Adhyaya 3

Verse 1

सूत उवाच । इति श्रुत्वा वचो धीमानादरात्कुंभजन्मनः । प्रोवाच मधुरं वाक्यं कृष्णद्वैपायनो मुनिः

スータは語った。かくして、壺より生まれし賢者アガスティヤの言葉を敬って聞き終えると、聖仙クリシュナ・ドヴァイパーヤナ（ヴィヤーサ）は甘美なる言葉をもって語り出した。

Verse 2

व्यास उवाच । भगवन्नद्भुतमिदं तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम् । श्रुत्वा त्वत्तो मम मनः परमानंदमाययौ

ヴィヤーサは言った。「ああ、福徳具足の御方よ。このティールタ（聖なる渡し場）の驚くべき至高の功徳をあなたから聞き、わが心は無上の歓喜に満たされました。」

Verse 3

अन्यत्तीर्थवरं ब्रूहि तत्त्वेन मम शृण्वतः । न तृप्तिरस्ति मनसः शृण्वतो मम सुव्रत

真実のままに、さらに別の最上のティールタを、私が聞いている間にお語りください。聞けば聞くほど、わが心は飽くことがありません——おお、尊き誓願を保つ御方よ。

Verse 4

अगस्त्य उवाच । शृणु विप्र प्रवक्ष्यामि तीर्थमन्यदनुत्तमम् । स्वर्गद्वारमिति ख्यातं सर्वपापहरं सदा

アガスティヤは言った。「聞きなさい、婆羅門よ。比類なきもう一つのティールタを説こう。『スヴァルガドヴァーラ（天界の門）』と名高く、常に一切の罪を除き去る。」

Verse 5

स्वर्गद्वारस्य माहात्म्यं विस्तराद्वक्तुमीश्वरः । नहि कश्चिदतो वत्स संक्षेपाच्छृणु सुव्रत

スヴァルガドヴァーラの大いなる功徳を詳しく説き尽くすには、主たる力をもってしても及ばぬほどである。ゆえに、愛し子よ、要約して聞きなさい——尊き誓願の人よ。

Verse 6

सहस्रधारामारभ्य पूर्वतः सरयूजले । षट्त्रिंशदधिका प्रोक्ता धनुषां षट्शती मितिः

サハスラダーラーを起点として、サラユー河の水域の東方へ、その長さは六百三十六ダヌシュ（弓の長さ）と説かれている。

Verse 7

स्वर्गद्वारस्य विस्तारः पुराणज्ञैर्विशारदैः । स्वर्गद्वारसमं तीर्थं न भूतं न भविष्यति

スヴァルガドヴァーラの広がりは、プラーナに通暁した賢者たちによって説き明かされた。スヴァルガドヴァーラに等しいティールタは、過去にも未来にも存在しない。

Verse 8

सत्यंसत्यं पुनः सत्यं नासत्यं मम भाषितम् । स्वर्गद्वारसमं तीर्थं नास्ति ब्रह्माण्डगोलके

真実—真実—さらに真実である。わが言葉に偽りはない。宇宙の全域において、スヴァルガドヴァーラに等しいティールタは存在しない。

Verse 9

हित्वा दिव्यानि भौमानि तीर्थानि सकलान्यपि । प्रातरागत्य तिष्ठन्ति तत्र संश्रित्य सुव्रत

天上と地上のあらゆる聖地をさえ捨てて、彼らは暁にそこへ来て留まり、その地に帰依して住する。おお、善き誓願を保つ者よ。

Verse 10

तस्मादत्र प्रकर्तव्यं प्रातः स्नानं विशेषतः । सर्वतीर्थावगाहस्य फलमात्मन ईप्सता

ゆえに、ここでとりわけ朝の沐浴を行うべきである。すべてのティールタに入浴した果報を自らに求める者は。

Verse 11

त्यजंति प्राणिनः प्राणान्स्वर्गद्वारांतरे द्विज । प्रयांति परमं स्थानं विष्णोस्ते नात्र संशयः

