Adhyaya 29

Verse 1

स्कंद उवाच । आनंदबाष्पसलिलरुद्धकंठं विलोक्य तम् । मृडः पस्पर्श पाणिभ्यां सौधाभ्यां तु सुधांबुधिः

スカンダは言った。歓喜の涙の流れに喉を塞がれた彼を見て、温和なるルドラ、ムリダ—甘露（アムリタ）の大海—は、涼やかで慰め深い両の手で彼に触れた。

Verse 2

अथ तत्स्पर्शसौख्येन धर्मराजो महातपाः । पुनरंकुरयामास तपोग्नि ज्वलितां तनुम्

そのとき、その触れ合いの安楽によって、法王ダルマラージャ—大苦行者—は、苦行の火に焼かれていた身をふたたび甦らせ、再び繁り栄えさせた。

Verse 3

ततः प्रोवाच स ब्राध्निर्देव देवमुमापतिम् । प्रसन्नवदनं शांतं शांतपारिषदावृतम्

そこで、その輝ける者は、神々の神ウーマーパティに語りかけた。御顔は慈しみに満ちて静まり、御身は安らかで、周囲には穏やかな眷属が侍していた。

Verse 4

प्रसन्नोसि यदीशान सर्वज्ञ करुणानिधे । किमन्येन वरेणात्र यत्त्वं साक्षात्कृतो मया

「もしお喜びくださるなら、イーシャーナよ—全知にして慈悲の大海よ—私が直にあなたを拝した今、ここで他の恩寵が何でありましょうか。」

Verse 5

यं न वेदा विदुः सम्यङ्न च तौ वेदपूरुषौ । ततोपि वरयोग्योस्मि तन्नाथ प्रार्थयाम्यहम्

「ヴェーダさえも正しく知り尽くせず、あの二人の『ヴェーダの人』すら及ばぬお方。それでも私はなお、恩寵を願い求めるに足ります。ゆえに主よ、ここに願いを申し上げます。」

Verse 6

श्रीकंठांडज डिंभानाममीषां मधुरब्रुवाम् । मत्तपश्चिरसाक्षीणां मत्पुरः प्राप्तजन्मनाम्

「この幼き者たちについて申します。聖頸（シュリーカンタ）の卵より生まれ、言葉は甘く—久しく我が苦行の証人となり、我が都に生を受け、今ここに我が前へ来た者たち…」

Verse 7

पितृभ्यां परिहीनानामितिहास कथाविदाम् । त्यक्ताहारविहाराणां कीराणां वरदो भव

この鸚鵡たちに恩寵を授け給え——父母を失い、物語と聖なる伝承に通じ、苦行により食と常の動きを捨てた者たちに。

Verse 8

एतत्प्रसूतिसमये आमयेन प्रपीडिता । शुकी पंचत्वमापन्ना शुकः श्येनेन भक्षितः

出産のまさにその時、病に苦しめられた雌の鸚鵡は命を終え、幼い鸚鵡は鷹に食われた。

Verse 9

रक्षितानामनाथानां सदा मन्मुखदर्शिनाम् । अनाथनाथ भवता ह्यायुःशेषस्वरूपिणा

守り給うた無依の私たちは、常にあなたの御顔を仰ぎ見ます。無依の者の主よ、残りの寿命そのものとして立つあなたよ、どうかお護りください。

Verse 10

इति धर्मवचः श्रुत्वा परोपकृतिनिर्मलम् । तानाहूय मुने शंभुर्विनयावनताननान्

他者を利する清らかなダルマの言葉を聞くと、シャンブーは、聖仙よ、へりくだって顔を伏せる彼らを呼び寄せた。

Verse 11

उवाच धर्मेति प्रीतः शुकशावानिदं वचः । अयि पत्त्ररथा ब्रूत साधवो धर्मसंगताः

彼は喜び、「ダルマよ」と言って雛の鸚鵡たちにこう告げた。「翼に運ばれる者たちよ、語れ。善き者たちよ、正法にかなう者たちよ。」

Verse 12

को वरो भवता देयो धर्मेश परिचारिणाम् । साधुसंसर्गसंक्षीण जन्मांतरमहैनसाम्

「法の主よ、あなたの従者たちに、いかなる恩寵をお授けになるのですか。聖者の交わりによって、幾生に積もった大罪がすでに滅び去った者たちに。」

Verse 13

इति श्रुत्वा महेशस्य वचनं ते पतत्त्रिणः । प्रोचुः प्रणम्य देवेशं नमस्ते भवनाशन

マヘーシャの言葉を聞くと、その鳥たちは神々の主に礼拝して答えた。「世の生滅を滅する御方よ、あなたに帰依し奉る。」

Verse 14

पक्षिण ऊचुः । अनाथनाथ सर्वज्ञ को वरो नः समीहितः । इतोपि त्र्यक्ष यत्साक्षात्तिर्यक्त्वेपि समीक्षिताः

