Adhyaya 20

Verse 1

ईश्वर उवाच । अथ दैत्यावताराणां क्रमो हि कथ्यते पुनः । हिरण्यकशिपू राजा वर्षाणामर्बुदं बभौ

ព្រះអីស្វរៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ ឥឡូវនេះ នឹងនិទានឡើងវិញអំពីលំដាប់នៃអវតាររបស់ពួកដៃត្យៈ។ ព្រះរាជាហិរណ្យកសិពុ បានគ្រប់គ្រងអស់មួយអរពុទៈនៃឆ្នាំ។

Verse 2

तथा शत सहस्राणि यानि कानि द्विसप्ततिम् । अशीतिं च सहस्राणि त्रैलोक्यस्येश्वरोऽभवत्

ដូច្នេះដែរ អស់មួយសែនឆ្នាំ បូកទាំងចិតសិបពីរពាន់ឆ្នាំ ហើយក៏បន្ថែមអសីតពាន់ឆ្នាំទៀត គាត់បានក្លាយជាព្រះអម្ចាស់នៃលោកទាំងបី។

Verse 3

सौत्येऽहन्यतिरात्रस्य कश्यपस्याश्वमेधिके

នៅថ្ងៃសៅត្យៈ ក្នុងពិធីអតិរាត្រៈ នៃយញ្ញអស្វមេធៈរបស់កស្ស្យបៈ—

Verse 4

उपक्षिप्ता सनं यत्तु होतुरर्थे हिरण्मयम् । निषसाद स गर्तो ऽत्र हिरण्यकशिपुस्ततः

ពេលកៅអីមាសមួយត្រូវបានដាក់សម្រាប់ព្រះហោត្រ (បូជាចារ្យ) នោះហិរណ្យកសិពុបានអង្គុយចុះក្នុងរណ្តៅនៅទីនេះ។

Verse 5

शतवर्षसहस्राणां तपश्चक्रे सुदुश्चरम् । दशवर्षसहस्राणि दित्या गर्भे स्थितः पुरा

ព្រះអង្គបានប្រតិបត្តិតបស្យាដ៏លំបាកខ្លាំងអស់រយពាន់ឆ្នាំ។ កាលពីបុរាណ ព្រះអង្គបានស្ថិតនៅក្នុងផ្ទៃមាតា ទីទី (Diti) អស់ដប់ពាន់ឆ្នាំ។

Verse 6

हिणयकशिपोर्दैत्यैः श्लोको गीतः पुरातनः । राजा हिरण्यकशिपुर्यां यामाशां निरीक्षते

ពួកដៃត្យៈបានច្រៀងស្លោកបុរាណមួយអំពី ហិរ៉ណ្យកសិពុ (Hiraṇyakaśipu) ថា៖ «ព្រះរាជា ហិរ៉ណ្យកសិពុ មើលទៅទិសណា…»

Verse 7

पर्याये तस्य राजाभूद्बलिर्वर्षार्बुदं पुनः

បន្ទាប់ពីព្រះអង្គនោះ ព្រះបាលី (Bali) បានឡើងជាស្តេចវិញ ហើយគ្រប់គ្រងអស់មួយក្រូរ (crore) ឆ្នាំ។

Verse 8

षष्टिं चैव सहस्राणि त्रिंशच्च नियुतानि च । बले राज्याधिकारस्तु याव त्कालं बभूव ह

អំណាចរាជ្យរបស់ព្រះបាលីបានបន្តអស់ ហុកសិបពាន់ និងសាមសិប និយុត (niyuta) —យូរប៉ុណ្ណោះហើយដែលអធិបតេយ្យភាពរបស់ព្រះអង្គនៅតែមាន។

Verse 9

इंद्रादयस्ते विख्याता असुराञ्जघ्नुरोजसा

ពួកអ្នកល្បីល្បាញទាំងនោះ—ព្រះឥន្ទ្រ (Indra) និងអ្នកដទៃ—បានសម្លាប់ពួកអសុរ ដោយអานุភាពរបស់ពួកគេ។

Verse 10

दैत्यसंस्थमिदं सर्वमा सीद्दशयुगं किल । असपत्नं ततः सर्वमष्टादशयुगं पुनः

គេនិយាយថា ទាំងអស់នេះធ្លាប់ស្ថិតក្រោមអំណាចពួកដៃត្យៈ រយៈដប់យុគ។ បន្ទាប់មក ទាំងអស់បានក្លាយជាឥតគូប្រជែងវិញ រយៈដប់ប្រាំបីយុគ។

Verse 11

त्रैलोक्यमिदमव्यग्रं महेंद्रेण तु पालितम् । त्रेतायुगे तु दशमे कार्त्तवीर्यो महाबलः

លោកទាំងបីនេះស្ងប់ស្ងាត់ ត្រូវបានមហេន្ទ្រៈ (ឥន្ទ្រៈ) ថែរក្សា។ បន្ទាប់មក ក្នុងត្រេតាយុគទីដប់ កាត្តវីរ្យៈ អ្នកមានកម្លាំងដ៏មហិមា បានកើតឡើង។

