Adhyaya 8

Mantra 1

उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽस्यादि॒त्येभ्य॑स्त्वा । विष्ण॑ उरुगायै॒ष ते॒ सोम॒स्तᳪ र॑क्षस्व॒ मा त्वा॑ दभन्

ઉપયામથી ગ્રહણ કરાયેલો તું આદિત્યો માટે છે. હે ઉરુગાય વિષ્ણુ, આ સોમ તારો છે; તું તેની રક્ષા કર, જેથી તેઓ તને હાનિ ન કરે.

Mantra 2

क॒दा च॒न स्त॒रीर॑सि॒ नेन्द्र॑ सश्चसि दा॒शुषे॑ । उपो॒पेन्नु म॑घव॒न् भूय॒ इन्नु ते॒ दानं॑ दे॒वस्य॑ पृच्यत आदि॒त्येभ्य॑स्त्वा

હે ઇન્દ્ર, તું કદી પણ અટકાવનાર નથી; તું દાન આપનાર સાથે જ જોડાય છે. હે મઘવન્ (ઉદાર), ફરી અહીં આવ; નિશ્ચયે ફરી તારા દેવસમાન દાનની પ્રશંસા થાય છે—આ (અર્પણ) આદિત્યો માટે તને.

Mantra 3

क॒दा च॒न प्र यु॑च्छस्यु॒भे नि पा॑सि॒ जन्म॑नी । तुरी॑यादित्य॒ सव॑नं त इन्द्रि॒यमात॑स्थाव॒मृतं॑ दि॒व्या॒दि॒त्येभ्य॑स्त्वा

કદી પણ તું નિષ્ફળ થતો નથી; તું દ્વિવિધ જન્મને દૃઢપણે રક્ષે છે. હે આદિત્ય, ચોથું સવન—તેમાં તારો ઇન્દ્રિયબળ સ્થાપિત થયું છે, દિવ્ય અમૃતત્વ પણ; આદિત્યો માટે તને!

Mantra 4

य॒ज्ञो दे॒वानां॒ प्रत्ये॑ति सु॒म्नमादि॑त्यासो॒ भव॑ता मृड॒यन्त॑: । आ वो॒ऽर्वाची॑ सुम॒तिर्व॑वृत्याद॒होश्चि॒द्या व॑रिवो॒वित्त॒रास॑दादि॒त्येभ्य॑स्त्वा

યજ્ઞ દેવો પાસે કૃપા માટે જાય છે; હે આદિત્યો, તમે પ્રસન્ન અને કરુણાશીલ રહો. તમારી સુમતિ અહીં અમારી તરફ વળે; જે વિશાળ અવકાશ આપતી છે એવી કૃપા દિવસભર અમારી સાથે નિવાસ કરે: આદિત્યો માટે તને!

Mantra 5

विव॑स्वन्नादित्यै॒ष ते॑ सोमपी॒थस्तस्मि॑न् मत्स्व । श्रद॑स्मै नरो॒ वच॑से दधातन॒ यदा॑शी॒र्दा दम्प॑ती वा॒मम॑श्नु॒तः । पुमा॑न् पु॒त्रो जा॑यते वि॒न्दते॒ वस्वधा॑ वि॒श्वाहा॑र॒प ए॑धते गृ॒हे

હે વિવસ્વાન આદિત્ય, આ તારો સોમપાન છે; તેમાં આનંદ કર. હે નરો, આ વચન માટે શ્રદ્ધા સ્થાપો. જ્યારે આશીર્વાદ આપનાર દંપતી કલ્યાણ પ્રાપ્ત કરે છે, ત્યારે પુરૂષસદૃશ પુત્ર જન્મે છે; તે સમૃદ્ધિ બહુવિધ રીતે મેળવે છે; સર્વ આહાર તેનો બને છે; ગૃહમાં જળો સમૃદ્ધ થાય છે.

Mantra 6

वा॒मम॒द्य स॑वितर्वा॒ममु॒ श्वो दि॒वे दि॑वे वा॒मम॒स्मभ्य॑ᳪ सावीः । वा॒मस्य॒ हि क्षय॑स्य देव॒ भूरे॑र॒या धि॒या वा॑म॒भाज॑: स्याम

હે સવિતૃ, આજે અમને કલ્યાણ આપ; કાલે પણ અમને કલ્યાણ આપ; દિવસે દિવસે અમને કલ્યાણ પ્રદાન કર. હે દેવ, વિશાળ નિવાસ અને સમૃદ્ધિ ધરાવનાર, આ અમારી ધી (પવિત્ર બુદ્ધિ/વિચાર) દ્વારા અમે કલ્યાણના ભાગીદાર બનીએ.

Mantra 7

उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि सावि॒त्रो॒ऽसि चनो॒धाश्च॑नो॒धा अ॑सि॒ चनो॒ मयि॑ धेहि । जिन्व॑ य॒ज्ञं जिन्व॑ य॒ज्ञप॑तिं॒ भगा॑य दे॒वाय॑ त्वा सवि॒त्रे

ઉપયામથી ગ્રહિત તું છે; તું સવિતૃનો છે; તું આનંદનો દાતા છે—હા, આનંદનો દાતા છે; મારી અંદર કૃપા સ્થાપિત કર. યજ્ઞને પ્રેર; યજ્ઞપતિને પ્રેર. ભગ દેવ માટે તને (ગ્રહણ કરીએ); અને સવિતૃ માટે (પણ).

Mantra 8

उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि सु॒शर्मा॑ऽसि सुप्रतिष्ठा॒नो बृ॒हदु॑क्षाय॒ नम॑: । विश्वे॑भ्यस्त्वा दे॒वेभ्य॑ ए॒ष ते॒ योनि॒र्विश्वे॑भ्यस्त्वा दे॒वेभ्य॑: ।

તું ઉપયામથી ગ્રહિત થયો છે; તું સુશર્મા છે, શુભ આશ્રયવાળો છે; તું સુપ્રતિષ્ઠાન છે, દૃઢ પ્રતિષ્ઠિત છે—મહાવૃષભને નમસ્કાર. વિશ્વે દેવોને તને—આ તારો યોનિ છે; વિશ્વે દેવોને તને!

Mantra 9

उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि॒ बृह॒स्पति॑सुतस्य देव सोम त॒ इन्दो॑रिन्द्रि॒याव॑त॒: पत्नी॑वतो॒ ग्रहाँ॑२ ऋध्यासम् । अ॒हं प॒रस्ता॑द॒हम॒वस्ता॒द्यद॒न्तरि॑क्षं॒ तदु॑ मे पि॒ताऽभू॑त् । अ॒हᳪ सूर्य॑मुभ॒यतो॑ ददर्शा॒हं दे॒वानां॑ पर॒मं गुहा॒ यत्

તું ઉપયામથી ગ્રહિત થયો છે. હે દેવ સોમ, બૃહસ્પતિના પુત્રના, તારા ઇન્દો બિંદુમાંથી—ઇન્દ્રિયબળથી યુક્ત, પત્નીવત ગ્રહોમાંથી—હું સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરું. હું ઉપર છું, હું નીચે છું; જે અંતરિક્ષ છે, તે જ મારો પિતા બન્યો. મેં સૂર્યને બંને બાજુથી જોયો; મેં દેવોનું પરમ ગુહ્ય સ્થાન પ્રાપ્ત કર્યું.

