Adhyaya 11

Sutra 1

सपादपणा धर्म्या मासवृद्धिः पणशतस्य पञ्चपणा व्यावहारिकी दशपणा कान्तारगाणाम् विंशतिपणा सामुद्राणाम् ॥ कZ_०३.११.०१ ॥

ಧರ್ಮಸಮ್ಮತ ಮಾಸಿಕ ಬಡ್ಡಿ ನೂರು ಪಣಕ್ಕೆ ಒಂದು ಮತ್ತು ಕಾಲು ಪಣ. ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ನೂರಕ್ಕೆ ಐದು; ಕಾರವಾನ್/ಕಾಡುಮಾರ್ಗ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ನೂರಕ್ಕೆ ಹತ್ತು; ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ನೂರಕ್ಕೆ ಇಪ್ಪತ್ತು.

Sutra 2

ततः परं कर्तुः कारयितुश्च पूर्वः साहसदण्डः श्रोतृऋणामेकैकं प्रत्यर्धदण्डः ॥ कZ_०३.११.०२ ॥

ಅನುಮತಿದರಕ್ಕಿಂತ ಮೀರಿದರೆ, ಮಾಡಿದವನಿಗೂ ಮಾಡಿಸಿದವನಿಗೂ ಮೊದಲ (ಕನಿಷ್ಠ ದರ್ಜೆಯ) ಸಾಹಸ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸಾಕ್ಷಿ-ಋಣಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಅರ್ಧದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು.

Sutra 3

राजन्ययोगक्षेमावहे तु धनिकधारणिकयोश्चरित्रमवेक्षेत ॥ कZ_०३.११.०३ ॥

ಆದರೆ ರಾಜನ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ, ಅವನು ಹಣಕಾಸುದಾರರು ಮತ್ತು ಧಾರಣಿಕರು (ಠೇವಣಿ-ಧಾರಕರು/ಖಜಾಂಚಿಗಳು) ಅವರ ನಡತೆ/ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.

Sutra 4

धान्यवृद्धिः सस्यनिष्पत्ताव् उपार्धा परं मूल्यकृता वर्धेत ॥ कZ_०३.११.०४ ॥

ಧಾನ್ಯ-ಸಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಯ್ಲಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಅರ್ಧದವರೆಗೆ ಇರಬಹುದು; ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೆಚ್ಚಳವು ಬೆಲೆ (ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯ) ಆಧಾರದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಇರಬೇಕು.

Sutra 5

प्रक्षेपवृद्धिरुदयादर्धं सम्निधानसन्ना वार्षिकी देया ॥ कZ_०३.११.०५ ॥

ಮುಂಗಡ/ಹೂಡಿಕೆಯ ಮೊತ್ತದ ಮೇಲಿನ ಹೆಚ್ಚಳ, ಅದು ಸಮ್ಯಕ್ ಸಾಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ದೃಢೀಕರಿಸಿ ದಾಖಲೆ/ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದರೆ, ‘ಉದಯ’ (ಲಾಭ)ದ ಅರ್ಧ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಪಾವತಿಸಬೇಕು।

Sutra 6

चिरप्रवासः स्तम्भप्रविष्टो वा मूल्यद्विगुणं दद्यात् ॥ कZ_०३.११.०६ ॥

ದೀರ್ಘಕಾಲ ಗೈರುಹಾಜರಿದ್ದವನು, ಅಥವಾ ಸ್ಥಿರ ಗಡಿ-ಚಿಹ್ನೆ/ಆಧಾರದಲ್ಲಿ (ಶಬ್ದಾರ್ಥ ‘ಸ್ತಂಭ’) ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿದವನು, ಮೌಲ್ಯದ ದ್ವಿಗುಣವನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕು।

Sutra 7

अकृत्वा वृद्धिं साधयतो वर्धयतो वा मूल्यं वा वृद्धिमारोप्य श्रावयतो बन्धचतुर्गुणो दण्डः ॥ कZ_०३.११.०७ ॥

ಮಾನ್ಯ ಆಧಾರವಿಲ್ಲದೆ ಯಾರಾದರೂ ಬಡ್ಡಿ ವಸೂಲಿಸಿದರೆ, ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರೆ, ಅಥವಾ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರೆ, ಅಥವಾ ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ಆರೋಪಿಸಿ ಅದನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿ/ದಾಖಲಿಸಿದರೆ, ಬಂಧನ/ಕಾರಾಗೃಹ ಸಹಿತ ನಾಲ್ಕುಪಟ್ಟು ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು।

Sutra 8

तुच्छश्रावणायामभूतचतुर्गुणः ॥ कZ_०३.११.०८ ॥

ತುಚ್ಛ/ನಿರರ್ಥಕ ಘೋಷಣೆ/ದೂರು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಆಧಾರವಿಲ್ಲದ (ಸುಳ್ಳು) ದಾವೆಗೆ ನಾಲ್ಕುಪಟ್ಟು ದಂಡ ಇದೆ।

Sutra 9

ध्रुवं हि साक्षिभिः श्रोतव्यम् ॥ कZ_०३.११.४८ ॥

ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ/ದೃಢವಾಗಿ ಕೇಳಿ ಸ್ಥಿರಪಡಿಸಬೇಕು.

