Adhyaya 20

Sutra 1

द्यूताध्यक्षो द्यूतमेकमुखं कारयेत् ॥

ಜೂಜಿನ ಅಧೀಕ್ಷಕನು ಜೂಜನ್ನು ಒಂದೇ ಅಧಿಕೃತ ಮಾರ್ಗ (ಒಂದೇ ಮನೆ/ಕಚೇರಿ) ಮೂಲಕ ನಡೆಸಿಸಬೇಕು.

Sutra 2

अन्यत्र दीव्यतो द्वादशपणो दण्डो गूढाजीविज्ञापनार्थम् ॥

ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಥಳದ ಹೊರಗೆ ಜೂಜಾಡಿದರೆ ಹನ್ನೆರಡು ಪಣ ದಂಡ—ಗುಪ್ತ ಜೀವನೋಪಾಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ.

Sutra 3

द्यूताभियोगे जेतुः पूर्वः साहसदण्डः पराजितस्य मध्यमः ॥

ಜೂಜಿನಿಂದ ಉಂಟಾದ ವ್ಯಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದವನಿಗೆ ಪ್ರಥಮ ಸಾಹಸ ದಂಡ, ಸೋತವನಿಗೆ ಮಧ್ಯಮ ಸಾಹಸ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು.

Sutra 4

बालिशजातीयो ह्येष जेतुकामः पराजयं न क्षमते इत्याचार्याः ॥

ಆಚಾರ್ಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: “ಇಂತಹವನು ಬಾಲಿಶ ಸ್ವಭಾವದವನು—ಗೆಲ್ಲಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದಿದ್ದು, ಸೋಲನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರನು.”

Sutra 5

नेत्य् कौटिल्यः ॥

ಕೌಟಿಲ್ಯನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: “ಇಲ್ಲ (ಇದು ಸರಿಯಾದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಲ್ಲ).”

Sutra 6

पराजितश्चेद्द्विगुणदण्डः क्रियेत न कश्चन राजानमभिसरिष्यति ॥

ಸೋತವನಿಗೆ ದ್ವಿಗುಣ ದಂಡ ವಿಧಿಸಿದರೆ, ಇಂತಹ ಜಗಳಗಳೊಂದಿಗೆ ಯಾರೂ ರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.

Sutra 7

प्रायशो हि कितवाः कूटदेविनः ॥

ಏಕೆಂದರೆ ಜೂಜುಗಾರರು ಬಹುಪಾಲು ಮೋಸಗಾರ ಆಟಗಾರರು.

Sutra 8

तेषामध्यक्षाः शुद्धाः काकणीरक्षांश्च स्थापयेयुः ॥

ಅವರ ಮೇಲೆ ಸಾಬೀತಾದ ನಿಷ್ಠೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರನ್ನು ನೇಮಿಸಿ, ಕಾಕಣೀ (ಅತಿ ಚಿಕ್ಕ ಪಣ) ಗಾಗಿಯೂ ಕಾವಲುಗಾರರನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಬೇಕು.

Sutra 9

काकण्यक्षाणामन्योपधाने द्वादशपणो दण्डः कूटकर्मणि पूर्वः साहसदण्डो जितप्रत्यादानमुपधौ स्तेयदण्डश्च ॥

ಠೇವಣಿ ಇಟ್ಟ ಕಾಕಣೀ-ಪಣದ ಬದಲು ಮತ್ತೊಂದು ಪಣವನ್ನು ಇಟ್ಟರೆ ಹನ್ನೆರಡು ಪಣ ದಂಡ. ಮೋಸದ ಕೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಾಹಸ ದಂಡ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ತಿದ್ದಾಟ/ಹೇರಫೇರಿಯಿಂದ ಗೆದ್ದದ್ದನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡರೆ ಕಳ್ಳತನದ ದಂಡವೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

