನಿಷ್ಪತನ’ (ಪಲಾಯನ) ಕುರಿತ ನಿಯಮ.
Sutra 16
पतिकुलान्निष्पत्य ग्रामान्तरगमने द्वादशपणो दण्डः स्थाप्याभरणलोपश्च ॥ कZ_०३.४.१६ ॥
ಗಂಡನ ಮನೆಯನ್ನಿಟ್ಟು ಹೊರಟು ಮತ್ತೊಂದು ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ ಹನ್ನೆರಡು ಪಣ ದಂಡ; ಜೊತೆಗೆ ಠೇವಣಿಯಾಗಿ ಇಡಲಾಗಿದ್ದ ಆಭರಣಗಳ ಜಪ್ತಿಯೂ.
Sutra 17
गम्येन वा पुंसा सह प्रस्थाने चतुर्विंशतिपणः सर्वधर्मलोपश्च अन्यत्र भर्मदानतीर्थगमनाभ्याम् ॥ कZ_०३.४.१७ ॥
ಸ್ತ್ರೀ ನಿಷಿದ್ಧ/ಅನುಚಿತ ಪುರುಷನ (ಗಮ್ಯ) ಜೊತೆ ಹೊರಟುಹೋದರೆ 24 ಪಣ ದಂಡ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಕಾನೂನು ಹಕ್ಕುಗಳ ನಷ್ಟ (ನಾಗರಿಕ ಅನರ್ಹತೆ) ಉಂಟು; ಆದರೆ ಪೋಷಣೆ/ಸಹಾಯ ನೀಡಲು (ಭರ್ಮದಾನ) ಅಥವಾ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗೆ ಹೋಗುವುದಾದರೆ ವಿನಾಯಿತಿ.
Sutra 18
पुंसः पूर्वः साहसदण्डः तुल्यश्रेयसोः पापीयसो मध्यमः ॥ कZ_०३.४.१८ ॥
ಪುರುಷನಿಗೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ದಂಡ ‘ಸಾಹಸ-ದಂಡ’ (ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ/ಬಲವಂತದ ತಪ್ಪಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ದಂಡ) ಆಗಿದೆ. ಪಕ್ಷಗಳು ಸಮಾನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಮಧ್ಯಮ ದಂಡ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಪುರುಷನು ಹೀನ ಸ್ಥಾನ (ಪಾಪೀಯಸ)ದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಮಧ್ಯಮ ದಂಡವೇ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
Sutra 19
बन्धुरदण्ड्यः ॥ कZ_०३.४.१९ ॥
ಬಂಧು (ಸಂಬಂಧಿ) ದಂಡನೀಯನಲ್ಲ.
Sutra 20
प्रतिषेधेऽर्धदण्डाः ॥ कZ_०३.४.२० ॥
ನಿಷೇಧಾಜ್ಞೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ಮಾಡಿದ ಕೃತ್ಯಗಳಿಗೆ ದಂಡ ಅರ್ಧ.
Sutra 21
पथि व्यन्तरे गूढदेशाभिगमने मैथुनार्थेन शङ्कितप्रतिषिद्धायां वा पथ्यनुसरणे संग्रहणं विद्यात् ॥ कZ_०३.४.२१ ॥
ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವಾಗ—(i) ಮುಖ್ಯ ದಾರಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬದಿದಾರಿಗಳ ಮೂಲಕ, (ii) ಗುಪ್ತ/ದೂರದ ಸ್ಥಳದ ಕಡೆಗೆ, ಅಥವಾ (iii) ಲೈಂಗಿಕ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವಳು ಶಂಕಿತಳಾಗಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ನಿಷಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದರೆ—ಇದನ್ನು ‘ಸಂಗ್ರಹಣ’ (ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಕರೆದೊಯ್ಯುವುದು/ಅಪಹರಣೆ) ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
Sutra 22
तालावचरचारणमत्स्यबन्धकलुब्धकगोपालकशौण्डिकानामन्येषां च प्रसृष्टस्त्रीकाणां पथ्यनुसरणमदोषः ॥ कZ_०३.४.२२ ॥
ಸಂಚಾರಿ ಗುಂಪುಗಳು/ವೃತ್ತಿಗಳು—ನಟ/ಚಾರಣ, ಮತ್ಸ್ಯಬಂಧಕ (ಮೀನುಗಾರ), ಲುಬ್ಧಕ (ಬೇಟೆಗಾರ), ಗೋಪಾಲಕ, ಶೌಂಡಿಕ (ಮದ್ಯವ್ಯಾಪಾರಿ)—ಮತ್ತು ಇತರ ‘ಪ್ರಸೃಷ್ಟ-ಸ್ತ್ರೀಯರು’ (ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲದ ಮಹಿಳೆಯರು) ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗಾನುಸರಣೆ/ಜೊತೆಯಾಗಿ ನಡೆಯುವುದು ದೋಷವಲ್ಲ.
