Home›Skanda Purana›Brahma Khanda›Dharmaranya Mahatmya›Adhyaya 13›Shloka 6
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 6

Devanagari script

व्यास उवाच । साधु पृष्टं त्वया भूप ऊर्ध्वलोककथानकम् । यच्छ्रुत्वा नरशार्दूल सर्वरोगात्प्रमुच्यते । विश्वकर्म्मसुता संज्ञा अंशुमद्रविणा वृता

Transliteration

vyāsa uvāca | sādhu pṛṣṭaṃ tvayā bhūpa ūrdhvalokakathānakam | yacchrutvā naraśārdūla sarvarogātpramucyate | viśvakarmmasutā saṃjñā aṃśumadraviṇā vṛtā

Translation

ヴィヤーサは言った。「よくぞ問うた、王よ。これは上界の物語である。これを聞く者は、人中の虎よ、あらゆる病より解き放たれる。ヴィシュヴァカルマンの娘サンジュニャーは、アṃśumān（太陽）に嫁いだ。」

Word by Word
व्यासःVyāsa
व्यासः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootव्यास (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; संज्ञा
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
साधुwell; good
साधु:
Sambandha (Exclamation/निपात)
TypeIndeclinable
Rootसाधु (अव्यय/सुबन्त)
Formअव्यय; प्रशंसावाचक निपात (interjection/adverb: ‘well!’)
पृष्टम्asked (question)
पृष्टम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Root√पृच्छ् (धातु) → पृष्ट (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; भावे/कर्मणि ‘asked’
त्वयाby you
त्वया:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/सर्वनाम, तृतीया (3rd), एकवचन
भूपO king
भूप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभूप (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
ऊर्ध्वलोककथानकम्the account of the higher worlds
ऊर्ध्वलोककथानकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक) + कथानक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; तत्पुरुष-समास (ऊर्ध्वलोके विषयः कथानकम् = account/story of the higher worlds)
यत्which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Root√श्रु (धातु) → श्रुत्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
नरशार्दूलO tiger among men
नरशार्दूल:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक) + शार्दूल (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; तत्पुरुष/कर्मधारयार्थक उपाधि (‘tiger among men’)
सर्वरोगात्from all disease
सर्वरोगात्:
Apadana (Separation/अपादान)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + रोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; कर्मधारय-समास (‘all disease’)
प्रमुच्यतेis freed
प्रमुच्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र√मुच् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्; कर्मणि/भावे प्रयोगः
विश्वकर्मसुताViśvakarman’s daughter
विश्वकर्मसुता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्वकर्मन् (प्रातिपदिक) + सुता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुष-समास (विश्वकर्मणः सुता = daughter of Viśvakarman)
संज्ञाnamed; name (Saṃjñā)
संज्ञा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अंशुमद्रविणाby the radiant Sun
अंशुमद्रविणा:
Karana (Agent in passive/कर्तृकरण)
TypeNoun
Rootअंशुमत् (प्रातिपदिक) + रवि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; तत्पुरुष-समास (अंशुमान् रविः = the radiant Sun)
वृताcovered, surrounded
वृता:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeAdjective
Root√वृ (धातु) → वृत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मणि ‘covered/encircled’
Speaker

Vyāsa

Skanda Dialogue

Listener: Yudhiṣṭhira

Visual Art Cues

Scene: Vyāsa, serene and authoritative, blesses the king’s question; behind them a symbolic vignette shows Saṃjñā (radiant) being wedded to Sūrya (Aṃśumān) with celestial witnesses.

Characters & Entities
V
Vyāsa
Y
Yudhiṣṭhira
S
Saṃjñā
V
Viśvakarman
S
Sūrya (Aṃśumān)

FAQs

Sacred listening is healing, and divine lineages are taught to reveal cosmic dharma working through relationships and vows.

No specific tīrtha is named in this verse; it introduces the mythic genealogy behind Yama, Yamunā, and the Aśvins.

Śravaṇa of the kathā is praised as a remedy—freedom from sarvaroga (all diseases).

←Previous Verse
Next Verse→