Sutra 10

अशृण्वतां चतुर्विंशतिपणो दण्डः ततोऽर्धमब्रुवाणानाम् ॥ कZ_०३.११.४९ ॥

ಸಾಕ್ಷ್ಯದ ವೇಳೆ ಕೇಳದವರಿಗೆ 24 ಪಣ ದಂಡ; ಮಾತನಾಡದ/ಉತ್ತರಿಸದವರಿಗೆ ಅದರ ಅರ್ಧ.

Sutra 11

तस्य त्रिभागमादाता दद्यात् शेषं प्रदाता ॥ कZ_०३.११.०९ ॥

ಆ (ದಾವೆ/ಮೊತ್ತ)ದ ಮೂರನೇ ಭಾಗವನ್ನು ವಸೂಲಿಗಾರ/ಸಂಗ್ರಾಹಕನು ಪಾವತಿಸಬೇಕು; ಉಳಿದ ಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರದಾತ (ಮುಖ್ಯ ಪಕ್ಷ/ವಸೂಲಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹೊಣೆಗಾರ) ಪಾವತಿಸಬೇಕು.

Sutra 12

दीर्घसत्त्रव्याधिगुरुकुलोपरुद्धं बालमसारं वा नर्णमनुवर्धेत ॥ कZ_०३.११.१० ॥

ದೀರ್ಘ ಯಜ್ಞದೀಕ್ಷೆ, ರೋಗ, ಅಥವಾ ಗುರುಕುಲದಲ್ಲಿ ಬಂಧನದಿಂದ ಅಶಕ್ತನಾದ ಬಾಲಕನ ವಿರುದ್ಧ, ಅಥವಾ ಅಸಾರ (ನಿಃಸಾಧನ/ದಿವಾಳಿಯಾದ) ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಇರುವ ಸಾಲವನ್ನು ಬಡ್ಡಿ/ಅವಧಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಬಾರದು।

Sutra 13

मुच्यमानमृणमप्रतिगृह्णतो द्वादशपणो दण्डः ॥ कZ_०३.११.११ ॥

ಸಾಲವನ್ನು ತೀರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸದವನಿಗೆ ಹನ್ನೆರಡು ಪಣ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು।

Sutra 14

कारणापदेशेन निवृत्तवृद्धिकमन्यत्र तिष्ठेत् ॥ कZ_०३.११.१२ ॥

ಕಾರಣವನ್ನು ಹೇಳಿ ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದರೆ, ಆ ದಾವೆ ಇತರಥಾ (ಅಂದರೆ ಮುಂದಿನ ಹೆಚ್ಚಳವಿಲ್ಲದೆ) ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ।

Sutra 15

दशवर्षोपेक्षितमृणमप्रतिग्राह्यमन्यत्र बालवृद्धव्याधितव्यसनिप्रोषितदेशत्यागराज्यविभ्रमेभ्यः ॥ कZ_०३.११.१३ ॥

ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾಲವನ್ನು ವಸೂಲಿಸಲಾಗದು—ಆದರೆ ಅಪ್ರಾಪ್ತವಯಸ್ಸು, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ, ರೋಗ, ವಿಪತ್ತು/ದುರ್ದಶೆ, ವಿದೇಶಪ್ರವಾಸ, ಸ್ಥಳತ್ಯಾಗ, ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯವ್ಯತ್ಯಯ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದರೆ ಹೊರತಾಗುತ್ತದೆ।

Sutra 16

प्रेतस्य पुत्राः कुसीदं दद्युः दायादा वा रिक्थहराः सहग्राहिणः प्रतिभुवो वा ॥ कZ_०३.११.१४ ॥

ಮೃತ ಸಾಲಗಾರನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪುತ್ರರು ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕು; ಅಥವಾ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ವಾರಸರು; ಅಥವಾ ಸಹ-ಸಾಲಗಾರರು; ಅಥವಾ ಜಾಮೀನುದಾರರು।

Sutra 17

न प्रातिभाव्यमन्यत् ॥ कZ_०३.११.१५ ॥

ಇದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ವಿಧದ ಜಾಮೀನುದಾರಿಕೆ/ಹಾಮೀ ಅంగೀಕರಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ.