Verse 12

पंचाशीतिसहस्राणि वर्षाणां वै नराधिपः । स सप्तरत्नवान्सम्राट् चक्रवर्ती बभूव ह

ព្រះអធិរាជនៃមនុស្សបានគ្រងរាជ្យ៨៥,០០០ឆ្នាំ។ ព្រះអង្គបានក្លាយជាសម្រស់សម្រស់សម្រស់—ចក្រវર્તិន—មានរតនៈប្រាំពីរ ពេញលេញ។

Verse 13

द्वीपेषु सप्तसु स वै खड्गी चर्मी शरासनी । रथी राजा सानुचरो योगाच्चौरानपश्यत

នៅលើទ្វីបទាំងប្រាំពីរ ព្រះរាជាខ្លាំងនោះ កាន់ដាវ កាន់ខែល និងធ្នូ ជិះរថជាមួយអ្នកតាម។ ដោយអំណាចយោគៈ ព្រះអង្គអាចឃើញសូម្បីតែចោរ។

Verse 14

प्रणष्टद्रव्यता यस्य स्मरणान्न भवेन्नृणाम् । चतुर्युगे त्वतिक्रांते मनौ ह्येकादशे प्रभौ

អ្នកណាដែលគ្រាន់តែចងចាំព្រះនាមរបស់ព្រះអង្គ មនុស្សមិនជួបការបាត់បង់ទ្រព្យសម្បត្តិឡើយ។ កាលដែលចតុរយុគបានកន្លងផុត ក្នុងមនុទីដប់មួយ ព្រះអង្គដ៏មានអំណាចបានបង្ហាញខ្លួន។

Verse 15

अर्द्धावशिष्टे तस्मिंस्तु द्वापरे संप्रवर्तिते । मानवस्य नरिष्यंतो ह्यासीत्पुत्रो मदः किल

នៅពេលយុគទ្វាបរ ចាប់ផ្តើមឡើង ខណៈនៅសល់ពាក់កណ្តាល នោះ កូនប្រុសរបស់ ម៉ានវៈ គឺ នរិෂ្យន្តៈ ដែលគេហៅថា «មទៈ» បានកើតមាន។

Verse 16

नवमस्तस्य दायादस्तृणबिंदुरिति स्मृतः । त्रेतायुगमुखे राजा तृतीये संबभूव ह

អ្នកស្នងតំណែងទី៩ នៃវង្សនោះ គេរំលឹកថា មាននាម «ត្រឹណបិន្ទុ»។ នៅដើមយុគត្រេតា គាត់បានក្លាយជាព្រះរាជា ក្នុងវដ្តទីបី។

Verse 17

तस्य कन्या त्विलविला रूपे णाप्रतिमाऽभवत् । पुलस्त्याय स राजर्षिस्तां कन्यां प्रत्यपादयत्

គាត់មានកូនស្រីមួយ ឈ្មោះ «អិលវិលា» ដែលសម្រស់មិនអាចប្រៀបបាន។ ព្រះរាជឥសីនោះ បានប្រគល់នាងជាគូស្វាមីភរិយា ដល់ ពុលស្ត្យៈ។

Verse 18

ऋषिरैलविलो यस्यां विश्रवाः समपद्यत । तस्य पत्न्यश्च तिस्रस्तु पौलस्त्यकुलमंडनाः

ពីនាងនោះ ឥសី វិශ්រវា ដែលហៅថា «អៃលវិល» បានកើតឡើង។ ហើយគាត់មានភរិយាបីនាក់ ជាគ្រឿងអលង្ការនៃវង្សពុលស្ត្យៈ។

Verse 19

बृहस्पतेः शुभा कन्या नाम्ना वै वेदवर्णिनी । पुष्पोत्कटा च वीका च उभे माल्यवतः सुते

ព្រះព្រហស្បតិ៍ មានកូនស្រីដ៏មង្គល មួយ ឈ្មោះ «វេទវර්ណិនី»។ ហើយ «ពុෂ્પોત્કតា» និង «វីកា» ផងដែរ—ទាំងពីរ ជាកូនស្រីរបស់ ម៉ាល្យវត។

Verse 20

केकसी मालिनः कन्या तस्यां देवि शृणु प्रजाः । ज्येष्ठं वैश्रवणं तस्य सुषुवे वरवर्णिनी

កៃកសី កូនស្រីរបស់ ម៉ាលិន—សូមស្តាប់ ឱ ទេវី អំពីពូជពង្សរបស់នាង—នាងមានព្រះបុត្រច្បង វៃශ්រវណ (កុបេរ) អ្នកមានពណ៌សម្បុរល្អឥតខ្ចោះ។

Verse 21

अष्टदं हरिच्छ्मश्रुं शंकुकर्णं विलोहितम् । श्वपादं ह्रस्वबाहुं च पिंगलं शुचिभूषणम्

គាត់មានធ្មេញប្រាំបី មានពុកចង្ការពណ៌លឿងត្នោត; ត្រចៀកដូចសំបកខ្យង ពណ៌ក្រហម; ជើងដូចជើងឆ្កែ និងដៃខ្លី—ពណ៌លឿងត្នោត តែតុបតែងដោយគ្រឿងអលង្ការស្អាតបរិសុទ្ធ។

