Rig Veda 9.112.3: Mandala 9, Sukta 112, Mantra 3

Sukta 9.112

Rishi: Traditionally attributed within Soma-Pavamāna corpus; specific ascription for 9.112 varies by recension/Anukramaṇī (often treated as part of Pavamāna collections rather than a single personal rishi).

Devata: Soma Pavamāna (Indu), with refrain ‘for Indra’ (Indra as recipient/empowered by Soma).

Chandas: Not securely derivable from supplied extract alone; likely a common Pavamāna meter (often Jagatī/Triṣṭubh in Book 9), but requires syllable-count verification.

Samhita Patha (Devanagari)

कारुरहं ततो भिषगुपलप्रक्षिणी नना । नानाधियो वसूयवोऽनु गा इव तस्थिमेन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥

Transliteration

kārúr aháṃ tató bhiṣág úpala-prakṣiṇī nanā | nā́nā-dhiyo vasūyávo ’nú gā́ iva tasthiméndrāyéndo pári srava ||

Translation

હું વાણીનો કારુ (કવિ/રચયિતા) છું; બીજો વૈદ્ય (ભિષક) બને છે; બીજો પથ્થરના પેષણ-યંત્રે પીસે છે. વિવિધ બુદ્ધિઓવાળા, વસુઓ (સમૃદ્ધિઓ) ઇચ્છનારા અમે, ગાયો/કિરણો જેમ ક્રમબદ્ધ ચાલે તેમ અનુસરીને ઊભા રહીએ છીએ. હે ઇન્દુ (સોમ), ઇન્દ્ર માટે પરિ સ્રવ—ચારે તરફથી વહે અને આગળ વહે.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• कारुः: a singer/poet (artisan of praise)
• कारुः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: कारु-

• अहम्: I
• अहम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अहम्

• ततः: from there; then
• ततः: अपादान
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (तद्-तस्)

• भिषक्: a physician/healer
• भिषक्: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: भिषज्/भिषक्-

• उपलप्रक्षिणी: a grinder of stones; a woman who cleans/polishes with a stone (stone-worker)
• उपलप्रक्षिणी: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: उपल-प्रक्षिणी

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• ना: and/also (Vedic connective)
• ना: —
• Type: Indeclinable
• Root: ना

• नानाधियः: of various thoughts/insights
• नानाधियः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: नाना + धि-

• वसूयवः: seekers of wealth (desirers of goods)
• वसूयवः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वसूयु-

• अनु: after; along
• अनु: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनु

• गाः: cows
• गाः: कर्म
• Type: Noun
• Root: गो-

• इव: like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• तस्थिम: I have stood; I take my stand
• तस्थिम: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)

• इन्द्राय: for Indra
• इन्द्राय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: इन्द्र-

• इन्दो: O Indu (Soma-drop)
• इन्दो: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: इन्दु-

• परि: around; forth
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि

• स्रव: flow!
• स्रव: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: स्रु (धातु)