Previous Verse
Next Verse

Shloka 91

Adhyaya 14The Messenger of Yama Explains Karmic Retribution and the Causes of Naraka Torments

सुवर्णस्तेयी विप्रघ्रः सुरापी गुरुतल्पगः ।

अधश्चोर्ध्वञ्च दीप्ताग्नौ दह्यमानाः समन्ततः ॥

suvarṇasteyī vipraghraḥ surāpī gurutalpagaḥ /

adhaś cordhvañ ca dīptāgnau dahyamānāḥ samantataḥ

黄金を盗む者、バラモンを殺す者、酒を飲む者、そして師の床を汚す者—彼らは烈火の中で燃え、下も上も、あらゆる方角から焼き焦がされる。

सुवर्णस्तेयीgold-thief
सुवर्णस्तेयी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुवर्ण-स्तेयिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; समासः—सुवर्णस्य स्तेयी (षष्ठी-तत्पुरुष)
विप्रघ्रःslayer of a Brahmin
विप्रघ्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र-घ्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; समासः—विप्रं घ्नः/घ्नन् (उपपद-तत्पुरुष)
सुरापीdrinker of liquor
सुरापी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुरा-पिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; समासः—सुरां पिबति इति (उपपद-तत्पुरुष)
गुरुतल्पगःone who violates the teacher’s bed (incest/adultery)
गुरुतल्पगः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगुरु-तल्प-ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; समासः—गुरोः तल्पं गच्छति इति (उपपद-तत्पुरुष)
अधःdownwards
अधः:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअधः (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb: 'downwards/below')
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
ऊर्ध्वम्upwards
ऊर्ध्वम्:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formअव्ययवत् प्रयोगः; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb: 'upwards/above')
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
दीप्ताग्नौin the blazing fire
दीप्ताग्नौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदीप्त-अग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (अधिकरण/Locative), एकवचन; समासः—दीप्तः अग्निः (कर्मधारय)
दह्यमानाःbeing burned
दह्यमानाः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootदह् (धातु)
Formवर्तमानकाले कर्मणि शतृ/शानच्-प्रत्ययान्त (present passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
समन्ततःon all sides
समन्ततः:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः (अव्यय)
Formअव्यय; परितोऽर्थक क्रियाविशेषण (adverb: 'on all sides')
Yamakiṅkara

{ "primaryRasa": "raudra", "secondaryRasa": "bhayanaka", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Yama
DharmaMahāpātakaKarmaNaraka

FAQs

Certain acts are treated as civilizational ruptures—attacking trust, sanctity, and social-religious order. The text frames them as producing intense, unavoidable repercussions.

Dharma-centered instruction embedded in narrative; not part of the five hallmark purāṇic categories.

Fire above and below symbolizes total pervasion of consequence—no ‘safe side’ remains when foundational norms are violated; the act itself becomes the consuming heat.