Verse 22

त्रिपादं तु महाकायं स्थूलशीर्षं महाहनुम् । एवंविधं सुतं दृष्ट्वा विरूपं रूपतस्तदा

មានជើងបី រាងកាយធំ ក្បាលក្រាស់ និងថ្គាមដ៏ខ្លាំង; ពេលឃើញកូនប្រុសបែបនេះ ដែលរូបរាងវិកលវិការនៅពេលនោះ…

Verse 23

तदा दृष्ट्वाब्रवीत्तं तु कुबेरोऽयमिति स्वयम् । कुत्सायां क्वितिशब्दोयं शरीरं वेरमुच्यते

ពេលនោះ នាងឃើញហើយនិយាយដោយខ្លួនឯងថា «នេះហើយគឺ កុបេរ»។ ក្នុងអារម្មណ៍ស្អប់ខ្ពើម សំឡេង «ក្វិ-ទី» ត្រូវបានប្រើ; ហើយរាងកាយត្រូវហៅថា «វេរ» ដូចជារបស់គួរខ្ពើម។

Verse 24

कुबेरः कुशरीरत्वान्नाम्ना तेन च सोंकितः । तस्य भार्य्याऽभवद्वृद्धिः पुत्रस्तु नलकूबरः

គាត់ត្រូវបានគេដាក់នាម «កុបេរ» ព្រោះរាងកាយមិនល្អសមរម្យ។ ភរិយារបស់គាត់គឺ វ្រឹទ្ធិ ហើយព្រះបុត្ររបស់គាត់គឺ នលកូបរ។

Verse 25

कैकस्यजनयत्पुत्रं रावणं राक्षसाधिपम् । शंकुकर्णं दशग्रीवं पिगलं रक्तमूर्द्धजम्

កៃកសីបានប្រសូតកូនប្រុសមួយ គឺ រាវណៈ ម្ចាស់នៃរាក្សសៈ មានត្រចៀកដូចស័ង្ខ មានកដប់ មានពណ៌លឿងត្នោត និងសក់ក្រហម។

Verse 26

वसुपादं विंशद्भुजं महाकायं महाबलम् । कालांजननिभं चैव दंष्ट्रिणं रक्तलोचनम्

មានជើងជាច្រើន មានដៃម្ភៃ កាយធំមហិមា និងកម្លាំងមហាសាល; ខ្មៅដូចកាឡាញ្ជន មានចង្កូម និងភ្នែកក្រហម។

Verse 27

राक्षसेनौजसा युक्तं रूपेण च बलेन च । निसर्गाद्दारुणः क्रूरो रावणाद्रावणः स्मृतः

ប្រកបដោយអំណាចដ៏សាហាវនៃរាក្សសៈ មានទាំងរូបសោភា និងកម្លាំង; តាមធម្មជាតិគាត់គួរភ័យ និងឃោរឃៅ ដូច្នេះគេរំលឹកថា «រាវណៈ» អ្នកធ្វើឲ្យអ្នកដទៃស្រែកយំ។

Verse 28

हिरण्यकशिपुस्त्वासीत्स राजा पूर्वजन्मनि । चतुर्युगानि राजा तु तथा दश स राक्षसः

នៅជាតិមុន គាត់ជាស្តេច ហិរណ្យកសិពុ។ គាត់គ្រប់គ្រងរយៈពេលបួនយុគ; ហើយអស់ដប់យុគទៀត គាត់មានសភាពជារាក្សសៈ។

Verse 29

पंच कोटीस्तु वर्षाणां संख्यताः संख्याया प्रिये । नियुतान्येकषष्टिं च संख्यावद्भिरुदाहृतम्

ឱ ជាទីស្រឡាញ់ ការរាប់ឆ្នាំត្រូវបានប្រកាសថា ប្រាំកោដិ; ហើយបន្ថែមទៀត ហុកសិបមួយ និយុត—ដូច្នេះអ្នកជំនាញការរាប់បាននិយាយ។

Verse 30

षष्टिं चैव सहस्राणि वर्षाणां स हि रावणः । देवतानामृषीणां च घोरं कृत्वा प्रजागरम्

អស់រយៈពេល៦ម៉ឺនឆ្នាំ រាវណៈបានភ្ញាក់យាមយ៉ាងសាហាវ ធ្វើឲ្យទេវតា និងឥសីទាំងឡាយស្ថិតក្នុងភាពភ័យខ្លាច។

Verse 31

त्रेतायुगे चतुर्विंशे रावणस्तपसः क्षयात् । रामं दाशरथिं प्राप्य सगणः क्षयमेयिवान्

នៅក្នុងត្រេតាយុគៈលើកទី២៤ ពេលផលនៃតបស្យារបស់រាវណៈអស់សព្វ គាត់បានជួបព្រះរាម ដាសរថិ ហើយជាមួយកងទ័ពរបស់គាត់ បានទៅដល់វិនាស។

