Adhyaya 4

Verse 1

श्रीप्रह्लाद उवाच । एवं संपूजितस्तेन हरिणा ब्राह्मणोत्तमः । उवाच परिसन्तुष्टो वरं ब्रूहीति केशवम्

プラフラーダは言った。かくしてハリによって正しく供養され敬われたその最上のバラモンは、満ち足りてケーシャヴァに告げた。「申せ——望む恩寵を選べ。」

Verse 2

श्रीकृष्ण उवाच । यदि तुष्टोऽसि भगवन्यदि देयो वरो मम । स्थातव्यमत्र भवता न त्यक्तव्यं कदाचन

シュリー・クリシュナは言った。「もし尊き御方よ、あなたが満足され、わたしに恩寵を授けられるなら、どうかここに留まり、いかなる時もこの地を捨てないでください。」

Verse 3

दुर्वासा उवाच । यदि तिष्ठाम्यहं कृष्ण तथा त्वमपि केशव । तिष्ठस्व षोडशकलो नित्यं मद्वचनेन हि

ドゥルヴァーサは言った。「もし私が留まるのなら、クリシュナよ、あなたもまたケーシャヴァよ留まれ。十六のカラーの円満をもって常にここに在れ。まことに、これは我が言葉である。」

Verse 4

श्रीकृष्ण उवाच । येऽत्र पश्यंति भक्त्या त्वां मां चापि द्विजसत्तम । किं दास्यसि फलं तेषां भाविनां भगवन्वद

シュリー・クリシュナは言った。「おお、最勝の再生者よ。ここで信愛をもって汝を拝し、また我をも拝する者たちに、来たる巡礼者へいかなる果報を授けるのか。語れ、福徳なる御方よ。」

Verse 5

दुर्वासा उवाच । यः स्नात्वा संगमे कृष्ण गोमत्याः सागरस्य च । त्वां मां समर्चति नरः सर्वपापैः समुच्यते

ドゥルヴァーサは言った。「おおクリシュナよ。ゴーマティー川と大海の合流にて沐浴し、その後に汝と我とを礼拝する者は、あらゆる罪より解き放たれる。」

Verse 6

तथान्यच्छृणु कृष्णात्र स्नात्वा दास्यति यद्धनम् । मम दत्तस्य देवेश प्राप्नुयात्षोडशोत्तरम्

さらに聞け、クリシュナよ。ここで沐浴した後に人が施すいかなる財も――おお神々の主よ――我が名において与えられたものに比して、十六倍の果報を得る。

Verse 7

श्रीकृष्ण उवाच । यो नरः पूजयित्वा त्वां पूजयिष्यति मामिह । तस्य मुक्तिं प्रदास्यामि या सुरैरपि दुर्ल्लभा

シュリー・クリシュナは言った。「ここで汝を礼拝したのち、我を礼拝する者に、我は解脱（モークシャ）を授けよう。それは神々にさえ得難い。」

Verse 8

प्रह्लाद उवाच । परस्परं वरौ दत्त्वा कृष्णदुर्वाससौ मुदा । ततः प्रभृति विप्रेन्द्रास्तस्मिन्स्थाने ह्यतिष्ठताम् । वरदानमिति प्रोक्तं तत्तीर्थं सर्वकामदम्

プラフラーダは言った。「歓喜のうちに、クリシュナとドゥルヴァーサは互いに恩寵の願いを授け合い、その時より二者はその場所にとどまった。そのティールタは『ヴァラダーナ』（恩願の授与）と呼ばれ、あらゆる願いを成就させる。」

Verse 9

वरदाने नरः स्नातो गोसहस्रफलं लभेत् । विष्णुदुर्वाससोर्यत्र वरदानमभूत्पुरा

ヴァラダーナ（Varadāna）にて沐浴する者は、千頭の牛を施すに等しい功徳を得る。なぜなら太古、この地でヴィシュヌ（Viṣṇu）と聖仙ドゥルヴァーサ（Durvāsā）の授福が行われたからである。

Verse 10

तदाप्रभृति विप्रेन्द्रास्तिष्ठते द्वारकां हरिः । दुर्वाससा गिरा बद्धो न जहाति कदाचन

その時以来、ああ婆羅門の中の最勝者よ、ハリ（Hari）はドヴァーラカー（Dvārakā）にとどまる。ドゥルヴァーサ（Durvāsā）の言葉に縛られ、いかなる時も決してそこを離れない。

Verse 11

यत्र त्रैविक्रमी मूर्तिर्वहते यत्र गोमती । नरा मुक्तिं प्रयास्यंति चक्रतीर्थेन संगताः

トリヴィクラマ（Trivikrama）の聖なる御姿が宿り、ゴーマティー（Gomatī）の流れゆくところ—そこでチャクラティールタ（Cakratīrtha）と縁を結ぶ人々は、解脱へと進みゆく。

Verse 12

कलेवरं परित्यक्तं प्रभासे हरिणा यदा । कलाभिः सहितं तेजस्तस्यां मूर्तौ निवेशितम्

ハリ（Hari）がプラバーサ（Prabhāsa）にて御身を離れたとき、その輝ける威光は—神的分有（kalā）とともに—かの聖なる御像（mūrti）に安置された。

Verse 13

तस्मात्कलियुगे विप्रा नान्यत्र प्राप्यते हरिः । यदि कार्य्यं हि कृष्णेन तत्र गच्छत मा चिरम्