Sutra 23
प्रतिषिद्धे वा नयतः पुंसः स्त्रियो वा गच्छन्त्यास्त एवार्धदण्डाः । इति पथ्यनुसरणम् ॥ कZ_०३.४.२३ ॥
ನಿಷಿದ್ಧ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪುರುಷನು ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರೆ, ಅಥವಾ ಸ್ತ್ರೀಯರು ನಿಷಿದ್ಧ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೋದರೆ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೇ ಅರ್ಧದಂಡಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಪಥ್ಯಾನುಸರಣ (ಮಾರ್ಗಾನುಸರಣೆ/ಸಹಿತ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದು) ನಿಯಮ.
Sutra 24
ह्रस्वप्रवासिनां शूद्रवैश्यक्षत्रियब्राह्मणानां भार्याः संवत्सरोत्तरं कालमाकाङ्क्षेरनप्रजाताः संवत्सराधिकं प्रजाताः ॥ कZ_०३.४.२४ ॥
ಕಿರು ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಹೋಗಿರುವ ಗಂಡನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಶೂದ್ರ, ವೈಶ್ಯ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಹೆಂಡತಿಗಳು ಒಂದು ವರ್ಷ (ಮತ್ತು ಅದರ ನಂತರವೂ) ಕಾಯಬೇಕು. ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದವರು ಒಂದು ವರ್ಷ; ಸಂತಾನವಿರುವವರು ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಯಬೇಕು.
Sutra 25
प्रतिविहिता द्विगुणं कालम् ॥ कZ_०३.४.२५ ॥
ಗಂಡನು ಯೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ/ಸೂಚನೆ (ಪ್ರತಿವಿಹಿತ) ಮಾಡಿದ್ದರೆ, ಕಾಯುವ ಅವಧಿ ದ್ವಿಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ.
Sutra 26
अप्रतिविहिताः सुखावस्था बिभृयुः परं चत्वारि वर्षाण्यष्टौ वा ज्ञातयः ॥ कZ_०३.४.२६ ॥
ಯಾವುದೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆ/ಸೂಚನೆ ಮಾಡದೇ ಇದ್ದರೆ (ಅಪ್ರತಿವಿಹಿತ), ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಯುಕ್ತವಾದ ಸುಖಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪೋಷಿಸಬೇಕು. ಅವಳ ಜ್ಞಾತಿಗಳು (ಬಂಧುಗಳು) ಗರಿಷ್ಠ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳು, ಅಥವಾ (ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ) ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಅವಳನ್ನು ಪೋಷಿಸಬೇಕು.
Sutra 27
ततो यथादत्तमादाय प्रमुञ्चेयुः ॥ कZ_०३.४.२७ ॥
ನಂತರ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ನೀಡಿದ್ದುದನ್ನು (ಮರಳಿ) ಪಡೆದು, ಅವರು (ನ್ಯಾಯನಿರ್ಣಾಯಕರು) ಅವಳನ್ನು ಬಂಧನದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬೇಕು.
Sutra 28
ब्राह्मणमधीयानं दशवर्षाण्यप्रजाता द्वादश प्रजाता राजपुरुषमायुःक्षयादाकाङ्क्षेत ॥ कZ_०३.४.२८ ॥
ಗಂಡನು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ನಿರತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಿದ್ದರೆ, ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದ ಹೆಂಡತಿ ಹತ್ತು ವರ್ಷ ಕಾಯಬೇಕು; ಸಂತಾನ ಇದ್ದರೆ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷ. ಗಂಡನು ರಾಜಸೇವಕನಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವನ ನಿಯೋಜಿತ ಸೇವಾವಧಿ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ಕಾಯಬೇಕು.
Sutra 29
सवर्णतश्च प्रजाता नापवादं लभेत ॥ कZ_०३.४.२९ ॥
ಅದೇ ವರ್ಣದ ಪುರುಷನಿಂದ ಅವಳು ಸಂತಾನ ಪಡೆದಿದ್ದರೆ, ಅವಳಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ದೋಷವೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಿಂದೆಯೂ ಇರದು.
