Adhyaya 24

Verse 1

श्रीमार्कंडेय उवाच । पितॄणां प्रेतरूपाणां कृत्वा वाक्यं महीपते । चंद्रशर्मा द्विजश्रेष्ठो द्वारकां समुपागतः

聖マールカンデーヤは語った。「王よ、プレータの姿で現れた祖霊の言葉を成し遂げたのち、最勝のバラモン、チャンドラシャルマーはドヴァーラカーに到来した。」

Verse 2

रुक्मिणीसहितः कृष्णो यत्र तिष्ठति चान्वहम् । यत्र तिष्ठंति तीर्थानि तत्र यातो द्विजोत्तमः

その最勝のバラモンは、ルクミニーとともにクリシュナが日々住まう場所へ赴いた。そこはティールタ（聖なる渡り場）そのものが宿るところである。

Verse 3

यत्र तिष्ठंति यज्ञाश्च यत्र तिष्ठंति देवताः । यत्र तिष्ठंति ऋषयो मुनयो योगवित्तमाः

そこは祭祀（ヤジュニャ）そのものが宿り、神々が住まい、そしてヨーガを究めた最勝のリシやムニたちが確立して留まる場所である。

Verse 4

या पुरी सिद्धगंधर्वैः सेव्यते किंनरैर्नरेः । अप्सरोगणयक्षैश्च द्वारका सर्वकामदा

その都は、シッダやガンダルヴァに敬われ、キンナラと高貴な人々に仕えられ、さらにアプサラスの群れとヤクシャに取り巻かれる。かくしてドヴァーラカーは、一切の願いを成就させる都である。

Verse 5

स्वर्गारोहणनिश्रेणी वहते यत्र गोमती । सा पुरी मोक्षदा नृणां दृष्टा विप्रवरेण हि

ゴーマティー川が天界へ昇る階（きざはし）のごとく流れるところ、その都は、人々にモークシャ（解脱）を授ける。最勝のバラモンはまさにそれを目の当たりにした。

Verse 6

यस्याः सीमां प्रविष्टस्य ब्रह्महत्यादिपातकम् । नश्यते दर्शनादेव तां पुरीं को न सेवते

その都の境にさえ足を踏み入れる者は、梵殺（brahma-hatyā）に始まる重罪が、ただ見るだけで滅するという—かくも聖なる都を、誰が求め敬い仕えずにいられようか。

Verse 7

गत्वा कृष्णपुरीं दृष्ट्वा गोमतीं चैव सागरम् । मन्ये कृतार्थमात्मानं जीवितं यौवनं धनम्

クリシュナの都に赴き、ゴーマティーの流れと大海をも拝して、我は自らを成就した者と思う—我が命も若さも財も、真の目的を得たのだ。

Verse 8

दृष्ट्वा कृष्णपुरीं रम्यां कृष्णस्य मुखपंकजम् । धन्योऽहं कृत्यकृत्योहं सभाग्योऽहं धरातले

麗しきクリシュナの都を見、クリシュナの蓮華のごとき御顔を拝して、我は福を得た。なすべき務めは成就し、この大地にて我は幸いなる者である。

Verse 9

दृष्ट्वा कृष्णमुखं रम्यं रुक्मिणीं द्वारकां पुरीम् । तीर्थकोटिसहस्रैस्तु सेवितैः किं प्रयोजनम्

クリシュナの麗しき御顔、ルクミニー、そしてドヴァーラカーの都を拝したなら、他の無数のティールタ（聖地）を巡ることに、いかなる用があろうか。

Verse 10

पुण्यैर्लक्षसहस्रैस्तु प्राप्ता द्वारवती शुभा । शुक्ला वैशाखमासे तु संप्राप्ता मधुसूदनी

幾十万にも及ぶ功徳を積んでこそ、吉祥なるドヴァーラヴァティーに到る。さらにヴァイシャーカ月の白分（明半月）には、「マドゥスーダニー」と呼ばれる聖なる時も得られる。

Verse 11

द्वादशी त्रिस्पृशानाम पापकोटिशतापहा । धन्याः सर्वे मनुष्यास्ते वैशाखे मधुसूदनी

「トリスプṛシャー」と呼ばれるドヴァーダシーは、幾百のコーティに及ぶ罪を滅する。ヴァイシャーカ月に、マドゥスーダナの誓戒においてこれを得る人々は、まことに福徳ある者である。

Verse 12

संप्राप्ता त्रिस्पृशा यैस्तु बुधवारेण संयुता । न यज्ञैस्तु न वेदैस्तु न तीर्थैः कोटिसेवितैः । प्राप्यते तत्फलं नैव द्वारकायां यथा नृणाम्