ゆえに、ああ婆羅門たちよ、カリ・ユガ（Kali-yuga）においてハリ（Hari）は他所では得がたい。もしクリシュナ（Kṛṣṇa）によって成し遂げるべき聖なる務めがあるなら、そこへ赴け、遅れてはならぬ。

Verse 14

ऋषय ऊचुः । साधु भागवतश्रेष्ठ साधु मार्गप्रदर्शक । यत्त्वया हि परिज्ञातं तन्न जानाति कश्चन

聖仙たちは言った。「善哉、バ―ガヴァタの中の最勝者よ。善哉、道を示す導師よ。汝が真に悟り知ったことは、他の誰も知り得ぬ。」

Verse 15

किं फलं गमने तस्यां किं फलं कृष्णदर्शने । कानि तीर्थानि तत्रैव के देवास्तद्वदस्व नः

「その地へ赴く功徳はいかほどか。そこでクリシュナを拝見する功徳はいかほどか。そこにあるティールタはいずれ、また祀られる神々はいずれか。われらに語り給え。」

Verse 16

कस्मिन्मासे तिथौ कस्यां कस्मिन्पर्वणि मानवैः । गन्तव्यं कानि देयानि दानानि दनुजर्षभ

「いずれの月、いずれのティティ（朔望の月日）、いずれの祭時に人々は赴くべきか。さらに、いかなる贈り物と布施を捧ぐべきか、ダーナヴァの中の最勝者よ。」

Verse 17

सूत उवाच । इति पृष्टस्तदा तैस्तु महाभागवतोऽसुरः । कथयामास विप्रेभ्यो भगवद्भक्तिसंयुतः

スータは語った。かく問われるや、そのアスラは—しかも大いなるバ―ガヴァタとして—主への信愛に満ち、ブラーフマナたちに説き明かし始めた。

Verse 18

प्रह्लाद उवाच । भो भूमिदेवाः शृणुत परं गुह्यं सनातनम् । यत्कस्यचिन्न चाख्यातं तद्वदामि सुविस्तरात्

プラフラーダは言った。「おお地上の神々（ブラーフマナたち）よ、至高にして秘奥、しかも永遠なる教えを聴け。誰彼かまわず語られぬその法を、われは詳らかに説き示そう。」

Verse 19

यदा मतिं च कुरुते द्वारकागमनं प्रति । तदा नरकनिर्मुक्ता गायन्ति पितरो दिवि

人がただ心に「ドヴァーラカーへ赴こう」と決意するだけでも、そのとき地獄より解き放たれた祖霊（ピトリ）は天界にて歌い讃える。

Verse 20

यावत्पदानि कृष्णस्य मार्गे गच्छति मानवः । पदेपदेऽश्वमेधस्य यज्ञस्य लभते फलम्

人がクリシュナの道を歩むその歩みの数だけ、歩みごとにアシュヴァメーダ祭の果報を得る。

Verse 21

यात्रार्थं देवदेवस्य यः प्रेरयति चापरान् । मानवान्नात्र सन्देहो लभते वैष्णवं पदम्

神々の主たるデーヴァデーヴァのために巡礼へと他者を励ます者は、疑いなく至高のヴァイシュナヴァの境地に至る。

Verse 22

द्वारकां गच्छमानस्य यो ददाति प्रतिश्रयम् । तथैव मधुरां वाचं नन्दते क्रीडते हि सः

ドヴァーラカーへ向かう旅人に宿を施し、さらに甘美な言葉で語りかける者は、まことに歓喜し、心満たされる。

Verse 23

अध्वनि श्रांतदेहस्य वाहनं यः प्रयच्छति । हंसयुक्तेन स नरो विमानेन दिवं व्रजेत्

道中で身の疲れた旅人に乗り物を与える者は、白鳥（ハンサ）に牽かれた天のヴィマーナに乗り、天界へと赴く。

Verse 24

यात्रायां गच्छमानस्य मध्याह्ने क्षुधितस्य च । अन्नं ददाति यो भक्त्या शृणु तस्यापि यद्भवेत्

旅の途上にあり、真昼に飢えた巡礼者に、信愛をもって食を施す者よ——その者にもたらされる功徳の果を聞け。

Verse 25

गयाश्राद्धेन यत्पुण्यं लभते मानवो भुवि । अन्नदानेन तत्पुण्यं पितॄणां तृप्तिरक्षया

伽耶にてシュラーダ（Śrāddha）を修して人がこの世で得る功徳——その同じ功徳は食の布施によっても生じ、祖霊（ピトリ）の満足は尽きることがない。

Verse 26

उपानहौ तु यो दद्याद्द्वारकां प्रति गच्छताम् । कृष्णप्रसादात्स नरो गजस्कन्धेन गच्छति