Verse 32

योऽसौ देवि दशग्रीवः संबभूवारिमर्द्दनः । दमघोषस्य राजर्षेः पुत्रो विख्यातपौरुषः

ឱ ទេវី! ដសគ្រីវៈនោះឯង បានក្លាយជាអ្នកបំផ្លាញសត្រូវ; គាត់កើតជាបុត្ររបស់រាជឥសី ដមឃោសៈ មានកេរ្តិ៍ឈ្មោះដោយសេចក្តីក្លាហាន។

Verse 33

श्रुतश्रवायां चैद्यस्तु शिशुपालो बभूव ह । रावणं कुंभकर्णं च कन्यां शूर्पणखां तथा

ហើយពីស្រុតស្រវា ចៃទ្យៈបានក្លាយជាសិសុបាលពិតប្រាកដ; ដូចគ្នានោះ នាងក៏បានបង្កើតរាវណៈ និងកុម្ភករណៈ ហើយក៏មានកញ្ញា សូរបណខា ផងដែរ។

Verse 34

विभीषणं चतुर्थं च कैकस्यजनयत्सुतान् । मनोहरः प्रहस्तश्च महापार्श्वः खरस्तथा

ហើយកៃកសីបានបង្កើតវិភីសណៈ ជាបុត្រទី៤; (នាងក៏បានបង្កើត) មនោហរៈ ប្រាហស្តៈ មហាបារិស្វៈ និងខរៈ ដូចគ្នា។

Verse 35

पुष्पोत्कटायास्ते पुत्राः कन्या कुम्भीनसी तथा । त्रिशिरा दूषणश्चैव विद्युज्जिह्वश्च राक्षसः । कन्यैका श्यामिका नाम वीकायाः प्रसवः स्मृतः

ទាំងនេះជាបុត្ររបស់ ពុស្ស្បោត្កតា ហើយក៏មានកូនស្រី កុម្ភីនសី ផងដែរ។ មាន ត្រីសិរា ទូសណៈ និងរាក្សស វិទ្យុជិហ្វវៈ។ កូនស្រីមួយឈ្មោះ ស្យាមិកា ត្រូវបានចងចាំថា ជាកំណើតពី វីកា។

Verse 36

इत्येते क्रूरकर्माणः पौलस्त्या राक्षसा नव । विभीषणो विशुद्धात्मा दशमः परिकीर्तितः

ដូច្នេះ រាក្សសពោលស្ត្យៈ ទាំង៩ នេះ មានកិច្ចការឃោរឃៅ; ប៉ុន្តែ វិភីෂណៈ ដែលមានវិញ្ញាណបរិសុទ្ធ ត្រូវបានប្រកាសថាជាទី១០។

Verse 37

पुलहस्य मृगाः पुत्राः सर्वे व्यालाश्च दंष्ट्रिणः । भूताः पिशाचाः सर्पाश्च शूकरा हस्तिनस्तथा

ពុលហៈ មានកូនចៅជាសត្វព្រៃទាំងអស់—សុទ្ធតែសាហាវ មានភ្លុក និងធ្មេញមុត។ មានភូត ពិសាច សត្វពស់ ជ្រូកព្រៃ និងដំរីផងដែរ។

Verse 38

अनपत्यः क्रतुस्त्वस्मिन्स्मृतो वैवस्वतेंतरे । अत्रेः पत्न्यो दशैवासन्सुन्दर्यश्च पतिव्रताः

នៅក្នុង វైవស្វត មន្វន្តរ នេះ ក្រតុ ត្រូវបានចងចាំថា គ្មានកូនចៅ។ ភរិយារបស់ អត្រី មានដប់នាក់—ស្រស់ស្អាត និងស្មោះត្រង់ចំពោះស្វាមី។

Verse 39

भद्राश्वस्य घृताच्यंता जज्ञिरे दश चाप्सराः

ពី ភទ្រាស្វៈ និង ឃ្រឹតាចី បានកើត អប្សរា ដប់នាក់។

Verse 40

भद्रा शूद्रा च मद्रा च नलदा जलदा तथा । उर्णा पूर्णा च देवेशि या च गोपुच्छला स्मृता

ភទ្រា សូទ្រា មទ្រា នលដា និង ជលដា; ហើយក៏មាន ឧរណា និង ពូរណា ដែរ ឱ ព្រះនាងម្ចាស់ទេវតា—នាងដែលគេរំលឹកថា «គោពុច្ឆលា»។

Verse 41

तथा तामरसा नाम दशमी रक्तकोटिका । एतासां च महादेवि ख्यातो भर्त्ता प्रभाकरः

ហើយទីដប់ មាននាមថា តាមរសា គេហៅថា «រក្តកោតិកា»។ ចំពោះពួកនាងទាំងអស់ ឱ មហាទេវី ស្វាមីដ៏ល្បីល្បាញគឺ ព្រហ្ពាករ។

Verse 42

स्वर्भानुना हते सूर्ये पतितेस्मिन्दिवो महीम् । तमोऽभिभूते लोकेस्मिन्प्रभा येन प्रवर्त्तिता

