Adhyaya 13

Verse 1

व्यास उवाच । शंभोश्च पश्चिमे भागे स्थापितः कश्यपात्मजः । तत्रास्ति तन्महाभाग रविक्षेत्रं तदुच्यते

ヴィヤーサは言った。「シャンブの西方には、カシュヤパの子がそこに安置されている。そこに、尊き者よ、ラヴィクシェートラと呼ばれる聖なる地がある。」

Verse 2

तत्रोत्पन्नौ महादिव्यौ रूपयौवनसंयुतौ । नासत्यावश्विनौ देवौ विख्यातौ गदनाशनौ

そこに、至上に神聖なるアシュヴィン双子—ナーサティヤとアシュヴィン—が生まれ、光り輝く美と若き力を具え、諸デーヴァの間で病を滅する者として名高かった。

Verse 3

युधिष्ठिर उवाच । पितामह महाभाग कथयस्व प्रसादतः । उत्पत्तिरश्विनोश्चैव मृत्युलोके च तत्कथम्

ユディシュティラは言った。「尊き祖父ピターマハよ、幸いなる御方よ—どうか慈悲をもって語り給え。アシュヴィン双子はいかにして生じ、またそれがいかにして死すべき人間界に現れたのか。」

Verse 4

रविलोकात्कथं सूर्यो धरायामवतारितः । एतत्सर्वं प्रयत्नेन कथयस्व प्रसादतः

太陽神スーリヤはいかにして太陽の界より地上へと降ろされたのか。どうかこの一切を、努めて、慈しみをもって語り給え。

Verse 5

यच्छ्रुत्वा हि महाभाग सर्वपापैः प्रमुच्यते

まことに、尊き御方よ、これを聞く者は一切の罪より真に解き放たれる。

Verse 6

व्यास उवाच । साधु पृष्टं त्वया भूप ऊर्ध्वलोककथानकम् । यच्छ्रुत्वा नरशार्दूल सर्वरोगात्प्रमुच्यते । विश्वकर्म्मसुता संज्ञा अंशुमद्रविणा वृता

ヴィヤーサは言った。「よくぞ問うた、王よ。これは上界の物語である。これを聞く者は、人中の虎よ、あらゆる病より解き放たれる。ヴィシュヴァカルマンの娘サンジュニャーは、アṃśumān（太陽）に嫁いだ。」

Verse 8

सूर्य उवाच । मयि दृष्टे सदा यस्मात्कुरुषे स्वाक्षिसंयमम् । तस्माज्जनिष्यते मूढे प्रजासंयमनो यमः

太陽は言った。「汝は我を見つめるたび、常に己が眼を制し抑える。ゆえに、迷える者よ、衆生を制し司るヤマが生まれるであろう。」

Verse 9

ततः सा चपलं देवी ददर्श च भयाकुलम् । विलोलितदृशं दृष्ट्वा पुनराह च तां रविः

そのとき女神は、彼が落ち着きを失い恐れに乱れているのを見た。揺らぐ眼差しを見て、ラヴィ（太陽）は再び彼女に語りかけた。

Verse 10

यस्माद्विलोलिता दृष्टिर्मयि दृष्टे त्वया धुना । तस्माद्विलोलितां संज्ञे तनयां प्रसविष्यसि

今、汝が我を見たとき、その眼差しが揺らぎ不安定となった。ゆえに、サンジュニャーよ、汝はヴィロリター（「揺らぐ者」）という名の娘を産むであろう。

Verse 11

व्यास उवाच । ततस्तस्यास्तु संजज्ञे भर्तृशापेन तेन वै । यमश्च यमुना येयं विख्याता सुमहानदी

ヴィヤーサは言った。「その後、まさに夫のその呪いによって、ヤマが生まれ、またヤムナーも生まれた。この名高く、きわめて大いなる河である。」

Verse 12

सा च संज्ञा रवेस्तेजो महद्दुःखेन भामिनी । असहंतीव सा चित्ते चिंतयामास वै तदा

そしてサンジュニャー、その輝ける麗人は、ラヴィの灼けつく光輝により大いなる悲しみに沈んだ。耐えがたきもののように、そのとき心の奥で深く思い巡らした。

Verse 13

किं करोमि क्व गच्छामि क्व गतायाश्च निर्वृतिः । भवेन्मम कथं भर्तुः कोपमर्कस्य नश्यति