水曜日と相合するトリスプṛシャー（ドヴァーダシー）を得た者にとって、その果報は、祭祀によっても、ヴェーダの学習によっても、また無数のティールタを巡礼しても得られない。人々がドヴァーラカーにおいて得るのと同じ果報である。

Verse 13

एवमुक्त्वा द्विजश्रेष्ठो गोमतीतीरमाश्रितः । उपस्पृश्य यथान्यायं शास्त्रदृष्टेन कर्मणा

かく語り終えると、最勝の二度生まれ（ブラーフマナ）はゴーマティー河の岸に赴き、正しい規則に従って、シャーストラに説かれる作法どおりに浄めの行（アーチャマナ等）を行った。

Verse 14

कृत्वा स्नानं यथोक्तं तु संतर्प्य पितृदेवताः । चक्रतीर्थात्समादाय शिलांश्चक्रांकिताञ्छुभान् । पूजिताः पुरुषसूक्तेन यथोक्तविधिना नृप

定めのとおり沐浴を行い、祖霊の神々をしかるべく満たしたのち、彼はチャクラティールタより、円盤（チャクラ）の印を刻む吉祥の石を取り、王よ、説かれた作法に従って『プルシャ・スークタ』によりそれらを礼拝した。

Verse 15

शिवपूजा कृता पश्चात्संस्मृत्य पितृभाषितम् । दत्त्वा पिंडोदकं सम्यक्पितॄणां विधिपूर्वकम्

シヴァへの礼拝を終えたのち、祖先の教えを想起し、儀則に従ってピトリたちにピンダ（供餅）と水を正しく供えた。

Verse 16

विलेपनं च वस्त्राणि पुष्पाणि धूपदीपको । नैवेद्यानि मनोज्ञानि कंदमूलफलानि च

彼は塗香と衣、花、香（薫香）と灯明を供え、さらにナイヴェーディヤ（naivedya）として心喜ぶ食供—根菜・芋類・果実をも捧げた。

Verse 17

तांबूलं च सकर्पूरं कृत्वा नीराजनादिकम् । प्रदक्षिणां नमस्कारं स्तुतिपूर्वं पुनःपुनः

彼は樟脳を添えたタンブーラ（檳榔の葉）を供え、ニーラージャナ（ārati）などを修し、さらに讃歌を先立てて、幾度もプラダクシナー（右繞）し、礼拝して頭を垂れた。

Verse 18

क्षमापयित्वा देवेशं चक्रे जागरणं ततः । यामत्रये व्यतीते तु चंद्रशर्मा ह्युवाच ह

神々の主デヴェーシャに赦しを乞うてから、彼はジャーガラナ（徹夜の守夜）を行った。夜の三更が過ぎたとき、チャンドラシャルマーは語り始めた。

Verse 19

आतुरस्य च दीनस्य शृणु कृष्ण वचो मम । संसारभयसंत्रस्तं मां त्वमुद्धर केशव

わが言葉をお聞きください、ああクリシュナよ。私は苦しみ、頼る術もありません。ああケーシャヴァよ、輪廻（サンサーラ）の恐れに震える私を、どうか救い上げてください。

Verse 20

त्वत्पादांबुज भक्तानां न दुःखं पापिनामपि । किं पुनः पापहीनानां द्वादशीसेविनां नृणाम्

あなたの蓮華の御足に帰依する भक्तには、たとえ罪ある者であっても苦しみはありません。ましてや罪なき人々が、ドヴァーダシー（Dvādaśī）を信心深く守り仕えるなら、なおさらです。

Verse 21

दशमीवेधजं पापं कथितं मम पूर्वजैः । दुष्कृतं नाशमायातु त्वत्प्रसादाज्जनार्द्दन

「ダシャミー・ヴェーダ」（第十日の侵入による穢れ）から生ずる罪について、わが祖先は語り伝えてきました。あなたの御慈悲により、ジャナールダナよ、その悪業が滅びますように。

Verse 22

सविद्धं त्वद्दिनं कृष्ण यत्कृतं जागरं हरे । तत्पापं विलयं यातु यथालवणमंभसि

おおクリシュナ、ハリよ——もし御聖日の徹夜の守り（ジャーガラ）が重なりによって「穢れ」たのであれば、その罪が水に溶ける塩のように消え去りますように。

Verse 23

सविद्धं वासरं यस्मा त्कृतं मम पितामहैः । प्रेतत्वं तेन संप्राप्तं महादुःखप्रसाधकम्