Mantra 10

अग्ना३इ॒ पत्नी॑वन्त्स॒जूर्दे॒वेन॒ त्वष्ट्रा॒ सोमं॑ पिब॒ स्वाहा॑ । प्र॒जाप॑ति॒र्वृषा॑ऽसि रेतो॒धा रेतो॒ मयि॑ धेहि प्र॒जाप॑तेस्ते॒ वृष्णो॑ रेतो॒धसो॑ रेतो॒धाम॑शीय

હે અગ્નિ, પત્નીવંત, દેવ ત્વષ્ટા સાથે સજૂર થઈ સોમ પિ—સ્વાહા! તું પ્રજાપતિ, વૃષભ, રેતોધા (બીજ-સ્થાપક) છે; મારામાં રેત (બીજ) સ્થાપ. પ્રજાપતિના તે વૃષભ રેતોધા—તારા રેતોધામાથી હું રેત-સ્થાપન પ્રાપ્ત કરું.

Mantra 11

उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि॒ हरि॑रसि हारियोज॒नो हरि॑भ्यां त्वा । हर्यो॑र्धा॒ना स्थ॑ स॒हसो॑मा॒ इन्द्रा॑य

તું ઉપયામથી ગ્રહિત છે; તું હરિ (તામ્રવર્ણ) છે; હરિઓજનો—હરિ અશ્વો સાથે જોડાયેલો છે: બે હરિઓ માટે તને. હે હર્યો, તમે ધાનાં છો; સોમ સાથે ઇન્દ્ર માટે.

Mantra 12

यस्ते॑ अश्व॒सनि॑र्भ॒क्षो यो गो॒सनि॒स्तस्य॑ त इ॒ष्टय॑जुष स्तु॒तसो॑मस्य श॒स्तोक्थ॒स्योप॑हूत॒स्योप॑हूतो भक्षयामि

તારો જે ભાગ અશ્વસનિ (અશ્વ-વિજય) છે અને જે ગોસનિ (ગો-વિજય) છે—તે તારો, ઇષ્ટિ અને યજુસને સંબંધિત, સ્તુત સોમનો, શસ્ત ઉક્થનો, ઉપહૂતનો—ઉપહૂત થઈને હું ભક્ષણ કરું છું.

Mantra 13

दे॒वकृ॑त॒स्यैन॑सोऽव॒यज॑नमसि मनु॒ष्य॒कृत॒स्यैन॑सोऽव॒यज॑नमसि पि॒तृकृ॑त॒स्यैन॑सोऽव॒यज॑नमस्या॒त्मकृ॑तस्यैनसोऽव॒यज॑नम॒स्येन॑स एनसोऽव॒यज॑नमसि । यच्चा॒हमेनो॑ वि॒द्वाँश्च॒कार॒ यच्चावि॑द्वाँ॒स्तस्य॒ सर्वस्यैन॑सोऽव॒यज॑नमसि

તમે દેવોએ કરેલા પાપનું પ્રાયશ્ચિત્ત છો; તમે મનુષ્યોએ કરેલા પાપનું પ્રાયશ્ચિત્ત છો; તમે પિતૃઓએ કરેલા પાપનું પ્રાયશ્ચિત્ત છો; તમે સ્વયં કરેલા પાપનું પ્રાયશ્ચિત્ત છો; તમે પાપનું—પાપનું—પ્રાયશ્ચિત્ત છો. અને મેં જે કોઈ પાપ કર્યું હોય—જાણીને કે અજાણીને—તે સર્વ પાપનું તમે પ્રાયશ્ચિત્ત છો.

Mantra 14

सं वर्च॑सा॒ पय॑सा॒ सं त॒नूभि॒रग॑न्महि॒ मन॑सा॒ सᳪ शि॒वेन॑ । त्वष्टा॑ सु॒दत्रो॒ वि द॑धातु॒ रायोऽनु॑मार्ष्टु त॒न्वो यद्विलि॑ष्टम्

તેજ સાથે, દૂધ સાથે, આપણા શરીરો સાથે અમે એકત્ર આવ્યા છીએ; મન સાથે—શિવ (મંગલ) મન સાથે. સુદાતા ત્વષ્ટા ધન (રાય) વહેંચે; આપણા દેહમાંથી જે કંઈ કલુષિત/દૂષિત થયું હોય તે તે માર્જન કરીને દૂર કરે.

Mantra 15

समि॑न्द्र णो॒ मन॑सा नेषि॒ गोभि॒: सᳪ सू॒रिभि॑र्मघव॒न्त्सᳪ स्व॒स्त्या । सं ब्रह्म॑णा दे॒वकृ॑तं॒ यदस्ति॒ सं दे॒वाना॑ᳪ सुम॒तौ य॒ज्ञिया॑ना॒ᳪ स्वाहा॑

હે ઇન્દ્ર, મન દ્વારા અમને એકત્ર ને; ગાયો સાથે; દાતાઓ/પોષકો સાથે, હે મઘવન, કલ્યાણ સાથે એકત્ર. બ્રહ્મ (પવિત્ર શક્તિ) દ્વારા જે કંઈ દેવકૃત છે તે સાથે એકત્ર; યજ્ઞયોગ્ય દેવોની સુમતિ (કૃપા)માં એકત્ર—સ્વાહા!

Mantra 16

सं वर्च॑सा॒ पय॑सा॒ सं त॒नूभि॒रग॑न्महि॒ मन॑सा॒ सᳪ शि॒वेन॑ । त्वष्टा॑ सु॒दत्रो॒ वि द॑धातु॒ रायोऽनु॑मार्ष्टु त॒न्वो यद्विलि॑ष्टम्

વર્ચસ્ (તેજ) સાથે, પયસ્ (દૂધ) સાથે, અમારા તનુઓ (દેહો) સાથે અમે એકત્ર આવ્યા છીએ; મનથી, શિવ (મંગલ) મન સાથે. સુદાત્ર ત્વષ્ટા રાયઃ (ધન-સંપત્તિ) વિધાતુ—વહેંચી આપે; અને અમારી તનુમાંથી જે કંઈ વિલિષ્ટ (અશુદ્ધ/કલુષિત) છે તે અનુમાર્ષ્ટુ—પુંછી નાખે.

Mantra 17

धा॒ता रा॒तिः स॑वि॒तेदं जु॑षन्तां प्र॒जाप॑तिर्निधि॒पा दे॒वो अ॒ग्निः । त्वष्टा॒ विष्णु॑: प्र॒जया॑ सᳪररा॒णा यज॑मानाय॒ द्रवि॑णं दधात॒ स्वाहा॑

ધાતા અને રાતિ (દાન/બાઉન્ટી), સવિતા—આને પ્રસન્નતાથી સ્વીકારે; પ્રજાપતિ, નિધિપા (નિધિ-રક્ષક), દેવ અગ્નિ. ત્વષ્ટા અને વિષ્ણુ પ્રજયા (સંતતિ સાથે) સᳪરરાણા (એકસાથે આનંદિત) થઈ યજમાનને દ્રવિણં (ધન) દધાત—અર્પે. સ્વાહા!