「私は何をすればよいのでしょう。どこへ行けばよいのでしょう。去ったのち、どこで安らぎを得られるのでしょう。夫の怒り――スーリヤ（太陽神）の憤り――はいかにして鎮まり、消え去るのでしょうか。」

Verse 14

इति संचिंत्य बहुधा प्रजापतिसुता तदा । साधु मेने महाभागा पितृसंश्रयमापसा

かくして、さまざまに思い巡らしたのち、プラジャーパティの高貴なる娘は、父の守護と庇護に身を寄せるのが最善であると定めた。

Verse 15

ततः पितृगृहं गंतुं कृतबुद्धिर्यशस्विनी । छायामाहूयात्मनस्तु सा देवी दयिता रवेः

それから、父の家へ赴くと心を定めた名高き女神――スーリヤに愛されし者――は、自らの身代わりとしてチャーヤーを呼び寄せた。

Verse 16

तां चोवाच त्वया स्थेयमत्र भानोर्यथा मया । तथा सम्यगपत्येषु वर्तितव्यं तथा रवौ

そして彼女は言った。「あなたは私の代わりとして、ここでバーヌ（太陽）と共に留まりなさい。子らに対しても、またラヴィその御身に対しても、正しくふるまうのです。」

Verse 17

दुष्टमपि न वाच्यं ते यथा बहुमतं मम । सैवास्मि संज्ञाहमिति वाच्यमेवं त्वयानघे

「たとえ不都合なことが起ころうとも、それを口にしてはなりません。これは私の固い決意です。『私はサンジュニャーその人です』と言いなさい――そのように語るのです、汚れなき者よ。」

Verse 18

छायासंज्ञोवाच । आकेशग्रहणाच्चाहमाशापाच्च वचस्तथा । करिष्ये कथयिष्यामि यावत्केशापकर्षणा त्

チャーヤーは言った。「あなたが私の髪をつかみ、またあなたの命により、私は仰せのとおりに行い、そのとおりに語りましょう——この髪を引く行いがその報いを結ぶ時まで。」

Verse 19

इत्युक्ता सा तदा देवी जगाम भवनं पितुः । ददर्श तत्र त्वष्टारं तपसा धूतकिल्बिषम्

そう告げられると、その女神は父の住まいへと赴いた。そこで彼女はトヴァシュトリ（ヴィシュヴァカルマン）を見た。苦行（タパス）によって一切の穢れを洗い落としていた。

Verse 20

बहुमानाच्च तेनापि पूजिता विश्व कर्म्मणा । तत्स्थौ पितृगृहे सा तु किंचित्कालमनिंदिता

また彼（ヴィシュヴァカルマン）も深い敬意をもって彼女を礼拝し、もてなした。かくして彼女は父の家にしばらく留まり、非難されることなく清らかであった。

Verse 21

ततः प्राह स धर्मज्ञः पिता नातिचिरोषिताम् । विश्वकर्मा सुतां प्रेम्णा बहुमा नपुरस्सरम्

その後、ダルマに通じた父ヴィシュヴァカルマンは、長くは滞在していない娘に、愛情をこめ、敬意と配慮に満ちた言葉で語りかけた。

Verse 22

त्वां तु मे पश्यतो वत्से दिनानि सुबहून्यपि । मुहूर्तेन समानि स्युः किंतु धर्मो विलुप्यते

「だが、わが愛しい子よ。お前を見つめていると、幾日が過ぎようとも一瞬のように思える。けれどもこの有り様では、ダルマが損なわれ、失われてゆくのだ。」

Verse 23

बांधवेषु चिरं वासो न नारीणां यशस्करः । मनोरथो बांधवानां भार्या पितृगृहे स्थिता

妻が長く自らの親族のもとに住むことは、名誉を高めるとは見なされない。むしろ、妻が父の家に落ち着いているとき、それは親族の願いとなる。

Verse 24

स त्वं त्रैलोक्यनाथेन भर्त्रा सूर्येण संगता । पितुर्गृहे चिरं कालं वस्तुं नार्हसि पुत्रिके

三界の主スーリヤを夫として結ばれたあなたは、愛しい娘よ、父の家に長く留まるべきではない。

Verse 25

अतो भर्तृगृहं गच्छ दृष्टोऽहं पूजिता च मे । पुनरागमनं कार्यं दर्शनाय शुभेक्षणे

ゆえに今、夫の家へ行きなさい。あなたは私に会い、しかるべく礼拝した。だが、吉祥なる眼差しの者よ、再び来て、もう一度の拝謁（ダルシャナ）をなさい。

Verse 26

व्यास उवाच । इत्युक्ता सा तदा क्षिप्रं तथेत्युक्ता च वै मुने । पूजयित्वा तु पितरं सा जगामोत्तरान्कुरून्