おお、二度生まれの者よ。スヴァルガドヴァーラの境内で命の息を捨てる衆生は、ヴィシュヌの至高の住処へと赴く—ここに疑いはない。

Verse 12

मुक्तिद्वारमिदं पश्य स्वर्गप्राप्तिकरं नृणाम् । स्वर्गद्वारमिति ख्यातं तस्मात्तीर्थमनुत्तमम्

この「解脱の門」を見よ。人々に天界への到達を授ける。ここは「スヴァルガドヴァーラ（天門）」として名高く、ゆえにこのティールタは比類なきもの。

Verse 13

स्वर्गद्वारं सुदुष्प्राप्यं देवैरपि न संशयः । यद्यत्कामयते तत्र तत्तदाप्नोति मानवः

スヴァルガドヴァーラは、神々にとってさえ得難い—疑いはない。人がそこで願うものは、そのまま成就する。

Verse 14

स्वर्गद्वारे परा सिद्धिः स्वर्गद्वारे परा गतिः । जप्तं दत्तं हुतं दृष्टं तपस्तप्तं कृतं च यत् । ध्यानमध्ययनं सर्वं दानं भवति चाक्षयम्

スヴァルガドヴァーラには至上の成就があり、スヴァルガドヴァーラには最高の帰趣がある。ジャパとして誦されるもの、布施として与えられるもの、火供として捧げられるもの、参詣して敬われるもの、修される苦行、なされる諸行—あらゆる禅定と学習と施与は、ことごとく不滅となる。

Verse 15

जन्मांतरसहस्रेण यत्पापं पूर्वसंचितम् । स्वर्गद्वारप्रविष्टस्य तत्सर्वं व्रजति क्षयम्

幾千の生にわたり積み重ねた罪であっても、スヴァルガドヴァーラに入る者には、そのすべてが滅び去る。

Verse 16

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्रा वै वर्णसंकराः । कृमिम्लेच्छाश्च ये चान्ये संकीर्णाः पापयोनयः

ブラーフマナ、クシャトリヤ、ヴァイシャ、シュードラ、そしてヴァルナの混淆に属する者たち。さらにクリミ、ムレッチャ、その他さまざまな、罪の生類に生まれた存在たち—

Verse 17

कीटाः पिपीलिकाश्चैव ये चान्ये मृगपक्षिणः । कालेन निधनं प्राप्ताः स्वर्गद्वारे शृणु द्विज

虫や蟻、また他の獣や鳥たちも—時至ってスヴァルガドヴァーラにて命終する者らについて—聞け、二度生まれの者よ。

Verse 18

कौमोदकीकराः सर्वे पक्षिणो गरुडध्वजाः । शुभे विष्णुपुरे विष्णुर्जायते तत्र मानवाः

すべては棍棒カウモーダキーを携える者となり、鳥たちはガルダの旗印を帯びる。吉祥なるヴィシュヌの都において、人はヴィシュヌの性質と帰趨をもって生まれる。

Verse 19

अकामो वा सकामो वा अपि तीर्थगतोपि वा । स्वर्गद्वारे त्यजन्प्राणान्विष्णुलोके महीयते

無欲であれ有欲であれ—ただティールタに至ったのみであっても—スヴァルガドヴァーラにて命を捨てる者は、ヴィシュヌの世界で尊ばれる。

Verse 20

मुनयो देवताः सिद्धाः साध्या यक्षा मरुद्गणाः । यज्ञोपवीतमात्रेण विभागं चक्रिरे तु ये

牟尼、神々、シッダ、サーディヤ、ヤクシャ、そしてマルットの群れ—ただ聖紐（ヤジュニョーパヴィータ）だけを根拠に区別を設けた者たち—

Verse 21

मध्याह्नेऽत्र प्रकुर्वंति सान्निध्यं देवतागणाः । तस्मात्तत्र प्रकुर्वंति मध्याह्ने स्नानमादरात्

