Sarga 4

Verse 1

ह्रियमाणौ तु तौ दृष्ट्वा वैदेही रामलक्ष्मणौ।उच्चैस्स्वरेण चुक्रोश प्रगृह्य सुमहाजाभुजौ।।।।

ラーマとラクシュマナが連れ去られるのを見て、ヴァイデーヒーは二人の剛腕の兄弟にしがみつき、大声で叫んだ。

Verse 2

एष दाशरथी रामः सत्यवान् शीलवान् शुचिः।रक्षसा रौद्ररूपेण ह्रियते सहलक्ष्मणः।।3.4.2।।

こちらはダシャラタ王の御子ラーマ――真実を守り、品行正しく、清らかな御方――が、恐ろしい姿のラークシャサに、ラクシュマナと共に連れ去られている。

Verse 3

मामृका भक्षयिष्यन्ति शार्दूलाद्वीपिनस्तथा।मां हरोत्सृज काकुत्स्थौ नमस्ते राक्षसोत्तम।।।।

「ここで私は熊に、また虎や豹にも喰われてしまう。カクッツタの裔よ、どうか放してくれ。羅刹の中の最上よ、汝に礼拝する。」

Verse 4

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा वैदेह्या रामलक्ष्मणौ।वेगं प्रचक्रतुर्वीरौ वधे तस्य दुरात्मनः।।।।

ヴァイデーヒーのその言葉を聞くや、勇士ラーマとラクシュマナはただちに疾く動き、あの邪悪なる者を討たんとした。

Verse 5

तस्य रौद्रस्य सौमित्रिः सव्यं बाहुं बभञ्ज ह।रामस्तु दक्षिणं बाहुं तरसा तस्य रक्षसः।।।।

サウミトリはその凶猛なる羅刹の左腕を砕き、ラーマはまた迅き力をもってその右腕を折った。

Verse 6

स भग्नबाहुस्सविग्नो निपपाताशु राक्षसः।धरण्यां मेघसङ्काशो वज्रभिन्न इवाचलः।।।।

両腕を砕かれ、動揺した羅刹はたちまち大地に倒れ伏した。雲のごとく暗く重く、まるで雷に裂かれた山のようであった。

Verse 7

मुष्टिभिर्जानुभिः पद्भिः सूदयन्तौ तु राक्षसम्।उद्यम्योद्यम्य चाप्येनं स्थण्डिले निष्पिपेषतुः।।।।

拳と膝と足で羅刹を打ち据え、何度も持ち上げては、むき出しの地面へと叩きつけ、押し潰した。

Verse 8

स विद्धो बहुभिर्बाणैः खङ्गाभ्यां च परिक्षतः।निष्पिष्टो बहुधा भूमौ न ममार स राक्षसः।।।।

多くの矢に射抜かれ、二振りの剣で斬り裂かれ、地に幾度も押し潰されながらも、その羅刹はなお死ななかった。

Verse 9

तं प्रेक्ष्य रामः सुभृशमवध्यमचलोपमम्।भयेष्वभयदश्श्रीमानिदं वचनमब्रवीत्।।।।

彼を見てラーマは、山のごとく、深手を負ってなお討ち難いかに思えるその姿に向かい、危難の中に無畏を授ける光輝ある者として、次の言葉を語った。

Verse 10

तपसा पुरुषव्याघ्र राक्षसोऽयं न शक्यते।शस्त्रेण युधि निर्जेतुं राक्षसं निखनावहे।।।।

人中の虎よ、この羅刹は苦行の力により堅固で、戦場にて武器では討ち勝てぬ。ゆえにこの魔を地に葬ろう。

Verse 11

कुञ्जरस्येव रौद्रस्य राक्षसस्यास्य लक्ष्मण।वनेऽस्मिन् सुमहच्छ्वभ्रं खन्यतां रौद्रवर्चसः।।।।

ラクシュマナよ、この森にこの羅刹のため、きわめて深い穴を掘れ。彼は猛象のごとく荒々しく、恐るべき光を放つ。

Verse 12

इत्युक्त्वा लक्ष्मणं रामः प्रदरः खन्यतामिति।तस्थौ विराधमाक्रम्य कण्ठे पादेन वीर्यवान्।।।।

かくラクシュマナに「裂け目を掘れ」と告げると、剛勇のラーマはヴィラーダの喉に足を踏み当て、押さえつけて立っていた。

Verse 13

तच्छ्रुत्वा राघवेणोक्तं राक्षसः प्रश्रितं वचः।इदं प्रोवाच काकुत्थ्सं विराधः पुरुषर्षभम्।।।।