ヴィヤーサは言った。そう告げられると彼女はすぐに「そのとおりに」と答えた、聖仙よ。父を礼拝してから、彼女は北方のクル族の地へ赴いた。

Verse 27

सूर्यतापमनिच्छती तेजसस्तस्य बिभ्यती । तपश्चचार तत्रापि वडवारूपधारिणी

太陽の焼けつく熱に耐えることを望まず、その燃え立つ光輝を恐れて、彼女はそこでも苦行（タパス）を修し、雌馬の姿を取った。

Verse 28

संज्ञामित्येव मन्वानो द्वितीयायां दिवस्पतिः । जनयामास तनयौ कन्यां चैकां मनोरमाम्

「まことにこれはサンジュニャー（Saṃjñā）である」と思いなして、昼の主スーリヤ（Sūrya）は第二の妻とのあいだに、二人の男子と、ひとりのこの上なく愛らしい娘をもうけた。

Verse 29

छाया स्वतनयेष्वेव यथा प्रेष्णाध्यवर्तत । तथा न संज्ञाकन्यायां पुत्रयोश्चाप्यवर्तत । लालनासु च भोज्येषु विशेषमनुवासरम्

チャーヤー（Chāyā）は自分の子らには慈愛をもって偏りを示したが、サンジュニャーの娘とその息子たちには同じようには振る舞わなかった。日ごとに、愛撫にも食事にも差をつけた。

Verse 30

मनुस्तत्क्षांतवानस्या यमस्तस्या न चाक्षमत् । ताडनाय ततः कोपात्पादस्तेन समुद्यतः । तस्याः पुनः क्षांतमना न तु देहे न्यपातयत्

マヌ（Manu）は耐え忍んだが、ヤマ（Yama）は堪えられなかった。怒りにかられて足を上げ、打とうとしたが、ふたたび自制し、その身に足を落とさなかった。

Verse 31

ततः शशाप तं कोपाच्छायासंज्ञा यमं नृप । किंचित्प्रस्फुरमाणोष्ठी विचलत्पाणिपल्लवा

そのとき、怒りに燃えたチャーヤー――サンジュニャーと呼ばれる者――は、王よ、ヤマを呪った。唇はかすかに震え、若芽のような手は揺れ動いていた。

Verse 32

पत्न्यां पितुर्मयि यदि पादमुद्यच्छसे बलात् । भुवि तस्मादयं पादस्तवाद्यैव भविष्यति

「もし力ずくで、父の妻であるこの私に足を上げるなら、その報いとして、今日よりこの足は地に在るであろう（地に落ちよ）。」

Verse 33

इत्याकर्ण्य यमः शापं मातर्यतिविशंकितः । अभ्येत्य पितरं प्राह प्रणिपातपुरस्सरम्

その呪詛を聞いて、ヤマは母のことを思い深く不安に満たされた。父のもとへ赴き、まず恭しく礼拝してから言葉を述べた。

Verse 34

तातैतन्महदाश्चर्यमदृष्टमिति च क्वचित् । माता वात्सल्यरूपेण शापं पुत्रे प्रयच्छति

「父上、これはまことに大いなる不思議、めったに見ぬことです。母が、愛情という姿をまといながら、わが子に呪いを授けるとは。」

Verse 35

यथा माता ममाचष्ट नेयं माता तथा मम । निर्गुणेष्वपि पुत्रेषु न माता निर्गुणा भवेत्

「母が語ったとおり、その意味では彼女は真の母ではありません。たとえ子が徳を欠いていても、母まで徳を失ってはなりません。」

Verse 36

यमस्यैतद्वचः श्रुत्वा भगवांस्तिमिरापहः । छायासंज्ञामथाहूय पप्रच्छ क्वगतेति च

ヤマのこの言葉を聞くと、闇を払う福徳の御方は、「チャーヤー」と呼ばれる者を召し出し、「彼女はどこへ行ったのか」と問うた。

Verse 37

सा चाह तनया त्वष्टुरहं संज्ञा विभावसो । पत्नी तव त्वयापत्यान्येतानि जनितानि मे

彼女は言った。「私はサンジュニャー、トヴァシュトリの娘、ヴィバーヴァスよ。私はあなたの妻であり、これらの子らはあなたによって私に生まれたのです。」

Verse 38

इत्थं विवस्वतस्तां तु बहुशः पृच्छतो यदा । नाचचक्षे तदा क्रुद्धो भास्वांस्तां शप्तुमुद्यतः