正午には、神々の群れがここにとりわけ近く臨在を現す。ゆえにこの地で、敬虔に正午の沐浴を行うべきである。

Verse 22

कुर्वंत्यनशनं ये तु स्वर्गद्वारे जितेंद्रियाः । प्रयांति परमं स्थानं ये च मासोपवासिनः

自らの感官を制し、スヴァルガドヴァーラにて断食を修する者、また一か月の斎戒を守る者は、至上の住処に到達する。

Verse 23

अन्नदानरता ते च रत्नदा भूमिदा नराः । गोवस्त्रदाश्च विप्रेभ्यो यांति ते भवनं हरेः

食の布施に励む者、宝玉と土地を施す者、またバラモンに牛と衣を寄進する者は、ハリの御住まいへと至る。

Verse 24

यत्र सिद्धा महात्मानो मुनयः पितरस्तथा । स्वर्गं प्रयांति ते सर्वे स्वर्गद्वारं ततः स्मृतम्

成就者（シッダ）、大いなる魂、牟尼の聖仙、さらには祖霊ピトリまでもが等しく天界に至るところ――ゆえにその地は「スヴァルガドヴァーラ」、すなわち天界への門と記憶される。

Verse 25

चतुर्द्धा च तनुं कृत्वा देवदेवो हरिः स्वयम् । अत्र वै रमते नित्यं भ्रातृभिः सह राघवः

神々の神ハリは、自ら四重の御姿をとり、この地において常に歓喜して遊ばれる――兄弟たちと共なるラाघヴァとして。

Verse 26

ब्रह्मलोकं परित्यज्य चतुर्वक्त्रः सनातनः । अत्रैव रमते नित्यं देवैः सह पितामहः

ブラフマローカさえ離れて、永遠の四面者――ピターマハ（梵天ブラフマー）は、神々とともにまさにこの地で常に歓喜しておられる。

Verse 27

कैलासनिलयावासी शिवस्तत्रैव संस्थितः

カイラーサの住処に住まうシヴァは、まさにその地にもまた安住しておられる。

Verse 28

मेरुमन्दरमात्रोऽपि राशिः पापस्य कर्मणः । स्वर्गद्वारं समासाद्य स सर्वो व्रजति क्षयम्

須弥とマンダラほどに巨大な罪業の積み重なりでさえ、スヴァルガドヴァーラに至れば、ことごとく滅び去る。

Verse 29

या गतिर्ज्ञानतपसां या गतिर्यज्ञयाजिनाम् । स्वर्गद्वारे मृतानां तु सा गतिर्विहिता शुभा

智慧と苦行に励む者、また祭祀（ヤジュニャ）を修する者が得る福なる行き先——その同じ吉祥の帰趣が、スヴァルガドヴァーラで没する者にも定められている。

Verse 30

ऋषिदेवासुरगणैर्जपहोमपरायणैः । यतिभिर्मोक्षकामैश्च स्वर्गद्वारो निषेव्यते

スヴァルガドヴァーラは、ジャパとホーマに専心する仙人・神々、さらにはアスラの群れによっても参詣され、また解脱（モークシャ）を希求する遊行者（ヤティ）にも仕えられる。

Verse 31

षष्टिवर्षसहस्राणि काशीवासेषु यत्फलम् । तत्फलं निमिषार्द्धेन कलौ दाशरथीं पुरीम्

カーシーに六万年住して得られる功徳は、カリの世においては、ダシャラタの都アヨーディヤーに帰依するだけで、半瞬のうちにそのまま得られる。

Verse 32

या गतिर्योगयुक्तानां वाराणस्यां तनुत्यजाम् । सा गतिः स्नानमात्रेण सरय्वां हरिवासरे

ヴァーラーナシーで身を捨てるヨーギーが得る至上の境地——その同じ境地は、ハリの日にサラユ川で沐浴するだけで得られる。

Verse 33

स्वर्गद्वारे मृतः कश्चिन्नरकं नैव पश्यति । केशवानुगृहीता हि सर्वे यांति परां गतिम्