Mantra 18

सु॒गा वो॑ देवा॒: सद॑ना अकर्म॒ य आ॑ज॒ग्मेदᳪ सव॑नं जुषा॒णाः । भर॑माणा॒ वह॑माना ह॒वीᳪष्य॒स्मे ध॑त्त वसवो॒ वसू॑नि॒ स्वाहा॑

હે દેવો, તમારાં આસનો અમે સુગમ કર્યા છે; તમે સવન (સોમપિષણ) પાસે આવ્યા છો અને તેમાં આનંદ લેતા છો. હવિષ્યોને ધારણ કરતા અને વહન કરતા, હે વસુઓ, અમને વસુ—ધન-સમૃદ્ધિ—અર્પો; સ્વાહા।

Mantra 19

याँ२ आऽव॑ह उश॒तो दे॑व दे॒वाँस्तान् प्रेर॑य॒ स्वे अ॑ग्ने स॒धस्थे॑ । ज॒क्षि॒वाᳪस॑: पपि॒वाjस॑श्च॒ विश्वेऽसुं॑ घ॒र्मᳪ स्व॒राति॑ष्ठ॒तानु॒ स्वाहा॑

હે દેવ (અગ્નિ), યજ્ઞ માટે ઉત્સુક એવા જે દેવોને તું અહીં લાવે છે, તે દેવોને તું જ, હે અગ્નિ, પોતાના સધસ્થ (આસન) તરફ પ્રેર. સર્વે, ભોજન કરીને અને પાન કરીને, ઘર્મ પછી પ્રાણમાં સ્વરાજ્યસ્થિત રહો; સ્વાહા।

Mantra 20

व॒यᳪ हि त्वा॑ प्रय॒ति य॒ज्ञे अ॒स्मिन्न॑ग्ने॒ होता॑र॒मवृ॑णीमही॒ह । ऋध॑गया॒ ऋध॑गु॒ताश॑मिष्ठाः प्रजा॒नन् य॒ज्ञमुप॑ याहि वि॒द्वान्त्स्वाहा॑

કારણ કે, હે અગ્નિ, આ યજ્ઞમાં પ્રસ્થાન સમયે અમે તને અહીં હોતૃ તરીકે પસંદ કરીએ છીએ. પ્રત્યેક પોતપોતાના માર્ગે જતા અને અલગ અલગ કલ્યાણ ઇચ્છતા, હે વિદ્વાન, જાણીને યજ્ઞ પાસે આવી પહોંચ; સ્વાહા।

Mantra 21

देवा॑ गातुविदो गा॒तुं वि॒त्त्वा गा॒तुमि॑त । मन॑सस्पत इ॒मं दे॑व य॒ज्ञᳪ स्वाहा॒ वाते॑ धाः

હે દેવો, માર્ગના જાણકારો, માર્ગને જાણી (તમે) માર્ગને જ પ્રાપ્ત કર્યા છો. હે મનસસ્પતિ, હે દેવ, આ યજ્ઞને વાયુમાં (પ્રાણમાં) સ્થાપિત કરો—સ્વાહા!

Mantra 22

यज्ञ॑ य॒ज्ञं ग॑च्छ य॒ज्ञपतिं॑ गच्छ॒ स्वां योनिं॑ गच्छ॒ स्वाहा॑ । ए॒ष ते॑ य॒ज्ञो य॑ज्ञपते स॒हसू॑क्तवाक॒: सर्व॑वीर॒स्तं जु॑षस्व॒ स्वाहा॑

હે યજ્ઞ, યજ્ઞ પાસે જા; યજ્ઞપતિ પાસે જા; પોતાની યોનિ (ઉદ્ભવસ્થાન) પાસે જા—સ્વાહા! હે યજ્ઞપતિ, આ તારો યજ્ઞ છે—સહસૂક્તવાક્ (સ્તુતિમંત્રોના ઉચ્ચાર સાથે) યુક્ત, સર્વવીર (સર્વવીર સંતતિથી સમૃદ્ધ); તેને પ્રસન્નતાથી સ્વીકાર—સ્વાહા!

Mantra 23

माहि॑र्भू॒र्मा पृदा॑कुः । उ॒रुᳪ हि राजा॒ वरु॑णश्च॒कार॒ सूर्या॑य॒ पन्था॒मन्वे॑त॒वा उ॑ । अ॒पदे॒ पादा॒ प्रति॑धातवेऽकरु॒ताप॑व॒क्ता हृ॑दया॒विध॑श्चित् । नमो॒ वरु॑णाया॒भिष्ठि॑तो॒ वरु॑णस्य॒ पाश॑:

માહિર્ભૂઃ—સર્પ હાનિ ન કરે; મા પૃદાકુઃ—ચિતરડો સાપ હાનિ ન કરે. કારણ કે રાજા વરુણે સૂર્ય માટે ચાલવા યોગ્ય વિશાળ પંથ બનાવ્યો છે. અપદે (પગલાં વિનાના/પથવિહિન સ્થાને) પણ તેણે પગલાં સ્થાપ્યાં, સ્થિર આધાર આપવા માટે; હૃદયને ભેદે તેવી વસ્તુથી પણ તે અપવક્તા (નિવારક/રક્ષક) છે. વરુણને નમસ્કાર!—(અહીં) વરુણનો પાશ (ફાંસ) અભિષ્ઠિત (સ્થાપિત) છે.

Mantra 24

अ॒ग्नेरनी॑कम॒प आ वि॑वेशा॒पां नपा॑त् प्रति॒रक्ष॑न्नसु॒र्य॒म् । दमे॑दमे स॒मिधं॑ यक्ष्यग्ने॒ प्रति॑ ते जि॒ह्वा घृ॒तमुच्च॑रण्य॒त् स्वाहा॑

અગ્નિનું તેજોમય મુખ જળોમાં પ્રવેશ્યું છે; અપાં નપાત્ (જળોના પુત્ર) સૂર્યવિહિન અંધકારથી રક્ષા કરે છે. હે અગ્નિ, ઘરેઘરે સમિધાનું યજન કર; તારી જિહ્વા ઘૃતને મળવા ઊંચે ઉદ્ભવે—સ્વાહા।

Mantra 25

स॒मु॒द्रे ते॒ हृद॑यम॒प्स्वन्तः सं त्वा॑ विश॒न्त्वोष॑धीरु॒ताप॑: । य॒ज्ञस्य॑ त्वा यज्ञपते सू॒क्तोक्तौ॑ नमोवा॒के वि॑धेम॒ यत्स्वाहा॑

સમુદ્રમાં તારું હૃદય છે, જળોની અંદર; ઔષધિઓ અને જળો બંને મળીને તારા અંદર પ્રવેશે. હે યજ્ઞપતિ, યજ્ઞના હિતે સુક્તોક્તિથી, નમોવાક્યથી, અમે તારી યથાવિધિ સેવા કરીએ—સ્વાહા।