Sutra 10

जितद्रव्यादध्यक्षः पञ्चकं शतमाददीत काकण्यक्षारालाशलाकावक्रयमुदकभूमिकर्मक्रयं च ॥

ಗೆದ್ದ ಹಣದಿಂದ ಅಧೀಕ್ಷಕನು ಪ್ರತಿ ನೂರಕ್ಕೆ ಐದು (5%) ಪಾಲನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಕಾಕಣಿ-ಪಣ, ಪಾಶೆಗಳು (ಅಕ್ಷ), ಆಟದ ನೆಲ/ಫಲಕ (ಅರಾಲಾ), ಲೆಕ್ಕದ ಕಡ್ಡಿಗಳು (ಶಲಾಕಾ), ಹಾಗೆಯೇ ನೀರು, ಜಾಗ/ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ-ಭಾಡೆ/ಬಳಕೆಗೆ ನಿಗದಿತ ಶುಲ್ಕಗಳನ್ನೂ ವಸೂಲಿಸಬೇಕು.

Sutra 11

द्रव्याणामाधानं विक्रयं च कुर्यात् ॥

ಅವನು (ಅಧೀಕ್ಷಕ) ಮೌಲ್ಯವಸ್ತುಗಳ/ಧನದ ಠೇವಣಿ/ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮಾರಾಟವನ್ನೂ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು.

Sutra 12

अक्षभूमिहस्तदोषाणां चाप्रतिषेधने द्विगुणो दण्डः ॥

ಪಾಶೆ, ಆಟದ ನೆಲ/ಫಲಕ ಅಥವಾ ಆಟಗಾರನ ಕೈಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದೋಷ/ಮೋಸವನ್ನು ತಡೆಯದೆ ಇದ್ದರೆ ದಂಡವು ದ್ವಿಗುಣ.

Sutra 13

तेन समाह्वयो व्याख्यातः अन्यत्र विद्याशिल्पसमाह्वयात् । इति ॥

ಇದರಿಂದ ‘ಸಮಾಹ್ವಯ’ (ಪಣವಿಟ್ಟು ನಡೆಯುವ ಸ್ಪರ್ಧೆ) ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ—ಆದರೆ ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪ/ಕೌಶಲ್ಯದ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ. ಇತಿ.

Sutra 14

प्रकीर्णकं तु याचितकावक्रीतकाहितकनिक्षेपकाणां यथादेशकालमदाने यामच्छायासमुपवेशसंस्थितीनां वा देशकालातिपातने गुल्मतरदेयं ब्राह्मणं साधयतः प्रतिवेशानुवेशयोरुपरि निमन्त्रणे च द्वादशपणो दण्डः ॥

ವಿವಿಧ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ—ಬೇಡಿಕೊಂಡು/ಸಾಲವಾಗಿ ಪಡೆದ, ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಪಡೆದ, ನಿಕ್ಷೇಪವಾಗಿ (ಭದ್ರತೆಗೆ) ಇಟ್ಟ ಅಥವಾ ಒಪ್ಪಿಸಿದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನಿಗದಿತ ಸ್ಥಳ-ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿಂತಿರುಗಿಸದಿದ್ದರೆ; ಅಥವಾ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಸ್ಥಳ-ಕಾಲವನ್ನು ಮೀರಿ ಉಳಿದಿದ್ದರೆ (ಕಾವಲು, ನೆರಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ, ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಥವಾ ವಾಸವಾಗಿದ್ದರೂ); ಹಾಗೆಯೇ ಗುಲ್ಮ-ತರ (ಸೈನಿಕ ಕಾವಲುಚೌಕಿ/ಬಲವಂತ ಸಾರಿಗೆ) ಕಾರಣದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಂದ ಸೇವೆ ಮಾಡಿಸಿದರೆ; ಮತ್ತು ತಕ್ಷಣದ ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನ ನೆರೆಹೊರೆಯವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರೆ—ದಂಡ 12 ಪಣಗಳು.