鳥たちは言った。「寄る辺なき者の寄る辺、全知の御方よ、いかなる恩寵を望みましょう。三つ目の主よ、これだけで満ち足ります。たとえ我らが畜生であっても、あなたが直にお見くださったのですから。」

Verse 15

लाभाः संतूद्यमवतां गिरीशेह परः शताः । परं परोयं लाभोत्र यत्त्वं दृग्गोचरी भवेः

山の主よ、この世で衆生が得る利得は数知れません。されどそれらすべてに勝る最上の利得は、あなたが我らの眼に見える御方となることです。

Verse 16

यदेतद्दृश्यते नाथ तत्सर्वं क्षणभंगुरम् । अभंगुरो भवानेकस्त्वत्सपर्याप्यभंगुरा

主よ、この世に見えるものはすべて刹那に壊れるはかなきもの。朽ちぬのはただあなたのみ、そしてあなたへの奉仕もまた朽ちません。

Verse 17

विचित्रजन्मकोटीनां स्मृतिर्नोत्र परिस्फुरेत् । एतत्तपस्विरचितलिंगपूजा विलोकनात्

ここでは、数知れぬ多様な生の記憶は起こらない——苦行者が建立したリンガへのこの礼拝を拝するがゆえに。

Verse 18

देवयोनिरपि प्राप्ता चिरमस्माभिरीशितः । दिव्यांगना सहस्राणि तत्र भुक्त्वा स्वलीलया

主よ、久しく我らは天界の生すら得てきました。そこで自らの戯れの業により、幾千もの天女を享受しました。

Verse 19

आसुरी दानवी नागी नैरृती चापि कैन्नरी । विद्याधरी च गांधर्वी योनिरस्माभिरर्जिता

また我らは、アスリー、ダーナヴィー、ナーギー、ナイリティー、キンナリーとして、さらにヴィディヤーダリーやガンダルヴィーとしての生も得ました。

Verse 20

नरत्वे भूपतित्वं च परिप्राप्तमनेकशः । जले जलचरत्वं च स्थले च स्थलचारिता

人としては幾度も王位を得、また水にあっては水生のものとなり、地にあっては陸を歩む者となりました。

Verse 21

वने वनौकसो जाता ग्रामेषु ग्रामवासिनः । दातारो याचितारश्च रक्षितारश्च घातुकाः

森では森に住む者となり、里では里人となった——ある時は施す者、ある時は乞う者、ある時は守る者、ある時は殺める者。

Verse 22

सुखिनोपि वयं जाता दुःखिनो वयमास्म च । जेतारश्च वयं जाताः पराजेतार एव च

われらは幸いとして生まれ、また苦しみに沈んだ。勝者ともなり、同じく敗者ともなった。

Verse 23

अधीतिनोपि मूर्खाश्च स्वामिनः सेवका अपि । चतुर्षु भूतग्रामेषु उत्तमाधममध्यमाः

われらは学びを得ながら愚かでもあり、主ともなり僕ともなった。四つの生類の群れの中で、上・下・中として巡った。

Verse 24

अभूम भूरिशः शंभो न क्वापि स्थैर्यमागताः । इतोयोनेस्ततो योनौ ततो योनेस्ततोन्यतः

おおシャンブよ、われらは数知れぬあり方で存在したが、どこにも安住を得なかった。此の生より彼の生へ、またその生よりさらに他へと移った。

Verse 25

पिनाकिन्क्वापि न प्रापि सुखलेशो मनागपि । इदानीं पुण्यसंभारैर्धर्मेश्वरविलोकनात्

おおピナーカを持つ御方よ、どこにおいても、わずかな幸せの影すら得られなかった。だが今、功徳の積み重ねにより、ダルメーシュヴァラを拝して、われらに新たな境地が起こった。

Verse 26

तापनेःसुतपो वह्निज्वालाप्रज्वलितैनसः । संवीक्ष्य त्र्यक्ष साक्षात्त्वां कृतकृत्या बभूविम

罪が火焔のごとく燃えさかり、われらを焼いたゆえ、厳しい苦行を修した。おお三つ目の御方よ、汝をまのあたりに拝して、われらは成就した—なすべきことは成った。

Verse 27

तथापि चेद्वरो देयस्तिर्यक्ष्वस्मासु धूर्जटे । कृपणेष्वपि शोच्येषु ज्ञानं सर्वज्ञ देहि तत्