かくしてヴィヴァスヴァーンが幾度も問いただしたが彼女が明かさぬゆえ、光輝ある者は怒り、彼女を呪わんと身構えた。

Verse 39

ततः सा कथयामास यथावृत्तं विवस्वते । विदितार्थश्च भगवाञ्जगाम त्वष्टु रालयम्

そこで彼女は、起こったままの一切をヴィヴァスヴァーンに語った。真実を悟った主は、トヴァシュトリの住まいへ赴いた。

Verse 40

ततः संपूजयामास त्वष्टा त्रैलोक्यपूजितम् । भास्वन्किं रहिता शक्त्या निजगेहमुपागतः

ついでトヴァシュトリは、三界に崇められる光輝者をしかるべく礼拝し、問うた。「おおバースヴァーンよ、なぜ力を失ったかのように自らの家へ来たのか。」

Verse 41

संज्ञां पप्रच्छ तं तस्मै कथयामास तत्त्ववित् । आगता सेह मे वेश्म भवतः प्रेषिता रवे

彼はサンジュニャーのことを尋ね、真理を知る者は語った。「彼女はここ、わが家に来たのだ。おおラヴィよ、そなたが遣わしたのだ。」

Verse 42

दिवाकरः समाधिस्थो वडवारूपधारिणीम् । तपश्चरंतीं ददृशे उत्तरेषु कुरुष्वथ

太陽神は深き三昧に入り、北方のクル族の地において、牝馬の姿をとり苦行に励む彼女を見いだした。

Verse 43

असह्यमाना सूर्यस्य तेजस्तेनातिपीडिता । वह्न्याभनिजरूपं तु च्छायारूपं विमुच्य च

太陽の燃えさかる光輝に耐えられず、その輝きにひどく圧されて、彼女は影の姿を捨て、自らの真の姿を現した。火のごとく燦然と輝いて。

Verse 44

धर्मारण्ये समागत्य तप स्तेपे सुदुष्करम् । छायापुत्रं शनिं दृष्ट्वा यमं चान्यं च भूपते

ダルマーラニヤに来て、彼女はきわめて苛烈な苦行を行った。チャーヤーの子シャニ、さらにヤマともう一人の子を見て、王よ、その事情は明らかとなった。

Verse 45

तदैव विस्मितः सूर्यो दुष्टपुत्रौ समीक्ष्य च । ज्ञातुं दध्यौ क्षणं ध्यात्वा विदित्वा तच्च कारणम्

その瞬間、太陽はその厄介な二人の子を見て驚き、理解しようと熟考した。ひととき瞑想して、その原因を悟った。

Verse 46

घृण्यौष्ण्याद्दग्धदेहा सा तपस्तेपे पतिव्रता । येन मां तेजसा सह्यं द्रष्टुं नैव शशाक ह

激しい熱に身を焼かれながらも、その貞節なる妻は苦行を行った。私の光輝があまりに耐え難く、私を見つめることができなかったゆえである。

Verse 47

पञ्चाशद्धायनेतीते गत्वा कौ तप आचरत् । प्रद्योतनो विचार्यैवं गत्वा शीघ्रं मनोजवः

五十年が過ぎると、彼は彼女が苦行を行う場所へ赴いた。そう思い定めて、光明なる者（太陽）は心のごとく速く、ただちにそこへ急行した。

Verse 48

धर्मारण्ये वरे पुण्ये यत्र संज्ञास्थिता तपः । आगतं तं रविं दृष्ट्वा वडवा समजायत

殊勝にして聖なるダルマーラニヤにおいて、サンジュニャーは苦行に安住していた。そこへラヴィ（太陽）が来たのを見て、彼女は牝馬（ヴァダヴァー）となった。

Verse 49

सूर्यपत्नी सदा संज्ञा सूर्यश्चाश्वस्ततोऽभवत् । ताभ्यां सहाभूत्संयोगो घ्राणे लिंगं निवेश्य च