わが祖父たちがかつて聖なる日を正しく守らなかったために、彼らはプレータ（餓鬼）の境遇に堕ち、甚大な苦しみを招くこととなりました。

Verse 24

यथा प्रेतत्वनिर्मुक्ता मम पूर्वपितामहाः । मुक्तिं प्रयांति देवेश तथा कुरु जगत्पते

神々の主よ、世界の主よ——わが先祖がプレータの境遇から解き放たれ、解脱（モークシャ）へと至るよう、どうかそのようにお計らいください。

Verse 25

पुनरेव यदुश्रेष्ठ प्रसादं कर्तुमर्हसि । अविद्यामोहितेनापि न कृतं तव पूजनम्

ヤドゥ族の最勝者よ、どうか再び御慈悲をお垂れください。無明に惑わされ、私はあなたへの礼拝を果たしませんでした。

Verse 26

मया पापेन देवेश शिवभक्तिः समाश्रिता । तव भक्तिः कृता नैव न कृतं तव वासरम्

ああ、神々の主よ。罪深きこの身はシヴァへの帰依に身を寄せましたが、あなたへのバクティを育てず、あなたの聖なる日も守りませんでした。

Verse 27

न दृष्टा द्वारका कृष्ण न स्नातो गोमतीजले । न दृष्टं पादपद्मं च त्वदीयं मोक्षदा यकम्

おおクリシュナよ。私はドヴァーラカーを拝しておらず、ゴーマティーの水で沐浴もせず、解脱を授けるあなたの蓮華の御足も拝しておりません。

Verse 28

न कृता द्वारकायात्रा दृष्ट्वा सोमेश्वरं प्रभुम् । विफलं सुकृतं जातं यन्मया समुपार्जितम्

私はドヴァーラカーへの巡礼を行い、主ソーメーシュヴァラを拝することもありませんでした。ゆえに、私が積んだ功徳はむなしくなりました。

Verse 29

मत्पूर्वजैस्तु कथितं सर्वमेव सुरेश्वर । तत्पुण्यं मा वृथा यातु प्रसादात्तव केशव

神々の主よ、ケーシャヴァよ。私の祖先はまことにこれらすべてを語り伝えてきました。あなたのご慈悲により、その功徳がむなしく失われませんように。

Verse 30

दृष्टं तु तव वक्त्रं च दुर्ल्लभं भुवनत्रये । तन्नास्ति देवकीपुत्र पुराणेषु श्रुतं मया

しかし私は、三界において得難いあなたの御顔を拝しました。デーヴァキーの御子よ、そのようなダルシャナはほとんど得られぬと、私はプラーナにて聞いております。

Verse 31

सापराधास्तु ये केचिच्छिशुपालादयः स्मृताः । त्वत्करेण हताः कोपान्मुक्तिं प्राप्ता महीवराः

たとえ罪ある者と記憶される者――シシュパーラらであっても――御怒りのうちに御手に討たれれば、解脱を得たのです、ああ偉大なる主よ。

Verse 32

अद्यप्रभृति कर्त्तव्यं पूजनं प्रत्यहं च तत् । पलार्धेनापि विद्धं स्याद्भोक्तव्यं वासरे तव

今日よりこの礼拝を日々行うべきである。たとえ斎戒が半パラほどの欠けを生じても、この行法の規定に従い、御身の聖なる日にのみ食を取るべきである。

Verse 33

त्वत्प्रिया च मया कार्य्या द्वादशी व्रतसंयुता । भक्तिर्भागवतानां च कार्य्या प्राणैर्द्धनैरपि

私は御身に愛されることを行います――とりわけ聖なるドヴァーダシーの誓戒を守り――またバガヴァタ、すなわち主の帰依者たちへの信愛を育み、命と財を費やしてでも彼らを敬います。

Verse 34

नित्यं नामसहस्रं तु पठनीयं तव प्रियम् । पूजा तु तुलसीपत्रैर्मया कार्या सदैव हि

私は日々、御身に愛される千の御名（サハスラナーマ）を誦し、常にトゥラシーの葉をもって御身を供養いたします。

Verse 35

तुलसीकाष्ठसंभूता माला धार्य्या सदा मया । नृत्यं गीतं च कर्त्तव्यं संप्राप्ते जागरे तव

私は常にトゥラシーの木から作られた数珠を身に着け、御身の夜の覚醒行（ジャーガラ）が行われる時には、信愛の歌と舞を捧げます。

Verse 36

द्वारकायां प्रकर्त्तव्यं प्रत्यहं गमनं मया । त्वत्कथाश्रवणार्थं च नित्यं पुस्तकवाचनम्