ពេលព្រះអាទិត្យត្រូវ ស្វರ್ಭានុ វាយប្រហារ ហើយធ្លាក់ពីស្ថានសួគ៌មកលើផែនដី; ពេលលោកនេះត្រូវអន្ធការគ្របដណ្ដប់ នោះគាត់ហើយដែលបានបញ្ចេញពន្លឺឲ្យចលនា។

Verse 43

स्वस्ति तेस्त्विति चैवोक्तः पतन्निह दिवाकरः । ब्रह्मर्षेर्वचनात्तस्य न पपात यतः प्रभुः

ពេលព្រះអាទិត្យកំពុងធ្លាក់មកទីនេះ គេបាននិយាយថា «សុខសាន្តសូមមានដល់អ្នក!»។ ដោយពាក្យរបស់ព្រះឥសីព្រហ្ម នោះ ព្រះអម្ចាស់មិនបានធ្លាក់ទេ។

Verse 44

ततः प्रभाकरेत्युक्तः प्रभुरेवं महर्षिभिः । भद्रायां जनयामाम् सोमं पुत्रं यशस्विनम्

ដូច្នេះ ព្រះអម្ចាស់ត្រូវបានមហាឥសីទាំងឡាយហៅថា «ព្រហ្ពាករ»។ ក្នុងនាង ភទ្រា ព្រះអម្ចាស់បានបង្កើត សោម ជាបុត្រដ៏រុងរឿង។

Verse 45

त्विषिमान्धर्मपुत्रस्तु सोमो देवो वरस्तु सः । शीतरश्मिः समुत्पन्नः कृत्तिकासु निशाचरः

ព្រះសោមៈមានពន្លឺរុងរឿង ជាព្រះបុត្រនៃធម្មៈ និងជាទេវតាដ៏ប្រសើរ។ មានកាំរស្មីត្រជាក់ កើតឡើងក្នុងក្រុមក្រឹត្តិកា ហើយដើរតាមរាត្រី។

Verse 46

पिता सोमस्य वै देवि जज्ञेऽत्रिर्भगवानृषिः । तत्रात्रिः सर्वलोकेशं भृत्वा स्वे नयने स्थितः

ពិតប្រាកដណាស់ ឱ ទេវី! ព្រះឥសីអត្រីដ៏ព្រះពរ ជាបិតានៃព្រះសោមៈ។ នៅទីនោះ អត្រីបានអង្គុយទ្រទ្រង់ព្រះអម្ចាស់នៃលោកទាំងអស់ ហើយដាក់ឲ្យស្ថិតនៅក្នុងភ្នែករបស់ខ្លួន។

Verse 47

कर्मणा मनसा वाचा शुभान्येव समा चरत् । काष्ठकुड्यशिलाभूत ऊर्द्ध्वबाहुर्महाद्युतिः

ដោយកាយ ដោយចិត្ត និងដោយពាក្យសម្តី គាត់ប្រព្រឹត្តតែអំពើមង្គល ដោយស្ថេរភាពពេញលេញ។ ក្លាយដូចឈើ ដូចជញ្ជាំង ឬដូចថ្ម—មិនរវើរវាយ—គាត់ឈរលើកដៃឡើងខ្ពស់ មានពន្លឺដ៏ធំ។

Verse 48

सुदुस्तरं नाम तपस्तेन तप्तं महत्पुरा । त्रीणि वर्षसहस्राणि दिव्यानि सुरसुंदरि

ឱ នារីសួគ៌ដ៏ស្រស់ស្អាត! គាត់បានធ្វើតបៈដ៏មហិមា មាននាមថា «សុទុស្តរ» ដែលលំបាកឆ្លងកាត់យ៉ាងខ្លាំង អស់រយៈពេលបីពាន់ឆ្នាំទេវៈ។

Verse 49

तस्योर्द्ध्वरेतसस्तत्र स्थितस्यानिमिषस्य ह । सोमत्वं वपुरापेदे महाबुद्धेस्तु वै शुभे

នៅទីនោះ គាត់ឈរជាប្រព្រឹត្តព្រហ្មចរិយៈ មិនព្រិចភ្នែក ក្នុងសមាធិ។ ដោយបញ្ញាដ៏ធំ និងមង្គលនោះ រាងកាយរបស់គាត់បានឈានដល់សភាពជាព្រះសោមៈ។

Verse 50

ऊर्द्ध्वमाचक्रमे तस्य सोमसंभावितात्मनः । नेत्राभ्यां सोमः सुस्राव दशधा द्योतयन्दिशः

បន្ទាប់មក សម្រាប់ព្រះអង្គដែលអាត្មានៅក្នុងបានពោរពេញដោយសោមៈ សោមៈបានឡើងទៅខាងលើ; ហើយពីភ្នែកទាំងពីរ សោមៈហូរចេញជាដប់ស្ទ្រីម បំភ្លឺទិសទាំងអស់។

Verse 51

तद्गर्भं विधिना दृष्टा दिशोदश दधुस्तदा । समेत्य धारयामासुर्न च धर्तुमशक्नुवन्

ព្រះព្រហ្មា អ្នករៀបចំតាមវិធាន បានឃើញសារធាតុដូចជាគភ៌នោះ ហើយបានបញ្ជាឲ្យទិសទាំងដប់ទទួលយក។ ពួកវាប្រមូលមកព្យាយាមកាន់ទុក ប៉ុន្តែមិនអាចទ្រាំទ្របាន។