それでも、もし我らに授けられるべき恩寵があるのなら――たとえ我らが卑しくさまよう者であっても、ドゥールジャティよ――この哀れで嘆くべき我らにも、全知の主よ、解脱へ導くその智をお授けください。

Verse 28

येन ज्ञानेन मुक्ताः स्मोऽमुष्मात्संसारबंधनात् । यंत्रिताः प्राकृतैः पाशैरदुर्भेद्यैश्च मादृशैः

その智慧によって、我らはこのサンサーラの束縛から解き放たれました――されど我らのような者は、自然・物質の縄に縛られ、きわめて断ち難い絆に締めつけられているのです。

Verse 29

ऐंद्रं पदं न वांछामो न चांद्रं नान्यदेव हि । वाञ्छामः केवलं मृत्युं काश्यां शंभोऽपुनर्भवम्

我らはインドラの位も、月の座も、他のいかなる神位も望みません。ただ一つの願いのみ――カーシーにて死を迎え、シャンブーよ、再び生まれぬ境地を得ることです。

Verse 30

त्वत्सान्निध्याद्विजानीमः सर्वज्ञ सकलं वयम् । यथा चंदनसंसर्गात्सर्वे सुरभयो द्रुमाः

あなたの御そばにあるゆえに、全知の御方よ、我らはすべてを悟ります――白檀に触れて、あらゆる樹が香りを帯びるように。

Verse 31

एतदेव परं ज्ञानं संसारोच्छित्तिकारणम् । वपुर्विसर्जनं काले यत्तवानंदकानने

これこそが至上の智、サンサーラ断滅の因――定めの時に、あなたのアーナンダの林において、この身を捨て去ることです。

Verse 32

निर्मथ्य विष्वग्वाग्जालं सारभूतमिदं परम् । ब्रह्मणोदीरितं पूर्वं काश्यां मुक्तिस्तनुत्यजाम्

広大なる言葉の網をかき混ぜて、ここに至上の精髄が汲み出された—昔、梵天が説いたとおり、カーシーにおいては身を捨てる者に解脱が訪れる。

Verse 33

यद्वाच्यं बहुभिर्ग्रंथैस्तदष्टाभिरिहाक्षरैः । हरिणोक्तं रविपुरः कैवल्यं काशिसंस्थितौ

無数の書が説き尽くそうとすることを、ここでは八つの音節に収めて語る。ハリはラヴィの御前で宣言した――「カーシーに住する者にカイヴァリヤ（独存の解脱）がある」。

Verse 34

याज्ञवल्क्यो मुनिवरः प्रोक्तवान्मुनिसंसदि । रवेरधीत्य निगमान्काश्यामंते परं पदम्

賢者の中の最勝、ヤージュニャヴァルキヤは仙人たちの会座で語った。「ラヴィよりヴェーダを学び、終わりにカーシーにおいて至上の境地に至る。」

Verse 35

स्वामिनापि जगद्धात्री पुरतो मंदराचले । इदमेव पुरा प्रोक्तं काशीनिर्वाणजन्मभूः

主ご自身も、マンダラ山にてジャガッドダートリーの御前で、昔このことを宣言された――カーシーは涅槃（ニルヴァーナ）の生まれる地、究竟解脱の源である。

Verse 36

कृष्णद्वैपायनोप्येवं शंभो वक्ष्यति नान्यथा । यत्रविश्वेश्वरः साक्षान्मुक्तिस्तत्र पदेपदे

クリシュナ・ドヴァイパーヤナ（ヴィヤーサ）もまた、シャムブよ、まさにこのとおりに説き、他には説かぬ。ヴィシュヴェーシュヴァラが直に現前するところ、そこでは一歩ごとに解脱がある。

Verse 37

वदंत्यन्येपि मुनयस्तीर्थसंन्यासकारिणः । चिरंतना लोमशाद्याः काशिका मुक्तिकाशिका

また他の聖仙たち—出離と巡礼のティールタを定めた古の賢者、ローマシャらも—こう宣言する。「カーシカーはムクティカーシカー、解脱（モークシャ）を授けるカーシーである。」

Verse 38

वयमप्येवं जानीमो यत्र स्वर्गतरंगिणी । आनंदकानने शंर्भोमोक्षस्तत्रैव निश्चितम्

われらもまた、かく知る—天の河が流れるその所において。アーナンダカーナナにて、ああシャンブフよ、解脱（モークシャ）はただそこにこそ疑いなく定まる。

Verse 39

भूतं भावि भविष्यं यत्स्वर्गे मर्त्ये रसातले । तत्सर्वमेव जानीमो धर्मेशानुग्रहात्परात्