サンジュニャーは常に太陽の妃であり、太陽はそこで安堵した。ついで彼女と交合が起こった――彼が自らのリンガを彼女の鼻孔に納めてから。

Verse 50

तदा तौ च समुत्पन्नौ युगलावश्विनौ भुवि । प्रादुर्भूतं जलं तत्र दक्षिणेन खुरेण च

そのとき地上に、双子のアシュヴィンが生まれた。さらにそこに水が現れた――右の蹄によって湧き出たのである。

Verse 51

विदलिते भूमिभागे तत्र कुंडं समुद्बभौ । द्वितीयं तु पुनः कुंडं पश्चार्धचरणोद्भवम्

その地の一部が裂けると、そこに聖なる池（クンダ）が現れた。さらにまた第二のクンダが生じた――後ろ半分の足・蹄から生まれたのである。

Verse 52

उत्तरवाहिन्याः काश्या कुरुक्षेत्रादि वै तथा । गंगापुरीसमफलं कुण्डेऽत्र मुनिनोदितम्

聖仙は説く。このクンダにおける功徳は、川が北へ流れるカーシーの功徳、またクルクシェートラなどの功徳に等しく、まことにガンガープリーの功徳にも等しい。

Verse 53

तत्फलं समवाप्नोति तप्तकुण्डे न संशयः । स्नानं विधाय तत्रैव सर्वपापैः प्रमुच्यते

タプタクンダにおいて、彼は疑いなくまさにその功徳を得る。そこで沐浴すれば、あらゆる罪より解き放たれる。

Verse 54

न पुनर्जायते देहः कुष्ठादिव्याधिपीडितः । एतत्ते कथितं भूप दस्रांशोत्पत्तिकारणम्

癩病などの病に苦しむ身体として、再び生まれることはない。王よ、これがダシュラーンシャ（Daśrāṃśa）出現の因であると、汝に語った。

Verse 55

तदा ब्रह्मादयो देवा आगतास्तत्र भूपते । दत्त्वा संज्ञावरं शुभ्रं चिंतितादधिकं हि तैः

そのときブラフマーをはじめ諸デーヴァがそこへ来た、王よ。彼らはサンジュニャー（Saṃjñā）に吉祥なる恩寵を授け、願いを超えるほどであった。

Verse 56

स्थापयित्वा रविं तत्र बकुलाख्यवनाधिपम् । आनर्चुस्ते तदा संज्ञां पूर्वरूपाऽभवत्तदा

彼らはそこにラヴィ（Ravi）を、バクラーラと呼ばれる森の主として安置した。ついで諸デーヴァはサンジュニャー（Saṃjñā）を礼拝し、その時彼女は本来の姿に戻った。

Verse 57

स्थापिता तत्र राज्ञी च कुमारौ युगलौ तदा । एतत्तीर्थफलं वक्ष्ये शृणु राजन्महामते

そこには王妃と二人の王子の双子もまた安置された。いまこのティールタ（tīrtha）の果報を説こう、聞け、慧ある王よ。

Verse 58

आदिस्थानं कुरुश्रेष्ठ देवैरपि सुदुर्लभम् । रविकुण्डे नरः स्नात्वा श्रद्धायुक्तो जितेंद्रियः

この原初の聖なる霊地は、クル族の最勝者よ、神々（デーヴァ）にとってさえ得がたい。信をもってラヴィクンダに沐浴し、諸根を制した者は、

Verse 59

तारयेत्स पितॄन्सर्वान्महानरकगानपि । श्रद्धया यः पिबेत्तोयं संतर्प्य पितृदेवताः

その者は一切の祖霊を救い上げる――大地獄に堕ちた者でさえも。信をもってこの水を飲み、先に祖霊神（ピトリ）を供養して満たした者は、

Verse 60

स्वल्पं वापि बहुवापि सर्वं कोटिगुणं भवेत् । सप्तम्यां रविवारेण ग्रहणं चंद्रसूर्ययोः

少なかろうと多かろうと、すべては一コーティ（千万）倍に増大する。月の第七日（サプタミー）、日曜日、そして月食・日食の時には、

Verse 61

रविकुण्डे च ये स्नाताः न ते वै गर्भगामिनः । सक्रांतौ च व्यतीपाते वैधृतेषु च पर्वसु

ラヴィクンダに沐浴した者は、もはや胎内に入ることがない（すなわち再生に縛られない）。とりわけサンクラーンティ、ヴィヤティーパータ、ヴァイドゥフリティ、そして祭日の節目（パルヴァン）においては、