Sutra 18

असारं बालप्रातिभाव्यम् ॥ कZ_०३.११.१६ ॥

ಅಪ್ರಾಪ್ತವಯಸ್ಕನು ಮಾಡಿದ ಜಾಮೀನುದಾರಿಕೆ/ಹಾಮೀ ಅಮಾನ್ಯ (ಕಾನೂನುಬಲವಿಲ್ಲ).

Sutra 19

नानर्णसमवाये तु नैकं द्वौ युगपदभिवदेयातामन्यत्र प्रतिष्ठमानात् ॥ कZ_०३.११.१९ ॥

ಬಹು ಸಾಲಗಾರರು/ಸಾಲಕೊಡುವವರು ಇರುವ ಸಾಲದ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಕ್ಷದ ಪರವಾಗಿ ಇಬ್ಬರು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಾದಿಸಬಾರದು; ಆದರೆ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಪಡೆದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಿದ್ದರೆ ವಿನಾಯಿತಿ।

Sutra 20

तत्रापि गृहीतानुपूर्व्या राजश्रोत्रियद्रव्यं वा पूर्वं प्रतिपादयेत् ॥ कZ_०३.११.२० ॥

ಇಂತಹ ಸಂಯುಕ್ತ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಸ್ತಾಂತರ/ಮರುಪಾವತಿ ಹಿಂದಿನ ಜಪ್ತಿ/ಸ್ವಾಧೀನದ ಕ್ರಮದಂತೆ ನಡೆಯಬೇಕು; ಮತ್ತು ರಾಜದ್ರವ್ಯ ಅಥವಾ ಶ್ರೋತ್ರಿಯ (ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ದಾನ) ದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಮೊದಲು ಮರುಕೊಡಬೇಕು।

Sutra 21

दम्पत्योः पितापुत्रयोः भ्रातृऋणां चाविभक्तानां परस्परकृतमृणमसाध्यम् ॥ कZ_०३.११.२१ ॥

ದಂಪತಿಗಳ ನಡುವೆ, ತಂದೆ-ಮಗನ ನಡುವೆ, ಹಾಗೂ ಅವಿಭಕ್ತ ಸಹೋದರರ ನಡುವೆ ಪರಸ್ಪರ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಸಾಲವು ವಸೂಲಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ (ದಾವೆಗೆ ಯೋಗ್ಯ)ವಲ್ಲ।

Sutra 22

अग्राह्याः कर्मकालेषु कर्षका राजपुरुषाश्च ॥ कZ_०३.११.२२ ॥

ಕೆಲಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೈತರು ಮತ್ತು ರಾಜಸೇವಕರನ್ನು ಹಿಡಿಯಬಾರದು/ಬಂಧಿಸಬಾರದು।

Sutra 23

स्त्री चाप्रतिश्राविणी पतिकृतमृणमन्यत्र गोपालकार्धसीतिकेभ्यः ॥ कZ_०३.११.२३ ॥

ಹೆಂಡತಿ ಗಂಡನು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಸಾಲಕ್ಕೆ ಹೊಣೆಗಾರಳಲ್ಲ; ಆದರೆ ಗೋपालನ (ಹಸು ಕಾಯುವಿಕೆ) ಮತ್ತು ಪಾಲು-ಬೆಳೆ (ಅರ್ಧಪಾಲು ಮುಂತಾದ) ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಾಧ್ಯತೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಅಪವಾದ।

Sutra 24

पतिस्तु ग्राह्यः स्त्रीकृतमृणमप्रतिविधाय प्रोषित इति ॥ कZ_०३.११.२४ ॥

ಆದರೆ ಗಂಡನು ಯಾವುದೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡದೆ ದೂರ ಹೋಗಿದ್ದರೆ, ಹೆಂಡತಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಸಾಲಕ್ಕೆ ಗಂಡನೇ ಹೊಣೆಗಾರ (ಗ್ರಾಹ್ಯ)ನು।

Sutra 25

सम्प्रतिपत्ताव् उत्तमः ॥ कZ_०३.११.२५ ॥

ಪರಸ್ಪರ ಅಂಗೀಕಾರ/ಸಮಾಧಾನವೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಮಾಣ.