「天の門」で死する者は、決して地獄を見ない。ケーシャヴァの恩寵を受けた者は皆、至上の帰趣へと赴く。

Verse 34

भूलोके चांतरिक्षे च दिवि तीर्थानि यानि वै । अतीत्य वर्तते तानि तीर्थान्येतद्द्विजोत्तम

地上にも中空にも天にもあるいかなるティールタ（聖なる渡し場）も——この聖地はそれらすべてを凌ぐ、ああ、最勝の両生者よ。

Verse 35

विष्णुभक्तिं समासाद्य रमन्ते तु सुनिश्चिताः । संहृत्य शक्तितः कामं विषयेषु हि संस्थितम्

ヴィシュヌへのバクティを得たなら、堅固なる者は確かに歓喜する——力の及ぶかぎり、感官の対象に宿る欲（カーマ）を引き戻すゆえに。

Verse 36

शक्तितः सर्वतो युक्त्वा शक्तिस्तपसि संस्थिता । न तेषां पुनरावृत्तिः कल्पकोटिशतैरपि

あらゆる仕方で力を統御し、その力はタパス（苦行）に確立する。彼らには、幾百のクロールのカルパを経ようとも、再生への帰還はない。

Verse 37

हन्यमानोऽपि यो विद्वान्वसेच्छस्त्रशतैरपि । स याति परमं स्थानं यत्र गत्वा न शोचति

たとえ智ある者が幾百の武器に打たれようとも、ここに住まうならば、彼は至上の住処に至る。そこに至れば、もはや嘆きはない。

Verse 38

स्वर्गद्वारे वियुज्येत स याति परमां गतिम् । उत्तरं दक्षिणं वापि अयनं न विकल्पयेत्

スヴァルガドヴァーラ（天界の門）において身を離れるなら、その者は至高の目的地に至る。北行・南行のアヤナを選り分ける必要はない。

Verse 39

सर्वस्तेषां शुभः कालः स्वर्गद्वारं श्रयंति ये । स्नानमात्रेण पापानि विलयं यांति देहिनाम्

スヴァルガドヴァーラに帰依する者には、あらゆる時が吉祥となる。ただ沐浴するだけで、身を持つ者の罪は溶け去る。

Verse 40

यावत्पापानि देहेन ये कुर्वंति जनाः क्षितौ । अयोध्या परमं स्थानं तेषामीरितमादरात्

この世で人々が身によっていかなる罪をなそうとも、アヨーディヤーは彼らのための至上の住処であると、敬虔に宣言される。

Verse 41

ज्येष्ठे मासि सिते पक्षे पंचदश्यां विशेषतः । तस्य सांवत्सरी यात्रा देवैश्चन्द्रहरेः स्मृता

とりわけジェーシュタ月の白分（明るい半月）の十五日には、チャンドラハリ（Candrahari）の年ごとの巡礼の行が想起される――それは神々によっても語られている。

Verse 42

तस्मिन्नुद्यापनं चन्द्रसहस्रं व्रतयोगिभिः । कार्यं प्रयत्नतो विप्र सर्वयज्ञफलाधिकम्

その折に、婆羅門よ、誓戒に励む行者たちは、努めて「チャンドラサハスラ・ヴラタ」の結願の儀（ウディヤーパナ）を修すべし。その功徳はあらゆる供犠（ヤジュニャ）の果を凌ぐ。

Verse 43

तस्मिन्कृते महापापक्षयात्स्वर्गो भवेन्नृणाम्

それが正しく成就されるとき、大罪が滅し、人々は天界に到達し得る。

Verse 44

श्रीव्यास उवाच । भगवन्ब्रूहि तत्त्वेन तस्य चन्द्रहरेः शुभाम् । उत्पत्तिं च तथा चंद्रव्रतस्योद्यापने विधिम्

シュリー・ヴィヤーサは言った。「福徳なる御方よ、あのチャンドラハリの吉祥なる起源を真実のままに語り、またチャンドラ・ヴラタの結願の儀（ウディヤーパナ）の作法をもお示しください。」