ドヴァーラカーへ向かう者たちに履物を施す者は——クリシュナ（Kṛṣṇa）の恩寵により、その人は象の背に乗るかのように旅をする。

Verse 27

विघ्नमाचरते यस्तु द्वारकां प्रति गच्छताम् । नरके मज्जते मूढः कल्पमात्रं तु रौरवे

しかしドヴァーラカーへ向かう者に障碍をなす者は——迷妄の者として地獄に沈み、ラウラヴァ（Raurava）にて一劫（カルパ）のあいだ苦しむ。

Verse 28

मार्गस्थितस्य यो धन्यः प्रयच्छति कमण्डलु्म् । प्रपादानसहस्रस्य फलमाप्नोति मानवः

道にある旅人にカマンダル（kamaṇḍalu）の水器を施す者は幸いである。その人は千のプラパー（施水の休憩所）を設けたに等しい果報を得る。

Verse 29

यात्रायां गच्छमानस्य पादभ्यंगं ददाति यः । पादप्रक्षालनं चैव सर्वान्कामानवाप्नुयात्

巡礼の旅路にある者の足を揉み、さらにその足を洗い清める者は、あらゆる願いの成就を得る。

Verse 30

गाथां शृणोति यो विष्णोर्गीतं च गायतः पथि । दानं ददाति विप्रेन्द्रास्तस्माद्धन्यतरो न हि

おお最勝のバラモンよ、道中でヴィシュヌの讃歌を聴き、歌われる聖なる歌に耳を傾け、さらに施しを行う者ほど福徳ある者はいない。

Verse 31

कैलासशिखरावासं श्वेताभ्रमिव निर्मलम् । प्रासादं कृष्णदेवस्य यः पश्यति नरोत्तमः

カイラーサの峰に住まうかのごとく、白雲のように清らかに輝く主クリシュナの宮殿を拝する最上の人は、まことに主の聖なる住処の福なるダルシャナを得る。

Verse 32

दूराद्धेममयं दृष्ट्वा कलशं ध्वजसंयुतम् । वाहनं संपरित्यज्य लुठते धरणीं गतः

遠くより、旗を戴く黄金の宝瓶頂（カラシャ）を見て、彼は乗り物を捨て、地に降りて、信愛のうちに地面を転がり礼拝する。

Verse 34

पञ्चसूनाकृतं पापं तथाऽधर्मकृतं च यत् । कृमिकीटपतंगाश्च निहताः पथि गच्छता । परान्नं परपानीयमस्पृश्य स्पर्शसंगमम् । तत्सर्वं नाशमाप्नोति भगवत्केतुदर्शनात्

「五つの家内殺生（パンチャ・スーナー）」による罪、また為したあらゆるアダルマ、道を歩む折に虫や小さき生き物、飛ぶものを殺めてしまうこと、他人の食を口にし他人の水を飲むこと、触れてはならぬものに触れること——それら一切は、ただ主の旗印を拝するだけで滅び去る。

Verse 35

पठेन्नामसहस्रं तु स्तवराजमथापि वा । गजेन्द्रमोक्षणं चैव पथि गच्छञ्छनैः शनैः

道を進みつつ、ゆるやかに一歩一歩、〈ナーマサハスラ〉（千の御名）または〈スタヴァラージャ〉（讃歌の王）、あるいは〈ガジェーンドラ・モークシャナ〉（ガジェーンドラの救済）を誦すべし。

Verse 36

गायमानो भगवतः प्रादुर्भावाननेकधा । नृत्यद्भिर्हर्षसंयुक्तैर्हृष्यमाणः पुनःपुनः । स्वयं नृत्यन्हर्षयुक्तो भक्तो गच्छेद्धरेः पुरम्

主のさまざまな顕現を歌い、歓喜して舞う信者たちの中で幾度も悦び、みずからも喜びに満ちて舞うその भक्तは、ハリの都――主の神聖なる住処――に至る。

Verse 37

विष्णोः क्रीडाकरं स्थानं भुक्तिमुक्तिप्रदायकम् । यस्मिन्दृष्टे कलौ नॄणां मुक्तिरेवोपजायते

ここはヴィシュヌのリ―ラー（聖なる戯れ）の座、世の享楽と解脱とを授ける所である。これをひと目見るだけで、カリの時代にあっても、人々に解脱そのものが生じる。

Verse 38

प्रह्लाद उवाच । पूर्वं हि देवराजेन बृहस्पतिरुदारधीः । प्रणम्य परया भक्त्या पृष्टश्च स महामतिः

プラフラーダは言った。「昔、気高き知慧を備えた大賢ブリハスパティは、 देव王（神々の王）によって至上の भक्ति をもって礼拝され、そして問われたのである。」

Verse 39

इन्द्र उवाच । द्वारकायाश्च माहात्म्यं कथयस्व प्रसादतः । चतुर्युगं यथाभागैर्धर्मवृद्धिं जनो लभेत्

インドラは言った。「あなたのご慈悲によって、ドヴァーラカーの大いなる功徳を語り、四つのユガをそれぞれの正しい区分に従って説き明かしてください。人々がダルマの増長を得られるように。」

Verse 40

एतच्छ्रुत्वा महेन्द्रस्य वचनं मुनिसत्तमाः । बृहस्पतिरुवाचैनं महेन्द्रं देव संवृतम्

マヘーンドラの言葉を聞き、最勝の牟尼たちの面前で、神々に囲まれたマヘーンドラにブリハスパティが語りかけた。

Verse 41

बृहस्पतिरुवाच । कृतं त्रेता द्वापरं च कलिश्च सुरसत्तम । चतुर्युगमिदं प्रोक्तं तत्त्वतो मुनिसत्तमैः