Sutra 15

संदिष्टमर्थमप्रयच्छतो भ्रातृभार्यां हस्तेन लङ्घयतो रूपाजीवामन्योपरुद्धां गच्छतः परवक्तव्यं पण्यं क्रीणानस्य समुद्रं गृहमुद्भिन्दतः सामन्तचत्वारिंशत्कुल्याबाधामाचरतश्चाष्टचत्वारिंशत्पणो दण्डः ॥

ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ವಸ್ತುವನ್ನು ನೀಡದಿರುವುದು; ಸಹೋದರನ ಹೆಂಡತಿಯೊಂದಿಗೆ ಅನುಚಿತ ಸ್ಪರ್ಶ; ಬೇರೆಯವರ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವ ವೇಶ್ಯೆಯ ಬಳಿ ಹೋಗುವುದು; ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ನಿಷೇಧಿತ ಸರಕನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವುದು; ಮನೆಯನ್ನು ಒಡೆದು ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದು; ಮತ್ತು ನೆರೆಯವರ ನೀರಾವರಿ ಕಾಲುವೆಗೆ ಅಡ್ಡಿ ಮಾಡುವುದು - ಇವುಗಳಿಗೆ ನಲವತ್ತೆಂಟು ಪಣಗಳ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು.

Sutra 16

कुलनीवीग्राहकस्यापव्ययने विधवां छन्दवासिनीं प्रसह्याधिचरतः चण्डालस्यार्यां स्पृशतः प्रत्यासन्नमापद्यनभिधावतो निष्कारणमभिधावनं कुर्वतः शाक्याजीवकादीन्वृषलप्रव्रजितान्देवपितृकार्येषु भोजयतः शत्यो दण्डः ॥

ಕುಟುಂಬ ನಿಧಿಯನ್ನು ದುರುಪಯೋಗ ಮಾಡುವುದು; ವಿಧವೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ಸ್ವಂತ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ವಾಸಿಸುವ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು; ಚಂಡಾಲನು ಆರ್ಯ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದು; ಅಪಾಯ ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡದಿರುವುದು; ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುವುದು; ಮತ್ತು ದೇವರು ಹಾಗೂ ಪಿತೃಗಳ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಕ್ಯರು, ಆಜೀವಕರು ಮುಂತಾದ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಭೋಜನ ಬಡಿಸುವುದು - ಇವುಗಳಿಗೆ ನೂರು ಪಣಗಳ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು.

Sutra 17

शपथवाक्यानुयोगमनिषृष्टं कुर्वतः युक्तकर्म चायुक्तस्य क्षुद्रपशुवृषाणां पुंस्त्वोपघातिनः दास्या गर्भमौषधेन पातयतश्च पूर्वः साहसदण्डः ॥

ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನದ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದವನಿಗೆ; ಅರ್ಹತೆಯಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಅರ್ಹತೆಯುಳ್ಳ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ವಹಿಸಿದವನಿಗೆ; ಸಣ್ಣ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಹಾಗೂ ಎತ್ತುಗಳ ಪುರುಷತ್ವವನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಿದವನಿಗೆ; ಮತ್ತು ದಾಸಿಯ ಗರ್ಭವನ್ನು ಔಷಧಿಯಿಂದ ಪತನಗೊಳಿಸಿದವನಿಗೆ - ಪ್ರಥಮ (ಕನಿಷ್ಠ) ಸಾಹಸ ದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Sutra 18

पितापुत्रयोर्दम्पत्योर्भ्रातृभगिन्योर्मातुलभगिनेययोः शिष्याचार्ययोर्वा परस्परमपतितं त्यजतः सार्थाभिप्रयातं ग्राममध्ये वा त्यजतः पूर्वः साहसदण्डः कान्तारे मध्यमः तन्निमित्तं भ्रेषयत उत्तमः सहप्रस्थायिष्वन्येष्वर्धदण्डाः ॥