Sutra 30
कुटुम्बर्द्धिलोपे वा सुखावस्थैर्विमुक्ता यथेष्टं विन्देत जीवितार्थमापद्गता वा ॥ कZ_०३.४.३० ॥
ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದ ಸಮೃದ್ಧಿ ನಷ್ಟವಾದರೆ, ಅಥವಾ ಸುಖಸ್ಥಿತಿಯವರು ಅವಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವಳು ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು; ಹಾಗೆಯೇ ಅವಳು ಸಂಕಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರೂ ಜೀವನಾರ್ಥವಾಗಿ ಹಾಗೆ ಮಾಡಬಹುದು.
Sutra 31
धर्मविवाहात्कुमारी परिग्रहीतारमनाख्याय प्रोषितमश्रूयमाणं सप्त तीर्थान्याकाङ्क्षेत संवत्सरं श्रूयमाणम् ॥ कZ_०३.४.३१ ॥
ಧರ್ಮವಿವಾಹದಿಂದ ವಿವಾಹವಾದ ಕನ್ಯೆಯ ಗಂಡನು ತಿಳಿಸದೆ ಹೊರಟುಹೋದರೆ—ಅವನ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿಬರದಿದ್ದರೆ ಅವಳು ಏಳು ‘ತೀರ್ಥ’ಗಳವರೆಗೆ ಕಾಯಬೇಕು; ಅವನ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದ್ದರೆ ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಾಯಬೇಕು.
Sutra 32
आख्याय प्रोषितमश्रूयमाणं पञ्च तीर्थान्याकाङ्क्षेत दश श्रूयमाणम् ॥ कZ_०३.४.३२ ॥
ಅವನು (ಗಂಡ) ತಿಳಿಸಿ ಹೋಗಿದ್ದರೆ—ಅವನ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿಬರದಿದ್ದರೆ ಅವಳು ಐದು ‘ತೀರ್ಥ’ಗಳವರೆಗೆ ಕಾಯಬೇಕು; ಅವನ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದ್ದರೆ ಹತ್ತು ‘ತೀರ್ಥ’ಗಳವರೆಗೆ ಕಾಯಬೇಕು.
Sutra 33
एकदेशदत्तशुल्कं त्रीणि तीर्थान्यश्रूयमाणं श्रूयमाणं सप्त तीर्थान्याकाङ्क्षेत ॥ कZ_०३.४.३३ ॥
ವಿವಾಹ-ಶುಲ್ಕ (ಶುಲ್ಕ) ಭಾಗಶಃ ಮಾತ್ರ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ—ಅವನು ಕುರಿತು ಸುದ್ದಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವಳು ಮೂರು ತೀರ್ಥಗಳವರೆಗೆ ಕಾಯಬೇಕು; ಅವನ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದ್ದರೆ ಏಳು ತೀರ್ಥಗಳವರೆಗೆ ಕಾಯಬೇಕು.
Sutra 34
दत्तशुल्कं पञ्च तीर्थान्यश्रूयमाणम् दश श्रूयमाणम् ॥ कZ_०३.४.३४ ॥
ಶುಲ್ಕವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದ್ದರೆ—ಅವನು ಕುರಿತು ಸುದ್ದಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವಳು ಐದು ತೀರ್ಥಗಳವರೆಗೆ ಕಾಯಬೇಕು; ಅವನ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದ್ದರೆ ಹತ್ತು ತೀರ್ಥಗಳವರೆಗೆ ಕಾಯಬೇಕು.
Sutra 35
ततः परं धर्मस्थैर्विसृष्टा यथेष्टं विन्देत ॥ कZ_०३.४.३५ ॥
ಅನಂತರ, ಧರ್ಮಸ್ಥರು (ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ಅವಳು ತನ್ನ ಇಷ್ಟದಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು (ಹೊಸ ಸಂಬಂಧವೂ ಮಾಡಬಹುದು).