ブリハスパティは言った。「おお、神々の中の最勝者よ。クリタ、トレーター、ドヴァーパラ、カリ――この四つのユガは、最上の牟尼たちによって真実のままに説き明かされた。」

Verse 42

कृते धर्मश्चतुष्पादो वेदादिफलमेव च । तीर्थं दानं तपो विद्या ध्यानमायुररोगता

クリタ・ユガにおいては、ダルマは四つの足すべてにより堅固に立ち、ヴェーダおよびそれに連なる聖なる修行の果報が余すところなく得られる。聖地巡礼、布施、苦行、聖なる学び、禅定、長寿、無病—これらがその時代に栄える。

Verse 43

पादहीनं सर्वमेतद्युगं त्रेताभिधं प्रभो । पादद्वयं द्वापरे तु सर्वस्यैतस्य वासव

主よ、トレーターと呼ばれるユガでは、これらすべてが一つの足を失って減ずる。さらにドヴァーパラでは、ヴァーサヴァよ、これらの功徳は二つの足のみが残る。

Verse 44

पादेनैकेन तत्सर्वं विभागे प्रथमे कलौ । ऊर्ध्वं विनाशः सर्वस्य भविष्यति न संशयः

カリ・ユガの最初の区分では、それらすべてはただ一つの足によってのみ保たれる。その後は、万物の滅びが訪れる—疑いはない。

Verse 45

मन्त्रास्तीर्थानि यज्ञाश्च तपो दैवादिकं तथा । प्रगच्छंति समुच्छेदं वेदाः शास्त्राणि चैव हि

マントラ、ティールタ（聖地）、ヤジュニャ（祭祀）、苦行（タパス）、そして神聖なる掟までも—それらは皆、滅尽へと向かう。さらにヴェーダとシャーストラさえ、まことに断絶と乱れを被る。

Verse 46

म्लेच्छप्रायाश्च भूपाला भविष्यन्त्यमराधिप । लोकः करिष्यते निन्दां साधूनां व्रतचारिणाम्

不死なる神々の主よ、王たちは多くがムレッチャのごとき者となり、世の人々は誓戒を守り聖なる行いに生きる正しきサードゥたちをそしるであろう。

Verse 47

प्रह्लाद उवाच । श्रुत्वा बृहस्पतेर्वाक्यमेतत्तीर्थस्य भो द्विजाः । प्रकंपिताः सुराः सर्वे म्लेच्छ संसर्गजाद्भयात्

プラフラーダは言った。「おお、二度生まれの聖者たちよ。このティールタについてのブリハスパティの言葉を聞き、ムレッチャとの交わりから生じる恐れゆえに、すべての神々は震えおののいた。」

Verse 48

बृहस्पतिं सुरगुरुं पप्रच्छुर्विनयान्विताः । म्लेच्छसंसर्गजो दोषो गंगयापि न पूयते

彼らは恭しく、神々の師ブリハスパティに問うた。「ムレッチャとの交わりから生じる過失は、ガンガーによってさえ清められないのです。」

Verse 49

कथयस्व प्रसादेन स्थानं कलिविवर्जितम् । यत्र गत्वा निवत्स्यामो यास्यामो निर्वृतिं पराम्

どうか慈悲をもって、カリに汚されぬ場所をお語りください。そこへ赴けば、我らは住まいを得て、至上の安らぎと満ち足りた寂静に到達できましょう。

Verse 50

येन दुःखविनिर्मुक्ता भविष्यामो गतव्यथाः । कृपया सुमुखो भूत्वा ब्रूहि तीर्थं हिताय नः

いかなるものによって、われらは悲しみを離れ、苦悩なき者となれるのでしょうか。どうか慈悲をもって、和やかな御面（みおもて）にて、我らの利益のためにそのティールタ（tīrtha）をお説きください。

Verse 51

प्रह्लाद उवाच । एतच्छ्रुत्वा सुरेन्द्रस्य वाक्यमंगिरसां वरः । चिरं ध्यात्वा जगादेदं वाक्यं देवपुरोहितः

プラフラーダは言った。スレンドラの願いの言葉を聞くや、アンギラス族の最勝者、神々の祭司ブリハスパティ（Bṛhaspati）は久しく思惟し、やがて次の言葉を語った。

Verse 52

बृहस्पतिरुवाच । पञ्चक्रोशप्रमाणं हि तीर्थं तीर्थवरोत्तमम् । द्वारकानाम विख्यातं कलिदोषविवर्जितम्

ブリハスパティは言った。まことに、五クロ―シャ（krośa）の広さをもつそのティールタは、諸ティールタの中の最上である。名はドヴァーラカー（Dvārakā）と世に知られ、カリの時代の過失を離れている。

Verse 53

विष्णुना निर्मितं स्थानं लोकस्य गतिदायकम् । मुक्तिदं कलिकाले तु ज्ञानहीनजनस्य च

この地はヴィシュヌ（Viṣṇu）によって造られ、世に真の道と帰依の処を授ける。しかもカリの世においては、霊的知を欠く人々にさえ解脱（モークシャ）を与える。

Verse 54

ऊषरं कर्मणां क्षेत्रं पुण्यं पापविनाशनम् । न प्ररोहंति पापानि पुनर्नष्टानि तत्र वै