Verse 45

अगस्त्य उवाच । अयोध्यानिलयं विष्णुं नत्वा शीतांशुरुत्सुकः । आगच्छत्तीर्थमाहात्म्यं साक्षात्कर्तुं सुधानिधिः । अत्रागत्य च चन्द्रोऽथ तीर्थयात्रां चकार सः

アガスティヤは言った。「聖地の偉大さを直に見んと欲し、甘露の蔵たる月は、アヨーディヤーに住まうヴィシュヌに礼拝してここへ来た。ここに至るや、チャンドラは諸ティールタへの巡礼を行った。」

Verse 46

क्रमेण विधिपूर्वं च नानाश्चर्यसमन्वितः । समाराध्य ततो विष्णुं तपसा दुश्चरेण वै

ついで彼は、次第を踏み正しい作法に従い、多くの霊瑞に包まれつつ、ヴィシュヌを礼拝し、まことに耐え難き苦行（タパス）を修した。

Verse 47

तत्प्रसादं समासाद्य स्वाभिधानपुरस्सरम् । हरिं संस्थापयामास तेन चंद्रहरिः स्मृतः

その御恩寵を得て、彼は自らの名を先に掲げてハリを安置した。ゆえにその神はチャンドラハリ（Candrahari）と記憶される。

Verse 48

वासुदेवप्रसादेन तत्स्थानं जातमद्भुतम् । तद्धि गुह्यतमं स्थानं वासुदेवस्य सुव्रत

ヴァースデーヴァの御加護により、その地はまことに驚異の場となった。そこはヴァースデーヴァの最も秘奥にして至上に聖なる住処である、善き誓願を保つ者よ。

Verse 49

सर्वेषामिव भूतानां भर्तुर्मोक्षस्य सर्वदा । अस्मिन्सिद्धाः सदा विप्र गोविंदव्रतमास्थिताः

ここにおいて、ブラーフマナよ、シッダたちは常に住し、つねにゴーヴィンダの誓戒（Govinda-vrata）に帰依する。ゴーヴィンダは、あらゆる生きとし生けるものの解脱の主である。

Verse 50

नानालिंगधरा नित्यं विष्णुलोकाभिकांक्षिणः । अभ्यस्यंति परं योगं मुक्तात्मानो जितेंद्रियाः

さまざまな印と行法を常に身に帯び、ヴィシュヌの界を切に希求する者たち――解脱の魂を得て諸根を制した人々は、至上のヨーガを絶えず修習する。

Verse 51

यथा धर्ममवाप्नोति अन्यत्र न तथा क्वचित् । दानं व्रतं तथा होमः सर्वमक्षयतां व्रजेत

ここで得られるダルマは、他のいかなる場所でも同じようには得られない。布施、誓願、そしてホーマ（供火）—ここで行われる一切は、不滅（アクシャヤ）の功徳となる。

Verse 52

सर्वकामफलप्राप्तिर्जायते प्राणिनां सदा । तस्मादत्र विधातव्यं प्राणिभिर्यत्नतः क्रमात् । दानादिकं विप्रपूजा दंपत्योश्च विशेषतः

この地では、生きとし生けるものに、正しきあらゆる願いの果報が常に生じる。ゆえに衆生は、次第に従い勤めて、布施などの行をなし、とりわけバラモンを礼拝供養すべし。殊に夫婦が共に行うのが最も勝れている。

Verse 53

सर्वयज्ञाधिकफलं सर्वतीर्थावगाहनम् । सर्वदेवावलोकस्य यत्पुण्यं जायते नृणाम्

あらゆる祭祀（ヤジュニャ）に勝る果報、すべての聖なるティールタに沐浴する功徳、また諸神すべてを拝観することによって人々に生ずる功徳——

Verse 54

तत्सर्वं जायते पुण्यं प्राणिनामस्य दर्शनात् । तस्मादेतन्महाक्षेत्रं पुराणादिषु गीयते