過去・現在・未来のいかなる事も—天にあれ、人界にあれ、地下界にあれ—そのすべてをわれらは悉く知る。法王ダルマラージャの至上の恩寵によって。

Verse 40

अतो हिरण्यगर्भोक्तं हरिप्रोक्तं मुनीरितम् । भवतोक्तं च निखिलं शंभो जानीमहे वयम्

ゆえに、ヒラニヤガルバ（ブラフマー）の語り、ハリ（ヴィシュヌ）の語り、牟尼たちの宣言、そしてあなたの語るすべてを—ああシャンブフよ—われらは余すところなく知っている。

Verse 41

करामलकवत्सर्वमेतद्ब्रह्मांडगोलकम् । अस्मद्वाग्गोचरेऽस्त्येव धर्मपीठनिषेवणात्

この宇宙の全き球体は、われらにとって掌のアーマラカの実のごとし—言葉と理解の及ぶところにある。法（ダルマ）の聖座に仕えたがゆえに。

Verse 42

धर्मराजस्य तपसा तिर्यञ्चोपि वयं विभो । जाताः स्म निर्विकल्पं हि सर्वज्ञानस्य भाजनम्

ダルマラージャの苦行の力により――たとえ我らは鳥にすぎずとも、主よ――疑いなく、一切智を受けるにふさわしい器となりました。

Verse 43

मधुरं मृदुलं सत्यं स्वप्रमाणं सुसंस्कृतम् । हितं मितं सदृष्टांतं श्रुत्वा पक्षिसुभाषितम्

鳥たちの善き言葉を聞いて――甘く、やわらかく、真実で、自らを証し、よく磨かれ；益となり、節度があり、適切な譬えに支えられて――（彼は心を動かされた）。

Verse 44

देवोतिविस्मयापन्नो ऽवर्णयत्पीठगौरवम् । त्रैलोक्यनगरे चात्र काशीराजगृहं मम

並外れた驚嘆に打たれたデーヴァは、その聖なる座の威光を語り、さらに三界の都にも等しいこの都において、カーシーにある我が王宮の住まいを述べた。

Verse 45

तत्रापि भोगभवनमनर्घ्यमणिनिर्मितम् । मोक्षलक्ष्मीविलासाख्यः प्रासादो मेति शर्मभूः

そこにもまた、比類なき宝珠で築かれた歓楽の御殿があった――「モークシャラクシュミー・ヴィラーサ」と名づけられた我が宮殿であり、我に大いなる喜びをもたらすもの。

Verse 46

पतत्त्रिणो पिमुच्यंते यं कुर्वाणाः प्रदक्षिणम् । स्वेच्छया विचरंतः खे खेचरा अपि देवताः

飛ぶ者たちでさえ、それを右繞（プラダクシナ）して巡れば解き放たれる。さらに神々もまた、虚空を行くケーチャラとして、意のままにそこを逍遥する。

Verse 47

मोक्षलक्ष्मीविलासाख्य प्रासादस्य विलोकनात् । शरीराद्दूरतो याति ब्रह्महत्यापि नान्यथा

『モークシャラクシュミーヴィラーサ』と呼ばれる宮殿をただ拝観するだけで、ブラフマハティヤー（brahmahatyā）の罪さえも身より遠く去る—その果報はただこれのみである。

Verse 48

मोक्षलक्ष्मीविलासस्य कलशो यैर्निरीक्षतः । निधानकलशास्तांस्तु न मुंचंति पदेपदे

解脱とラクシュミーが戯れるその宮殿のカラシャ（kalaśa、頂の宝瓶）を拝する者は、福徳の宝蔵の壺により一歩ごとに決して見捨てられない。

Verse 49

दूरतोपि पताकापि मम प्रासादमूर्धगा । नेत्रातिथी कृता यैस्तु नित्यं तेऽतिथयो मम

たとえ遠くからでも、わが宮殿の頂に翻る旗を「眼の客」として仰ぎ見る者は、まことにわが常の客となる。

Verse 50

भूमिं भित्त्वा स्वयं जातस्तत्प्रासादमिषेण हि । आनंदाख्यस्य कंदस्य कोप्येष परमोंकुरः

大地を突き破って、これは自ずから生じた—まことに、あの宮殿を縁として。これは、いわば『歓喜』と名づく根より出た最上の芽である。

Verse 51

ब्रह्मादिस्थावरांतानि यत्र रूपण्यनेकशः । मामेवोपासते नित्यं चित्रं चित्रगतान्यपि

そこでは、ブラフマーより下って不動の存在に至るまで、さまざまな姿が常にただ我のみを礼拝する。まことに不思議なことに、絵の中の像でさえそこでそうする。

Verse 52

ससौधो मेखिले लोके स्थानं परमनिर्वृतेः । रतिशाला स मे रम्या स मे विश्वासभूमिका

この取り巻く世界において、その楼閣こそ我が至上の安楽の座である。あの麗しき広間は我が歓喜の間、信者に与える親密なる確証の地である。

Verse 53

मम सर्वगतस्यापि प्रासादोयं परास्पदम् । परं ब्रह्म यदाम्नातं परमोपनिषद्गिरा । अमूर्तं तदहं मूर्तो भूयां भक्तकृपावशात्