その聖なる地は、罪の業にとっては不毛の大地のごとく、福徳に満ちて罪を滅する。そこで一度滅びた罪は、まことに再び芽生えることがない。

Verse 55

तिस्रः कोटयोऽर्धकोटी च तीर्थानीह महीतले

この大地には、三クロールとさらに半クロールの聖なるティールタ（tīrtha）がある。

Verse 56

एवं तीर्थयुता तत्र द्वारका मुक्तिदायका । सेवनीया प्रयत्नेन प्राप्य मानुष्यमुत्तमम्

かくして、ティールタ（tīrtha）に満ちた彼のドヴァーラカーは解脱を授ける。すぐれた人身を得たなら、努めてそこに赴き、巡礼と信愛によって帰依し奉仕すべきである。

Verse 57

प्रह्लाद उवाच । बृहस्पतेर्वचः श्रुत्वा शतक्रतुरथाऽब्रवीत् । वाचस्पते मम इहि द्वारवत्या महोदयम् । गमने किं फलं प्रोक्तं कृष्णदेवस्य दर्शने

プラフラーダは言った。ブリハスパティの言葉を聞いて、シャタクラトゥ（インドラ）は語った。「おおヴァーチャスパティ（言語の主）よ、ドヴァーラヴァティーの大いなる栄光を私に説き示したまえ。そこへ赴き、主クリシュナを拝観することに、いかなる फल（霊的果報）が説かれているのか。」

Verse 58

अन्यानि तत्र तीर्थानि मुख्यानि वद मे गुरो । यथाभिषेके गोमत्याः फलं यदपि संगमे

「師よ、そこにある他の主要なティールタ（tīrtha）をも語り、またゴーマティー川の合流にて沐浴供養（snāna/abhiṣeka）することで得られる果（phala）をお示しください。」

Verse 59

बृहस्पतिरुवाच । श्रूयतां तात वक्ष्यामि माहात्म्यं द्वारकोद्भवम् । मनुष्यरूपो भगवान्यत्र क्रीडति केशवः

ブリハスパティは言った。「聞きなさい、愛しき者よ。私はドヴァーラカーより起こる大いなる功徳を説こう。そこでは、福徳具足の主ケーシャヴァが人の姿を取り、神聖なるリーラーの遊戯をもって住まわれる。」

Verse 60

नारायणः स ईशानो ध्येयश्चादौ जगन्मयः । स एव देवतामुख्यः पुरीं द्वारवतीं स्थितः

彼こそナーラーヤナ、主宰なる自在天にして、初めより観想すべき方、宇宙に遍満するお方である。その最勝の神は、都ドヴァーラヴァティーに住まわれる。

Verse 61

एकैकस्मिन्पदे दत्ते पुरीं द्वारवतीं प्रति । पुण्यं क्रतुसहस्रेण कलौ भवति देहिनाम्

カリの世において、身を持つ者は、都ドヴァーラヴァティーへ向かって一歩を進めるごとに、千の祭祀（クラトゥ）に等しい功徳を得る。

Verse 62

कलौ कृष्णपुरीं रम्यां ये गच्छंति नरोत्तमाः । कुलकोटिशतैर्युक्तास्ते गच्छन्ति हरेः पदम्

カリの世に、美しきクリシュナプリー（ドヴァーラカー）へ赴く最勝の人々は、幾億もの一族とともに、ハリの御住処に到る。

Verse 63

ये ध्यायंति मनोवृत्त्या गमनं द्वारकां प्रति । तेषां विलीयते पापं पूर्वजन्मायुतैः कृतम्

心のはたらきによって、ただドヴァーラカーへの旅路を念じる者でさえ、幾万の前生に積んだ罪は溶け去る。

Verse 64

कृष्णस्य दर्शने बुद्धिर्जायते यस्य देहिनः । वक्त्रावलोकनात्तस्य पापं याति सहस्रधा

クリシュナを拝して智慧が生ずる身ある者にとって、その御顔を仰ぎ見るだけで、罪は千に砕け散り去ってゆく。

Verse 65

ये गता द्वारकायां च ये मृताः कृष्णसन्निधौ । न तेषां पुनरावृत्तिर्यावदाभूतसंप्लवम्

ドヴァーラカーに赴いた者、また聖なるシュリー・クリシュナの御前で命を終える者――宇宙の大洪水たるプララヤにより衆生が融解する時に至るまで、彼らは再生の輪へ戻らない。

Verse 66

सुलभा मथुरा काशी ह्यवन्ती च तथा सुराः । अयोध्या सुलभा लोके दुर्लभा द्वारका कलौ

マトゥラーとカーシーは容易に至り、アヴァンティーもまた、神々の住処も同様である。アヨーディヤーも世において到達しやすい——しかしカリの時代には、ドヴァーラカーは得難く、到り難い。

Verse 67

गत्वा कृष्णपुरीं रम्यां षण्मासात्कृष्णसंनिधौ । जीवन्मुक्तास्तु ते ज्ञेयाः सत्यमेतत्सुरोत्तम

麗しきクリシュナプリーに赴き、クリシュナの御前に六か月とどまる者は、生きながら解脱した者（ジーヴァンムクタ）と知るべきである。まことにそのとおり、神々の中の最勝者よ。