Sutra 26

अस्मप्रतिपत्तौ तु साक्षिणः प्रमाणं प्रात्ययिकाः शुचयोऽनुमता वा त्रयोऽवरार्ध्याः ॥ कZ_०३.११.२६ ॥

ಪರಸ್ಪರ ಅಂಗೀಕಾರ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಸಾಕ್ಷಿಗಳೇ ಪ್ರಮಾಣ—ಅವರು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹರು ಮತ್ತು ಶುದ್ಧರು (ನಿಷ್ಕಳಂಕರು) ಅಥವಾ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕಾರಾರ್ಹರಾಗಿರಬೇಕು; ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರು (ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದ) ಅಗತ್ಯ.

Sutra 27

पक्षानुमतौ वा द्वौ ऋणं प्रति न त्वेवैकः ॥ कZ_०३.११.२७ ॥

ಅಥವಾ ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಂದ ಸಾಲದ ದಾವೆಯಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಸಾಕಾಗಬಹುದು—ಆದರೆ ಒಬ್ಬನೇ ಸಾಕ್ಷಿ ಎಂದಿಗೂ ಅಲ್ಲ.

Sutra 28

प्रतिषिद्धाः स्यालसहायान्वर्थिधनिकधारणिकवैरिन्यङ्गधृतदण्डाः पूर्वे चाव्यवहार्याः ॥ कZ_०३.११.२८ ॥

ಅನರ್ಹರು (ಸಾಕ್ಷಿ/ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವವರು): ಸಮೀಪದ ಸ್ಯಾಲರು ಮತ್ತು ಸಹಾಯಕರು/ಸಹಚರರು; ಸ್ವಾರ್ಥ ಹೊಂದಿದ ಅರ್ಜಿದಾರ, ಸಾಲಕೊಡುವವ, ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ ಧಾರಕ/ಪಾಲಕ, ಮತ್ತು ಶತ್ರು; ಹಾಗೆಯೇ ಶಿಕ್ಷೆ ಅಥವಾ ಅವಮಾನಗಳ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತವರು. ಮೊದಲು ಹೇಳಿದ ವರ್ಗಗಳೂ ಅವ್ಯವಹಾರ್ಯ (ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅಯೋಗ್ಯ) ಆಗಿವೆ.

Sutra 29

राजश्रोत्रियग्रामभृतककुष्ठिव्रणिनः पतितचण्डालकुत्सितकर्माणोऽन्धबधिरमूकाहं वादिनः स्त्रीराजपुरुषाश्च अन्यत्र स्ववर्गेभ्यः ॥ कZ_०३.११.२९ ॥

ರಾಜ ಅನುದಾನಗ್ರಹಿತರು/ವಿಶೇಷಾಧಿಕಾರಿಗಳು, ಗ್ರಾಮ ಸೇವಕರು, ವೇತನಾಧಾರಿತ ಅವಲಂಬಿತರು, ಕುಷ್ಠರೋಗಿಗಳು ಮತ್ತು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡವರು, ಪತಿತರು ಮತ್ತು ಚಾಂಡಾಲರು, ನಿಂದನೀಯ ವೃತ್ತಿಯವರು, ಕುರುಡರು, ಕಿವುಡರು, ಮೂಕರು, ಸ್ವಯಂ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಪಕ್ಷಗಳು, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ರಾಜಾಧಿಕಾರಿಗಳು—ಇವರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ವರ್ಗಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಡಬಾರದು।

Sutra 30

पारुष्यस्तेयसंग्रहणेषु तु वैरिस्यालसहायवर्जाः ॥ कZ_०३.११.३० ॥

ಆದರೆ ಹಲ್ಲೆ, ಕಳವು ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ವಶಪಡಿಕೆ/ವಸೂಲಾತಿ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ವೈರ, ಸಂಚು (ಸಹಕಾರ) ಮತ್ತು ಸಹಾಯಕ/ಸಹಚರನ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆ ಇಲ್ಲದವರಾಗಿರಬೇಕು.

Sutra 31

रहस्यव्यवहारेष्वेका स्त्री पुरुष उपश्रोता उपद्रष्टा वा साक्षी स्याद् राजतापसवर्जम् ॥ कZ_०३.११.३१ ॥

ರಹಸ್ಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ ಸಾಕ್ಷಿ—ಸ್ತ್ರೀ ಅಥವಾ ಪುರುಷ—ಕೇಳಿದವನು ಅಥವಾ ಕಂಡವನು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಬಹುದು; ಆದರೆ ರಾಜ ಮತ್ತು ತಪಸ್ವಿಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ.

