Adhyaya 22

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे एकविशो ऽध्यायः सूत उवाच जयध्वजस्य पुत्रो ऽभूत् तालाजङ्घ इति स्मृतः / शतपुत्रास्तु तस्यासन् तालजङ्घाः प्रकीर्तिताः

かくして『シュリー・クールマ・プラーナ』六千頌のサンヒター、前分における第二十一章は終わる。スータは語った。「ジャヤドヴァジャにはターラジャンガと記憶される子があった。彼には百人の子があり、ターラジャンガ族として称えられる。」

Verse 2

तेषां ज्येष्ठो महावीर्यो वीतिहोत्रो ऽभवन्नृपः / वृषप्रभृतयश्चान्ये यादवाः पुण्यकर्मिणः

彼らのうち長子は大勇の王ヴィーティホートラであった。さらに他の者たちも、ヴリシャをはじめとして、功徳の行いをなすヤーダヴァであった。

Verse 3

वृषो वंशकरस्तेषां तस्य पुत्रो ऽभवन्मधुः / मधोः पुत्रशतं त्वासीद् वृषणस्तस्य वंशभाक्

彼らのうちヴリシャは一族の礎を立て、その子はマドゥであった。マドゥには百人の子があり、その中でヴリシャナが家系を継ぎ、血脈を保った。

Verse 4

वीतिहोत्रसुतश्चापि विश्रुतो ऽनन्त इत्युत / दुर्जयस्तस्य पुत्रो ऽबूत् सर्वशास्त्रविशारदः

またヴィーティホートラの子はアナンタの名で名高かった。その子はドゥルジャヤであり、あらゆるシャーストラに通暁していた。

Verse 5

तस्य भार्या रूपवती गुणैः सर्वैरलङ्कृता / पतिव्रतासीत् पतिना स्वधर्मपरिपालिका

その妻は容姿うるわしく、あらゆる徳に飾られていた。夫に一途なパティヴラターとして、主たる夫とともに自らの聖なるダルマを守り生きた。

Verse 6

स कदाचिन्महाभागः कालिन्दीतीरसंस्थिताम् / अपश्यदुर्वशीं देवीं गायन्तीं मधुरस्वनाम्

ある時、その大いなる幸運の人は、カーリṇディー（ヤムナー）の岸辺に立つ女神ウルヴァシーが、限りなく甘美な声で歌うのを見た。

Verse 7

ततः कामाहतमनास्तत्समीपमुपेत्य वै / प्रोवाच सुचिरं कालं देवि रन्तुं मयार्ऽहसि

そのとき欲望に心を打たれ、彼は彼女の近くへ進み出て言った。「女神よ、どうか久しく我とともに歓びを分かち給え。」

Verse 8

सा देवी नृपतिं दृष्ट्वा रूपलावण्यसंयुतम् / रेमे तेन चिरं कालं कामदेवमिवापरम्

その天の乙女は、美と艶を備えた王を見て、まるで別のカーマデーヴァであるかのように、久しく彼と歓びを共にした。

Verse 9

कालात् प्रबुद्धो राजा तामुर्वशीं प्राह शोभनाम् / गमिष्यामि पुरीं रम्यां हसन्ती साब्रवीद् वचः

時が満ちると王は目覚め、輝くウルヴァシーに言った。「我は麗しき都へ赴く。」彼女は微笑み、次の言葉で答えた。

Verse 10

न ह्यनेनोपभोगेन भवता राजसुन्दर / प्रीतिः संजायते मह्यं स्थातव्यं वत्सरं पुनः

ああ麗しき王よ、このような享楽をあなたと重ねても、わたしの内に真の愛は生じません。ゆえに、あなたはさらに一年、離れて留まるべきです。

Verse 11

तामब्रवीत् स मतिमान् गत्वा शीघ्रतरं पुरीम् / आगमिष्यामि भूयो ऽत्र तन्मे ऽनुज्ञातुमर्हसि

その賢者は彼女に言った。「わたしは急ぎ都へ赴き、またここへ戻って来よう。ゆえに、わたしに許しを与えてほしい。」

Verse 12

तमब्रवीत् सा सुभगा तथा कुरु विशांपते / नान्ययाप्सरसा तावद् रन्तव्यं भवत् पुनः

その幸いあるアプサラスは彼に言った。「よろしい—そのようにしなさい、民の主よ。だがそれまで、他のアプサラスと再び戯れてはなりません。」

Verse 13

ओमित्युक्त्वा ययौ तूर्णं पुरीं परमशोभनाम् / गत्वा पतिव्रतां पत्नीं दृष्ट्वा बीतो ऽभवन्नृपः

