Rig Veda 9.78.5: Mandala 9, Sukta 78, Mantra 5

Sukta 9.78

Devata: Soma Pavamāna

Samhita Patha (Devanagari)

एतानि सोम पवमानो अस्मयुः सत्यानि कृण्वन्द्रविणान्यर्षसि । जहि शत्रुमन्तिके दूरके च य उर्वीं गव्यूतिमभयं च नस्कृधि ॥

Transliteration

etā́ni soma pávamāno asma-yúḥ satyā́ni kṛṇván dráviṇāny arṣasi | jahí śátrum antiké dūráke ca yá urvī́ṃ gavyū́tim ábhayaṃ ca naḥ kṛdhi ||

Translation

હે સોમ, પવમાન! અમને ઇચ્છતો તું આ બધાંને સત્ય બનાવે છે અને ધન-સંપત્તિને વહેવા દે છે. નજીક અને દૂર રહેલા શત્રુને સંહાર; અને અમને કિરણોની વિશાળ ગોચરભૂમિ તથા નિર્ભય અવસ્થા પ્રદાન કર.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• एतानि: these
• एतानि: कर्म (of कृण्वन्)
• Type: Pronoun (demonstrative)
• Root: एतद् (sarvanāma-prātipadika)

• सोम: O Soma
• सोम: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: सोम (prātipadika)

• पवमानः: purifying, being purified
• पवमानः: कर्तृ (of अर्षसि / कृण्वन्)
• Type: Participle (present middle; used as adjective/noun)
• Root: पू (धातु) → पवमान (वर्तमानकृदन्त, शतृ/शानच्)

• अस्मयुः: well-disposed to us
• अस्मयुः: कर्तृ (qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अस्मयु (prātipadika; ‘friendly to us’)

• सत्यानि: true (things), truths
• सत्यानि: कर्म (of कृण्वन्)
• Type: Adjective (substantivized)
• Root: सत्य (prātipadika)

• कृण्वन्: making, effecting
• कृण्वन्: कर्तृ
• Type: Participle (present active)
• Root: कृ (धातु) → कृण्वन्त् (वर्तमानकृदन्त, शतृ)

• द्रविणानि: wealthes, riches
• द्रविणानि: कर्म (of अर्षसि)
• Type: Noun
• Root: द्रविण (prātipadika)

• अर्षसि: you flow, you stream
• अर्षसि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: ऋष्/अर्ष् (धातु ‘to flow, move swiftly’)

• जहि: slay
• जहि: क्रिया
• Type: Verb (imperative)
• Root: हन् (धातु)

• शत्रुम्: the enemy
• शत्रुम्: कर्म (of जहि)
• Type: Noun
• Root: शत्रु (prātipadika)

• अन्तिके: nearby
• अन्तिके: अधिकरण (location: ‘near’)
• Type: Adjective used adverbially / locative noun
• Root: अन्तिक (prātipadika)

• दूरके: far away
• दूरके: अधिकरण (location: ‘far’)
• Type: Adjective used adverbially / locative noun
• Root: दूरक (prātipadika)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (avyaya)

• यः: who
• यः: कर्तृ (of implied ‘is/acts’ in relative clause; coreferential with शत्रुम्)
• Type: Relative pronoun
• Root: यद् (sarvanāma-prātipadika)

• उर्वीम्: wide, broad
• उर्वीम्: कर्म (of नस्कृधि)
• Type: Adjective (f.)
• Root: उर्वी (prātipadika)

• गव्यूतिम्: cattle-path / pasture-range
• गव्यूतिम्: कर्म (of नस्कृधि)
• Type: Noun
• Root: गव्यूति (prātipadika; ‘cattle-track, pasture-way, grazing-ground’)

• अभयम्: fearlessness, security
• अभयम्: कर्म (of नस्कृधि)
• Type: Noun/Adjective (neut.)
• Root: अभय (prātipadika)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (avyaya)

• नस्कृधि: procure for us / grant us
• नस्कृधि: क्रिया
• Type: Verb (imperative; Vedic compound-verb)
• Root: नस् + कृ (धातु) → नस्कृधि (Vedic: ‘make/bring to us’)