Mantra 26

देवी॑राप ए॒ष वो॒ गर्भ॒स्तᳪ सुप्री॑त॒ᳪ सुभृ॑तं बिभृत । देव॑ सोमै॒ष ते॑ लो॒कस्तस्मि॒ञ्छं च॒ वक्ष्व॒ परि॑ च॒ वक्ष्व॑

હે દેવી જળો, આ તમારો ગર્ભ છે; સુપ્રીત, સુભૃત રૂપે તેને ધારણ કરો. હે દેવ સોમ, આ તારો લોક છે; તેમાં કલ્યાણ ધારણ કર અને ચારે તરફથી રક્ષા ધારણ કર।

Mantra 27

अव॑भृथ निचुम्पुण निचे॒रुर॑सि निचुम्पु॒णः । अव॑ देवैर्दे॒वकृ॑त॒मेनो॑ऽयासिष॒मव॒ मर्त्यै॒र्मर्त्य॑कृतं पुरु॒राव्णो॑ देव रि॒षस्पा॑हि । दे॒वाना॑ᳪ स॒मिद॑सि

હે અવભૃથ, તું સર્વથા શુદ્ધિકારક છે; તું શુદ્ધિકારક રૂપે અવતર્યો/ઉતર્યો છે. દેવોએ કરેલું દોષ (એનઃ) અમારાથી ધોઈને દૂર કર; મર્ત્યો (માનવો) દ્વારા કરાયેલ દોષ પણ ધોઈને દૂર કર. હે પુરુરાવણ (અਨੇક માર્ગોવાળા/અનેક ગર્જનાવાળા) દેવ, હે રિષસ્પા (હાનિથી રક્ષક), અમને હિંસાથી બચાવ. તું દેવોની સમિધા (યજ્ઞની ઇંધણ-લાકડી) છે.

Mantra 28

एज॑तु॒ दश॑मास्यो॒ गर्भो॑ ज॒रायु॑णा स॒ह । यथा॒ऽयं वा॒युरेज॑ति॒ यथा॑ समु॒द्र एज॑ति । ए॒वा॒यं दश॑मास्यो॒ अस्र॑ज्ज॒रायु॑णा स॒ह

દશ માસનો ગર્ભ જરાયુ (આવરણ/પ્લેસેંટા) સાથે હલનચલન કરે. જેમ આ વાયુ હલે છે, જેમ સમુદ્ર હલે છે, તેમ જ આ દશ માસનો ગર્ભ જરાયુ સાથે, રક્ત સાથે જન્મે.

Mantra 29

यस्यै॑ ते य॒ज्ञियो॒ गर्भो॒ यस्यै॒ योनि॑र्हिरण्यी । अङ्गा॒न्यह्रु॑ता॒ यस्य॒ तं मा॒त्रा सम॑जीगम॒ᳪ स्वाहा॑

જેના માટે તારો યજ્ઞયોગ્ય ગર્ભ છે, જેના માટે યોનિ સુવર્ણમય છે, જેના અંગો અહિંસિત (અહૃત) છે—તે માતા સાથે મેં તેને પૂર્ણ સંયોગમાં લાવ્યો છે; સ્વાહા।

Mantra 30

पुरुद॒स्मो विषु॑रूप॒ इन्दु॑र॒न्तर्म॑हि॒मान॑मानञ्ज॒ धीर॑: । एक॑पदीं द्वि॒पदीं॑ त्रि॒पदीं॒ चतु॒ष्पदीम॒ष्टाप॑दीं॒ भुव॒नानु॑ प्रथन्ता॒ᳪ स्वाहा॑

અਨੇક અદ્ભુતોથી યુક્ત, વિવિધ રૂપો ધરાવતો ઇન્દુ, ધીર પુરુષ, અંતરમાં મહિમાને પ્રાપ્ત થયો છે. એકપદી, દ્વિપદી, ત્રિપદી, ચતુષ્પદી અને અષ્ટપદીના અનુસરણમાં ભુવનો વિસ્તરે; સ્વાહા।

Mantra 31

मरु॑तो॒ यस्य॒ हि क्षये॑ पा॒था दि॒वो वि॑महसः । स सु॑गो॒पात॑मो॒ जन॑:

જેનાં નિવાસને મરુતો રક્ષે છે, જેના માર્ગો દિવ્ય વિશાળ મહિમાના છે—તે જન સર્વાધિક સુસુરક્ષિત છે।

Mantra 32

म॒ही द्यौः पृ॑थि॒वी च॑ न इ॒मं य॒ज्ञं मि॑मिक्षताम् । पि॒पृ॒तां नो॒ भरी॑मभिः

મહાન દ્યૌ (આકાશ) અને પૃથ્વી અમારા માટે આ યજ્ઞને એકરૂપ કરી દે; તેઓ પોતાના આધાર અને પોષક સહાયોથી અમને પરિપૂર્ણ કરે.

Mantra 33

आ ति॑ष्ठ वृत्रह॒न्रथं॑ यु॒क्ता ते॒ ब्रह्म॑णा॒ हरी॑ । अ॒र्वा॒चीन॒ᳪ सु ते॒ मनो॒ ग्रावा॑ कृणोतु व॒ग्नुना॑ । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिन॑ । ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिने॑

હે વૃત્રહન્, રથ પર આરોહણ કર; બ્રહ્મ (મંત્રશક્તિ) વડે તારા માટે બે હરિ (બય ઘોડા) જોડાયેલા છે. વગ્નુના (ઉત્સાહક પ્રેરણા) સાથે ગ્રાવા (સોમપેષણ-પથ્થર) તારો મન સુ-અર્વાચીનં (અહીં તરફ સુવળેલું) કરે. તું ઉપયામથી ગ્રહિત થયો છે—ઇન્દ્ર માટે, હે ષોડશિન્; આ તારો યોનિ છે—ઇન્દ્ર માટે, હે ષોડશિને.

Mantra 34

यु॒क्ष्वा हि के॒शिना॒ हरी॒ वृष॑णा कक्ष्य॒प्रा । अथा॑ न इन्द्र सोमपा गि॒रामुप॑श्रुतिं चर । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिन॑ । ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिने॑

નિશ્ચયે, કેશિનૌ એવા બે હરિ (જટાધારી બય ઘોડા), બે વೃಷણૌ (બળવાન), કક્ષ્યાપ્રા (હાર્નેસથી સુસજ્જ) — તેમને જોડ. ત્યાર પછી, હે ઇન્દ્ર સોમપા, અમારી ગિરામ્ (સ્તુતિઓ) ની ઉપશ્રુતિ (શ્રવણ) તરફ આવ. તું ઉપયામથી ગ્રહિત થયો છે—ઇન્દ્ર માટે, હે ષોડશિન્; આ તારો યોનિ છે—ઇન્દ્ર માટે, હે ષોડશિને.