私は毎日ドヴァーラカーへ赴き、あなたの聖なる御業の物語を拝聴するため、日々聖典を読誦いたします。

Verse 37

नित्यं पादोदकं मूर्ध्ना मया धार्यं सुभक्तितः । नैवेद्यभक्षणं चैव करिष्यामि सुभक्तितः

真実の帰依をもって、日々あなたの御足を洗った水（pādodaka）を頭上に頂き、同じく帰依をもって供物の食（naivedya）をいただきます。

Verse 38

निर्माल्यं शिरसा धार्य्यं त्वदीयं सादरं मया । तव दत्त्वा यदिष्टं तु भक्षणीयं सदा मया

敬意をもって、あなたに供えられた花鬘と花、すなわちニルマーリヤ（nirmālya）を頭上に頂きます。さらに、あなたの愛で給うものは、いったん供えた後、常にあなたの聖なる賜物としていただきます。

Verse 39

तथा तथा प्रकर्त्तव्यं येन तुष्टिर्भवेत्तव । तथ्यमेतन्मया कृष्ण तवाग्रे परिकीर्तितम्

あらゆる仕方で、あなたが満足されるように行じます。この真実を、ああクリシュナよ、私はあなたの御前で明らかに申し述べました。

Verse 40

श्रीकृष्ण उवाच । साधुसाधु महाभाग चन्द्रशर्मन्द्विजोत्तम । आगमिष्यंति मल्लोके त्वया सह पितामहाः

シュリー・クリシュナは仰せになった。「善いぞ、善いぞ！幸いなるチャンドラシャルマンよ、婆羅門の中の最勝者よ——汝とともに汝の祖先たちも我が世界へ来るであろう。」

Verse 41

पश्य प्रेतत्वनिर्मुक्ता मत्प्रसादाद्द्विजोत्तम । आकाशे गरुडारूढास्तव पूर्वपितामहाः

見よ、最勝のバラモンよ――わが恩寵により、汝の先祖たちはプレータの境涯を離れ、虚空にてガルダに乗っている。

Verse 42

पितामहा ऊचुः । त्वत्प्रसादाद्वयं पुत्र मुक्तिं प्राप्ता न संशयः । प्रेतयोनेर्विनिर्मुक्ताः कृष्णवक्त्रावलोकनात्

祖霊たちは言った。「汝の恩恵により、愛しき子よ、我らは解脱を得た。疑いはない。クリシュナの御顔を拝したゆえに、プレータの境涯から解き放たれた。」

Verse 43

धन्यास्ते मानुषे लोके पुत्रपौत्रप्रपौत्रकाः । दृष्ट्वा श्रीसोमनाथं तु कृष्णं पश्यंति द्वारकाम्

人の世において幸いなるかな、子・孫・曾孫とともにシュリー・ソーマナータを拝し、さらにドヴァーラカーにてクリシュナを拝する者たち。

Verse 44

धन्या च विधवा नारी कृष्णयात्रां करोति या । उद्धरिष्यति लोकेऽस्मिन्कुलानां निरयाच्छतम्

また、クリシュナへの巡礼を行う寡婦もまた幸いである。この世において、彼女は一族の百の系統を地獄より救い上げる。

Verse 45

श्वपचोऽपि करोत्येवं यात्रां च हरिशांकरीम् । स याति परमां मुक्तिं पितृभिः परिवारितः

たとえシュヴァパチャ（最下層に生まれし者）であっても、このようにハリとシャンカラの巡礼を行えば、祖霊に囲まれ伴われて、無上の解脱に至る。

Verse 46

यः पुनस्तीर्थसंन्यासं कृत्वा तिष्ठति तत्र वै । विष्णुलोकान्निवृत्तिर्न कल्पकोटिशतैरपि

さらに、その聖なる地においてサンニャーサ（出家・離欲）を受け、そこに住し続ける者は――幾百億のカルパを経ようとも、ヴィシュヌの世界から再び戻ることはない。

Verse 47

वंचितास्ते न सन्देहो दृष्ट्वा सोमेश्वरं प्रभुम् । दृष्टं कृष्णमुखं नैव न स्नाता गोमतीजले

疑いはない。主ソーメーシュヴァラを拝していながら、クリシュナの御顔を見ず、またゴーマティーの水に沐浴しない者たちは、まことに欺かれた者である。

Verse 48

किं जलैर्बहुभिः पुण्यैस्तीर्थकोटिसमुद्भवैः । दृष्ट्वा सोमेश्वरं यस्तु द्वारकां नैव गच्छति । धिक्कुर्वंति च तं पापं पितरो दिवि संस्थिताः

無数のティールタから生じた多くの「聖なる水」に、いかなる益があろうか。ソーメーシュヴァラを拝してなおドヴァーラカーへ赴かぬ者——その罪ある者を、天に住する祖霊（ピトリ）たちは罵り咎める。