それらすべての功徳は、この聖地をただダーラシャナ（darśana、拝観）するだけで衆生に生ずる。ゆえにこの地は、プラーナをはじめ諸聖典において、大いなる聖域（マハー・クシェートラ）として讃えられる。

Verse 55

उद्यापनविधिश्चात्र नृभिर्द्विजपुरस्सरम् । अग्रे चंद्रहरेश्चन्द्र सहस्रव्रतसंज्ञकः

ここにはまた、誓願を成就して結ぶ儀礼ウディヤーパナ（udyāpana）が説かれ、人々はバラモンを先頭に立ててこれを行うべし。まず月の主を讃える「チャンドラ・サハスラ・ヴラタ（千月の誓い）」が行われる。

Verse 56

गते वर्षद्वये सार्द्धे पंचपक्षे दिनद्वये । दिवसस्याऽष्टमे भागे पतत्येकोऽधिमासकः

二年半が過ぎ、さらに五つのパクシャ（半月）と二日が加わると、そのとき一日の八分の一の時に、アディマーサ（閏月）が一つ生起する。

Verse 57

त्र्यधिके वा अशीत्यब्दे चतुर्मासयुते ततः । भवेच्चन्द्रसहस्रं तु तावज्जीवति यो नरः । उद्यापनं प्रकर्त्तव्यं तेन यात्रा प्रयत्नतः

また、八十三年にさらに四か月を加えたのち、その人がそこまで生きるなら、「千の月」の行は成就する。そのとき、熱心にウディヤーパナ（udyāpana）の結願を行い、しかるべき努力をもって巡礼の旅に出るべきである。

Verse 58

यत्पुण्यं परमं प्रोक्तं सततं यज्ञयाजिनाम् । सत्यवादिषु यत्पुण्यं यत्पुण्यं हेमदायिनि । तत्पुण्यं लभते विप्र सहस्राब्दस्य जीविभिः

祭祀（ヤジュニャ）を常に修する者に属すると説かれる最上の功徳、真実を語る者の功徳、そして黄金を布施する者の功徳——それらと同じ功徳を、ブラーフマナよ、「サハスラーブダ」（sahasrābda、千年／千月の量）を生き抜く者は得るのである。

Verse 59

सर्वसौख्यप्रदं तादृक्पुण्यव्रतमिहोच्यते

ここに説かれるところによれば、そのような功徳の誓戒（ヴラタ）は、あらゆる幸福を授けるものである。

Verse 60

चतुर्दश्यां शुचिः स्नात्वा दन्तधावनपूर्वकम् । चरितब्रह्मचर्य्यश्च जितवाक्कायमानसः । पौर्णमास्यां तथा कृत्वा चंद्रपूजां च कारयेत्

月の十四日には、清浄となって沐浴し、まず歯を清め、梵行（ブラフマチャリヤ）を守り、言葉・身体・心を制御すべきである。さらに満月の日にも同様に行い、月神への礼拝（チャンドラ・プージャー）を執り行わせよ。

Verse 61

पूर्वं च मातरः पूज्या गौर्यादिकक्रमेण च । ऋत्विजः पूजयेद्भक्त्या वृद्धिश्राद्धपुरस्सरम्

まず、ガウリー（Gaurī）をはじめとする神聖なる母神たちを、定められた順序に従って礼拝すべきである。次いで、増益と吉祥のための前行儀礼であるヴリッディ・シュラーダ（vṛddhi-śrāddha）を先に行い、信愛をもって祭官（ṛtvij）を敬い供養せよ。

Verse 62

प्रयतैः प्रतिमा कार्या चंद्रमंडलसन्निभा । सहस्रसंख्या ह्यथवा तदर्द्धं वा तदर्द्धकम् । निजवित्तानुमानेन तदर्धेन तदर्द्धिकम्

清浄と周到な準備をもって、月輪に似た御像を造るべきである。その数は千とし、あるいはその半分、さらにその半分と、各自の財力に応じて定め、必要なら資力にかなうよう一層減じてもよい。