「オーム」と唱えて、彼はこの上なく輝く都へと急ぎ去った。そこに至り、夫に貞節を尽くすパティヴラターの妻を見て、王は恐れを覚えた。

Verse 14

संप्रेक्ष्य सा गुणवती भार्या तस्य पतिव्रता / भीतं प्रसन्नया प्राह वाचा पीनपयोधरा

徳ある妻、パティヴラターとして貞節を守る彼女は、怯える夫を見て、穏やかで慰める言葉をもって語りかけた。

Verse 15

स्वामिन् किमत्र भवतो भीतिरद्य प्रवर्तते / तद् ब्रूहि मे यथा तत्त्वं न राज्ञां कीर्तये त्विदम्

おお主よ、なぜ今日ここで、あなたのうちに恐れが起こったのですか。ありのままの真実を私にお告げください。王たちを讃えるためではなく、真のタットヴァ（実在の原理）を悟るために問うのです。

Verse 16

स तस्या वाक्यमाकर्ण्य लज्जावनतचेतनः / नोवाच किञ्चिन्नृपतिर्ज्ञानदृष्ट्या विवेद सा

彼女の言葉を聞くと、王は恥により心を伏せ、何ひとつ語らなかった。だが彼女は、真実の智の眼によって、その内なるありさまを悟った。

Verse 17

न भेतव्यं त्वया स्वामिन् कार्यं पापविशोधनम् / भीते त्वयि महाराज राष्ट्रं ते नाशमेष्यति

おお主よ、恐れてはなりません。なすべき務めは罪の浄化です。もしあなたが、偉大なる王よ、恐れに沈むなら、あなたの国は滅びへ向かうでしょう。

Verse 18

तदा स राजा द्युतिमान् निर्गत्य तु पुरात् ततः / गत्वा कण्वाश्रमं पुण्यं दृष्ट्वा तत्र महामुनिम्

そのとき光輝ある王は都を出立し、聖なるカンヴァの庵へ赴いて、そこに大牟尼を拝した。

Verse 19

निशम्य कण्ववदनात् प्रायश्चित्तविधिं शुभम् / जगाम हिमवत्पृष्ठं समुद्दिश्य महाबलः

カンヴァの口から吉祥なる贖罪法（プラーヤシュチッタ）を聞き終えると、その大力の者は旅立ち、ヒマーラヤの高き背へと進路を定めた。

Verse 20

सो ऽपश्यत् पथि राजेन्द्रो गन्धर्ववरमुत्तमम् / भ्राजमानं श्रिया व्योम्नि भूषितं दिव्यमालया

そのとき威光ある王は道の上に、最上のガンダルヴァを見た――天空に栄光を放ち、神なる花輪を身に飾っていた。

Verse 21

वीक्ष्य मालाममित्रघ्नः सस्माराप्सरसां वराम् / उर्वशीं तां मनश्चक्रे तस्या एवेयमर्हति

花輪を見て、敵を討つ者はアプサラスの中の最勝を思い起こした。心をウルヴァシーに定め、「この花輪はただ彼女にこそふさわしい」と念じた。

Verse 22

सो ऽतीव कामुको राजा गन्धर्वेणाथ तेन हि / चकार सुमहद् युद्धं मालामादातुमुद्यतः

その王は欲望に激しく燃え、花輪を奪わんとして、かのガンダルヴァと大いなる戦いを交えた。

Verse 23

विजित्य समरे मालां गृहीत्वा दुर्जयो द्विजाः / जगाम तामप्सरसं कालिन्दीं द्रष्टुमादरात्