Verse 49

दृष्ट्वा सोमेश्वरं देवं कृष्णं दृष्ट्वा पुनः शिवम् । सौपर्णे कथितं पुण्यं यात्राशतसमुद्भवम्

ソーメーシュヴァラ神を拝し、クリシュナを拝し、さらに再びシヴァを拝する——この功徳は、百の巡礼から生じたかのごときものとして、サウパルナ（ガルダに関わる教説）に説かれている。

Verse 50

दृष्ट्वा सोमेश्वरं देवं कृष्णं नैव प्रपश्यति । मोहाद्व्यर्थगतं तस्य सर्वं संसारकर्म वै

ソーメーシュヴァラ神を拝しても、もし真にクリシュナを拝見しないならば、迷妄ゆえに、その者の輪廻における一切の世俗の営みは、まことに空しくなる。

Verse 51

आगत्य यः प्रभासे च कृष्णं पश्यति वै नरः । प्रभासायुतसंख्यं तु फलमाप्नोति यत्नतः

プラバーサに来てクリシュナを拝する者は、真摯に励むなら、プラバーサの功徳を幾万にも数える果報を得る。

Verse 52

यस्मात्सर्वाणि तीर्थानि सर्वे देवास्तथा मखाः । द्वारकायां समायांति त्रिकालं कृष्णसंनिधौ

すべてのティールタ（聖地）も、すべての神々も、さらには祭祀（マカ）さえも、日に三度、クリシュナの御前においてドヴァーラカーに集い来る。

Verse 53

तीर्थैर्नानाविधैः पुत्र तत्स्थानैः किं प्रयोजनम् । फलं समस्ततीर्थानां दृष्ट्वा द्वारवतीं लभेत्

わが子よ、さまざまなティールタとその多くの場所に何の用があろうか。ドヴァーラヴァティー（ドヴァーラカー）をただ拝するだけで、すべてのティールタの果報たる功徳を得る。

Verse 54

हते कंसे जरासन्धे नरके च निपातिते । उत्तारिते भुवो भारे कृष्णो देवकिनंदनः । चक्रे द्वारवतीं रम्यां सन्निधौ सागरस्य च

カンサとジャラーサンダが討たれ、ナラカが打ち倒され、地上の重荷が取り除かれたとき、デーヴァキーの歓喜たるクリシュナは、大海のほとりに麗しき都ドヴァーラヴァティーを築いた。

Verse 55

स्थितः प्रीतमनाः कृष्णो लप्स्यते कामिनीसुखम्

そこに喜びの心で住まい、クリシュナは愛の安楽、愛しき者たちとの結合の歓喜を味わう。

Verse 56

ब्रह्माग्निवायुसूर्याश्च वासवाद्या दिवौकसः । मर्त्त्या विप्राश्च राजानः पातालात्पन्नगेश्वराः

梵天、火神アグニ、風神ヴァーユ、太陽神スーリヤ；帝釈天インドラをはじめとする天界の住人；人間界のバラモンと諸王；さらにパーターラより来たる蛇王たち——皆そこに集う。

Verse 57

नद्यो नदाश्च शैलाश्च वनान्युपवनानि च । पुरग्रामा ह्यरण्यानि सागराश्च सरांसि च

河川と流れ、山々、森と林苑；都と村、荒野；大海と湖沼——あたかもすべてがそこに現前する。

Verse 58

यक्षाश्चासुरगंधर्वाः सिद्धा विद्याधरास्तथा । रम्भाद्यप्सरसश्चैव प्रह्लादाद्या दितेः सुताः । रक्षा विभीषणाद्याश्च धनदो रक्ष नायकः

ヤクシャ、アスラ、ガンダルヴァ；シッダとヴィディヤーダラ；ランバーらのアプサラス；プラフラーダに始まるディティの子ら；ヴィビーシャナらのラークシャサ；そしてヤクシャの主・ダナダ（クベーラ）——皆そこに見いだされる。

Verse 59

ऋषयो मुनयः सिद्धाः सनकाद्याश्च योगिनः । ग्रहा ऋक्षाणि योगाश्च ध्रुवः परमवैष्णवः

リシとムニ、シッダ、そしてサナカらのヨーギー；諸惑星、星宿、宇宙のヨーガ；さらに至上のヴァイシュナヴァたるドゥルヴァ——皆そこに現前する。

Verse 60

यत्किंचित्त्रिषु लोकेषु तिष्ठते स्थाणुजंगमम् । श्रीकृष्णसन्निधौ नित्यं प्रत्यहं तिष्ठते सदा