たとえ我が遍く満ちる者であっても、この宮殿は我が至上の座である。我はウパニシャッドの最上の聖句が宣べ伝える無上のブラフマンである。無形でありながら、信者への慈悲により形を現す。

Verse 54

नैःश्रेयस्याः श्रियो धाम तद्याम्यां मंडपोस्ति मे । तत्राहं सततं तिष्ठे तत्सदोमंडपं मम

南の方に我がための मंडप（堂）があり、究竟の解脱の光輝の住処である。そこに我は常にとどまる。それが我が集会の堂である。

Verse 55

निमेषार्धप्रमाणं च कालं तिष्ठति निश्चलः । तत्र यस्तेन वै योगः समभ्यस्तः समाः शतम्

そこで半瞬のまばたきほどの時であっても、動かずにとどまる者がいるなら、それだけで、そこで修されるヨーガは他所の百年の修行に等しい。

Verse 56

निर्वाणमंडपं नाम तत्स्थानं जगतीतले । तत्रर्चं संजपन्नेकां लभेत्सर्वश्रुतेः फलम्

その地上の場所は「涅槃の堂（ニルヴァーナ・マンダパ）」と名づけられる。そこで神像の前にただ一つの聖なる真言を誦すれば、あらゆる啓示聖典の果報を得る。

Verse 57

प्राणायामं तु यः कुर्यादप्येकं मुक्तिमंडपे । तेनाष्टांगः समभ्यस्तो योगोऽन्यत्रायुतं समाः

しかし「解脱の मंडप（ムクティ・マण्डパ）」において、たとえ一度でもプラーナーヤーマを行う者は、それによって八支のヨーガを修したものと見なされ、他所で一万年修行したに等しい。

Verse 58

निर्वाणमंडपे यस्तु जपेदेकं षडक्षरम् । कोटिरुद्रेण जप्तेन यत्फलं तस्य तद्भवेत्

涅槃のマण्डパ（ニルヴァーナ・マण्डパ）において、六音節の真言をたとえ一度でも唱える者は、名高いコーティルドラ・ジャパ（ルドラを一クロール回唱える行）と同じ果報を得る。

Verse 59

शुचिर्गंगांभसि स्नातो यो जपेच्छतरुद्रियम् । निर्वाणमंडपे ज्ञेयः स रुद्रो द्विजवेषभृत्

清らかにしてガンガーの水に沐浴し、シャタルドリーヤを誦する者は、涅槃のマण्डパにおいて、たとえ二度生まれ（ブラーフマナ）の姿をまとえども、まさしくルドラそのものであると知れ。

Verse 60

ब्रह्मयज्ञसकृत्कृत्वा मम दक्षिणमंडपे । ब्रह्मलोकमवाप्याथ परं ब्रह्माधिगच्छति

わが南のマण्डパにおいて、たとえ一度でもブラフマ・ヤジュニャを修めれば、人はブラフマローカに至り、さらに後に至上のブラフマンを悟る。

Verse 61

धर्मशास्त्रं पुराणानि सेतिहासानि तत्र यः । पठेन्निरभिलाषुः सन्स वसेन्मम वेश्मनि

そこにおいて、利欲を離れてダルマ・シャーストラ、プラーナ、イティハーサを読誦する者は、わが住処に住まう。

Verse 62

तिष्ठेदिंद्रियचापल्यं यो निवार्य क्षणं कृती । निर्वाणमंडपेन्यत्र तेन तप्तं महत्तपः

涅槃曼荼羅（ニルヴァーナ・マンダパ）にとどまり、たとえ一瞬でも諸感官の移ろいを制する有能なる者は、大いなる苦行（タパス）を成就する。

Verse 63

वायुभक्षणतोन्यत्र यत्पुण्यं शरदां शतम् । तत्पुण्यं घटिकार्धेन मौनं दक्षिणमंडपे

他処にて風を食として百の秋を過ごして得る功徳（プンニャ）も、南曼荼羅（ダクシナ・マンダパ）で半ガティカー沈黙を守れば、まさに同じ功徳となる。

Verse 64

मितं कृष्णलकेनापि योदद्यान्मुक्तिमंडपे । स्वर्णं सौवर्णयानेन स तु संचरते दिवि

解脱曼荼羅（ムクティ・マンダパ）にて、たとえ量り定めた供物—たとえ一つのクリシュナラカほど—を施すのみでも、その者は黄金の車に乗り天界を巡る。

Verse 65

तत्रैकं जागरं कुर्याद्यस्मिन्कस्मिन्दिनेपि यः । उपोषितोर्चयेल्लिंगं स सर्वव्रतपुण्यभाक्