ラाघヴァの言葉を聞くと、羅刹ヴィラーダは、最上の人たるカクッツタに、へりくだった言葉で語りかけた。

Verse 14

हतोऽस्मि पुरुषव्याघ्र शक्रतुल्यबलेन वै।मया तु पूर्वं त्वं मोहान्न ज्ञातः पुरुषर्षभ।।।।

私は討たれました、人の中の虎よ。あなたの力はまことにインドラに等しい。人の中の最上よ、迷いのゆえに先にあなたを見抜けませんでした。

Verse 15

कौसल्यासुप्रजा राम तातस्त्वं विदितो मया।वैदेही च महाभागा लक्ष्मणश्च महायशाः।।।।

おおラーマ、カウサリヤーの高貴なる御子よ、愛しきお方よ、今こそあなたを知りました。ヴァイデーヒーは大いなる幸いの貴婦人、ラクシュマナもまた大いなる名声を備えています。

Verse 16

अभिशापादहं घोरां प्रविष्टो राक्षसीं तनुम्।तुम्बुरुर्नाम गन्धर्वः शप्तो वैश्रवणेन ह।।।।

呪いによって、私はこの恐ろしい羅刹の身に入りました。私はトゥンブールという名のガンダルヴァで、ヴァイシュラヴァナ（クベーラ）に呪われたのです。

Verse 17

प्रसाद्यमानश्च मया सोऽब्रवीन्मां महायशाः।यदा दाशरथी रामस्त्वां वधिष्यति संयुगे।तदा प्रकृतिमापन्नो भवान्स्वर्गं गमिष्यति।।।।

私がなだめようとすると、その名高き主は私にこう告げました。「ダシャラタの子ラーマが戦いでお前を討つとき、お前は本来の姿に戻り、天界へ赴くであろう。」

Verse 18

अनुपस्थीयमानो मां स क्रुद्धो व्याजहार ह।इति वैश्रवणो राजा रम्भासक्तमुवाच ह।।।।

私が仕えるために参上しなかったので、彼は怒ってこのように言いました――ランバーに心を奪われていた私に、ヴァイシュラヴァナ王（クベーラ）が告げたのです。

Verse 19

तव प्रसादान्मुक्तोऽहमिहशापात्सुदारुणात्।भुवनं स्वं गमिष्यामि स्वस्ति वोऽस्तु परन्तप।।।।

あなたのご加護により、ここでこの恐るべき呪いから解き放たれました。わたしは自らの住処へ帰ります。敵を焼き尽くす御方よ、あなたに安寧あれ。

Verse 20

इतो वसति धर्मात्मा शरभङ्गः प्रतापवान्।।।।अध्यर्धयोजने तात महर्षिस्सूर्यसन्निभः।तं क्षिप्रमधिगच्छ त्वं स ते श्रेयोऽभिधास्यति।।।।

ここから遠からぬ所に、法を体したシャラバンガが住まわれる。威光に満ちた大聖である。

Verse 21

इतो वसति धर्मात्मा शरभङ्गः प्रतापवान्।।3.4.20।।अध्यर्धयोजने तात महर्षिस्सूर्यसन्निभः।तं क्षिप्रमधिगच्छ त्वं स ते श्रेयोऽभिधास्यति।।3.4.21।।

いとしい子よ、太陽のごとく輝く大聖仙が、ここから一ヨージャナ半の所に住んでおられる。急いでお会いしなさい。彼は汝の真の利益を告げてくださる。

Verse 22

अवटे चापि मां राम प्रक्षिप्य कुशली व्रज।रक्षसां गतसत्त्वानामेष धर्मस्ससनातनः।अवटे ये निधीयन्ते तेषां लोकास्सनातनाः।।।।

ラーマよ、わたしを穴へ投げ入れ、汝は無事に進みなさい。命を失ったラークシャサには、これが古来の法である。穴に納められた者は、彼方の永遠の世界に至る。

Verse 23

एवमुक्त्वा तु काकुत्थ्सं विराधश्शरपीडितः।बभूव स्वर्गसम्प्राप्तो न्यस्तदेहो महाबलः।।।।

かくしてカクットスサの王子に語り終えると、矢に貫かれた大力のヴィラーダは身を捨て、天界へと至った。

Verse 24

तच्छ्रुत्वा राघवो वाक्यं लक्ष्मणं व्यादिदेश ह।कुञ्जरस्येव रौद्रस्य राक्षसस्यास्य लक्ष्मण।।।।वनेऽस्मिन् सुमहच्छ्वभ्रं खन्यतां रौदकर्मणः।इत्युक्त्वा लक्ष्मणं रामः प्रदरः खन्यतामिति।तस्थौ विराधमाक्रम्य कण्ठे पादेन वीर्यवान्।।।।

その言葉を聞くとラाघヴァはラクシュマナに命じた。「ラクシュマナよ、この猛き羅刹は、怒れる象のごとく……」

Verse 25

तच्छ्रुत्वा राघवो वाक्यं लक्ष्मणं व्यादिदेश ह।कुञ्जरस्येव रौद्रस्य राक्षसस्यास्य लक्ष्मण।।3.4.24।।वनेऽस्मिन् सुमहच्छ्वभ्रं खन्यतां रौदकर्मणः।इत्युक्त्वा लक्ष्मणं रामः प्रदरः खन्यतामिति।तस्थौ विराधमाक्रम्य कण्ठे पादेन वीर्यवान्।।3.4.25।।

「この森で、この恐るべき所業の者のために、非常に大きな穴を掘れ。」そうラクシュマナに告げると、勇力あるラーマはヴィラーダを踏み伏せ、足をその喉に置いて揺るがず立った。

Verse 26

ततः खनित्रमादाय लक्ष्मणश्श्वभ्रमुत्तमम्।अखनत्पार्श्वतस्तस्य विराधस्य महात्मनः।।।।

それからラクシュマナは鋤を取り、偉大なる心のヴィラーダの傍らに見事な穴を掘った。

Verse 27

तं मुक्तकण्ठंनिक्षिप्य शङ्कुकर्णं महास्वनम्।विराधं प्राक्षिपच्छ्वभ्रे नदन्तं भैरवस्वनम्।।।।

その喉への圧を解くと、彼らはヴィラーダ—耳鋭く、声高き者—を穴へ投げ入れた。彼は恐るべき咆哮をあげていた。

Verse 28

तमाहवे दारुणमाशुविक्रमौ स्थिरावुभौ संयति रामलक्ष्मणौ।मुदान्वितौ चिक्षिपतुर्भयावहं नदन्तमुत्क्षिप्य बिले तु राक्षसम्।।।।

戦に堅く、動きは迅く、合戦に揺るがぬラーマとラクシュマナは、凄まじい歓びを帯びて、戦場に咆哮する恐るべき羅刹を持ち上げ、穴へと投げ込んだ。

Verse 29

अवध्यतां प्रेक्ष्य महासुरस्य तौ शितेन शस्त्रेण तदा नरर्षभौ।समर्थ्य चात्यर्थविशारदावुभौ बिले विराधस्य वधं प्रचक्रतुः।।।।

その大いなる阿修羅が常の手立てでは討てぬと見て、人中の雄牛たる二人—きわめて熟達せる者—は思案し、穴の中で鋭き武器によりヴィラーダの死を成し遂げた。

Verse 30

स्वयं विराधेन हि मृत्युरात्मनः प्रसह्य रामेण यथार्थमीप्सितः।निवेदितः काननचारिणा स्वयं न मे वधः शस्त्रकृतो भवेदिति।।।।

まことに、森をさまようヴィラーダ自らが真実を告げた。ラーマは力ずくで彼の死を求めたが、「我が身は武器によっては殺されぬ」と。

Verse 31

तदेव रामेण निशम्य भाषितं कृता मतिस्तस्य बिलप्रवेशने।बिलं च रामेणातिबलेन रक्षसा प्रवेश्यमानेन वनं विनादितम्।।।।

その言葉を聞いたラーマは、彼を穴へと落とし込むことを決した。並外れて強い羅刹がラーマにより無理やり穴へ押し入れられると、森はその叫びで鳴り響いた。

Verse 32

प्रहृष्टरूपाविव रामलक्ष्मणौ विराधमुर्व्या प्रदरे निहत्य तौ।ननन्दतुर्वीतभयौ महावने शिलाभिरन्तर्दधतुश्च राक्षसम्।।।।

ラーマとラクシュマナは、歓喜に輝くかのようにヴィラーダを討ち、大地の裂け目へ投げ入れた。大森林にて恐れを離れ、岩をもってその羅刹を覆い隠した。

Verse 33

ततस्तु तौ काञ्चनचित्रकार्मुकौ निहत्य रक्षः परिगृह्य मैथिलीम्।विजह्रतु स्तौ मुदितौ महावने दिवि स्थितौ चन्द्रदिवाकराविव।।।।

それから二人は羅刹を討ち、黄金で飾られた見事な弓を携え、マイティリーを伴って大森林を喜びつつ歩んだ。天に並び立つ月と日輪のように。