Mantra 35

इन्द्र॒मिद्धरी॑ वह॒तोऽप्र॑तिधृष्टशवसम् । ऋषी॑णां च स्तु॒तीरुप॑ य॒ज्ञं च॒ मानु॑षाणाम् । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ सीन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिने॑ । ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिने॑

ઇન્દ્રને જ બે હરિત (ઘોડા) વહન કરે છે—અપ્રતિધૃષ્ટ શવસવાળા, અપરાજેય પરાક્રમીને—ઋષિઓની સ્તુતિઓ તરફ અને મનુષ્યોના યજ્ઞ તરફ. ઉપયામથી ગ્રહિત—હે ષોડશિન, તું ઇન્દ્ર માટે છે; આ તારો યોનિ છે—હે ષોડશિન, તું ઇન્દ્ર માટે છે.

Mantra 36

यस्मा॒न्न जा॒तः परो॑ अ॒न्यो अस्ति॒ य आ॑वि॒वेश॒ भुव॑नानि॒ विश्वा॑ । प्र॒जाप॑तिः प्र॒जया॑ सᳪररा॒णस्त्रीणि॒ ज्योती॑ᳪषि सचते॒ स षो॑डशी

જેનાથી ઊંચો બીજો કોઈ જન્મ્યો નથી, જેણે આ સર્વ ભૂવનોમાં પ્રવેશ કર્યો છે—પ્રજાપતિ, પોતાની પ્રજાથી આનંદિત, ત્રણ જ્યોતિઓને અનુસરે/સાથે જોડાય છે: એ જ ષોડશી છે.

Mantra 37

इन्द्र॑श्च स॒म्राड्वरु॑णश्च॒ राजा तौ ते भ॒क्षं च॑क्रतु॒रग्र॑ ए॒तम् । तयो॑र॒हमनु॑ भ॒क्षं भ॑क्षयामि॒ वाग्दे॒वी जु॑षा॒णा सोम॑स्य तृप्यतु स॒ह प्रा॒णेन॒ स्वाहा॑

ઇન્દ્ર સમ્રાટ અને વરુણ રાજા—એ બે જણાએ આરંભે તારા માટે આ ભક્ષ્ય-ભાગ રચ્યો. તેમના ભાગને અનુસરી હું આ ભાગ ભક્ષણ કરું છું. વાણી દેવી, પ્રસન્ન થઈ, પ્રાણ સાથે સોમથી તૃપ્ત થાઓ—સ્વાહા!

Mantra 38

अग्ने॒ पव॑स्व॒ स्वपा॑ अ॒स्मे वर्च॑ः सु॒वीर्य॑म् । दध॑द्र॒यिं मयि॒ पोष॑म् । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽस्य॒ग्नये॑ त्वा॒ वर्च॑स ए॒ष ते॒ योनि॑र॒ग्नये॑ त्वा॒ वर्च॑से । अग्ने॑ वर्चस्वि॒न्वर्च॑स्वाँ॒स्त्वं दे॒वेष्वसि॒ वर्च॑स्वान॒हं म॑नु॒ष्ये॑षु भूयासम्

હે અગ્નિ, તું પોતાને પવિત્ર કર; સુકર્મા (સ્વપા) તું અમામાં તેજ અને સુવીર્ય સ્થાપિત કર; મને ધન અને પોષણ અર્પણ કર. ઉપયામથી ગ્રહિત તું અગ્નિ માટે—તેજ માટે—છે; આ તારો યોનિ છે; અગ્નિ માટે—તેજ માટે. હે અગ્નિ, તું તેજસ્વી અને તેજથી પરિપૂર્ણ છે; દેવોમાં તું તેજસ્વાન છે; હું મનુષ્યોમાં તેજસ્વી થાઉં.

Mantra 39

उ॒त्तिष्ठ॒न्नोज॑सा स॒ह पी॒त्वी शिप्रे॑ अवेपयः । सोम॑मिन्द्र च॒मू सु॒तम् । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य॒ त्वौज॑स ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वौजसे । इन्द्रौ॑जिष्ठौजि॑ष्ठ॒स्त्वं दे॒वेष्वस्योजि॑ष्ठो॒ऽहं म॑नु॒ष्ये॒षु भूयासम्

હે ઇન્દ્ર, તું બળ સાથે ઊઠ્યો; પીધા પછી, હે શિપ્રે (ઓઠવાળા), તું ઓઠોને કંપાવ્યા; ચમૂમાં સુત (પિષિત) સોમને (પાન કર). ઉપયામથી ગ્રહિત તું ઇન્દ્ર માટે—ઓજસ માટે—છે; આ તારો યોનિ છે; ઇન્દ્ર માટે—ઓજસ માટે. હે ઇન્દ્ર, તું ઓજિષ્ઠોમાં પણ ઓજિષ્ઠ છે દેવોમાં; હું મનુષ્યોમાં ઓજિષ્ઠ થાઉં.

Mantra 40

अदृ॑श्रमस्य के॒तवो॒ वि र॒श्मयो॒ जनाँ॒२ अनु॑ । भ्राज॑न्तो अ॒ग्नयो॑ यथा । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि॒ सूर्या॑य त्वा भ्रा॒जायै॒ष ते॒ योनि॒ः सूर्या॑य त्वा भ्रा॒जाय॑ । सूर्य॑ भ्राजिष्ठ॒ भ्राजि॑ष्ठ॒स्त्वं दे॒वेष्वसि॒ भ्राजि॑ष्ठो॒ऽहं म॑नु॒ष्ये॒षु भूयासम्

તેના કેતુ (ચિહ્નો) દેખાયા છે; તેની રશ્મિઓ જનસમૂહોને અનુસરે છે—અગ્નિઓ જેમ તેજસ્વી. ઉપયામથી ગ્રહિત તું સૂર્ય માટે—ભ્રાજા (પ્રભા) માટે—છે; આ તારો યોનિ છે; સૂર્ય માટે—ભ્રાજા માટે. હે સૂર્ય, તું દેવોમાં ભ્રાજિષ્ઠ છે; હું મનુષ્યોમાં ભ્રાજિષ્ઠ થાઉં.

Mantra 41

उदु॒ त्यं जा॒तवे॑दसं दे॒वं व॑हन्ति के॒तव॑: । दृ॒शे विश्वा॑य॒ सूर्य॑म् । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि॒ सूर्या॑य त्वा भ्रा॒जायै॒ष ते॒ योनि॒ः सूर्या॑य त्वा भ्रा॒जाय॑

ઉપર ઉઠે છે તે કિરણો, જે સર્વજ્ઞ દેવ જાતવેદસને વહન કરે છે—સર્વેને દર્શન થાય તે માટે સૂર્યને. ઉપયામથી ગ્રહિત તું છે; સૂર્ય માટે તને, તેજ માટે. આ તારો યોનિ (આધાર) છે; સૂર્ય માટે તને, તેજ માટે.

Mantra 42

आ जि॑घ्र क॒लशं॑ म॒ह्या त्वा॑ विश॒न्त्विन्द॑वः। पुन॑रू॒र्जा नि व॑र्तस्व॒ सा न॑: स॒हस्रं॑ धुक्ष्वो॒रुधा॑रा॒ पय॑स्वती॒ पुन॒र्मा वि॑शताद्र॒यिः

હે (કલશ) ઘડો, તું સુઘંઘ; મારા હિત માટે સોમના બિંદુઓ તારા અંદર પ્રવેશે. પોષણશક્તિ સાથે ફરી પાછો વળ; અમારે માટે સહસ્રગણું દોહી આપ—વિસ્તૃત ધારાવાળો, દુધસમૃદ્ધ. અને ધન-સંપત્તિ ફરી મારી અંદર પ્રવેશે.