戦いに勝って花輪を手にすると、打ち負かし難きバラモン、ドゥルジャヤは、あのアプサラス、カーリンディーに会わんと熱心に赴いた。

Verse 24

अदृष्ट्वाप्सरसं तत्र कामबाणाभिपीडितः / बभ्राम सकलां पृथ्वीं सप्तद्वीपसमन्विताम्

そこでアプサラスを見いだせず、カーマの矢に苦しめられて、彼は七つの大陸（サプタ・ドヴィーパ）を備えた全世界をさまよい歩いた。

Verse 25

आक्रम्य हिमवत्पार्श्वमुर्वशीदर्शनोत्सुकः / जगाम शैलप्रवरं हेमकूटमिति श्रुतम्

ウルヴァシー（Urvaśī）を拝見せんと切に願い、彼はヒマーラヤの山腹を踏み越えて、山々の最勝たるヘーマクータ（Hemakūṭa）へと赴いた――と伝承に聞く。

Verse 26

तत्र तत्राप्सरोवर्या दृष्ट्वा तं सिंहविक्रमम् / कामं संदधिरे घोरं भूषितं चित्रमालया

あちらこちらで、最上のアプサラスたちは、獅子のごとき武勇を備えた彼を見て、妙なる花鬘に飾られ立つその姿に、激しい欲情を起こした。

Verse 27

संस्मरन्नुर्वशीवाक्यं तस्यां संसक्तमानसः / न पश्यति स्मताः सर्वागिरिशृङ्गाणिजग्मिवान्

ウルヴァシー（Urvaśī）の言葉を思い起こし、心を彼女に絡め取られた彼は、もはや何ひとつ見留めず、山々の峰すら見ぬまま越えて進み続けた。

Verse 28

तत्राप्यप्सरसं दिव्यामदृष्ट्वा कामपीडितः / देवलोकं महामेरुं ययौ देवपराक्रमः

そこにおいても、輝ける天女アプサラスを見いだせず、欲に責められながら、デーヴァ・パラークラマ（Deva-parākrama）は神々の世界へ、偉大なるメール（Meru）へと進み続けた。

Verse 29

स तत्र मानसं नाम सरस्त्रैलोक्यविश्रुतम् / भेजे शृङ्गाण्यतिक्रम्य स्वबाहुबलभावितः

そこで彼は、三界に名高き「マーナサ（Mānasa）」という湖に到った。峰々を越え、己が腕力を頼みとして、ついにその地へ辿り着いたのである。

Verse 30

स तस्य तीरे सुभगां चरन्तीमतिलालसाम् / दृष्टवाननवद्याङ्गीं तस्यै मालां ददौ पुनः

その水辺の岸で、彼は吉祥に美しい女が歩み回り、激しい憧れに満ちているのを見た。欠けのない肢体を見て、彼は再び花鬘を彼女に捧げた。

Verse 31

स मालया तदा देवीं भूषितां प्रेक्ष्य मोहितः / रेमे कृतार्थमात्मानं जानानः सुचिरं तया

そのとき花鬘で飾られた女神を見て、彼は心を奪われた。彼女とともに久しく楽しみ、自らを満ち足りた者、目的を果たした者と思った。

Verse 32

अथोर्वशी राजवर्यं रतान्ते वाक्यमब्रवीत् / किं कृतं भवता पूर्वं पुरीं गत्वा वृथा नृप

その後、愛の戯れの終わりにウルヴァシーは最上の王に言った。「王よ、先にむなしく都へ行って、何を成し遂げたのですか。」

Verse 33

स तस्यै सर्वमाचष्ट पत्न्या यत् समुदीरितम् / कण्वस्य दर्शनं चैव मालापहरणं तथा

彼は妻が語ったことをすべて彼女に告げた。すなわちカンヴァ仙との対面と、花鬘が奪われた出来事である。

Verse 34

श्रुत्वैतद् व्याहृतं तेन गच्छेत्याह हितैषिणी / शापं दास्यति ते कण्वो ममापि भवतः प्रिया

彼の言葉を聞くと、善意の女は「行きなさい」と言った。さらに「カンヴァは必ずあなたに呪いを与えるでしょう――たとえ私もあなたに愛されていても」と付け加えた。

Verse 35

तयासकृन्महाराजः प्रोक्तो ऽपि मदमोहितः / न तत्यजाथ तत्पार्श्वं तत्र संन्यस्तमानसः

彼女が幾度となく呼びかけ諭したにもかかわらず、大王は慢心と迷妄に酔い、彼女の傍らを離れなかった。心はそこに据えられ、すべてをもって執着していた。

Verse 36

ततोर्वशी कामरूपा राज्ञे स्वं रूपमुत्कटम् / सुरोमशं पिङ्गलाक्षं दर्शयामास सर्वदा

ついで、意のままに姿を変え得るウルヴァシーは、王に向かって常に自らの鮮烈な姿を示した。毛は逆立ち、眼は黄褐色に輝いていた。

Verse 37

तस्यां विरक्तचेतस्कः स्मृत्वा कण्वाभिभाषितम् / धिङ्मामिति विनिश्चित्यतपः कर्तुं समारभत्