Verse 52

स ताभ्यः सहसैवेह दिग्भ्यो गर्भश्च शाश्वतः पपात भावयंल्लोकाञ्छीतांशुः सर्वभावनः

បន្ទាប់មក គភ៌អមតៈនោះ បានធ្លាក់ចេញពីទិសទាំងនោះភ្លាមៗនៅទីនេះ—សោមៈ អ្នកមានកាំរស្មីត្រជាក់—បំប៉នលោកទាំងឡាយ ជាអ្នកថែរក្សាសត្វទាំងអស់។

Verse 53

यदा न धारणे शक्तास्तस्य गर्भस्य ताः स्त्रियः । ततस्ताभ्यः स शीतांशुर्निपपात वसुंधराम्

នៅពេលទិសទាំងនោះក្នុងរូបស្ត្រី មិនមានកម្លាំងទ្រាំទ្រគភ៌នោះបានទៀត ទើបសោមៈ អ្នកមានកាំរស្មីត្រជាក់ ធ្លាក់ចុះពីពួកនាងទៅលើផែនដី។

Verse 54

पतितं सोममालोक्य ब्रह्मा लोकपितामहः । रथमारोपयामास लोकानां हितका म्यया

ព្រះព្រហ្មា ព្រះបិតាមហាលោកទាំងឡាយ ឃើញសោមៈធ្លាក់ចុះហើយ ក៏ដាក់ព្រះអង្គលើរថ ដោយបំណងចង់ប្រយោជន៍សុខសាន្តដល់លោកទាំងអស់។

Verse 55

स तदैव मया देवि धर्मार्थं सत्यसंगरः । युक्तो वाजिसहस्रेण सितेन सुरसुंदरि

នៅពេលនោះឯង ព្រះនាងអើយ—ឱ សុរនារីដ៏ស្រស់ស្អាត—ខ្ញុំបានចងរថនោះ ដើម្បីធម៌ ដោយយកសច្ចៈជាចិត្តមាំមួន ហើយភ្ជាប់ដោយសេះសព្វស សរុបមួយពាន់។

Verse 56

तस्मिन्निपतिते देवि पुत्रेत्रेः परमात्म नि । तुष्टुवुर्ब्रह्मणः पुत्रा मानसाः सप्त ये श्रुताः

ពេលព្រះបុត្ររបស់អត្រី អ្នកមានព្រះអាត្មាខ្ពង់ខ្ពស់ បានចុះមកដូច្នោះ ព្រះនាងអើយ ព្រះបុត្រកំណើតដោយចិត្តរបស់ព្រះព្រហ្ម ទាំងប្រាំពីរ ដែលល្បីក្នុងប្រពៃណី បានសរសើរព្រះអង្គដោយបទស្តូត្រ។

Verse 57

तथैवांगिरसः सर्वे भृगोश्चैवात्मजास्तथा । ऋग्भिस्तु सामभिश्चैव तथैवांगिरसैरपि

ដូចគ្នានោះ ព្រះឥសីអង្គិរាសទាំងអស់ និងកូនចៅរបស់ភ្រឹគុផង បានសរសើរព្រះអង្គ ដោយបទឥគ្វេទ ដោយចម្រៀងសាមវេទ ហើយដោយមន្តរបស់អង្គិរាសផងដែរ។

Verse 58

तस्य संस्तूयमानस्य तेजः सोमस्य भास्वतः । आप्यायमानं लोकांस्त्रीन्भासयामास सर्वशः

ពេលព្រះសោមដ៏ភ្លឺរលោងនោះ កំពុងត្រូវបានស្តូត្រ ពន្លឺតេជៈរបស់ព្រះអង្គ ដែលកើនឡើងជានិច្ច បានបំភ្លឺលោកទាំងបី ទៅគ្រប់ទិសទាំងអស់។

Verse 59

स तेन रथमुख्येन सागरांतां वसुंधराम् । त्रिःसप्तकृत्वोतियशाश्चकाराभिप्रदक्षिणम्

បន្ទាប់មក ព្រះអង្គដ៏មានយសអស្ចារ្យនោះ ដោយរថដ៏ប្រសើរបំផុតនោះ បានប្រទក្សិណា ផែនដីដែលមានសមុទ្រជាព្រំដែន ចំនួនបីដងប្រាំពីរ។

Verse 60

तस्य यच्चापि तत्तेजः पृथिवीमन्वपद्यत । ओषध्यस्ताः समुत्पन्नास्ते जसाऽज्वलयन्पुनः

ហើយពន្លឺរុងរឿងណាដែលជារបស់ព្រះអង្គ បានចូលទៅស្របពេញផែនដី—ឱសថរុក្ខជាតិទាំងនោះក៏កើតឡើង ហើយដោយរស្មីនោះឯង វាប្រែជារុងរឿងឡើងវិញ។