Mantra 43

इडे॒ रन्ते॒ हव्ये॒ काम्ये॒ चन्द्रे॒ ज्योतेऽदि॑ते॒ सर॑स्वति॒ महि॒ विश्रु॑ति । ए॒ता ते॑ अघ्न्ये॒ नामा॑नि दे॒वेभ्यो॑ मा सु॒कृतं॑ ब्रूतात्

હે ઇડા, હવ્યમાં, કામ્ય દાનમાં, ચંદ્ર સમ તેજમાં તેઓ આનંદ કરે છે; હે અદિતિ, હે સરસ્વતી, મહાન યશવાળી. હે અઘ્ન્યા, આ તારા નામો છે; દેવો સમક્ષ મારી સુકૃત સેવા (સુકાર્ય) પ્રગટ થાઓ.

Mantra 44

वि न॑ इन्द्र॒ मृधो॑ जहि नी॒चा य॑च्छ पृतन्य॒तः । यो अ॒स्माँ२ अ॑भि॒दास॒त्यध॑रं गमया॒ तम॑: । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य त्वा वि॒मृधे॑ ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा वि॒मृधे॑

હે ઇન્દ્ર, અમારા પરથી શત્રુબળોને દૂર હણ; યુદ્ધ કરનાર શત્રુને નીચે દબાવી દે. જે કોઈ અમ પર આક્રમણ કરે છે, તેને અધોમુખ કરીને અંધકારમાં લઈ જા. ઉપયામથી ગ્રહિત તું ઇન્દ્ર વિમૃધે માટે છે; આ તારો યોનિ છે—ઇન્દ્ર વિમૃધે માટે.

Mantra 45

वा॒चस्पतिं॑ वि॒श्वक॑र्माणमू॒तये॑ मनो॒जुवं॒ वाजे॑ अ॒द्या हु॑वेम । स नो॒ विश्वा॑नि॒ हव॑नानि जोषद्वि॒श्वश॑म्भू॒रव॑से सा॒धुक॑र्मा । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य त्वा वि॒श्वक॑र्मणे ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा वि॒श्वक॑र्मणे

આજે બળ-વિજય માટે અમારી સહાયમાં, વાણીના સ્વામી વાચસ્પતિને, વિશ્વકર્માને, મનોજવ (મન સમ વેગવાળા)ને અમે આહ્વાન કરીએ છીએ. સર્વમંગલકારી, સહાય માટે, સધુકર્મા (સુકાર્ય કરનાર) તે અમારી સર્વ હવનાઓને સ્વીકારી લે. ઉપયામથી ગ્રહિત તું ઇન્દ્ર માટે વિશ્વકર્મા સાથે છે; આ તારો યોનિ છે—ઇન્દ્ર માટે વિશ્વકર્મા સાથે.

Mantra 46

विश्व॑कर्मन् ह॒विषा॒ वर्ध॑नेन त्रा॒तार॒मिन्द्र॑मकृणोरव॒ध्यम् । तस्मै॒ विश॒: सम॑नमन्त पू॒र्वीर॒यमु॒ग्रो वि॒हव्यो॒ यथास॑त् । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य त्वा वि॒श्वक॑र्मण ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा वि॒श्वक॑र्मणे

હે વિશ્વકર્મન્, વૃદ્ધિકારક હવિષા વડે તું રક્ષક ઇન્દ્રને અવિદ્ય (અવધ્ય) બનાવ્યો. તેથી પ્રાચીન કાળથી અનેક પ્રજાઓ તેને નમન કરતી આવી, જેથી તે જેમ છે તેમ—ઉગ્ર, બહુ-આહ્વાનનીય—એ જ રહે. ઉપયામથી ગ્રહિત તું ઇન્દ્ર માટે વિશ્વકર્મન સાથે છે; આ તારો યોનિ (આધાર) છે—ઇન્દ્ર માટે તને, વિશ્વકર્મન માટે તને.

Mantra 47

उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽस्य॒ग्नये॑ त्वा गाय॒त्रच्छ॑न्दसं गृह्णामीन्द्रा॑य त्वा त्रि॒ष्टुप्छ॑न्दसं गृह्णामि॒ विश्वे॑भ्यस्त्वा दे॒वेभ्यो॒ जग॑च्छन्दसं गृह्णाम्यनु॒ष्टुप्ते॑ऽभिग॒रः

ઉપયામથી ગ્રહિત તું છે. અગ્નિ માટે તને ગાયત્રી છંદ તરીકે ગ્રહણ કરું છું; ઇન્દ્ર માટે તને ત્રિષ્ટુપ્ છંદ તરીકે ગ્રહણ કરું છું; સર્વ દેવો માટે તને જગતી છંદ તરીકે ગ્રહણ કરું છું. અનુષ્ટુપ્ તારો અભિગર (આવરણ-ઉચ્ચાર) છે.

Mantra 48

व्रेशी॑नां त्वा॒ पत्म॒न्ना धू॑नोमि कुकू॒नना॑नां त्वा॒ पत्म॒न्ना धू॑नोमि भ॒न्दना॑नां त्वा॒ पत्म॒न्ना धू॑नोमि म॒दिन्त॑मानां त्वा॒ पत्म॒न्ना धू॑नोमि म॒धुन्त॑मानां त्वा॒ पत्म॒न्ना धू॑नोमि शु॒क्रं त्वा॑ शु॒क्र आ धू॑नो॒म्यह्नो॑ रू॒पे सूर्य॑स्य र॒श्मिषु॑

વ્રેશી (પ્રેસિંગ-દંડો)માંથી તને પત્મન્ (આધાર) પર હું ધૂનોમિ—હલાવું છું; કુકૂનના (ગુચ્છવાળા)માંથી તને પત્મન્ પર હું ધૂનોમિ; ભન્દના (બંધનવાળા)માંથી તને પત્મન્ પર હું ધૂનોમિ; મદિન્તમ (અત્યંત ઉલ્લાસક)માંથી તને પત્મન્ પર હું ધૂનોમિ; મધુન્તમ (અત્યંત મધુર/મધુમય)માંથી તને પત્મન્ પર હું ધૂનોમિ. શુક્ર (પ્રકાશમાન) તને—હું શુક્ર રૂપે ધૂનોમિ, અહ્નઃ રૂપે, સૂર્યના રશ્મિઓમાં.

Mantra 49

ककु॒भᳪ रू॒पं वृ॑ष॒भस्य॑ रोचते बृ॒हच्छु॒क्रः शु॒क्रस्य॑ पुरो॒गाः सोम॒: सोम॑स्य पुरो॒गाः । यत्ते॑ सोमा॒दा॑भ्यं॒ नाम॒ जागृ॑वि॒ तस्मै॑ त्वा गृह्णामि॒ तस्मै॑ ते सोम॒ सोमा॑य॒ स्वाहा॑

વૃષભનું કકુભ-રૂપ પ્રકાશે છે; મહાન શુક્ર (પ્રકાશમાન) શુક્રનો પુરોગામી છે; સોમ સોમનો પુરોગામી છે. હે સોમ! સોમ-ગ્રહણ માટે તારો જે જાગૃત નામ છે, તે માટે હું તને ગ્રહણ કરું છું; તે માટે, હે સોમ, સોમને સ્વાહા!