Verse 68

कृष्णक्रीडाकरं स्थानं वाञ्छन्ति मनसा प्रिये । तेषां हृदि स्थितं पापं क्षालयेत्प्रेतनायकः

愛しき者よ、心においてクリシュナの遊戯の地を慕い求める者たち——その胸に宿る罪は、亡者の主ヤマによってさえ洗い清められる。

Verse 69

अत्युग्राण्यपि पापानि तावत्तिष्ठन्ति विग्रहे । यावन्न गच्छति नरः कलौ द्वारवतीं प्रति

いかに凄まじい罪であっても、人の身にとどまるのはただその間だけ——カリの時代に、その人がドヴァーラヴァティー（ドヴァーラカー）へ向けて旅立たぬ限りにおいて。

Verse 70

पुण्यसंख्या च तीर्थानां ब्रह्मणा विहिता पुरा । दानाध्ययन संज्ञानां मुक्त्वा द्वारवतीं कलौ

昔、梵天ブラフマーは諸ティールタの功徳の量を定め給うた。されどカリの世において、ドヴァーラヴァティーを離れては、布施・聖典の学修、その他知られた法行の功徳は相対して減ずる。

Verse 71

चक्रतीर्थे तु यो गच्छेत्प्रसंगेनापि मानवः । कुलैकविंशतियुतः स गच्छेत्परमं पदम्

たとえ偶然の縁によりチャクラティールタへ赴く人であっても、その者は一族二十一代とともに、至上の境地（パラマ・パダ）に至る。

Verse 72

लोभेनाऽप्यपराधेन दम्भेन कपटेन वा । चक्रतीर्थं च यो गच्छेन्न पुनर्विशते भवम्

たとえ貪りによって、罪過を帯びて、あるいは虚飾と欺きに動かされてチャクラティールタへ赴くとしても、その人は再び世の生存（バヴァ）に入らず、再生しない。

Verse 73

प्रयागे ह्यस्थिपातेन यत्फलं परिकीर्तितम् । तदेव शतसाहस्रं चक्रतीर्थास्थिपातनात्

プラヤーガにて遺骨を託すことで説かれる功徳は、チャクラティールタにて遺骨を託すなら、まさにその功徳が十万倍となる。

Verse 74

पृथिव्यां चैव तत्तीर्थं परमं परिकीर्तितम् । चक्रतीर्थमिति ख्यातं ब्रह्महत्याविनाशनम्

この地上において、そのティールタは最上と称えられる。名をチャクラティールタといい、ブラフマ・ハティヤー（最重の殺罪）を滅するものなり。

Verse 75

ये ये कुले भविष्यंति तत्पूर्वं मानवाः क्षितौ । सर्वे विष्णुपुरं यांति चक्रतीर्थास्थिपातनात्

その家系に先に生まれた者も、これから生まれる者も、チャクラティールタに遺骨を奉納することにより、ことごとくヴィシュヌの御住処へ至る。

Verse 76

किं जातैर्बहुभिः पुत्रैर्गणनापूरकात्मकैः । वरमेको भवेत्पुत्रश्चक्रतीर्थं तु यो व्रजेत्

数を満たすだけの多くの息子に何の益があろう。チャクラティールタへ赴く一人の息子こそ、まさっている。

Verse 77

तपसा किं प्रतप्तेन दानेनाध्ययनेन किम् । सर्वावस्थोऽपि मुच्येत गतः कृष्णपुरीं यदि

苦しい苦行に何の要があろう。布施や聖典の学びに何の要があろう。いかなる境遇であれ、クリシュナの都（ドヴァーラカー）に赴けば解脱する。

Verse 78

कलिकाल कृतैर्दोषैरत्युग्रैरपि मानवः । कलौ कृष्णमुखं दृष्ट्वा लिप्यते न कदाचन

たとえカリの時代が生む激烈な過失に人が悩まされようとも、カリ・ユガにおいてクリシュナの御顔を拝すれば、決して汚れに染まらない。

Verse 79

दानं चाध्ययनं शौचं कारणं न हि पुत्रक । हीनवर्णोऽपि पापात्मा गतः कृष्णपुरीं यदि

わが子よ、布施も学びも清浄も、ここでは決定の因ではない。身分が低くとも、罪深くとも、クリシュナの都に赴いたなら救われる。

Verse 80

वाराणस्यां कुरुक्षेत्रे नर्मदायां च यत्फलम् । तत्फलं निमिषार्धेन द्वारवत्यां दिनेदिने

ヴァーラーナシー、クルクシェートラ、そしてナルマダーにて得られる功徳——その同じ功徳が、ドヴァーラヴァティーでは日々、ただ半瞬のうちに得られる。

Verse 81

धन्यानामपि धन्यास्ते देवानामपि देवताः । कृष्णोपरि मतिर्येषां हीयते न कदाचन

幸いなるかな——幸いの中の幸い、神々の中の神なる者たち。クリシュナに心を定め、その想いがいかなる時も衰えぬ人々である。

Verse 82

श्रवणद्वादशीयोगे गोमत्युदधिसंगमे । स्नात्वा कृष्णसुतं दृष्ट्वा लिप्यते नैव स क्वचित्

シュラヴァナ（宿）とドヴァーダシーが吉祥に合する時、ゴーマティーと大海の合流にて沐浴し、クリシュナの御子を拝するなら、その者はどこにあっても罪垢に染まらない。

Verse 83

यस्य कस्यापि मासस्य द्वादशी प्राप्य मानवः । कृष्णक्रीडापुरीं दृष्ट्वा मुक्तः संसारगह्वरात्