三界に存在するあらゆるもの——不動のものも動くものも——は、聖なるシュリー・クリシュナの御前に、日々つねに、絶え間なく住する。

Verse 61

न त्यजंति पुरीं पुण्यां द्वारकां कृष्णसेविताम् । सा त्वया सेविता पुत्र सांप्रतं कृष्णदर्शनात् । पिशाचयोनिनिर्मुक्ता यास्यामः परमां गतिम्

彼らは、クリシュナに仕えられた聖都ドヴァーラカーを決して捨てない。わが子よ、汝も今それを礼拝した。クリシュナのダルシャナによって、我らはピシャーチャとしての生を免れ、至上の境地へ赴くであろう。

Verse 62

द्वादशीवेधजंपापं द्वारकायाः प्रभावतः । नष्टं पुत्र न सन्देहः संप्राप्ताः परमं पदम्

ドヴァーラカーの威力そのものにより、「ドヴァーダシー・ヴェーダ（侵し）」から生じた罪は滅した。わが子よ、疑いはない――我らは至上の住処に到った。

Verse 63

द्वादशीवेधसम्भूतं यत्त्वया पापमर्जितम् । कृष्णस्य दर्शनात्क्षीणं न जह्यं द्वादशीव्रतम्

汝がドヴァーダシーのヴェーダ（侵し）によって負ったいかなる罪も、クリシュナの御姿を拝する（ダルシャナ）ことにより尽きた。ゆえにドヴァーダシーの誓戒（ヴラタ）を捨ててはならぬ。

Verse 64

रक्षणीयं प्रयत्नेन वेधो दशमिसम्भवः । नो चेत्पुत्र न संदेहः प्रेतयोनिमवाप्स्यसि

ダシャミーから生じるヴェーダ（侵し）は、努めて守り避けねばならぬ。さもなくば、わが子よ、疑いなく汝はプレータの境涯に堕ちる。

Verse 65

त्रैलोक्य संभवं पापं तेषां भवति भूतले । सशल्यं ये प्रकुर्वंति वासरं कृष्णसंज्ञकम्

クリシュナの名を戴くその日を、瑕疵（サシャリヤ）をもって行ずる者には、三界より生じた罪がこの地上において降りかかる。

Verse 66

प्रायश्चित्तं न तस्यास्ति सशल्यं वासरं हरेः । ये कुर्वंति न ते यांति मन्वतरशतैर्दिवम्

それには贖罪はない。ハリの聖なる日を瑕疵をもって行ずるならば、そうする者は幾百のマンヴァンタラを経ても天界に至らない。

Verse 67

प्रेतत्वं दुःसहं पुत्र दुःसहा यमयातना । तस्मात्पुत्र न कर्त्तव्यं सशल्यं द्वादशीव्रतम्

プレータとなる境涯は耐え難い、わが子よ。ヤマの責め苦もまた耐え難い。ゆえに、わが子よ、欠陥をもってドヴァーダシーの誓戒を行じてはならぬ。

Verse 68

कारयंति हि ये त्वज्ञाः कूटयुक्ताश्च हेतुकाः । प्रेतयोनिं प्रयास्यंति पितृभिः सह सर्वतः

まことに、無知にして狡猾、口実を弄してそのような瑕疵ある行を行わせる者どもは、あらゆる意味で祖霊とともにプレータの境涯へと赴く。

Verse 69

द्वादशी दशमीविद्धा संतानप्रविनाशिनी । ध्वंसिनी पूर्वपुण्यानां कृष्णभक्तिविनाशिनी

ドヴァーダシーは、ダシャミーに「刺され」汚されると、子孫を滅ぼし、過去の功徳を壊し、クリシュナへの信愛をも失わせる。

Verse 70

स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामः प्रसादाद्रुक्मिणीपतेः । प्राप्तं विष्णुपदं पुत्र अपुनर्भवसंज्ञकम्

汝に吉祥あれ。ルクミニーの主の恩寵により、われらは去らん。わが子よ、汝はヴィシュヌパダ—ヴィシュヌの住処、再生なき境地—に到達した。

Verse 71

श्रीकृष्ण उवाच । चंद्रशर्मन्प्रसन्नोऽहं तव भक्त्या द्विजोत्तम । शैवभावप्रपन्नोऽपि यस्त्वं जातोऽसि वैष्णवः

シュリー・クリシュナは言われた。「おおチャンドラシャルマンよ、婆羅門の中の最勝者よ。汝のバクティにより、我は満悦した。シヴァへの傾きを抱きつつも、汝はヴァイシュナヴァとなったのだ。」