Sutra 36
तीर्थोपरोधो हि धर्मवध इति कौटिल्यः । इति ह्रस्वप्रवासः ॥ कZ_०३.४.३६ ॥
‘ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತೀರ್ಥ-ಮಿತಿಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವುದು/ಲಂಘಿಸುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಧರ್ಮ (ನ್ಯಾಯ) ನಾಶವೇ,’ ಎಂದು ಕೌಟಿಲ್ಯನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ‘ಹ್ರಸ್ವಪ್ರವಾಸ’ (ಕಿರು ಗೈರುಹಾಜರಿ) ವಿಷಯ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
Sutra 37
दीर्घप्रवासिनः प्रव्रजितस्य प्रेतस्य वा भार्या सप्त तीर्थान्याकाङ्क्षेत संवत्सरं प्रजाता ॥ कZ_०३.४.३७ ॥
ದೀರ್ಘ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿರುವ, ಪ್ರವ್ರಜಿತನಾದ (ಸಂಸಾರತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ), ಅಥವಾ ಮೃತನಾದ ಪುರುಷನ ಪತ್ನಿ ಏಳು ನಿಗದಿತ ಅವಧಿ/ಅವಕಾಶಗಳವರೆಗೆ ಕಾಯಬೇಕು; ಅವಳು ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಾಯಬೇಕು (ನಂತರ ಮುಂದಿನ ವೈವಾಹಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅನುಮತ).
Sutra 38
ततः पतिसोदर्यं गच्छेत् ॥ कZ_०३.४.३८ ॥
ನಂತರ ಅವಳು ಗಂಡನ ಸಹೋದರ (ಸೊಂತ) ಅಣ್ಣ/ತಮ್ಮನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಬಹುದು.
Sutra 39
बहुषु प्रत्यासन्नं धार्मिकं भर्मसमर्थं कनिष्ठमभार्यं वा ॥ कZ_०३.४.३९ ॥
ಅನೇಕ (ಅರ್ಹ ಬಂಧುಗಳು) ಇದ್ದರೆ, ಅತಿ ಸಮೀಪದವನು, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನು, ಮನೆಯ ಪಾಲನೆಗೆ ಸಮರ್ಥನು, (ಸಂದರ್ಭಾನುಸಾರ) ಕನಿಷ್ಠನು, ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಹೆಂಡತಿಯಿಲ್ಲದವನು—ಅವನಿಗೇ ಆದ್ಯತೆ.
Sutra 40
तदभावेऽप्यसोदर्यं सपिण्डं कुल्यं वासन्नम् ॥ कZ_०३.४.४० ॥
ಅವನು (ಸಹೋದರ) ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಅವಳು ಅಸಹೋದರ (ಸೊಂತವಲ್ಲದ) ಅಣ್ಣ/ತಮ್ಮನ ಬಳಿಗೆ; ಅಥವಾ ಸಪಿಂಡ (ಗುರುತಿಸಲಾದ ಮಿತಿಯೊಳಗಿನ ರಕ್ತಬಂಧು) ಬಳಿಗೆ; ಅಥವಾ ಕುಲ್ಯ (ಕುಲಬಂಧು) ಬಳಿಗೆ—ಯಾರು ಸಮೀಪ/ಲಭ್ಯವೋ ಅವರ ಬಳಿಗೆ—ಹೋಗಬಹುದು.
Sutra 41
एतेषामेष एव क्रमः ॥ कZ_०३.४.४१ ॥
ಇವರಲ್ಲಿ ಇದೇ ಕ್ರಮ.
Sutra 42
जारस्त्रीदातृवेत्तारः सम्प्राप्ताः संग्रहात्ययम् ॥ कZ_०३.४.४२च्द् ॥
ಜಾರ (ಪರಪುರುಷ), ಸ್ತ್ರೀ, ಅವಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿದ/ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದ ದಾತ ಮತ್ತು ತಿಳಿದವನು/ಸಾಕ್ಷಿ—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಹೊಣೆಗಾರರು; ಇದರಿಂದ ಮಾನ್ಯ ‘ಸಂಗ್ರಹ’ (ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪೋಷಣಾ-ಸಂಬಂಧ) ಅಂತ್ಯ/ರದ್ದು ಆಗುತ್ತದೆ।
Frequently Asked Questions
Reduced household conflict and sexual intrigue, fewer retaliatory violences, clearer property accountability (including strīdhana), and a predictable civic order that supports stable production and revenue.
Fines escalate by conduct: 6 paṇas for leaving the husband’s household (except due to husband’s misconduct), 12 paṇas for disobedience when prohibited, 6 paṇas for going to a neighbor’s house, 24 paṇas for entering another’s house, and 100 paṇas for facilitating access to another man’s wife (except in emergencies). Defenses/exceptions include ignorance or valid restraint, and permitted natal-kin visits for death/illness/calamity/pregnancy; obstruction of such necessity attracts a 12-paṇa fine.
Ask anything about Adhyaya 4 of the Arthashastra
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Arthashastra in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.