いずれの月のドヴァーダシーであれ、人がそこに至り、クリシュナが戯れる都（ドヴァーラカー）を拝するなら、輪廻（サンサーラ）の深い谷底より解き放たれる。

Verse 84

येषां कृष्णालये प्राणा गताः सुरपते कलौ । स्वर्गान्न तेषामावृत्तिः कल्पकोटिशतैरपि

おお神々の主よ。カリの世において、クリシュナの御住処で命の息が尽きる者には、天界からでさえ再び戻ることはない——幾百億のカルパを経ようとも。

Verse 85

विज्ञेया मानुषा वत्स गर्भस्थास्ते महीतले । द्वारवत्यां न यैर्देवो दृष्टः कंसनिषूदनः

愛しき者よ、知るがよい。ドヴァーラヴァティー（ドヴァーラカー）において、カンサを滅ぼした神なる御方を拝していない人々は、この地上にありながら、なお胎内にあるかのごとく未だ生まれぬ者である。

Verse 86

दुर्लभो द्वारकावासो दुर्लभं कृष्णदर्शनम् । दुर्लभं गोमतीस्नानं दुर्लभो रुक्मिणीपतिः

ドヴァーラカーに住まうことはまことに稀であり、クリシュナのダルシャナもまた稀である。ゴーマティーで沐浴することも稀、ルクミニーの主君もまた稀有である。

Verse 87

तपः परं कृतयुगे त्रेतायां ज्ञानमुच्यते । द्वापरे तु परो यज्ञः कलौ केशवकीर्तनम्

クリタ・ユガではタパス（苦行）が最上と説かれ、トレーター・ユガではジュニャーナ（智慧）が最上と宣される。ドヴァーパラ・ユガではヤジュニャ（祭祀）が最上であるが、カリ・ユガにおいてはケーシャヴァを讃え名を唱えることこそ最上の行である。

Verse 88

हेमभारसहस्रैस्तु दत्तैर्यत्फलमाप्यते । दृष्ट्वा तत्कोटि गुणितं हरेः सर्वप्रदं मुखम्

幾千の荷の黄金を施して得る功徳がいかほどであれ、万物を授け給うハリの聖顔をただ拝するだけで、その功徳は千万倍に増し広がる。

Verse 89

द्वारकायां च यद्दत्तं शंखोद्धारे तथैव च । पिंडारके महातीर्थे दत्तं चैवाक्षयं भवेत्

ドヴァーラカーで施されたものは、またシャンクホッダーラにおいても同様に、さらに大ティールタであるピンダーラカで施されたものも、尽きることなき功徳（アクシャヤ）となる。

Verse 90

गोमहिष्यादि यद्दत्तं सुवर्णवसनानि च । वृषो भूमिग्रहो रूप्यं कन्यादानं तथैव च

牛や水牛などの施し、黄金と衣、雄牛、土地の寄進、銀、そして同様に、婚姻として娘を与える施し—

Verse 91

यच्चान्यदपि देवेन्द्र त्रिषु स्थानेषु यच्छति । तन्मुक्तिकारकं प्रोक्तं पितॄणामात्मनस्तथा

さらに他のいかなるものでも、インドラよ、その三つの場所で施すなら—それは祖霊にも自らにも解脱をもたらす因であると説かれる。

Verse 92

ऊषरं हि यतो लोके क्षेत्रमेतत्प्रकीर्तितम् । अतो मुक्तिकरं सर्वं दानं चोक्तं महर्षिभिः

この聖なる地は世に「ウーシャラ（Ūṣara）」として名高いゆえ、偉大な聖仙たちは、ここでなされるあらゆる布施が解脱の因となると宣言した。

Verse 93

यत्किंचित्कुरुते तत्र दानं क्रीडावगाहनम् । तदनन्तफलं प्राह भगवान्मधुसूदनः

そこで人が何をなそうとも—布施であれ、戯れであれ、あるいは水に入って沐浴するだけであれ—主マドゥスーダナは、それが無量の果報をもたらすと宣言された。

Verse 94

प्रेतत्वं नैव तस्यास्ति न याम्या नारकी व्यथा । येन द्वारवतीं गत्वा कृतं कृष्णाऽवलोकनम्

ドヴァーラヴァティーに赴き、クリシュナを拝する者には、プレータとなる境涯はなく、ヤマの国の責め苦も、地獄の痛みもない。

Verse 95

वारिमात्रेण गोमत्यां पिण्डदाने कृते कलौ । पितॄणां जायते तृप्तिर्यावदाभूतसंप्लवम्

カリの世において、ゴーマティーにてたとえ水のみでピṇḍa供養を行っても、祖霊は宇宙の大壊滅の終わりに至るまで満ち足りる。

Verse 96

नित्यं कृष्णपुरीं रम्यां ये स्मरन्ति गृहस्थिताः । नमस्याः सर्वलोकानां देवानां च सुरोत्तम