そこで心が離欲に傾くと、聖仙カンヴァの言葉を思い出した。『恥ずべきは我なり』と決し、苦行（タパス）を修し始めた。

Verse 38

संवत्सरद्वादशकं कन्दमूलफलाशनः / भूय एव द्वादशकं वायुभक्षो ऽभवन्नृपः

十二年のあいだ王は球根・根・果実のみを食し、さらに十二年、ただ気（風）を糧として生きる者となった。

Verse 39

गत्वा कण्वाश्रमं भीत्या तस्मै सर्वं न्यवेदयत् / वासमप्सरसा भूयस्तपोयोगमनुत्तमम्

それから恐れを抱いてカンヴァ仙の庵に赴き、すべてを申し述べた。すなわち、アプサラスが再び来て住みついたこと、そして自らの無上のタパスとヨーガの制御が試されていることを。

Verse 40

वीक्ष्य तं राजशार्दूलं प्रसन्नो भगवानृषिः / कर्तुकामो हि निर्बोजं तस्याघमिदमब्रवीत्

王たちの中の虎たるその王を見て、福徳ある聖仙は喜悦した。王の罪を「種なきもの」として再び芽生えぬようにせんとし、彼に次の言葉を告げた。

Verse 41

गच्छ वाराणसीं दिव्यामीश्वराध्युषितां पुरीम् / आस्ते मोचयितुं लोकं तत्र देवो महेश्वरः

神聖なるヴァーラーナシー、主イーシュヴァラの住まう都へ行け。そこに大自在天マヘーシュヴァラ（ハラ）は世を解脱せしめんがために住しておられる。

Verse 42

स्नात्वा संतर्प्य विधिवद् गङ्गायान्देवताः पितॄन् / दृष्ट्वा विश्वेश्वरं लिङ्गङ्किल्बिषान्मोक्ष्यसे ऽखिलात्

ガンガーに沐浴し、正しい作法により供物をもって神々と祖霊（ピトリ）を満たしたのち、ヴィシュヴェーシュヴァラのリンガを拝すれば、あらゆる罪よりことごとく解き放たれる。

Verse 43

प्रणम्य शिरसा कण्वमनुज्ञाप्य च दुर्जयः / वाराणस्यां हरं दृष्ट्वा पापान्मुक्तो ऽभवत् ततः

ドゥルジャヤは頭を垂れて仙人カンヴァに礼拝し、暇を乞うた。ついでヴァーラーナシーへ赴き、そこでハラ（シヴァ）を拝して、罪より解放された。

Verse 44

जगाम स्वपुरीं शुभ्रां पालयामास मेदिनीम् / याजयामास तं कण्वो याचितो घृणया मुनिः

彼は輝ける都へ帰り、大地を治めた。やがて、請われると慈悲に動かされた仙人カンヴァが、彼のために祭祀（ヤジュニャ）を司る祭官として儀礼を執り行った。

Verse 45

तस्य पुत्रो ऽथ मतिमान् सुप्रतीक इति श्रुतः / बभूव जातमात्रं तं राजानमुपतस्थिरे

ついにその子が生まれた――賢明にして名高く、名をスプラティーカという。生まれたその瞬間から、人々は近づいて拝し、王として仕えた。

Verse 46

उर्वश्यां च महावीर्याः सप्त देवसुतोपमाः / कन्या जगृहिरे सर्वा जन्धर्वदयिता द्विजाः

またウルヴァシーには、神々の子にも比すべき大いなる威力をもつ七人の娘が生まれた。彼女らは皆、ガンダルヴァに愛される二度生まれの聖仙（ドヴィジャ）たちに娶られた。

Verse 47

एष व कथितः सम्यक् सहस्त्रजित उत्तमः / वंशः पापहरो नृणां क्रोष्टोरपि निबोधत

かくして、最上のサハスラジットは正しく語られた。今また、クローストゥの系譜をも知れ――この王統は人々の罪を除くと説かれる。