Verse 72

नवसप्ततिवर्षाणि न कृतं वासरे मम । संपूर्णं मत्प्रसादेन तव जातं न संशयः

七十九年のあいだ、汝は我が聖なる日にその行を修さなかった。だが我が恩寵によって、それは汝において完全に成就した—疑いはない。

Verse 73

एकेनैवोपवासेन त्रिस्पृशासंभवेन हि । द्वारकायाः प्रसादेन मद्दृष्ट्यालोकनेन हि

まことに、ただ一度の断食—とりわけ吉祥なるトリスプṛシャーの行に結びつくもの—ドヴァーラカーの加護と、我を拝見するその行為そのものによって、霊的功徳が得られる。

Verse 74

अविद्यामोहितेनैव शिवभक्त्या ममार्चनम् । न कृतं मत्प्रसादेन कृतं चैव भविष्यति

無明に惑わされ、汝はシヴァへの帰依をもってしても我を礼拝しなかった。だが我が恩寵により、その礼拝—以前なされなかったもの—は必ず成就する。

Verse 75

वैशाखे यैरहं दृष्टो द्वारकायां द्विजोत्तम । त्रिस्पृशावासरे चैव वंजुलीवासरे तथा

婆羅門の中の最勝者よ、ヴァイシャーカ月にドヴァーラカーで我を拝する者—トリスプṛシャーの日にも、またヴァンジュリーの日にも—その者らはとりわけ大いなる祝福を受ける。

Verse 76

उन्मीलिनीदिने प्राप्ते प्राप्ते वा पक्षवर्द्धिनी । नैतेषां चापराधोऽस्ति यद्यपि ब्रह्मघातकाः

「ウンミーリニー」と名づけられた聖なる日が来るとき、また「パクシャヴァルッディニー」が来るとき、これらの者には罪過は及ばない――たとえ本来は婆羅門殺しの罪を負う者であっても。

Verse 77

जन्मप्रभृति पुण्यस्य प्रकृतस्यापि भूसुर । मत्पुरीदर्शनेनापि फलभागी भवेन्नरः

おお婆羅門よ、人が生まれてこのかた積み重ねた功徳でさえ、わが都をダルシャナ（聖なる拝観）するだけで、その果報を受けるのである。

Verse 78

दृष्ट्वा समस्ततीर्थानि प्रभासादीनि भूतले । मत्पुरीदर्शनेनैव पृष्ट्वाऽपीह भवेत्फलम्

地上のあらゆるティールタ――プラバーサをはじめ――を悉く拝していても、この世での果報は、わが都をダルシャナすることのみによって得られる。たとえただそれを尋ねるだけでも、果は生ずる。

Verse 79

माहात्म्यं द्वारकायास्तु मद्दिने यत्र तत्र वा । पठेन्मम पुरीं पुण्यां लभते मत्प्रसादतः

わが聖日であれ、またいずれの日であれ、どこにいようとも、ドヴァーラカーのマーハートミャを誦する者は、わが恩寵によってその聖なる都を得る。

Verse 80

मत्पुरीं वसतां पुण्यं त्रिकालं मम दर्शनात् । तत्फलं समवाप्नोति यस्त्विदं पठते कलौ

カリの時代において、この文を誦する者はまさにその果報を得る――わが都に住み、一日に三度わたしをダルシャナする者たちの功徳、その同じ果である。

Verse 81

कलौ काशी च मथुरा ह्यवंती च द्विजोत्तम । अयोध्या च तथा माया कांची चैव च मत्पुरी

おお最勝の婆羅門よ、カリの世においては、カーシー、マトゥラー、アヴァンティー、アヨーディヤー、マー ヤー（ハリドヴァーラ）、カーンチー、そして我が都もまた、最も尊き聖地である。

Verse 82

शालिग्रामभवं चैव बदरी च तथोत्तमा । कुरुक्षेत्रं भृगुक्षेत्रं पुष्करं शुभसंज्ञकम्

シャーリグラーマ、そして最勝のバダリー。さらにクルクシェートラ、ブリグクシェートラ、吉祥の名高いプシュカラ—これらは皆、顕著なるティールタである。

Verse 83

प्रयागं च प्रभासं च क्षेत्रं वै हाटकेश्वरम् । गंगाद्वारं शौकरं च गंगासागरसंगमम्

プラヤーガとプラバーサ、ハータケーシュヴァラの聖なるクシェートラ。さらにガンガードヴァーラ（ハリドヴァーラ）、シャウカラ、そしてガンガーが大海に合するサンガマ—いずれも名高き霊地である。