家に住まう者で、日々クリシュナの麗しき都を念ずる人は、あらゆる世界により、さらには神々にさえ礼拝されるにふさわしい――おお、スラの中の最勝者よ。

Verse 97

ब्रह्मज्ञानं गयाश्राद्धं मरणं गोग्रहेषु च । वासः पुंसां द्वारकायां मुक्तिरेषा चतुर्विधा

解脱は四種と説かれる――梵（ブラフマン）の智によって、ガヤーにおけるシュラーダによって、牛舎のもと牛の庇護の中で死することによって、そしてドヴァーラカーに住することによって。

Verse 98

ब्रह्मज्ञानेन मुच्यन्ते प्रयागे मरणेन वा । अथवा स्नानमात्रेण गोमत्यां कृष्णसंनिधौ

梵の智によって解脱し、あるいはプラヤーガにて死することによって解脱する。さらにまた、クリシュナの御前にてゴーマティーでただ沐浴するだけでも解脱する。

Verse 99

कृतार्थः कृतपुण्योऽहं ब्रवीत्येवं महोदधिः । पवित्रितं च मद्गात्रं गोमतीवारिसंप्लवात्

大海はこのように語る――「我は成就し、功徳を得た。ゴーマティーの水の大いなる氾濫によって、我が身そのものが清められたからである。」

Verse 100

अत्युग्राण्यपि पापानि तावत्तिष्ठंति विग्रहे । यावत्स्नानं न गोमत्यां वारिणा पापहारिणा

いかに猛き罪であっても、罪を滅する水をもつゴーマティーに沐浴せぬかぎり、それらは身に宿り続ける。

Verse 101

चक्रतीर्थे नरः स्नात्वा गोमत्यां रुक्मिणीह्रदे । दृष्ट्वा कृष्णमुखं रम्यं कुलानां तारयेच्छतम्

ゴーマティーのチャクラティールタ、ルクミニーの池で沐浴し、麗しきクリシュナの御顔を拝するなら、その人は自らの一族百代を救い渡すことができる。

Verse 102

कृष्णं च ये द्वारवतीं मनुष्याः स्मरंति नित्यं हरिभक्तियुक्ताः । विधूतपापाः किल संभवांते गच्छंति लोकं परमं मुरारेः

ハリへのバクティを具え、聖なるクリシュナと聖都ドヴァーラヴァティーを常に念ずる人々は、罪垢を洗い去られ、命終の時、まことにムラーリ（クリシュナ）の至上の住処に至る。

Verse 103

अधौतपादः प्रथमं नमस्कुर्याद्गणेश्वरम् । सर्वविघ्रविनाशश्च जायते नात्र संशयः

足を洗っていなくとも、まずガネーシュヴァラに礼拝すべし。すると一切の障碍の滅尽が必ず起こる。疑いはない。

Verse 104

नीलोत्पलदलश्यामं कृष्णं देवकिनन्दनम् । दण्डवत्प्रणमेत्प्रीत्या प्रणमेदग्रजं पुनः

愛の歓喜をもって、青蓮の花弁のごとく黒きデーヴァキーの愛子クリシュナに、ダण्डवत（全身投地）して礼拝し、さらにその兄（長兄）にも重ねて拝礼せよ。

Verse 105

बाल्ये च यत्कृतं पापं कौमारे यौवने तथा । दर्शनात्कृष्णदेवस्य तन्नश्येन्नात्र संशयः

幼少・少年・青年の時に犯したいかなる罪も、ただ主クリシュナを拝見するだけで滅び去る。これに疑いはない。

Verse 106

वाण्याऽथ मनसा यच्च कर्मणा समुपार्जितम् । पापं जन्मसहस्रेण तन्नश्येन्नात्र संशयः

言葉と心と行いによって積み重ねた罪は、たとえ千の生にわたろうとも滅び去る。これに疑いはない。

Verse 107

हेमभारसहस्रैस्तु दत्तैर्यत्फलमाप्यते । तत्फलं कोटिगुणितं कृष्णवक्त्रावलोकनात्

幾千もの黄金の荷を施して得る功徳の果は、クリシュナの御顔を拝することにより、億倍にも増し広がる。

Verse 108

नमस्कृत्य च देवेशं पुण्डरीकाक्षमच्युतम् । दुर्वाससं महेशानं द्वारकापरिरक्षकम्

諸天の主にして蓮華の眼をもつプンダリーカークシャ、決して失われぬアチュタに礼拝し、さらにドヴァーラカーを守護する大自在天（マヘーシャーナ）ドゥルヴァーサにも礼拝して…

Verse 109

प्रणम्य परया भक्त्या वैनतेयसमन्वितम् ।ऽ । द्वारमागत्य च पुनः स्वर्गद्वारोपमं शुभम्

ヴァイナテーヤ（ガルダ）を伴う主に、至上の信愛をもって礼拝し、そして再び、天界の門にも比すべき吉祥なる門へと至る。

Verse 110

विश्रम्य च मुहूर्त्तार्द्धं सुहृद्भिर्बान्धवैर्वृतः । तत्राश्रितान्समाहूय ब्राह्मणान्मन्त्रकोविदान् । पूजाद्रव्यं समानीय ततस्तीर्थं व्रजेद्बुधः

半ムフールタほど憩い、友と親族に囲まれたのち、賢者はそこに住むマントラに通達した学識あるバラモンたちを招き集めるべきである。供養（プージャー）の品々を整えたなら、次いで聖なるティールタへ赴け。