いかなる日であれ、そこで一夜の覚醒（夜通しの礼拝）を行い、断食してリンガを供養する者は、あらゆる誓戒の功徳を分かち得る。

Verse 66

तत्र दत्त्वा महादानं तत्र कृत्वा महाव्रतम् । तत्राधीत्याखिलं वेदं च्यवते न नरो दिवः

そこで大施（マハーダーナ）をなし、そこで大誓（マハーヴラタ）を守り、そこでヴェーダ全体を学び終えた人は、天界より堕ちることがない。

Verse 67

प्रयाणं कुर्वते यस्य प्राणा मे मुक्तिमंडपे । समामनुप्रविष्टोत्र तिष्ठेद्यावदहं खलु

わがムクティ・マンダパにてその生命の息（プラーナ）が去る者には、我みずからもそれらと共にそこへ入り、その魂とともに、まことに我が留まるかぎり留まる。

Verse 68

जलक्रीडां सदा कुर्यां ज्ञानवाप्यां सहोमया । यदंबुपानमात्रेण ज्ञानं जायेत निमर्लम्

「我は常にウマーとともに、ジュニャーナ・ヴァーピー（智慧の井戸）の水に戯れる。その水をただ飲むだけで、汚れなき清浄の智慧が生ずる。」

Verse 69

तज्जलक्रीडनस्थानं मम प्रीतिकरं महत् । अमुष्मिन्राजसदने जाड्यहृज्जलपूरितम्

「その水遊びの場は、我にとって大いに喜ばしい。あの王宮の住まいには、心の鈍さと惰性を洗い去る水が満ちている。」

Verse 70

तत्प्रासादपुरोभागे मम शृंगारमंडपः श्री । पीठं तद्धि विज्ञेयं निःश्रीकश्रीसमर्पणम्

「その宮殿の前方には、我が吉祥なるシュリンガーラ・マンダパ（荘厳の亭）がある。これは聖なる座（ピーティハ）と知るべきで、幸運なき者にも繁栄を授ける。」

Verse 71

मदर्थं तत्र यो दद्याद्दुकूलानि शुचीन्यहो । माल्यानि सुविचित्राणि यक्षकर्दमवंति च

「そこで我がために清らかな衣を捧げ、また精妙に彩られた花鬘を供え、さらに天なる者にふさわしい芳香の塗香をも献ずる者は、我が恩寵を得る。」

Verse 72

नाना नेपथ्यवस्तूनि पूजोपकरणाऽन्यपि । स श्रियालंकृतस्तिष्ठेद्यत्र कुत्रापि सत्तमः

さまざまな装飾品や他の礼拝の道具をも供えるなら、その最上の人は、どこに住もうともシュリー（吉祥）に飾られてとどまる。

Verse 73

निर्वाणलक्ष्मीर्वृणुते तं निर्वाणपदाप्तये । यत्र कुत्रापि निधनं प्राप्नुयादपि स ध्रुवम्

涅槃のラクシュミーは、その人を解脱の境地に至らせるために選ぶ。たとえどこで死を迎えようとも、その解脱の定めは必ず成就する。

Verse 74

मोक्षलक्ष्मीविलासाख्य प्रासादस्योत्तरे मम । ऐश्वर्यमडपं रम्यं तत्रैश्वर्यं ददाम्यहम्

わが「モークシャ・ラクシュミー・ヴィラーサ」と名づける宮殿の北には、主権の麗しき楼閣アイシュヴァリヤ・マンダパがある。そこで我はアイシュヴァリヤ（威徳と繁栄）を授ける。

Verse 75

मत्प्रासादैंद्रदिग्भागे ज्ञानमंडपमस्ति यत् । ज्ञानं दिशामि सततं तत्र मां ध्यायतां सताम्

わが宮殿の東方にはジュニャーナ・マンダパ（智慧の堂）がある。そこにおいて、我を観想する清らかな者たちに、我は常に智慧を授ける。

Verse 76

भवानि राजसदने ममास्ति हि महानसम् । यत्तत्रोपहृतं पुण्यं निर्विशामि मुदैव तत्

おおバヴァーニよ、王の御殿にはまことに我が大いなる台所がある。そこへ捧げられる清らかな供物は、我が喜びをもって受け、味わう。

Verse 77

विशालाक्ष्या महासौधे मम विश्रामभूमिका । तत्र संसृतिखिन्नानां विश्रामं श्राणयाम्यहम्