Verse 61

ताभिर्धिनोत्ययं लोकं प्रजाश्चैव चतुर्विधाः । ओषध्यः फलपाकांताः कणाः सप्तदश स्मृताः

ដោយឱសថទាំងនោះ ពិភពលោកនេះត្រូវបានចិញ្ចឹមរក្សា ហើយសត្វលោកទាំងបួនប្រភេទក៏ដូចគ្នា។ រុក្ខជាតិដាំដុះទាំងនេះ ដែលទុំដល់ផ្លែ និងរដូវប្រមូលផល ត្រូវបានចងចាំថា «គ្រាប់ធញ្ញ» ចំនួនដប់ប្រាំពីរប្រភេទ។

Verse 62

व्रीहयश्च यवाश्चैव गोधूमा अणवस्तिलाः

ស្រូវ បារីលី សាលី មីលេត និងល្ង—

Verse 63

प्रियंगुः कोविदारश्च कोरदूषाः सतीनकाः । माषा मुद्गा मसूराश्च निष्पावाः सकुलत्थकाः

ព្រិយង្គុ កោវិទារ កោរាឌូសា សតីន; សណ្ដែកខ្មៅ សណ្ដែកបៃតង សណ្ដែកក្រហម (លេនទីល); និស្បាវា និងកុលត្ថផងដែរ—

Verse 64

आढक्यश्चणकाश्चैव कणाः सप्तदश स्मृताः । इत्येता ओषधीनां च ग्राम्याणां जातयः स्मृताः

ហើយអាឌហកី និងសណ្ដែកឈីកភីផងដែរ—ដូច្នេះ «គ្រាប់ធញ្ញ» ត្រូវបានចងចាំថាមានដប់ប្រាំពីរប្រភេទ។ ទាំងនេះហើយ ត្រូវបានចងចាំថាជាប្រភេទរុក្ខជាតិដាំដុះក្នុងចំណោមឱសថទាំងឡាយ។

Verse 65

ओषध्यो यज्ञियाश्चैव ग्राम्या रण्याश्चतुर्द्दश । व्रीहयश्च यवाश्चैव गोधूमास्त्वणवस्तिलाः

ឱសថសម្រាប់យញ្ញ មានដប់បួនប្រភេទ ទាំងដាំដុះ និងព្រៃ៖ ស្រូវ បារឡី ស្រូវសាលី មីឡេត និងល្ង។

Verse 66

प्रियंगुषष्ठा इत्येते सप्तमास्तु कुलत्थकाः । श्यामाकास्त्वथ नीवारा जर्तिलाः सगवेधुकाः

ដល់ «ព្រិយង្គុ» ជាលំដាប់ទី៦—ដូច្នេះបានរាយ; លំដាប់ទី៧ គឺ «កុលត្ថ»។ បន្ទាប់មកមាន «ឝ្យាមាក», «នីវារ», «ជរតិល», រួមទាំង «គវេធុក»។

Verse 67

ऊरुविन्दा मर्कटकास्तथा वेणुयवाश्च ये । ग्राम्यारण्यास्तथा ह्येता ओषध्यस्तु चतुर्दश

«ឱរុវិន្ទា», «មរកតកា» និង «វេណុយវា»—ទាំងនេះ រួមទាំងប្រភេទដាំដុះ និងប្រភេទព្រៃ—ត្រូវបានហៅថា ឱសថដប់បួនចំណាត់ថ្នាក់។

Verse 68

तृणगुल्मलता वीरुद्वल्लीगुच्छादि कोटिशः । एतेषामधिपश्चन्द्रो धारयत्यखिलं जगत्

ស្មៅ ព្រៃគុម្ព លតា វល្លីឡើង ក្រុមព្រៃ និងរុក្ខជាតិរាប់កោដិ—លើទាំងអស់នេះ ព្រះចន្ទ្រាជាម្ចាស់; ដោយវា ព្រះចន្ទ្រទ្រទ្រង់លោកទាំងមូល។

Verse 69

ज्योत्स्नाभिर्भगवान्सोमो जगतो हितकाम्यया । ततस्तस्मै ददौ राज्यं ब्रह्मा ब्रह्मविदां वरः

ព្រះសោមៈដ៏មានព្រះភាគ ដោយពន្លឺចន្ទ្រា និងដោយបំណងប្រយោជន៍ដល់លោក បានប្រឹងប្រែងសម្រាប់សុខុមាលភាពនៃសកល។ ដូច្នេះ ព្រះព្រហ្មា—អធិបតីក្នុងចំណោមអ្នកដឹងព្រហ្ម—បានប្រទានអាណាចក្រ​ដល់ទ្រង់។

Verse 70

बीजौषधीनां विप्राणां मंत्राणां च वरानने । सोऽभिषिक्तो महातेजा राजा राज्ये निशाकरः

ឱ នាងមុខស្រស់! ព្រះអង្គត្រូវបានអភិសេកជាព្រះរាជាដ៏ភ្លឺរលោង—អ្នកបង្កើតរាត្រី (ព្រះចន្ទ)—ដើម្បីគ្រប់គ្រងលើគ្រាប់ពូជ និងឱសថ រួមទាំងព្រាហ្មណ៍ និងមន្តផងដែរ។