Verse 84

नैमिषं दण्डकारण्यं तथा वृन्दावनं द्विज । सैंधवं चार्बुदाख्यं च सर्वाण्यायतनानि च

婆羅門よ、ナイミシャ、ダンダカの森、そしてヴリンダーヴァナ。さらにサインダヴァ、アルブダ（アーブー山）と呼ばれる地—まことに、あらゆる聖なる住処がこの数えに含まれる。

Verse 85

वनानि मागधादीनि पुष्कराणि द्विजोत्तम । शैलराजादयः शैला हिमाद्रिप्रमुखा हि ये

最勝の婆羅門よ、マガダに始まる諸々の森、聖なるプシュカラの数々、そして大いなる山々—シャイララージャならびにヒマードリ（ヒマラヤ）を首とする山脈—そのすべてが、称えられる聖なる威徳のうちに含まれる。

Verse 86

गंगादयश्च सरितो भूतले संति यानि वै । तीर्थानि त्रिषु कालेषु समानि द्वारकापुरः

大地に在るあらゆる河—ガンガーをはじめ—また一切のティールタ（聖なる渡し・霊地）は、三時（過去・現在・未来）において功徳が等しく、聖都ドヴァーラカーの神聖さに比肩する。

Verse 87

कलिना कलितं सर्वं वर्जयित्वा तु मत्पुरीम् । विप्र वर्षशते प्राप्ते मत्पुर्यां मम दर्शने

カリの世においては万事がカリに覆われるが、ただ我が都のみは除かれる。おおバラモンよ、百年が満ちたのち、我が都にて、我がダルシャナ（darśana、聖なる拝謁）を得るその時……

Verse 88

तव मृत्युर्महीदेव मत्प्रसादाद्भविष्यति । त्रिस्पृशावासरे प्राप्ते वैशाखे शुक्लपक्षतः

大地の主よ、我が恩寵によって汝の死は成就する。ヴァイシャーカ月の白分（明るい半月）に、トリスプṛシャーの日が到来するとき……

Verse 89

संगमे बुधवारस्य दिवा भूमौ ममाग्रतः । दशमं द्वारमासाद्य तव प्राणस्य निर्गमम् । भविष्यति न संदेहो मत्प्रसादेन भूसुर

吉祥なる合一の刻、水曜日の昼、我が前の地において—「第十の門」に至るとき、汝の生命の息（プラーナ）は身を離れる。疑いはない、バラモンよ、我が恩寵によって。

Verse 90

स्वस्थानं गच्छ विप्रेंद्र सर्वान्कामानवाप्स्यसि । मद्भक्तानां युगांतेऽपि विनाशो नोपपद्यते

さあ自らの住処へ帰れ、バラモンの中の最勝者よ。汝は望むすべてを得るであろう。たとえユガの終わりにおいても、我が信奉者の滅びは起こりえない。

Verse 91

मद्भक्तिं वहतां पुंसामिह लोके परेऽपि वा । नाशुभं विद्यते किंचित्कुलकोटिं नयेद्दिवम्

我に対する信愛（バクティ）を抱く人々には、この世であれ来世であれ、いささかの不吉もない。その信愛は、一族の千万の者をも天界へ導き得る。

Verse 92

मार्कण्डेय उवाच । ततो वर्षशते प्राप्ते गत्वा द्वारवतीं पुरीम् । प्राणान्कृष्णोपदेशेन त्यक्त्वा मोक्षं जगाम ह

マールカンデーヤは言った。百年が満ちると、彼は都ドヴァーラヴァティーへ赴き、クリシュナの教えにより命の息を捨て、まことに解脱（モークシャ）に至った。

Verse 93

इन्द्रद्युम्न तदाख्यातं माहात्म्यं द्वारकाभवम् । पुनरेव् प्रवक्ष्यामि यत्ते मनसि वर्त्तते

インドラデュムナよ、ドヴァーラカーの聖なる偉大さはすでに説き明かした。されど、汝の心に残るもの—問いであれ聞きたい願いであれ—それに応じて、なお再び宣べよう。

Verse 94

शृण्वतां पठतां चैव माहा त्म्यं द्वारकाभवम् । सर्वं फलमवाप्नोति कृष्णेन कथितं च यत्

このドヴァーラカー・マーハートミャを聴く者、また誦する者は、あらゆる果報を得る。すなわち、クリシュナが説き示したその功徳のすべてを。

Verse 95

विस्तारयंति लोकेऽस्मिंल्लिखितं यस्य वेश्मनि । प्रत्यक्षं द्वारकापुण्यं प्राप्यते कृष्णसंभवम्

この世において、家にこの（マーハートミャ）を書き留め、広める者は、ドヴァーラカーの功徳を現に得る。それはクリシュナより生じ、クリシュナによって授けられる功徳である。