Sutra 32

स्वामिनो भृत्यानामृत्विगाचार्याः शिष्याणां मातापितरौ पुत्राणां चानिग्रहेण साक्ष्यं कुर्युः तेसामितरे वा ॥ कZ_०३.११.३२ ॥

ಸ್ವಾಮಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸೇವಕರ ಕುರಿತು, ಋತ್ವಿಜರು ಮತ್ತು ಆಚಾರ್ಯರು ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯರ ಕುರಿತು, ಹಾಗೆಯೇ ತಂದೆತಾಯಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪುತ್ರರ ಕುರಿತು—ಬಲವಂತವಿಲ್ಲದೆ—ಸಾಕ್ಷ್ಯ ನೀಡಬಹುದು; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವರ ಬದಲು ಇತರ ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು.

Sutra 33

परस्पराभियोगे चैषामुत्तमाः परोक्ता दशबन्धं दद्युः अवराः पञ्चबन्धम् । इति साक्ष्यधिकारः ॥ कZ_०३.११.३३ ॥

ಮತ್ತು ಇವರು ಪರಸ್ಪರ ಆರೋಪಿಸಿದಾಗ, ಇವರಲ್ಲಿ ಉನ್ನತನು ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ಹತ್ತುಪಟ್ಟು ಬಾಂಧ/ಜಾಮೀನು ನೀಡಬೇಕು; ಕೀಳನು ಐದುಪಟ್ಟು. ಹೀಗೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಿಕಾರ ಅಂತ್ಯ.

Sutra 34

ब्राह्मणोदकुम्भाग्निसकाशे साक्षिणः परिगृह्णीयात् ॥ कZ_०३.११.३४ ॥

ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ನೀರಿನ ಕುಂಭ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು (ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣ ಮಾಡಿಸಬೇಕು).

Sutra 35

तत्र ब्राह्मणं ब्रूयात्सत्यं ब्रूहि इति ॥ कZ_०३.११.३५ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ (ಸಾಕ್ಷಿ)ನಿಗೆ— “ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳು” ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು.

Sutra 36

राजन्यं वैश्यं वा मा तवेष्टापूर्तफलं कपालहस्तः शत्रुकुलं भिक्षार्थी गच्छेः इति ॥ कZ_०३.११.३६ ॥

ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಅಥವಾ ವೈಶ್ಯ (ಸಾಕ್ಷಿ)ನಿಗೆ— “ನಿನ್ನ ಇಷ್ಟಾಪೂರ್ತಫಲವು ನಿನಗೆ ದೊರಕದಿರಲಿ; ಕೈಯಲ್ಲಿ ಭಿಕ್ಷಾಪಾತ್ರ ಹಿಡಿದು ಶತ್ರುವಿನ ಮನೆಗೆ ಭಿಕ್ಷಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೋಗು” ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು.

Sutra 37

शूद्रं जन्ममरणान्तरे यद्वः पुण्यफलं तद् राजानं गच्छेद् राज्ञश्च किल्बिषं युष्मानन्यथावादे दण्डश्चानुबद्धः पश्चादपि ज्ञायेत यथादृष्टश्रुतमेकमन्त्राः सत्यमुपहरत इति ॥ कZ_०३.११.३७ ॥

ಶೂದ್ರ (ಸಾಕ್ಷಿ)ನಿಗೆ— “ಜನನದಿಂದ ಮರಣದವರೆಗೆ ನಿನಗೆ ದೊರಕುವ ಪುಣ್ಯಫಲವು ರಾಜನಿಗೆ ಹೋಗಲಿ; ರಾಜನ ಪಾಪವು ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಬೀಳಲಿ. ನೀನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರೆ ದಂಡವು ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ; ನಂತರವೂ ಅದು ತಿಳಿಯಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಒಂದೇ ಮಾತಾಗಿ, ಕಂಡದ್ದೂ ಕೇಳಿದ್ದೂ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸು” ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು.

Sutra 38

अनुपहरतां सप्तरात्रादूर्ध्वं द्वादशपणो दण्डः त्रिपक्षादूर्ध्वमभियोगं दद्युः ॥ कZ_०३.११.३८ ॥

ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸದವರ ಮೇಲೆ— ಏಳು ರಾತ್ರಿಗಳ ನಂತರ ಹನ್ನೆರಡು ಪಣಗಳ ದಂಡ; ಮತ್ತು ಮೂರು ಪಕ್ಷಗಳ ನಂತರ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಆರೋಪ/ದೂರು ದಾಖಲಿಸಬಹುದು.

Sutra 50

दूरस्थानप्रसारान्वा स्वामिवाक्येन साधयेत् ॥ कZ_०३.११.५०च्द् ॥

ಅಥವಾ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಸ್ವಾಮಿ (ರಾಜ)ನ ಆದೇಶಾಧಿಕಾರದಿಂದ ಅವರ ಹಾಜರಿ/ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕು.