Adhyaya 14: The Messenger of Yama Explains Karmic Retribution and the Causes of Naraka Torments

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे पितापुत्रसंवादो नाम त्रयोदशोऽध्यायः । चतुर्दशोऽध्यायः पुत्र उवाच इति पृष्टस्तदा तेन शृण्वतां नो महात्मना । उवाच पुरुषो याम्यो घोरोऽपि प्रसृतं वचः ॥

かくして『シュリー・マーラカṇḍेय・プラーナ』第十三章「父と子の対話」は終わる。ついで第十四章が始まる。彼（子）が問いかけ、偉大なる魂が聴き入るそのとき、ヤマに属する恐るべき存在が言葉を発した。

Verse 2

यमकिङ्कर उवाच महराज ! यथात्थ त्वं तथैतन्नात्र संशयः । किन्तु स्वल्पं कृतं पापं भवता स्मारयामि तत् ॥

ヤマの従者は言った。「大王よ、あなたの言葉はまことにそのとおりであり、疑いはない。だが、あなたが犯した一つの小さな罪を、私は思い起こさせよう。」

Verse 3

वैदर्भो तव या पत्नी पीवरी नाम नामतः । ऋतुमत्याः ऋतुर्वन्ध्यस्त्वया तस्याः कृतः पुरा ॥

ヴィダルバ出身の汝の妃、名をピーヴァリーという者が—受胎に適う正しい季節（ṛtu）にあったとき—汝は遠い昔、そのṛtuを犯して彼女を「ṛtuにおいて不妊」としたのである。

Verse 4

शुशोभनायां कैकेय्यामासक्तेन ततो भवान् । ऋतुव्यतिक्रमात् प्राप्तो नरकं घोरमीदृशम् ॥

その後、美しきカイケーイーに心を奪われ、正当なṛtuを犯したがゆえに、汝は恐るべき地獄へと至った。

Verse 5

होमकाले यथा वह्निराज्यपातमवेक्षते । ऋतौ प्रजापतिस्तद्वद् बीजपातमवेक्षते ॥

ホーマの時に火がギーの供物を待ち受けるように、正しい季節（ṛtu）においてはプラジャーパティもまた「種子の落下」（受胎）を見守って待つ。

Verse 6

यस्तमुल्लङ्घ्य धर्मात्मा कामेष्वासक्तिमान् भवेत् । स तु पित्र्यादृणात् पापमवाप्य नरकं पतेत् ॥

たとえ自らを正しき者と思っていても、その規定を犯し、快楽に執着する者は、祖先の秩序を顧みぬ不敬によって罪を負い、地獄に堕ちる。

Verse 7

एतावदेव ते पापं नान्यत् किञ्चन विद्यते । तदेहि गच्छ पुण्यानामुपभोगाय पार्थिव ॥

汝の罪はただこれのみで、他にはない。ゆえに来たれ—今や、王よ、汝の功徳の果を享受しに行け。

Verse 8

राजोवाच यास्यामि देवानुचर यत्र त्वं मां नयिष्यसि । किञ्चित्पृच्छामि तन्मे त्वं यथावद्वक्तुमर्हसि ॥

王は言った。「おお、神々に仕える者よ、汝が導くところへ我は赴こう。されど一つ問う—ありのままの真実として、正しく我に告げよ。」

Verse 9

वज्रतुण्डास्त्वमी काकाः पुंसां नयनहारिणः । पुनः पुनश्च नेत्राणि तद्वदेवेषां भवन्ति हि ॥

「これらの烏は、金剛（ヴァジュラ）のごとき嘴で人の眼をえぐり取る。しかも幾度となく、その眼は同じさまに再び生じる。」

Verse 10

किं कर्म कृतवन्तश्च कथयैतज्जुगुप्सितम् । हरन्त्येषां तथा जिह्वां जायमानां पुनर्नवाम् ॥

「告げよ。いかなる業をなしたがゆえに、この忌まわしきことが起こるのか。同じくその舌も引き裂かれる—されどまた幾度も新たに生じる。」

Verse 11

परपत्रेण पाट्यन्ते कस्मादेतेऽतिदुःखिताः । करम्भवालुकास्वेते पच्यन्ते तैलगोचराः ॥

「なぜこれらの者は、剃刀のごとき葉刃『パラパトラ』に切り裂かれて、かくも極度の苦患にあるのか。なぜまた粥と砂で煮られ、油の中を動き回らされるのか。」

Verse 12

अयोमुखैः खगैश्चैते कृष्यन्ते किंविधा वद । विश्र्लिष्टदेहबन्धार्ति-महारावविराविणः ॥

「告げよ。鉄の嘴をもつ鳥に引きずられ、身の結び目が引き裂かれる苦痛のうちに、大いなる叫び声をあげて呻く者たちは、いかなる罪人であるのか。」

Verse 13

अयश्चञ्चुनिपातेन सर्वाङ्गक्षतदुःखिताः । किमेतेऽनिष्टकर्तारस्तुद्यन्तेऽहर्निशं नराः ॥

「鉄のくちばしの落下に打たれ、全身に傷を負って苦しむ者たち——この悪をなす者らは誰なのか。なぜそのような人々が昼夜にわたり讃えられるのか。」

Verse 14

एताश्चान्याश्च दृश्यन्ते यातनाः पापकर्मिणाम् । येन कर्मविपाकेन तन्ममाशेषतो वद ॥

「これら、また他の多くの責め苦は悪行の者に見られる。それらはどのような行為の熟した果として起こるのか。余すところなく、すべて私に語れ。」

Verse 15

यमकिङ्कर उवाच यन्मां पृच्छसि भूपाल ! पापकर्मफलोदयम् । तत्तेऽहं सम्प्रवक्ष्यामि संक्षेपेण यथातथम् ॥

ヤマの従者は言った。「王よ、あなたが私に問うたこと、すなわち罪業の果がいかに生起するかを、ありのままに、簡潔に説き明かそう。」

Verse 16

पुण्यापुण्ये हि पुरुषः पर्यायेण समश्नते । भुञ्जतश्च क्षयं याति पापं पुण्यमथापि वा ॥

「人は功徳と罪過とを交互に受け取る。そして（その果を）味わい尽くすにつれて、罪—あるいは功徳—は尽きてゆく。」

Verse 17

न तु भोगादृते पुण्यं किञ्चिद्वा कर्म मानवम् । पापकं वा पुनात्याशु क्षयो भोगात् प्रजायते ॥

「しかし（その果を）受けて味わうことを離れては、人のいかなる行為も—功徳であれ罪であれ—速やかに消え去ることはない。尽滅は受用・経験（bhoga）によって生じる。」

Verse 18

परित्यजति भोगाच्च पुण्यापुण्ये निबोध मे । दुर्भिक्षादेव दुर्भिक्षं क्लेशात् क्लेशं भयाद्भयम् ॥

功徳と罪過のはたらきを、わたしから理解せよ。飢饉からはただ飢饉が生じ、苦悩からは苦悩が生じ、恐れからは恐れが生じる—一つの状態は同類の状態を生みやすい。

Verse 19

मृतेभ्यः प्रमृता यान्ति दरिद्राः पापकर्मिणः । गतिं नानाविधां यान्ति जन्तवः कर्मबन्धनात् ॥

死者から、いわば「さらに死せる者」—すなわち貧窮し、罪業をなす者—が生じる。衆生は自らのカルマに縛られて、さまざまな趣（おもむき）へと赴く。

Verse 20

उत्सवादुत्सवं यान्ति स्वर्गात् स्वर्गं सुखात् सुखम् । श्रद्धधानाश्च शान्ताश्च धनदाः शुभकारिणः ॥

祭から祭へ、天から天へ、幸から幸へ—信を具え、和やかで、財を施し、善をなす者たちはそのように赴く。

Verse 21

व्यालकुञ्जरदुर्गाणि सर्पचौरभयानि तु । हताः पापेन गच्छन्ति पापिनः किमतः परम् ॥

猛獣や象の危難を越え、険しい場所を越え、蛇と盗賊への恐れを越えて—罪ある者は自らの罪に打ち倒されつつ進む。これ以上、何を言う必要があろうか。

Verse 23

अनेकशतसाहस्र-जनमसंचयसञ्चितम् । पुण्यापुण्यं नृणां तद्वत् सुखदुःखाङ्कुरोद्भवम् ॥

人の功徳と罪過は、幾十万の生にわたり集められた蓄えから積み重なる。そこから、安楽と憂苦の芽が生じる。

Verse 24

यथा बीजं हि भूपाल ! पयांसि समवेक्षते । पुण्यापुण्ये तथा कालदेशान्यकर्मकारकम ॥

王よ、種子が水と諸条件に依存するように、功徳と罪過もまた、時・処および他の助縁となる行為に依ってその果が熟すのである。

Verse 25

स्वल्पं पापं कृतं पुंसां देशकालोपपादितम् । पादन्यासकृतं दुःखं कण्टकोत्थं प्रयच्छति ॥

人が処と時に制約されて犯す小さな罪は、小さな苦を結ぶ。たとえば踏み誤って棘に刺される痛みのようである。

Verse 26

तत् प्रभूततरं स्थूलं शूलकीलकसम्भवम् । दुःखं यच्छति तद्वच्च शिरोरोगादि दुःसहम् ॥

しかしそれがより多く、しかも粗重であるとき、その苦は槍や杭から生じる痛みのようになる。さらに頭痛や諸病のごとき、耐え難い苦しみをもたらす。

Verse 27

अपथ्याशनशीतोष्ण-श्रमतापादिकारकम् । तथान्योऽन्यमपेक्षन्ते पापानि फलसङ्गमे ॥

不適切な食、寒熱、疲労、発熱などの結果を生じさせるように、罪はその果が会合して同時に熟すとき、互いに依存し合うのである。

Verse 28

एवं महान्ति पापानि दीर्घरोगादिविक्रियाम् । तद्वच्छस्त्राग्निकृच्छ्रार्ति-बन्धनादिफलाय वै ॥

かくして大罪は、長く続く病などの障りを招く。また武器や火による苦、苛烈な艱難、投獄などの果を結ぶ。

Verse 29

स्वल्पं पुण्यं शुभं गन्धं हेलया सम्प्रयच्छति । स्पर्शं वाप्यथवा शब्दं रसं रूपमथापि वा ॥

たとえわずかな功徳の行いであっても、たまたま為されたとしてさえ、快い香りを授ける。同様に、心地よい触れ、悦ばしい音、甘美な味、そして美しい形相をも与える。

Verse 30

चिराद् गुरुतरं तद्वन् महान्तमपि कालजम् । एवं च सुखदुःखानि पुण्यापुण्योद्भवानि वै ॥

時が経つにつれて、それもまた同様に重く、いよいよ強くなり、時の推移によって大いなるものへと増大する。ゆえに、快楽と苦痛とはまさしく功徳と罪過とから生じる。

Verse 31

भुञ्जानोऽनेकसंसारसम्भवानिह तिष्ठति । जातिदेशावरुद्धानि ज्ञानाज्ञानफलानि च ॥

多くの輪廻の周期から生じた果報を味わいながら、有情はここ（この世）にとどまる。しかも、知と無知の結果は、その出生（種・カースト）と居住する地域とによって制約される。

Verse 32

तिष्ठन्ति तत्र युक्तानि लिङ्गमात्रेण चात्मनि । वपुषा मनसा वाचा न कदाचित्क्वचिन्नरः ॥

そこでは、それらはただ微細な「標（しるし）」であるリンガ（liṅga）のみによって自己と結ばれつつ存続する。人は身・意・語によって、いかなる所でもいかなる時でも、この結びつきなくして行為することはない。

Verse 33

अकुर्वन् पापकं कर्म पुण्यं वाप्यवतिष्ठते । यद्यत्प्राप्नोति पुरुषो दुःखं सुखमथापि वा ॥

罪の行いを為さず、また功徳の行いをも為さないなら、果を受けるためにとどまる者はいない。人が得るものは、苦であれ楽であれ、すべて行為（カルマ）から来る。

Verse 34

प्रभूतमथवा स्वल्पं विक्रियाकारि चेतसः । तावताऽस्य पुण्यं वा पापं वाप्यथ चेतरम् ॥

大であれ小であれ、心に変容を生じさせるかぎり、その度合いに応じて、それは彼にとって功徳となり、あるいは罪となり、または（それに相応する）結果となる。

Verse 35

उपभोगात्क्षयं याति भुज्यमानमिवाशनम् । एवमेतॆ महापापं यातनाभिरहर्निशम् ॥

それが受けられて経験されると、食物が食されて尽きるように、やがて尽き果てる。ゆえにこれらの衆生は、昼夜の責め苦によって大罪を尽くすのである。

Verse 36

क्षपयन्ति नरा घोरं नरकान्तरविवर्तिनः । तथैव राजन् पुण्यानि स्वर्गलोकेऽमरैः सह ॥

人々はさまざまな地獄を巡り回って、恐るべき罪を尽くす。同様に、王よ、天界において不死なる神々と共にある間に、功徳もまた受け尽くして尽きる。

Verse 37

गन्धर्वसिद्धाप्सरसां गीताद्यैरुपभुञ्जते । देवत्‍वे मानुषत्वे च तिर्यक्त्वे च शुभाशुभम् ॥

彼らはガンダルヴァ、シッダ、アプサラスの間で、歌などによって（功徳の果）を享受する。神としても、人としても、また動物としての生存においても、吉と不吉とを経験する。

Verse 38

पुण्यपापोद्भवं भुङ्क्ते सुखदुःखोपलक्षणम् । यत्त्वं पृच्छसि मां राजन् यातनाः पापकर्मिणाम् । केन केनेति पापेन तत्ते वक्ष्याम्यशेषतः ॥

彼は功徳と罪から生じるもの、すなわち楽と苦という相をもつ果を経験する。王よ、あなたが罪をなす者たちの責め苦について「それはどの特定の罪から起こるのか」と私に問うゆえに、それを余すところなく語ろう。

Verse 39

दुष्टेन चक्षुषा दृष्टाः परदाराः नराधमैः । मानसेन च दुष्टेन परद्रव्यञ्च सस्पृहैः ॥

他人の妻を穢れた眼で見、また穢れた心で他人の財を貪り求めた、かの最も卑しき人々—そのような罪には恐るべき報いが説き示される。

Verse 40

वज्रतुण्डाः खगास्तेषां हरन्त्येते विलोचने । पुनः पुनश्च सम्भूतिरक्ष्णोरेषां भवत्यथ ॥

雷霆の金剛のごとき嘴をもつ鳥が彼らの眼を抉り取る。しかもその眼は幾度となく再び生じ（また引き裂かれるために）る。

Verse 41

यावतोऽक्षिनिमेषांस्तु पापमेभिर्नृभिः कृतम् । तावद्वर्षसहस्राणि नेत्रात्ति प्राप्नुवन्त्युत ॥

これらの者が罪を犯した瞬きの刹那の数だけ、その数に等しい幾千年ものあいだ、眼を抉り取られる苦を受ける。

Verse 42

असच्छास्त्रोपदेशास्तु यैर्दत्ता यैश्च मन्त्रिताः । सम्यग्दृष्टेर्विनाशाय रिपूणामपि मानवैः ॥

虚偽の教説を授けた者、またそのようなことを勧めた者—正しい理解を滅ぼすために、たとえ敵に対してであっても—（重い報いを招く）。

Verse 43

यैः शास्त्रमन्यथा प्रोक्तं यैरसद्वागुदाहृता । वेददेवद्विजातीनां गुरोर्निन्दा च यैः कृता ॥

シャーストラ（śāstra）に背いて教えを説いた者、虚偽の言葉を吐いた者、またヴェーダ・神々・二度生まれ（dvija）・師（グル）を誹謗した者—彼らのための刑罰が次に説かれる。

Verse 44

हरन्ति तेषां जिह्वाश्च जायमानाः पुनः पुनः । तावतो वत्सरानेते वज्रतुण्डाः सदारुणाः ॥

常に恐るべきその鳥らは、金剛の雷のごとき嘴で舌を引き裂き抜く。舌が幾度となく再生しても、その同じ年数のあいだ繰り返し抜き取られる。

Verse 45

मित्रभेदं तथा पित्रा पुत्रस्य स्वजनस्य च । याज्योपाध्याययोर्मात्रा सुतस्य सहचारिणः ॥

友の間に、父と子の間に、自らの親族の間に、また祭主とその執行する祭司・師の間に、母と子の間に、さらに仲間の間に離間を生じさせた者どもが、（次に）説き明かされる。

Verse 46

भार्यापत्योश्च ये केचिद् भेदं चक्रुर्नराधमाः । त हेमे पश्य पाट्यन्ते करपत्रेण पार्थिव ॥

妻と夫の間に、また父母と子らの間に離間を作り出した最も卑しき者どもを見よ、王よ。彼らはカラパトラ（剃刀のごとく鋭い葉）によって細切れにされる。

Verse 47

परोपतापकाः ये च ये चाऽऽह्लादनिषेधकाः । तालवृन्तानिलस्थान-चन्दनोशी्रहारीणः ॥

他者を苦しめる者、また他者の安楽と歓びを奪う者――涼風のための扇、風通しのよい休息の場、白檀の塗香、芳しきウシーラ（uśīra）を奪い取る者――これらは罪人のうちに数えられる。

Verse 48

प्राणान्तिकं ददुस्तापमदुष्टानाञ्च येऽधमाः । करम्भवालुकासंस्थास्त इमे पापभागिनः ॥

無垢なる者に命を脅かす熱と責め苦を加えた哀れな者ども――その罪人らは、カランバ・ヴァールカー（熱砂、あるいは粥のように灼けつく物による責苦）と呼ばれる刑罰のうちに住まわされる。

Verse 49

भुङ्क्ते श्राद्धन्तु योऽन्यस्य नरोऽन्येन निमन्त्रितः । दैवे वाप्यथवा पित्र्ये स द्विधा कृष्यते खगैः ॥

他人のシュラーダ（śrāddha）の供物を食する者—一人に招かれながら、別の者に属するものを口にし、神々の儀礼であれ祖霊の儀礼であれ—その者は鳥たちに引き裂かれ、二つに分かたれる。

Verse 50

मर्माणि यस्तु साधूनामसद्वाग्भिर्निकृन्तति । तमिमे तुदमानास्तु खगास्तिष्ठन्त्यवारिता ॥

しかし、邪悪な言葉で善き人の急所を切り裂く者には—これらの鳥が啄み刺し、抑えなくその上に立ちはだかる。

Verse 51

यः करोति च पैशुन्यमन्यवागन्यथामतिः । पाट्यते हि द्विधा जिह्वा तस्येत्थं निशितैः क्षुरैः ॥

告げ口と誹謗に耽り—口では一つを語り心では別を思う者—その舌は鋭い剃刀によって二つに裂かれる。

Verse 52

माता-पित्रोर्गुरूणाञ्च येऽवज्ञां चक्रुरुद्धताः । त इमे पूयविण्मूत्र-गर्ते मज्जन्त्यधोमुखाः ॥

母・父・師を侮る驕慢な者たちは—膿と糞尿に満ちた穴へ、頭から真っ逆さまに落ち込む。

Verse 53

देवतातिथिभूतेषु भृत्येष्वभ्यागतेषु च । अभुक्तवत्सु येऽश्नन्ति तद्वत् पित्रग्निपक्षिषु ॥

神々、客人、扶養される者たち、召使い、そして来訪者がまだ食を得ていないのに先に食べる者は—祖霊、聖なる火、鳥たちに対しても同様に咎められる。

Verse 54

दुष्टास्ते पूयनिर्यास-भुजः सूचীমुखास्तु ते । जायन्ते गिरिवर्ष्माणः पश्यैते यादृशा नराः ॥

その悪しき者どもは膿と悪臭ある滲出を食らう者となり、口は針の穴のごとく狭く、身は山のごとく巨大に生まれる—見よ、これらの人はかくのごとき衆生となる。

Verse 55

एकपङ्क्त्या तु ये विप्रमथवेतरवर्णजम् । विषमं भोजयन्तीह विड्भुजस्त इमे यथा ॥

ここにおいて、ブラーフマナまたは他のヴァルナの者を同じ列に座らせて食させながら、施食を不平等にする者—そのような者は糞を食らう者となる。

Verse 56

एकसार्थप्रयातं ये निः स्वमर्थार्थिनं नरम् । अपास्य स्वान्नमश्नन्ति त इमे श्लेष्मभोजिनः ॥

同じ隊商として旅立ちながら、資なく助けを求める者を見捨て、そののち自らの食をむさぼる者—その者らは痰を食らう者となる。

Verse 57

गोबाह्मणाग्नयः स्पृष्टा यैरुच्छिष्टैर्नरेश्वर । तेषामेतेऽग्निकुम्भेषु लेलिह्यन्त्याहिताः कराः ॥

王よ、食べ残しの不浄（ucchiṣṭa）によって、牛とブラーフマナと聖火に触れさせた者たちには、その手が火の器に置かれ、そこで炎に絶えず舐められる。

Verse 58

सूर्येन्दुतारका दृष्टा यैरुच्छिष्टैस्तु कामतः । तेषां याम्यैर्नरैर्नेत्रे न्यस्तो वह्निः समेध्यते ॥

食べ残しの不浄（ucchiṣṭa）の状態にありながら、故意に太陽・月・星々を仰ぎ見る者には、ヤマの使者が眼に火を置き、それを燃え立たせる。

Verse 59

गावोऽग्निर्जननी विप्रोज्येष्ठभ्राता पिता स्वसा । जामयो गुरवो वृद्धा यैः स्पृष्टास्तु पदा नृभिः ॥

牛、火、母、バラモン、兄、父、姉妹、婚姻による女性親族、師、老者を足で蹴った（足で触れた）男たちには、きわめて重い報いが後に続く。

Verse 60

बद्धाङ्घ्रयस्ते निगडैलौहैरग्निप्रतापितैः । अङ्गारराशिमध्यस्थास्तिष्ठन्त्याजानुदाहिनः ॥

彼らの足は火で熱せられた鉄の足枷で縛られ、燃える炭の山のただ中に立たされて、膝まで焼き焦がされる。

Verse 61

पायसं कृशरं छागो देवाऽन्नानि च यानि वै । भुक्तानि यैरसंस्कृत्य तेषां नेत्राणि पापिनाम् ॥

乳粥（パーヤサ）、クリシャラ、山羊肉、そして神々に供えるべきあらゆる食物—正しい奉献・儀礼なくそれらの供物を食する罪人は、眼に及ぶ罰を受ける。

Verse 62

निपातितानां भू-पृष्ठे उद्वृत्ताक्षि निरीक्षताम् । सन्दंशैः पश्य कॄष्यन्ते नरैर्याम्यैर्मुखात्ततः ॥

地に投げ倒され、眼を上に反らして見つめると、やがてヤマの使者たちが鉗子でその眼を顔から引き抜く。

Verse 63

गुरु-देव-द्विजातीनां वेदानाञ्च नराधमैः । निन्दा निशामिता यैश्च पापानामभिनन्दताम् ॥

師、神々、二度生まれ（ドヴィジャ）、そしてヴェーダを貶める言葉を聞き、しかもその罪人を是認する卑しき者たちは、罰を受ける。

Verse 64

तेषामयोमयान् कीलानग्निवर्षान् पुनः पुनः । कर्णेषु प्रेरयन्त्येते याम्या विलपतामपि ॥

彼らには、ヤマの使者たちが幾度も鉄の杭を耳に打ち込み、火を雨のごとく降らせる。彼らが泣き叫んでいてもなお。

Verse 65

यैः प्रपा-देव-विप्रौको-देवालयसभाः शुभाः । भङ्क्त्वा विध्वंसमानिताः क्रोधलोभानुवर्तिभिः ॥

怒りと貪欲に駆られて、公共の飲水所や水溜めを破壊し、神々とブラーフマナのための宿舎、寺院、そして吉祥なる集会堂を損ない滅ぼす者たちは、（罰を受ける）。

Verse 66

तेषामेतैः शितैः शस्त्रैर्मुहुर्विलपतां त्वचः । पृथक् कुर्वन्ति वै याम्याः शरीरा॒दतिदारुणाः ॥

彼らには、きわめて残酷なヤマの従者が、これらの鋭利な武器をもって、叫び声の中で幾度も皮膚を身体から引き剥がす。

Verse 67

गोब्राह्मणार्कमार्गेषु येऽवमेहन्ति मानवाः । तेषामेतानि कॄष्यन्ते गुदेनान्त्राणि वायसैः ॥

牛とブラーフマナと太陽に関わる道・場所に放尿する人間には、烏が肛門から腸を引きずり出す。

Verse 68

दत्त्वा कन्यां च एकस्मै द्वितीयाय प्रयच्छति । स त्वेवं नैकधाच्छिन्नः क्षारनद्यां प्रवाह्यते ॥

一人の男に処女を与えたのち、さらに第二の男に与える者は、多くの断片に切り刻まれ、苛烈な塩卤の川に流され運ばれる。

Verse 69

स्वपोषणपरो यस्तु परित्यजति मानवः । पुत्रभृत्यकलत्रादिबन्धुवर्गमकिञ्चनम् ॥

ただ自らの生計のみを念じ、無力な親族の輪—子ら、召使い、妻、その他—を見捨てる者は、きわめて重い業（カルマ）の報いを招く。

Verse 70

दुर्भिक्षे सम्भ्रमे वापि सोऽप्येवं यमकिङ्करैः । उत्कृत्य दत्तानि मुखे स्वमांसान्यश्नुते क्षुधा ॥

飢饉や恐慌の時、そのような者もまたヤマの使者にこう扱われる。自らの肉を切り取られて口に入れられ、飢えのためにそれを食らうのである。

Verse 71

शरणागतान् यस्त्यजति लोभाद् वृत्त्युपजीविनः । सोऽप्येवं यन्त्रपीडाभिः पीड्यते यमकिङ्करैः ॥

貪欲ゆえに、庇護を求めてきた者—生計を自分に依存する人々—を見捨てる者もまた、ヤマの使者により諸々の刑具の苦しみで責め苛まれる。

Verse 72

सुकृतं ये प्रयच्छन्ति यावज्जन्म कृतं नराः । ते पिष्यन्ते शिलापेषैर्यथैते पापकर्मिणः ॥

生涯にわたり受けた善行に報いず、またそれを認めぬ者たちは、石の粉砕機によりすり潰される。かくして彼らは、これらの悪行者のごとく苦しむ。

Verse 73

न्यासापहारिणो बद्धाः सर्वगात्रेषु बन्धनैः । कृमिवृश्चिककाकोलैर्भुज्यन्तेऽहर्निशं नराः ॥

託された預り物を盗む者は、四肢すべてに枷をはめられて縛られ、昼夜を分かたず虫や蠍、屍肉を食らうものどもに喰らわれる。

Verse 74

क्षुत्क्षामास्तृट्पतज्जिह्वातालवो वेदनातुराः । दिवामैथुनिनः पापाḥ परदारभुजश्च ये ॥

飢えにやつれ、渇きで舌と口蓋が乾ききり、苦痛に苛まれる者たち。昼間に性交に耽る罪人や、他人の妻を犯す姦通者たちが、ここで罰せられているのを見よ。

Verse 75

तथैव कण्टकैर्दीर्घैरायसैः पश्य शाल्मलिम् । आरोपिता विभिन्नाङ्गाः प्रभूतासृक्स्रवाविलाः ॥

同様に、長い鉄の棘を持つシャルマリーの木を見よ。人々はそれに登らされ、手足は引き裂かれ、溢れ出る血の流れに濡れ、塗れている。

Verse 76

मूषायामपि पश्यैतान् नाश्यमानान् यमानुगैः । पुरुषैः पुरुषव्याघ्र ! परदारावमर्षिणः ॥

また、坩堝の中でヤマの従者たちによって滅ぼされている彼らを見よ。おお、人の中の虎よ。他人の妻への情欲を抑えきれない者たちだ。

Verse 77

उपाध्यायमधः कृत्वा स्तब्धो योऽध्ययनं नरः । गृह्णाति शिल्पमथवा सोऽप्येवं शिरसा शिलाम् ॥

師を傲慢にも軽んじて学問を修め、あるいは技芸を学ぶ者、彼もまた罰せられる。彼は頭に石を載せている。

Verse 78

बिभ्रत् क्लेशमवाप्नोति जनमार्गेऽतिपीडितः । क्षुत्क्षामोऽहर्निशं भारपीडाव्यथितमस्तकः ॥

それを運びながら、彼は悲惨な目に遭い、公道でひどく苦しめられる。昼も夜も飢えでやつれ、重荷の圧迫で頭は痛む。

Verse 79

मूत्रश्लेष्मपुरीषाणि यैरुत्सृष्टानि वारिणि । त इमे श्लेष्मविण्मूत्रदुर्गन्धं नरकं गताः ॥

尿・痰・糞によって水を汚した者たち——まさにその者たちは、痰と糞と尿の悪臭ただよう地獄へ赴く。

Verse 80

परस्परञ्च मांसानि भक्ष्यन्ति क्षुधान्विताः । भुक्तं नातिथ्यविधिना पूर्वमेभैः परस्परम् ॥

飢えに悩まされ、彼らは互いの肉を食らい合う——かつて客人へのもてなしの正しい規範を守らずに食し、各々が他者を顧みなかったゆえである。

Verse 81

अपविद्धास्तु यैर्वेदा वह्नयश्चाहिताग्निभिः । त इमे शालशृङ्गाग्रात् पात्यन्तेऽधः पुनः पुनः ॥

ヴェーダを退け、また聖なる火を怠った者たち——たとえ灌頂された火を守る者であったとしても——シャーラ樹の角のように尖った頂から、幾度も投げ落とされる。

Verse 82

पुनर्भूपतयो जीर्णा यावज्जीवन्ति ये नराः । इमे कृमित्वमापन्ना भक्ष्यन्तेऽत्र पिपीलिकैः ॥

これらの者たち——老いてなお再び支配者となり、可能な限り生に執着して生き長らえる者たちは——ここで虫となり、蟻に食われる。

Verse 83

पतितप्रतिग्रहादानाद्यजनान्नित्यसेवनात् । पाषाणमध्यकीटत्वं नरः सततमश्नुते ॥

堕落した（不浄の）者からの贈り物を受け取り、そのような施与を取り、また不適切・禁じられたものを常に食することによって、人は繰り返し石の中の虫となる境地に至る。

Verse 84

पश्यतो भृत्यवर्गस्य मित्राणामतिथेस्तथा । एको मिष्टान्नभुग् भुङ्क्ते ज्वलदङ्गारसञ्चयम् ॥

召使いと友人と客が見ているのに、甘味の食を独りで食らう者は――地獄において燃えさかる炭火の山を食うに等しい。

Verse 85

वृकैर्भयङ्करैः पृष्ठं नित्यमस्योपभुज्यते । पृष्ठमांसं नृपैतॆन यतो लोकस्य भक्षितम् ॥

その背は恐るべき狼どもに絶えず食い荒らされる――この王が民の肉、すなわち守るべき「背の肉」を食らったがゆえである。

Verse 86

अन्धोऽथ बधिरो मूको भ्राम्यतेऽयं क्षुधातुरः । अकृतज्ञोऽधमः पुंसामुपकारेषु वर्तताम् ॥

この者は盲となり、次いで聾となり唖となって、飢えに責められ彷徨う――恩を知らぬ者は、施しと慈しみの行いによって生きる人々の中で最も卑しい。

Verse 87

अयं कृतघ्रो मित्राणामपकारी सुदुर्मतिः । तत्पकुम्भे निपतति ततो यास्यति पेषणम् ॥

この者は友を裏切り、害をなし、邪心を抱くゆえに、煮えたぎる釜へと落ちる。さらに臼のごとき磨砕へ赴き、砕かれる。

Verse 88

करम्भवालुकां तस्मात् ततो यन्त्रानपीडनम् । असिपत्रवनं तस्मात् करपत्रेण पाटनम् ॥

そこから（彼は）「砂粥」へ赴く（砂粒まじりの灼熱の糊を食らわされる責め）。次いで機械による圧砕。さらに剣のごとき葉の森へ行き、のこぎりのごとき葉により切り裂かれ引き裂かれる。

Verse 89

कालसूत्रे तथा छेदमनेकाश्चैव यातनाः । प्राप्य निष्कृतिमेतस्मान्न वेद्मि कथमेष्यति ॥

カーラスートラ（Kālasūtra）と、切断（毀損）およびその他多くの責苦を受けたのち、そこから贖罪（niṣkṛti）を得たとしても、彼がいかなる仕方でさらに進むのか、わたしには分からない。

Verse 90

श्राद्धसङ्गतिनो विप्राः समुत्पत्य परस्परम् । दुष्टा हि निःसृतं फेनं सर्वाङ्गेभ्यः पिबन्ति वै ॥

不当な利得のためにシュラーダ（śrāddha）に誤って執着するバラモンたちは、互いに跳びかかり合う。汚れに染まった彼らは、全身の肢から滲み出る泡をまことに飲むのである。

Verse 91

सुवर्णस्तेयी विप्रघ्रः सुरापी गुरुतल्पगः । अधश्चोर्ध्वञ्च दीप्ताग्नौ दह्यमानाः समन्ततः ॥

黄金を盗む者、バラモンを殺す者、酒を飲む者、そして師の床を汚す者—彼らは烈火の中で燃え、下も上も、あらゆる方角から焼き焦がされる。

Verse 92

तिष्ठन्त्यब्दसहस्राणि सुबहूनि ततः पुनः । जायन्ते मानवाः कुष्ठ-क्षयरोगादिचिह्नताः ॥

彼らはそこに幾千年もとどまり、そののち再び人として生まれるが、癩病や消耗病（やせ衰える病）などの徴を身に帯びる。

Verse 93

मृताः पुनश्च नरकं पुनर्जाताश्च तादृशम् । व्याधिमृच्छन्ति कल्पान्तपरिमाणं नराधिप ॥

死すれば彼らは再び地獄へ赴き、また生まれればそのような病に遭う—この循環は、一劫（aeon）の終わりに及ぶほどの期間にわたって続くのだ、王よ。

Verse 94

गोग्घ्रो न्यूनतरं याति नरके 'थ त्रिजन्मनि । तथोपपातकानाञ्च सर्वेषामिति निश्चयः ॥

牛を殺す者はより下位の地獄に赴き、その後さらに三生にわたり苦を受ける。すべての副罪（upapātaka）についても同様である—これが確定した結論である。

Verse 95

नरकप्रच्युतानि यानि यैर्यैरिहितपातकैः । प्रयान्ति योनिजातानि तन्मे निगदतः शृणु ॥

我が宣言するところを聞け。地獄より落ち出たのち、彼らが犯したそれぞれの罪に応じて、いかなる胎（生類）に入り、いかなる生を受けるのかを語ろう。