Verse 71

त्रींल्लोकान्भावयामास स्वभासा भास्वतां वरः । तं सिनी च कुहूश्चैव द्युतिःपुष्टिः प्रभा वसुः

ក្នុងចំណោមអ្នកភ្លឺរលោងទាំងឡាយ ព្រះអង្គជាអ្នកល្អបំផុត បានធ្វើឲ្យលោកទាំងបីរីករាយ និងចិញ្ចឹមថែរក្សា ដោយពន្លឺរបស់ព្រះអង្គផ្ទាល់។ សិនី និង គុហូ ហើយក៏ ឌ្យុតិ ពុស្តិ ប្រភា និង វសុ បានបម្រើព្រះអង្គ។

Verse 72

कीर्तिर्धृतिश्च लक्ष्मीश्च नव देव्यः सिषेविरे । सप्तविंशतिरिंदोस्तु दाक्षायण्यो महाव्रताः

កីរតិ ធ្រឹតិ និង លក្ខ្មី—រួមទាំងទេវីផ្សេងៗទៀត—ទេវីទាំង៩ បានបម្រើព្រះអង្គ។ ហើយកូនស្រីទាំង២៧របស់ទក្ខៈ ដែលមានវ្រតដ៏មហិមា ជាសមាជិករបស់ឥន្ទុ (ព្រះចន្ទ)។

Verse 73

ददौ प्राचेतसो दक्षो नक्षत्राणीति या विदुः । स तत्प्राप्य मह्द्राज्यं सोमः सोमवतां वरः

ទក្ខៈ កូនប្រុសរបស់ប្រចេតា បានប្រគល់ឲ្យព្រះអង្គនូវអ្នកដែលគេហៅថា នក្ខត្រា។ ព្រះសោមៈ—ល្អបំផុតក្នុងចំណោមអ្នកមានសោម—បានទទួលអធិបតេយ្យដ៏ធំ ហើយរុងរឿងក្នុងរាជ្យរបស់ព្រះអង្គ។

Verse 74

समाजह्रे राजसूयं सहस्रशतदक्षिणम् । हिरण्यगर्भश्चोद्गाता ब्रह्मा ब्रह्मत्वमेयिवान्

បន្ទាប់មក ព្រះអង្គបានប្រតិបត្តិយជ្ញា រាជសូយៈ ដោយទានដ៏ច្រើនស្មើមួយសែន។ ហិរណ្យគರ್ಭៈ ជាព្រះឧទ្គាតា ហើយព្រះព្រហ្មា—បានឈានដល់ស្ថានភាពព្រហ្ម—បានអធិបតី។

Verse 75

सदस्यस्तस्य भगवान्हरिर्नारायणः प्रभुः । सनत्कुमारप्रमुखैराद्यैर्ब्रह्मर्षिभिर्वृतः

សម្រាប់ពិធីនោះ ព្រះហរិ—ព្រះនារាយណៈជាព្រះអម្ចាស់—បានជាសមាជិកអ្នកប្រតិបត្តិពិធី ហើយត្រូវបានព័ទ្ធជុំវិញដោយព្រះឥសីព្រហ្មបុរាណ ដឹកនាំដោយសនត្កុមារ។

Verse 76

दक्षिणामददात्सोमस्त्रींल्लोकांस्तु वरानने । तेभ्यो ब्रह्मर्षिमुख्येभ्यः सदस्येभ्यश्च वै शुभे

ឱ នារីមុខស្រស់ស្អាត អើយ! ព្រះសោមបានប្រទានទក្ខិណា ដូចជាប្រទានទាំងបីលោក ដល់ព្រះឥសីព្រហ្មដ៏ឧត្តមទាំងនោះ និងដល់សមាជិកសភាយជ្ញា ឱ អ្នកមានសុភមង្គល។

Verse 77

प्राप्यावभृथमव्यग्रः सर्वदेवर्षिपूजितः । अतिराजति राजेन्द्रो दशधा भावयन्दिशः

បានឈានដល់អវភ្រឹថៈ គឺការងូតទឹកបញ្ចប់ដើម្បីបរិសុទ្ធ ដោយចិត្តស្ងប់មិនរំខាន ហើយត្រូវបានគោរពបូជាដោយទេវតា និងឥសីទាំងអស់ ព្រះរាជាដ៏អធិរាជនោះភ្លឺរលោងលើសលប់ បំភ្លឺទិសទាំងដប់ដោយរបៀបជាច្រើន។

Verse 78

तेन तत्प्राप दुष्प्राप्यमैश्वर्य्यमकृता त्मभिः । स एवं वर्त्तते चन्द्रश्चात्रेय इति विश्रुतः

ដោយបុណ្យកុសលនោះ គាត់បានទទួលអធិបតេយ្យដ៏ពិបាកឲ្យអ្នកមិនបានបណ្តុះវិន័យឈានដល់។ ដូច្នេះ ព្រះចន្ទស្ថិតនៅក្នុងសភាពនោះ ហើយល្បីក្នុងប្រពៃណីថា «ចាត្រេយ»។