Verse 62

पूर्णमास्याममावास्यां चतुर्द्दश्यां सितासिते । रविकुंडे च यः स्नातः क्रतुकोटिफलं लभेत्

満月の日、新月の日、そして白分・黒分の第十四日（チャトゥルダシー）に――ラヴィクンダに沐浴する者は、一千万の祭祀（クラトゥ）に等しい果報を得る。

Verse 63

पूजयेद्बकुलार्कं च एकचित्तेन मानवः । स याति परमं धाम स यावत्तपते रविः

一心にてバクラールカを礼拝する者は、至上の住処に至る。その境地は、太陽が照り続けるかぎり保たれる。

Verse 64

तस्य लक्ष्मीः स्थिरा नूनं लभते संततिं सुखम् । अरिवर्गः क्षयं याति प्रसादाच्च दिवस्पतेः

その者にはラクシュミーがまことに安定して宿り、子孫と安楽を得る。昼の主（太陽神）の恩寵により、敵の群れは滅び去る。

Verse 65

नाग्नेर्भयं हि तस्य स्यान्न व्याघ्रान्न च दंतिनः । न च सर्प्पभयं क्वापि भूतप्रेतादिभीर्नहि

その者には火の恐れなく、虎も象も恐るるに足らず。いかなる所にも蛇の恐れなく、またブータやプレータ等の畏れもない。

Verse 66

बालग्रहाश्च सर्वेऽपि रेवती वृद्धरेवती । ते सर्वे नाशमायांति बकुलार्क नमोस्तु ते

子を奪う一切の障り—レーヴァティー、また वृद्धレーヴァティーも—ことごとく滅し、皆その終わりに至る。おおバクラールカよ、汝に敬礼あれ。

Verse 67

गावस्तस्य विवर्द्धंते धनं धान्यं तथैव च । अविच्छेदो भवेद्वंशो बकुलार्के नमस्कृते

その者の牛は増え、財も穀もまた増す。バクラールカに礼拝を捧げるとき、その家系は絶えることがない。

Verse 68

काकवन्ध्या च या नारी अनपत्या मृतप्रजा । वन्ध्या विरूपिता चैव विषकन्याश्च याः स्त्रियः

いわゆるkāka-vandhyā（死産のみを産む女）、子のない女、子を失った女、不妊の女、容貌を損なわれた女、そしてviṣa-kanyā（毒の乙女）と呼ばれる女——そのような女たちは……

Verse 69

एवं दोषैः प्रमुच्यंते स्नात्वा कुण्डे च भूपते । सौभाग्यस्त्रीसुतांश्चैव रूपं चाप्नोति सर्वशः

このように、王よ、kuṇḍaにて沐浴すれば、そのような दोष（欠損）から解き放たれる。さらに福徳、夫、子ら、そしてあらゆる美しさを得る。

Verse 70

व्याधिग्रस्तोपि यो मर्त्यः षण्मासाच्चैव मानवः । रविकुण्डे च सुस्नातः सर्वरोगात्प्रमुच्यते

病に苦しむ者であっても——六か月のあいだRavikuṇḍaでよく沐浴するなら——あらゆる病から解き放たれる。

Verse 71

नीलोत्सर्गविधिं यस्तु रविक्षेत्रे करोति वै । पितरस्तृप्तिमायांति यावदाभूतसंप्लवम्

太陽の聖域Ravikṣetraにおいてnīlotsargaの儀を行う者がいれば、祖霊は満ち足りる——宇宙の大滅に至るまで。

Verse 72

कन्यादानं च यः कुर्यादस्मिन्क्षेत्रे च पुत्रक । उद्वाहपरिपूतात्मा ब्रह्मलोके महीयते

また、この聖域において、愛しき子よ、kanyādāna（娘を施し嫁がせる供養）を行う者は、婚礼の儀によって魂が清められ、Brahmalokaにて尊ばれる。

Verse 73

धेनुदानं च शय्यां च विद्रुमं च हयं तथा । दासीमहिषीघण्टाश्च तिलं कांचनसंयुतम्

牝牛と寝台、珊瑚と馬を施し、また女奴婢・水牛・鈴、さらに黄金を混ぜた胡麻を施すこと—これらはここにおいて功徳ある布施として定められている。

Verse 74

धेनुं तिलमयीं दद्यादस्मि न्क्षेत्रे च भारत । उपानहौ च छत्रं च शीतत्राणादिकं तथा

おおバーラタよ、この聖なる地においては胡麻で作った「胡麻の牝牛」を供養として施し、さらに履物と傘、ならびに寒さを防ぐ諸々の品を施すべきである。

Verse 75

लक्षहोमं तथा रुद्रं रुद्रातिरुद्रमेव च । तस्मिन्स्थाने च यत्किंचिद्ददाति श्रद्धयान्वितः