Mantra 50

उ॒शिक् त्वं दे॑व सोमा॒ग्नेः प्रि॒यं पाथोऽपी॑हि व॒शी त्वं दे॑व सो॒मेन्द्र॑स्य प्रि॒यं पाथोऽपी॑ह्य॒स्मत्स॑खा॒ त्वं दे॑व सोम॒ विश्वे॑षां दे॒वानां॑ प्रि॒यं पाथोऽपी॑हि

હે દેવ સોમ! તું ઉત્સુક છે; અગ્નિનું પ્રિય પાથ (પાન) બની અહીં આવ. હે દેવ સોમ! તું વશી (અધિપતિ) છે; ઇન્દ્રનું પ્રિય પાથ બની અહીં આવ. હે દેવ સોમ! તું અમારો સખા છે; સર્વ દેવોનું પ્રિય પાથ બની અહીં આવ.

Mantra 51

इ॒ह रति॑रि॒ह र॑मध्वमि॒ह धृति॑रि॒ह स्वधृ॑ति॒: स्वाहा॑ । उ॒प॒सृ॒जन् ध॒रुणं॑ मा॒त्रे ध॒रुणो॑ मा॒तरं॒ धय॑न् । रा॒यस्पोष॑म॒स्मासु॑ दीधर॒त्स्वाहा॑

અહીં રતિ (આનંદ) રહે; અહીં રમો; અહીં ધૃતિ (સ્થિરતા) રહે; અહીં સ્વધૃતિ (સ્વ-સ્થિરતા) રહે—સ્વાહા! ઉપસર્જન કરીને માતા માટે ધારુણ (આધાર) બન; ધારુણ બની માતાને ધય (સ્તનપાન) કર. અમામાં રાયસ્-પોષ (ધન અને સમૃદ્ધિનો વધારો) સ્થાપિત કર—સ્વાહા!

Mantra 52

स॒त्रस्य॒ ऋद्धि॑र॒स्यग॑न्म॒ ज्योति॑र॒मृता॑ अभूम॒ । दिवं॑ पृथि॒व्या अध्याऽरु॑हा॒मावि॑दाम दे॒वान्त्स्व॒र्ज्योति॑:

અમે સત્રની સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરી; અમે જ્યોતિ તરફ ગયા; અમે અમૃત (અમર) બન્યા. પૃથ્વી પરથી અમે દિવ્ય લોકે આરોહણ કર્યું; અમે દેવોને શોધ્યા—સ્વર-જ્યોતિને (સ્વર્ગીય પ્રકાશને) પ્રાપ્ત કર્યું.

Mantra 53

यु॒वं तमि॑न्द्रापर्वता पुरो॒युधा॒ यो न॑: पृत॒न्यादप॒ तं त॒मिद्ध॑तं॒ वज्रे॑ण॒ तं त॒मिद्ध॑तम् । दू॒रे च॒त्ताय॑ छन्त्स॒द्गह॑नं॒ यदिन॑क्षत् । अ॒स्माक॒ᳪ शत्रू॒न्परि॑ शूर वि॒श्वतो॑ द॒र्मा द॑र्षीष्ट वि॒श्वत॑: । भूर्भुव॒: स्व॒: सुप्र॒जाः प्र॒जाभि॑: स्याम सु॒वीरा॑ वीरैः सु॒पोषा॒: पोषै॑:

હે ઇન્દ્ર અને પર્વત, યુદ્ધમાં અગ્રગણ્ય એવા તમે બંને—જે કોઈ અમારાં પર યુદ્ધમાં આક્રમણ કરે, તેને દૂર હાંકો; હા, તેને જ વજ્રથી પ્રહાર કરો, તેને જ પ્રહાર કરો. તેને દૂર ફેંકી દો; જો તે અમારાં સુધી પહોંચવા ઇચ્છે તો તે ગહન અંધકારમાં ડૂબી જાય. હે શૂરવીર, સર્વ દિશાઓથી અમારા શત્રુઓને ઘેરી લો; સર્વ તરફથી તેમને દબાવી દો. ભૂઃ ભુવઃ સ્વઃ—અમે પ્રજાઓ સાથે સુપ્રજા બનીએ; વીરોથી સુવીર બનીએ; પોષણોથી સુપોષિત બનીએ.

Mantra 54

प॒र॒मे॒ष्ठ्य॒भिधी॑तः प्र॒जाप॑तिर्वा॒चि व्याहृ॑तायामन्धो॒ अच्छे॑तः । स॑वि॒ता स॒न्यां वि॒श्वक॑र्मा दी॒क्षायां॑ पू॒षा सो॑म॒क्रय॑ण्याम्

પરમેષ્ઠિ ‘વ્યાહૃતિ’રૂપે ઉચ્ચારાયેલી વાણીમાં પ્રજાપતિ તરીકે નિર્ધારિત થાય છે; તેથી સોમરસ ‘અચ્છેત’—અર્થાત્ સુલભ/પ્રાપ્ય—બને છે. ‘સન્યા’માં સવિતા (એ રીતે) નિર્ધારિત છે; દીક્ષામાં વિશ્વકર્મા; અને સોમક્રયણીમાં પૂષા.

Mantra 55

इन्द्र॑श्च म॒रुत॑श्च क्र॒यायो॒पोत्थि॒तो ऽसु॑रः प॒ण्यमा॑नो मि॒त्रः क्री॒तो विष्णु॑: शिपिवि॒ष्ट उ॒रावास॑न्नो॒ विष्णु॑र्न॒रन्धि॑षः

ઇન્દ્ર અને મરુતગણ સોમ-ક્રય (ખરીદી) માટે ઉદ્ભવ્યા છે; અસુર માટે સોદાબાજી ચાલે છે; મિત્ર ખરીદાયો છે; વિશાળનિવાસી શિપિવિષ્ટ વિષ્ણુ (પણ) ખરીદાયો છે—વિષ્ણુ અમારે માટે ‘નરંધિષ’ રહે, અહિત ન કરનાર, અવરોધ ન કરનાર.

Mantra 56

प्रो॒ह्यमा॑ण॒: सोम॒ आग॑तो॒ वरु॑ण आस॒न्द्यामास॑न्नो॒ ऽग्निराग्नी॑ध्र॒ इन्द्रो॑ हवि॒र्धाने॑ ऽथ॑र्वोपावह्रि॒यमा॑णः

સોમને આગળ લઈ જવામાં આવે ત્યારે તે આવી પહોંચ્યો છે; વરુણ સોમ-આસંદી પર બેઠો છે; અગ્નિ આગ્નીધ્ર સ્થાને છે; ઇન્દ્ર હવિર્ધાનમાં છે; અને અથર્વનને નજીક તરફ ઉપવહ્રિયમાન—અર્થાત્ આગળ લાવવામાં આવે છે.