ತಂದೆ ಮತ್ತು ಮಗ, ಪತಿ-ಪತ್ನಿಯರು, ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಸಹೋದರಿ, ಮಾವ ಮತ್ತು ಸೋದರಿಯ ಮಗ, ಅಥವಾ ಶಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ಗುರುಗಳು ಪರಸ್ಪರರನ್ನು ಸಮರ್ಥನೆಯಿಲ್ಲದೆ ತೊರೆದರೆ; ಅಥವಾ ಒಬ್ಬನು ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಂಘದ ಸದಸ್ಯನನ್ನು ಅಥವಾ ಸಂಘದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವವನನ್ನು, ಅಥವಾ ಹಳ್ಳಿಯೊಳಗೆ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ತೊರೆದರೆ - ಕನಿಷ್ಠ ಸಾಹಸ ದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಕಾಡು-ಜಂಗಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಮ ದರ್ಜೆಯ ದಂಡನೆ; ತೊರೆಯುವಿಕೆಯು ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾದರೆ ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯ ದಂಡನೆ. ಇತರ ಸಹ-ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ದಂಡನೆ ಅರ್ಧದಷ್ಟು.

Sutra 19

पुरुषमबन्धनीयं बध्नतो बन्धयतो बन्धं वा मोक्षयतो बालमप्राप्तव्यवहारं बध्नतो बन्धयतो वा सहस्रं दण्डः ॥

ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಬಾರದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದವನಿಗೆ; ಅಂತಹ ಬಂಧನವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದವನಿಗೆ; ಬಂಧಿಯನ್ನು ಬಂಧನದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದವನಿಗೆ; ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಅಸಮರ್ಥನಾದ ಬಾಲಕನನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದ ಅಥವಾ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾದವನಿಗೆ - ಸಾವಿರ ಪಣಗಳಷ್ಟು ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Sutra 20

पुरुषापराधविशेषेण दण्डविशेषः कार्यः ॥

ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧದ ವಿಶೇಷತೆಯನುಸಾರ ದಂಡವನ್ನು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ವಿಧಿಸಬೇಕು.

Sutra 21

तीर्थकरस्तपस्वी व्याधितः क्षुत्पिपासाध्वक्लान्तस्तिरोजनपदो दण्डखेदी निष्किंचनश्चानुग्राह्याः ॥

ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಿಕರು, ತಪಸ್ವಿಗಳು, ರೋಗಿಗಳು, ಹಸಿವು-ಬಾಯಾರಿಕೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಯಾಣಶ್ರಮದಿಂದ ದಣಿದವರು, ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದವರು, ದಂಡದಿಂದ ಕಷ್ಟಪಡುವವರು ಮತ್ತು ದರಿದ್ರರು—ಇವರಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕು.

Sutra 22

देवब्राह्मणतपस्विस्त्रीबालवृद्धव्याधितानामनाथानामनभिसरतां धर्मस्थाः कार्याणि कुर्युः न च देशकालभोगच्छलेनातिहरेयुः ॥

ದೇವಾಲಯ/ದೇವಸಂಬಂಧಿತರು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ತಪಸ್ವಿಗಳು, ಮಹಿಳೆಯರು, ಮಕ್ಕಳು, ವೃದ್ಧರು, ರೋಗಿಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ ಇಲ್ಲದವರು—ತಾವೇ ಹಾಜರಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದವರ—ಕಾನೂನು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಧರ್ಮಸ್ಥರು ಸ್ವತಃ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ಥಳ, ಕಾಲ ಅಥವಾ ಭೋಗ/ಶುಲ್ಕ ಎಂಬ ನೆಪದಿಂದ ಅವರನ್ನು ಶೋಷಿಸಬಾರದು.

Sutra 23

पूज्या विद्याबुद्धिपौरुषाभिजनकर्मातिशयतश्च पुरुषाः ॥

ವಿದ್ಯೆ, ಬುದ್ಧಿ, ಪರಾಕ್ರಮ/ಉದ್ಯಮ, ವಂಶ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಸಾಧನೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಪೂಜ್ಯರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Sutra 24

समाः सर्वेषु भावेषु विश्वास्या लोकसम्प्रियाः ॥

ಅವರು ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಮಭಾವದಿಂದ, ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹರಾಗಿಯೂ, ಜನರಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಪಡೆದವರಾಗಿಯೂ ಇರಬೇಕು.