それがラクシャ・ホーマであれ、ルドラの儀礼であれ、あるいはルドラーティルドラという大いなるルドラ礼拝であれ、その場所で信をもって施すものは、すべて無上の功徳となる。

Verse 76

एकैकस्य फलं तात वक्ष्यामि शृणु तत्त्वतः । दानेन लभते भोगानिह लोके परत्र च

愛しき者よ、各々の行いの真の果報を語ろう、真実としてよく聞け。布施によって、この世にも彼の世にも享楽が得られる。

Verse 77

राज्यं च लभते मर्त्यः कृत्वोद्वाहं तु मानुषाः । जायातो धर्मकामार्थाः प्राप्यंते नात्र संशयः

人は婚姻によって家住の道に入り、王権と安定を得る。また妻を縁として、ダルマ・カーマ・アルタが成就する—これに疑いはない。

Verse 78

पूजाया लभते सौख्यं भवेज्जन्मनिजन्मनि । सप्तम्यां रवियुक्तायां बकुलार्कं स्मरेत्तु यः

礼拝によって安楽を得、生まれ生まれに福が増す。さらに第七ティティが日曜日と重なる日に、聖なる御姿「バクラールカ」を念ずる者は、殊勝の功徳を得る。

Verse 79

ज्वरादेः शत्रुतश्चैव व्याधेस्तस्य भयं नहि

その者には、熱病などの災いも、敵も、病も、恐るべきものとはならない。

Verse 80

युधिष्ठिर उवाच । बकुलार्केति वै नाम कथं जातं रवेर्मुने । एतन्मे वदतां श्रेष्ठ तत्त्वमाख्यातुमर्हसि

ユディシュティラは言った。「聖仙よ、太陽が『バクラールカ』という名を得たのは、いかなる由来によるのですか。語りの最勝者よ、その真実を私にお説きください。」

Verse 81

व्यास उवाच । यदा संज्ञा च राजेंद्र सूर्यार्थंं चैकचेतसा । तेपे बकुलवृक्षाधः पत्युस्तेजः प्रशां तये

ヴィヤーサは言った。「王よ、サンジュニャーが太陽のために一心となり、バクラ樹の下で苦行（タパス）を修したのは、夫の燃えさかる光輝を鎮めるためであった。」

Verse 82

प्रादुर्भावं रवेर्दृष्ट्वा वडवा समजायत । अत्यंतं गोपतिः शांतो बकुलस्य समीपतः

太陽の顕現を見て、彼女は牝馬（ヴァダヴァー）となった。さらにバクラ樹の近くで、家畜の主たる太陽は、きわめて静まり、安らかとなった。

Verse 83

सुषुवे च तदा राज्ञी सुतौ दिव्यौ मनोहरौ । तेनास्य प्रथितं नाम बकुलार्केति वै रवेः

そのとき王妃は、神々しくも愛らしい二人の王子を産んだ。この出来事により、太陽神ラヴィ（Ravi）はその地で「バクーラールカ（Bakūlārka）」という名で名高くなった。

Verse 84

यस्तत्र कुरुते स्नानं व्याधिस्तस्य न पीडयेत् । धर्ममर्थं च कामं च लभते नात्र संशयः

そこで沐浴する者には病が苦しめない。ダルマと富と正しい享楽とを得る—これに疑いはない。

Verse 85

षण्मासात्सिद्धिमाप्नोति मोक्षं च लभते नरः । एतदुक्तं महाराज बकुलार्कस्य वैभवम्

六か月のうちに人はシッディを得、さらにモークシャ（解脱）をも得る。かくして、大王よ、バクーラールカの栄光が語られた。

Verse 97

सूर्यं दृष्ट्वा सदा संज्ञा स्वाक्षिसंयमनं व्यधात् । यतस्ततः सरोषोऽर्कः संज्ञां वचनमब्रवीत्

サンジュニャーは太陽を見るたび、いつも目を抑えて視線を慎んだ。これを見た太陽は怒り、サンジュニャーに言葉をかけた。