Mantra 57

विश्वे॑ दे॒वा अ॒ᳪशुषु॒ न्युप्तो॒ विष्णु॑राप्रीत॒पा आ॑प्या॒य्यमा॑नो य॒मः सू॒यमा॑ नो॒ विष्णु॑: सम्भ्रि॒यमा॑णो वा॒युः पू॒यमा॑नः शु॒क्रः पू॒तः शु॒क्र: क्षी॑र॒श्रीर्म॒न्थी स॑क्तु॒श्रीः

વિશ્વે દેવો સોમના અંશુઓ (ડાંઠોમાં) નિહિત છે; વિષ્ણુ તૃપ્ત પાનકર્તા રૂપે (ત્યાં) છે. જ્યારે તેને ફુલાવવામાં આવે છે ત્યારે (તે) યમ છે; જ્યારે અમારા માટે પીડવામાં આવે છે ત્યારે (તે) વિષ્ણુ છે; જ્યારે એકત્ર સંભ્રિયમાન થાય છે ત્યારે (તે) વાયુ છે; જ્યારે શુદ્ધ કરવામાં આવે છે ત્યારે (તે) શુક્ર—પ્રકાશમાન છે; શુદ્ધ—પ્રકાશમાન; ક્ષીર-શ્રીવાળો, મન્થી-શ્રીવાળો, સક્તુ-શ્રીવાળો.

Mantra 58

विश्वे॑ दे॒वाश्च॑म॒सेषून्नी॒तो ऽसु॒र्होमा॒योद्य॑तो रु॒द्रो हू॒यमा॑नो॒ वातो॒ऽभ्यावृ॑त्तो नृ॒चक्षा॒: प्रति॑ख्यातो भ॒क्षो भ॒क्ष्यमा॑णः पि॒तरो॑ नाराश॒ᳪसाः

વિશ્વે દેવો ચમસોમાં ઉન્નીત—ઉપર ઉઠાવવામાં આવ્યા છે; અસુ (પ્રાણ) હોમ માટે ઉદ્યત—ઉઠાવવામાં આવ્યો છે. રુદ્ર હૂયમાન—આહ્વાનિત થતો; અને વાત અભ્યાવૃત્ત—પાછો વળેલો; નૃચક્ષાઃ (માનવને જોનાર) પ્રતિક્યાત—પ્રગટ થયો છે. ભક્ષ—આહાર, ભક્ષ્યમાન—ભક્ષાતો; (એમાં) પિતરો—નારાશંસા પણ (સમાવિષ્ટ છે).

Mantra 59

स॒न्नः सिन्धु॑रवभृ॒थायोद्य॑तः समु॒द्रो॒ऽभ्यवह्रि॒यमा॑णः स॑लि॒लः प्रप्लु॑तो ययो॒रोज॑सा स्कभि॒ता रजा॑ᳪसि वी॒र्ये॑भिर्वी॒रत॑मा॒ शवि॑ष्ठा । या पत्ये॑ते॒ अप्र॑तीता॒ सहो॑भि॒र्विष्णू॑ अग॒न्वरु॑णा पू॒र्वहू॑तौ

અવભૃથ માટે ઉદ્ગત થયેલો સિંધુ અમારે માટે કલ્યાણકારી બન્યો રહે; વહેતો લઈ જવાતો સમુદ્ર, છલકાતો જળપ્રવાહ—જેનાં ઓજસથી પ્રદેશો સ્થિર થાય છે—વીર્યમાં અતિવીર, શક્તિમાં અતિશક્તિમાન. જે પોતાના સહોબળોથી અપ્રતિહત શાસન કરે છે—પૂર્વથી આહ્વાનિત વિષ્ણુ અને વરુણ અહીં આવ્યા છે.

Mantra 60

दे॒वान्दिव॑मगन्य॒ज्ञस्ततो॑ मा॒ द्रवि॑णमष्टु मनु॒ष्या॒न॒न्तरि॑क्षमगन्य॒ज्ञस्ततो॑ मा॒ द्रवि॑णमष्टु पि॒तॄन्पृ॑थि॒वीम॑गन्य॒ज्ञस्ततो॑ मा॒ द्रवि॑णमष्टु॒ यं कं च॑ लो॒कमग॑न्य॒ज्ञस्ततो॑ मे भ॒द्रंम॑भूत्

યજ્ઞ દેવો પાસે, સ્વર્ગ તરફ ગયો છે; ત્યાંથી મને ધન પ્રાપ્ત થાઓ. યજ્ઞ મનુષ્યો પાસે, અંતરિક્ષ તરફ ગયો છે; ત્યાંથી મને ધન પ્રાપ્ત થાઓ. યજ્ઞ પિતૃઓ પાસે, પૃથ્વી તરફ ગયો છે; ત્યાંથી મને ધન પ્રાપ્ત થાઓ. યજ્ઞ જે કોઈ લોક તરફ ગયો હોય, ત્યાંથી મને કલ્યાણ પ્રાપ્ત થાઓ.

Mantra 61

चतु॑स्त्रिᳪश॒त्तन्त॑वो॒ ये वित॑त्नि॒रे य इ॒मं य॒ज्ञᳪ स्व॒धया॒ दद॑न्ते । तेषां॑ छि॒न्नᳪ सम्वे॒तद्द॑धामि॒ स्वाहा॑ घ॒र्मो अप्ये॑तु दे॒वान्

ચોત્રીસ તંતુઓ છે, જેમણે તેને વિસ્તરાવ્યા—જે સ્વધા દ્વારા આ યજ્ઞને સ્થાપે છે. તેમનું જે કાપાઈ ગયું છે, તે વણાયેલ કાર્ય હું ફરી જોડું છું. સ્વાહા! ઘર્મ દેવો સુધી પહોંચે.

Mantra 62

य॒ज्ञस्य॒ दोहो॒ वित॑तः पुरु॒त्रा सो अ॑ष्ट॒धा दिव॑म॒न्वात॑तान । स य॑ज्ञ धुक्ष्व॒ महि॑ मे प्र॒जा या॑ᳪ रा॒यस्पोषं॒ विश्व॒मायु॑रशीय॒ स्वाहा॑

યજ્ઞનું દોહન અનેક સ્થાનોમાં વિસ્તરેલું છે; આઠવિધ થઈ તે સ્વર્ગ સુધી વિસ્તર્યું છે. હે યજ્ઞ, મારા માટે મહાન પ્રજા દોહી આપ; ધન-સમૃદ્ધિનો પોષ અને સર્વ આયુષ્ય હું પ્રાપ્ત કરું—સ્વાહા।

Mantra 63

आ प॑वस्व॒ हिर॑ण्यव॒दश्व॑वत्सोम वी॒रव॑त् । वाजं॒ गोम॑न्त॒मा भ॑र॒ स्वाहा॑

હે સોમ, પવિત્ર થઈ અહીં વહે—હિરણ્યવત્ (સુવર્ણ-પ્રભ), અશ્વવત્ (અશ્વદાતા), વીરવત્ (વીરોથી સમૃદ્ધ). ગોમંત એવો વાજ (વિજય-પુરસ્કાર) અહીં લાવ; સ્વાહા!