Verse 63

ततः श्रद्धानुमानाद्वा कार्या वित्तानुमानतः । अथवा षोडश शुभा विधातव्याः प्रयत्नतः

その後は、信の量に従って、あるいは財の量に従って行うべきである。もしくは、真摯な努力をもって、定めにかなう十六の吉祥なる（像／供物）を整えよ。

Verse 64

चंद्रपूजां ततः कुर्यादागमोक्तविधानतः । माषैः षोडशभिः कार्या प्रत्येकं प्रतिमा शुभा

次いで、アーガマに説かれた作法に従い、月の礼拝を行うべきである。吉祥なる御像はそれぞれ、十六 māṣa（定めの量・重量）をもって作る。

Verse 65

सोममंत्रेण होमस्तु कार्यो वित्तानुमानतः । प्रतिमास्थापनं कुर्यात्सोममंत्रमुदीरयेत्

ソーマ・マントラによって護摩（homa）を、資力に応じて修すべきである。次いで御像を安置し、その安置の際にもソーマ・マントラを唱える。

Verse 66

सोमोत्पत्तिं सोमसूक्तं पाठयेच्च प्रयत्नतः । चंद्रपूजां ततः कुर्यादागमोक्तविधानतः

丹念に、ソーマの起源の物語（ソーモートパッティ）とソーマ・スークタを誦読させるべきである。次いで、アーガマに宣示された作法に従い、月の礼拝を行う。

Verse 67

चंद्रन्यासं कलान्यासं कारयेन्मंडले जलम् । एकादशेंद्रियन्यासं तथैव विधिपूर्वकम्

チャンドラ（Candra）へのニヤーサ、ならびに月のカラー（kalā）へのニヤーサを行い、マンダラの水を加持せよ。さらに、十一のインドリヤ（indriya）へのニヤーサも、儀軌に従い順序正しく行うべきである。

Verse 68

चंद्रबिंबनिभं कार्य्यं मंडलं शुभतंडुलैः । मध्ये च कलशः स्थाप्यो गव्येन पयसाप्लुतः

吉祥なる米粒をもって、月輪に似たマンダラを作れ。その中央にカラシャ（kalaśa）を安置し、牛乳で満たしておく。

Verse 69

चतुरस्रेषु संपूर्णान्कलशान्स्थापयेद्बहिः । मंडले चंद्रपूजा च कर्तव्या नामभिः क्रमात्

外側の四方に、満たされたカラシャを据えよ。ついでマンダラの内にて、名号を順に唱えつつ、チャンドラの礼拝を次第に行うべきである。

Verse 70

चंद्राय विधवे नित्यं नमः कुमुदबंधवे

常に礼拝す、秩序を定めるチャンドラに。さらにクムダ蓮の友に、帰敬し奉る。

Verse 71

सुधांशवे च सोमाय ओषधीशाय वै नमः । नमोऽब्जाय मृगांकाय कलानां निधये नमः

甘露のごとき光を放つ月に帰敬し、薬草を司るソーマ（Soma）に帰敬す。蓮より生まれたかのように清涼にして清浄なる者に、またミリガーンカ（mṛgāṅka）の印を戴く神に、そして月のカラー（kalā）の宝蔵に帰敬し奉る。

