Adhyaya 56

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे सूर्यरथनिर्णयो नाम पञ्चपञ्चाशत्तमो ऽध्यायः सूत उवाच वीथ्याश्रयाणि चरति नक्षत्राणि निशाकरः त्रिचक्रोभयतो ऽश्वश् च विज्ञेयस्तस्य वै रथः

かくして『シュリー・リンガ・マハープラーナ』前分、「太陽の車の決定」と名づける章において、スータは語った。「月（ニシャーカラ）は星々の道を行き、諸宿（ナクシャトラ）を携える。知れ、その車は三輪で、両側より馬に牽かれている。」

Verse 2

शतारैश् च त्रिभिश्चक्रैर् युक्तः शुक्लैर्हयोत्तमैः दशभिस्त्वकृशैर् दिव्यैर् असंगैस् तैर् मनोजवैः

その天なる車は三輪にして百の輻（や）を備え、最上の白馬十頭を繋がれていた。細身でありながら力強く、天界の性を帯び、行路に妨げなく、心のごとく迅速である。

Verse 3

रथेनानेन देवैश् च पितृभिश्चैव गच्छति सोमो ह्यम्बुमयैर् गोभिः शुक्लैः शुक्लगभस्तिमान्

この車に乗り、ソーマ（月神）はデーヴァと祖霊ピトリたちを伴って進む。まことに水の精髄より成るソーマは、白き馬とともに運行し、白き光条を放って輝く。

Verse 4

क्रमते शुक्लपक्षादौ भास्करात्परमास्थितः आपूर्यते परस्यान्तः सततं दिवसक्रमात्

白分（シュクラ・パクシャ）の初めに、それは進み、太陽の彼方に位する。そしてその円盤の遠き端は、日々の規則正しい推移により、絶えず一日また一日と満ちてゆく。

Verse 5

देवैः पीतं क्षये सोमम् आप्याययति नित्यशः पीतं पञ्चदशाहं तु रश्मिनैकेन भास्करः

ソーマ（月）が、 देव たちに「飲まれて」減ずるとき、バーस्कラ（太陽）は常に彼をふたたび養い満たす。十五日のあいだ、太陽はただ一条の光によって、飲み尽くされた分を補い戻す。

Verse 6

आपूरयन् सुषुम्नेन भागं भागमनुक्रमात् इत्येषा सूर्यवीर्येण चन्द्रस्याप्यायिता तनुः

スシュムナー（Suṣumnā）を通して、部分ごとに、しかるべき順序で満たされることにより、月の身体は太陽の威力によって養われ、ふくらみ増してゆく。

Verse 7

स पौर्णमास्यां दृश्येत शुक्लः सम्पूर्णमण्डलः एवमाप्यायितं सोमं शुक्लपक्षे दिनक्रमात्

満月の夜には、彼は白く輝き、円輪が完全に満ちた姿として見える。かくして白分（明るい半月）において、ソーマは日ごとに順次養われる。

Verse 8

ततो द्वितीयाप्रभृति बहुलस्य चतुर्दशीम् पिबन्त्यम्बुमयं देवा मधु सौम्यं सुधामृतम्

それから暗分（闇の半月）の第二日より第十四日に至るまで、 देव たちは水より成るその精髄を飲む。ソーマのごとく柔らかな蜜、甘露（アムリタ）のように甘いものを。

Verse 9

संभृतं त्वर्धमासेन ह्य् अमृतं सूर्यतेजसा पानार्थममृतं सोमं पौर्णमास्यामुपासते

太陽の光輝によって半月のあいだに集められた甘露、それがソーマである。その不死の精髄を飲むために、人々は満月の夜（パウルナマーシー）にソーマを礼拝する。

Verse 10

एकरात्रिं सुराः सर्वे पितृभिस्त्वृषिभिः सह सोमस्य कृष्णपक्षादौ भास्कराभिमुखस्य च

月の黒分（暗月）の初めに、すべての神々は祖霊ピトリと聖仙リシたちと共に、太陽に向かって一夜の儀礼を修し、主宰パティ（シヴァ）が護持する宇宙の秩序にかなう聖なる奉献をなす。

Verse 11

प्रक्षीयन्ते परस्यान्तः पीयमानाः कलाः क्रमात् त्रयस्त्रिंशच्छताश्चैव त्रयस्त्रिंशत्तथैव च

至上の極限において、カラー（時と顕現の分量）は次第に「飲み尽くされ」て順に減じてゆく—三十三百、そしてまた三十三となる。

Verse 12

त्रयस्त्रिंशत्सहस्राणि देवाः सोमं पिबन्ति वै एवं दिनक्रमात्पीते विबुधैस्तु निशाकरे

まことに三万三千の神々はソーマを飲む。かくして日が巡るにつれ、月（ニシャーカラ）が賢き神々によって次第に「飲まれる」と、月は欠けてゆく—主宰パティが宇宙の祭儀を量り治めることを示しつつ。

Verse 13

पीत्वार्धमासं गच्छन्ति अमावास्यां सुरोत्तमाः पितरश्चोपतिष्ठन्ति अमावास्यां निशाकरम्

アマーヴァーシャー（新月）の日、最勝の神々は半月にわたり「飲み」終えて去り、同じくアマーヴァーシャーに祖霊ピトリも近づき、月（ニシャーカラ）に侍する。

Verse 14

ततः पञ्चदशे भागे किंचिच्छिष्टे कलात्मके अपराह्णे पितृगणा जघन्यं पर्युपासते

それから、微細なカラーより成る日の第十五分がアパラーフナ（午後遅く）にわずかに残るとき、祖霊の群れは最も低く残余なるものに寄り添い、その時刻に捧げられる供物を待ち受ける。

Verse 15

पिबन्ति द्विकलं कालं शिष्टा तस्य कला तु या निसृतं तदमावास्यां गभस्तिभ्यः स्वधामृतम्

二カラーのあいだ彼らはそれを飲む。さらに彼の残るカラーは、アマーヴァーシャー（新月）の夜に流れ出て、光線より生じた彼ら自身の輝きの甘露（アムリタ）となる。

Verse 16

मासतृप्तिमवाप्याग्र्यां पीत्वा गच्छन्ति ते ऽमृतम् पितृभिः पीयमानस्य पञ्चदश्यां कला तु या

ひと月のあいだ最上の満足を得て、（供物を）「飲み」終えると、ピトリ（祖霊）たちは不死の境地へと進む。さらに、ピトリが飲受する際に受け取られる微妙な分（カラー）は、とりわけ十五日目（満月のティティ）において、最上の霊験を帯びる。

Verse 17

यावत्तु क्षीयते तस्य भागः पञ्चदशस्तु सः अमावास्यां ततस्तस्या अन्तरा पूर्यते पुनः

それの減じてゆく分は第十五分と数えられる。アマーヴァーシャー（新月）においてそれはその分だけ減り、のちにその間の期間で再び満ちてゆく（再び増大する）。

Verse 18

वृद्धिक्षयौ वै पक्षादौ षोडश्यां शशिनः स्मृतौ एवं सूर्यनिमित्तैषा पक्षवृद्धिर्निशाकरे

増大と減少は、半月の初めと、月の第十六ティティに起こると説かれる。かくして太陽を決定因として、この半月の増大は夜を作る者—月—において成り立つ。