ヴィシャーラークシー（Viśālākṣī）の大いなる宮殿に、わが憩いの座がある。そこにて、輪廻（saṃsāra）に疲れた者らに安らぎを授ける。

Verse 78

नियमस्नानतीर्थं च चक्रपुष्करिणी मम । तत्र स्नानवतां पुंसां तन्नैर्मल्यं दिशाम्यहम्

これぞ、わが規定の沐浴のティールタ（tīrtha）、チャクラ・プシュカリニー（Cakra-Puṣkariṇī）。そこにて沐浴する人々に、われ自ら清浄と無垢を授ける。

Verse 79

यदाहुः परमं तत्त्वं यदाहुर्ब्रह्मसत्तमम् । स्वसंवेद्यं यदाहुश्च तत्तत्रांते दिशाम्यहम्

彼らが至上の実在と呼ぶもの、最勝のブラフマン（Brahman）と呼ぶもの、そして自己により直証されると説くもの——それを、われは彼処にて、その究竟の終わりに顕わす。

Verse 80

यदाहुस्तारकं ज्ञानं यदाहुरतिनिर्मलम् । स्वात्मारामं यदाहुश्च तत्तत्रांते दिशाम्यहम्

彼らが「ターラカ」（Tāraka、彼岸へ渡す智）と呼び、至極に清浄と称え、ただ真我にのみ歓喜すると説くその智——それを、われは彼処にて、究竟の成就として顕わす。

Verse 81

जगन्मंगलभूर्यात्र परमा मणिकर्णिका । विपाशयामि तत्राहं कर्मभिः पाशितान्पशून्

ここにある至上のマニカルニカー（Maṇikarṇikā）は、世界に吉祥を満たす最高のヤートラー（yātrā、巡礼）である。そこにて、われは自らの業（karma）により縛られた衆生の縄目を解き、解放する。

Verse 82

निर्वाणश्राणने यत्र पात्रापात्रं न चिंतये । आनंदकानने तन्मे दानस्थानं दिवानिशम्

「ニルヴァーナ・シュラーナナ」において、ふさわしい者か否かを思い量らず、アーナンダカーナナにこそ、昼も夜も我が施与の場がある。

Verse 83

भवांबुधौ महागाधे प्राणिनः परिमज्जतः । भूत्वैव कर्णधारोंते यत्र संतारयाम्यहम्

世の生成の広大で測り知れぬ大海において、衆生が沈みゆくとき、そこ—最期の瞬間に—我は舵取りとなり、彼らを彼岸へ渡す。

Verse 84

सौभाग्यभाग्यभूर्या वै विख्याता मणिकर्णिका । ददामि तस्यां सर्वस्वमग्रजायांत्यजाय वा

吉祥と宿縁の大地として名高いマニカルニカーは、まことに世に知られる。そこにおいて我は一切を授ける—最上の者にも、捨てられた者にさえ。

Verse 85

महासमाधिसंपन्नैर्वेदांतार्थ निषेविभिः । दुष्प्रापोन्यत्र यो मोक्षः शोच्यैरपि स लभ्यते

他処では大いなるサマーディを具え、ヴェーダーンタの義に仕える者でさえ得難い解脱が、ここでは哀れな者、堕ちた者にさえ授かる。

Verse 86

दीक्षितो वा दिवाकीर्तिः पंडितो वाप्यपंडितः । तुल्यो मे मोक्षदीक्षायां संप्राप्य मणिकर्णिकाम्

灌頂を受けた者であれ、昼の光のごとく名高い者であれ、学ある者も学なき者も—マニカルニカーに至れば、我が解脱の灌頂において皆等しい。

Verse 87

यत्त्यागेन्यत्र कृपणस्तत्प्राप्य मणिकर्णिकाम् । ददामि जंतुमात्राय सर्वस्वं चिरसंचितम्

他所では吝嗇な者が辛い捨離によってのみ手放すものも、マニカルニカー（Maṇikarṇikā）に至れば、我は一切の生きとし生けるものに、久しく積み重ねた全てを施し与える。

Verse 88

यदि दैवादिह प्राप्तस्त्रिसंयोगोऽतिदुर्घटः । अविचारं तदा देयं सर्वस्वं चिरसंचितम्

もし神のめぐり合わせにより、ここでこのきわめて稀なる「三つの合致」を得るならば、ためらうことなく、久しく蓄えた全財をも布施すべきである。

Verse 89

शरीरमथ संपत्तिरथ सा मणिकर्णिका । त्रिसंयोगोयमप्राप्यो देवैरिंद्रादिकैरपि

人の身、財と資具、そしてそのマニカルニカー（Maṇikarṇikā）——この「三つの合致」は、インドラをはじめとする神々でさえ得がたい。

Verse 90

पुनः पुनर्विचार्येति जंतुमात्रेभ्य एव च । निर्वाणलक्ष्मीं यच्छामि सदोपमणिकर्णिकम्