Verse 72

नमो नक्षत्रनाथाय शर्वरीपतये नमः । जैवातृकाय सततं द्विजराजाय वै नमः

星宿の主に帰依し奉る。夜の主に帰依し奉る。常に、命を授けるジャイヴァートリカに礼拝し、また「二度生まれの王」たる月神チャンドラに礼拝し奉る。

Verse 73

एवं षोडशभिश्चंद्रः स्तोतव्यो नामभिः क्रमात्

かくして、チャンドラは十六の名を順に唱えて讃嘆すべきである。

Verse 74

ततो वै प्रयतो दद्याद्विधिवन्मंत्रपूर्वकम् । शंखतोयं समादाय सपुष्पं फलचंदनम्

それから、身を慎み、真言を先に唱えて法に則り供養すべし。法螺貝に水を取り、花と果物と白檀の塗香を添えて捧げる。

Verse 75

नमस्ते मासमासांते जायमान पुनःपुनः । गृहाणार्घ्यं शशांक त्वं रोहिण्या सहितो मम

月ごとの末に、幾度も「生まれ出づる」汝に礼拝し奉る。おおシャシャーンカよ、ローヒニーと共に、我がアルギャの供物を受け取り給え。

Verse 76

एवं संपूज्य विधिवच्छशिनं प्रणतो भवेत् । षोडशान्ये च कलशा दुग्धपूर्णाः सरत्नकाः

かくして法に則り月神を供養したなら、礼拝して頭を垂れるべし。さらに、乳で満たし宝玉を備えた壺を十六口、別に整えるべきである。

Verse 77

सवस्त्राच्छादनाः शांत्यै दातव्यास्ते द्विजन्मने । अभिषेकं ततः कुर्यात्पायसेन जलेन तु

布と衣で覆ったその器は、安寧のために二度生まれの祭司（ドヴィジャ）に施すべきである。ついで、パーヤサ（乳粥）と水とによってアビシェーカ（灌頂・沐浴供養）を行うべし。

Verse 78

ऋत्विजां मनसस्तुष्टिः कार्या वित्तानुमानतः । ब्राह्मणं भोजयेत्तत्र सकुटुंबं विशेषतः

祭官（リトヴィジュ）らの心が満ちるよう、財力に応じて尽くすべきである。そこで特に、ブラーフマナをその家族とともに供食してもてなすべし。

Verse 79

पूजनीयौ प्रयत्नेन वस्त्रैश्च द्विजदंपती । कर्तव्यं च ततो भूरिदक्षिणादानमुत्तमम्

ブラーフマナの夫婦は、努めて礼敬し、衣をもって供養すべきである。その後、豊かで最上のダクシナー（謝礼の布施）を施すべし。

Verse 80

प्रतिमाश्च प्रदातव्या द्विजेभ्यो धेनुपूर्विकाः । सुवर्णं रजतं वस्त्रं तथान्नं च विशेषतः । दातव्यं चंद्रसुप्रीत्यै हर्षादेवं द्विजन्मने

また、像（プラティマー）もブラーフマナに施すべきであり、まず牛の布施を先とする。金・銀・衣、そしてとりわけ食物を施与すべきである。かくして歓喜をもって、月神チャンドラ（Candra）を大いに喜ばせるため、これらの施しを二度生まれの者に与えるべし。

Verse 81

उपवासविधानेन दिनशेषं नयेत्सुधीः । अनंतरे च दिवसे कुर्याद्भगवदर्चनम् । बांधवैः सह भुञ्जीत नियमं च विसर्ज्जयेत्

賢者は断食の規定に従って、その日の残りを過ごすべきである。翌日には主（バガヴァーン）を礼拝し、ついで親族とともに食事をし、戒行（ニヤマ）を正式に解くべし。

Verse 82

एवं च कुरुते चंद्रसहस्रं व्रतमुत्तमम् । ब्रह्मघ्नोऽपि सुरापोऽपि स्तेयी च गुरुतल्पगः । व्रतेनानेन शुद्धात्मा चंद्रलोकं व्रजेन्नरः

かくして人は、「チャンドラサハスラ」と名づけられた最勝の誓戒を修する。この誓戒によって、たとえ婆羅門殺しであれ、酒を飲む者であれ、盗人であれ、師の寝床を汚した者であれ、魂が清められて月の世界へ赴くことができる。

Verse 83

यादृशश्च भवेद्विप्र प्रियो नारायणस्य च । एवं करोति नियतं कृतकृत्यो भवेन्नरः

おお婆羅門よ、人がいかなる者であっても、ナーラーヤナに愛され、この行を堅固に、常に守り行ずるなら、その人は人生の目的を成就した者となる。