ゆえに、幾度も幾度も思惟して言う——まさに一切衆生のために、我は解脱の福徳を授ける。マニカルニカー（Maṇikarṇikā）は常に最上だからである。

Verse 91

मुक्तिदा न मही सा मे वाराणस्यां महीयसी । तन्मही रजसा साम्यं त्रिलोक्यपि न चोद्वहेत्

我がヴァーラーナシー（Vārāṇasī）のその大地は、きわめて偉大である。単なる「土」ではなく、解脱を授けるものだ。三界といえども、その塵にすら及ばない。

Verse 92

परं लिंगार्चनस्थानमविमुक्तेश्वरेश्वरम् । तत्र पूजां सकृत्कृत्वा कृतकृत्यो नरो भवेत्

アヴィムクテーシュヴァラは、リンガ礼拝の最上の聖地である。そこでただ一度でもプージャーを捧げれば、人は生の目的を成就した者となる。

Verse 93

सायं पाशुपतीं संध्यां कुर्यां पशुपतीश्वरे । विभूतिधारणात्तत्र पशुपाशैर्न बध्यते

夕べにはパシュパティーシュヴァラにおいてパーシュパタのサンディヤーを修すべきである。そこで聖灰（ヴィブーティ）を身に帯びれば、生きとし生けるものを縛る絆に繋がれない。

Verse 94

प्रातःसध्याकरोम्येव सदोंकारनिकेतने । तत्रैकापि कृता संध्या सर्वपातककृंतनी

朝には、常にましますオーンカーラの住処にてサンディヤーを行う。そこでただ一度のサンディヤーを修すだけで、あらゆる罪は断ち切られる。

Verse 96

रत्नेश्वरोर्चितो दद्यान्महारत्नानि भक्तितः । रत्नैः समर्च्य तल्लिंगं स्त्रीरत्नादि लभेन्नरः

ラトネーシュヴァラを礼拝するなら、信愛をもって大いなる宝玉を供えるべきである。宝石によってそのリンガを供養すれば、男は妙なる妻をはじめとする、人生の「宝」に等しい尊い果報を得る。

Verse 97

विष्टपत्रितयांतःस्थोप्यहं लिंगे त्रिविष्टपे । तिष्ठामि सततं भक्तमनोरथसमृद्धये

三界に住まうとはいえ、われは常にこのリンガに宿り、信者の胸の願いが豊かに成就するために在り続ける。

Verse 98

विरजस्कं महापीठं तत्र संसेव्य मानवः । विरजा जायते नूनं चतुर्नद कृतोदकः

ヴィラジャスカと呼ばれる大いなる聖座（ピータ）に仕え礼拝する者は、必ずや穢れを離れる。そこで「四つの河」の水の作法を行う者は、まことに清められる。

Verse 99

वसामि कृत्तिवासेहं सदा प्रति चतुर्दशि । अत्र जागरणं कृत्वा चतुर्दश्यां न गर्भभाक्

「われは常にここクリッティヴァーサに住し、月の第十四日（チャトゥルダシー）ごとに在る。ここでそのチャトゥルダシーに徹夜の覚醒を行う者は、もはや胎内に生を受けぬ。」

Verse 100

पितृप्रीतिप्रदं पीठं वृषभध्वजसंज्ञकम् । पितृतर्पणकृत्तत्र पितॄंस्तारयति क्षणात्

「この聖なる座はヴリシャバドヴァジャと称され、祖霊（ピトリ）に歓喜を与える。そこでピトリにタルパナを捧げる者は、瞬時に先祖を救済する。」

Verse 110

ममानुग्रहतः कीरानेतान्पश्य रवेः सुत । दिव्यविमानमारुह्य गंतारो मत्पुरं महत्

「わが恩寵により、これらの鸚鵡を見よ、太陽の子よ。天なるヴィマーナに乗り、彼らはわが大いなる住処へ赴くであろう。」

Verse 113

आरुह्यते न यानेन दिव्यरूपवराः खगाः । कैलासमभिसंजग्मुर्धर्ममापृच्छ्यतेऽमलाः

その鳥たちは、今や勝れた神妙なる姿を得て清浄となり、いかなる乗り物にも乗る必要はなかった。彼らはダルマを問い求めてカイラーサへと赴いた。