Rig Veda 6.40.2: Mandala 6, Sukta 40, Mantra 2

Sukta 6.40

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (traditional)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

अस्य पिब यस्य जज्ञान इन्द्र मदाय क्रत्वे अपिबो विरप्शिन् । तमु ते गावो नर आपो अद्रिरिन्दुं समह्यन्पीतये समस्मै ॥

Recitation with translationRig Veda 6.40.2

Transliteration

ásya píba yásya jajñāná índra madā́ya krátve ápi-bo virapśin | tám u te gā́vo nára ā́po ádrir índuṃ sám ahyan pītáye sám asmai ||

Translation

આનું પી—જે તારા અંદર જન્મેલું, હે ઇન્દ્ર, તું મદ અને ક્રતુ (ઇચ્છાશક્તિ) માટે પીધું હતું, હે વિશાળ-કર્મા. તારા માટે ગાવો (કિરણો), નર (બળવાન શક્તિઓ), આપઃ (જળો) અને અદ્રિ (પિષણ-પથ્થર) મળીને આ ઇન્દુ (સોમબિંદુ)ને હાંકી લાવ્યા છે—એકસાથે તારા પાન માટે, એકસાથે તારા માટે.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अस्य: of this (Soma/juice)
• अस्य: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → अस्य (षष्ठी)

• पिब: drink!
• पिब: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: पा (पान) धातु

• यस्य: whose
• यस्य: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → यस्य (षष्ठी)

• जज्ञानः: having known (it)
• जज्ञानः: कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
• Type: Participle (Adjective) used substantively
• Root: ज्ञा (ज्ञान) धातु; क्त/क्विप्-प्रकारः: जज्ञा- (परिपूर्ण) → जज्ञान (परस्मैपद-परिपूर्ण-भाव)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (देवनाम-प्रातिपदिक)

• मदाय: for exhilaration
• मदाय: सम्प्रदान/प्रयोजन (purpose)
• Type: Noun
• Root: मद (प्रातिपदिक) ‘मद/उन्माद/हर्ष’

• क्रत्वे: for (your) might/resolve
• क्रत्वे: सम्प्रदान/प्रयोजन
• Type: Noun
• Root: क्रतु (प्रातिपदिक) ‘शक्ति/संकल्प/यज्ञ-प्रज्ञा’

• अपिबः: you drank
• अपिबः: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: पा (पान) धातु

• विरप्शिन्: O strong-limbed one
• विरप्शिन्: सम्बोधन (इन्द्रस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective (vocative)
• Root: वि-रप्शिन् (प्रातिपदिक; इन्द्र-विशेषण) ‘strong-armed/with powerful limbs’ (Vedic epithet)

• तम्: that (Soma/Indu)
• तम्: कर्म (सम्-अह्यन् इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → तम् (द्वितीया)

• उ: indeed/and
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• ते: your / of you
• ते: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम) → ते

• गावः: cows
• गावः: कर्तृ (सम्-अह्यन्)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• नरः: men
• नरः: कर्तृ (सम्-अह्यन्)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)

• आपः: waters
• आपः: कर्तृ (सम्-अह्यन्)
• Type: Noun
• Root: आप् (प्रातिपदिक; plural tantum) ‘waters’

• अद्रिः: the pressing-stone
• अद्रिः: कर्तृ (सम्-अह्यन्)
• Type: Noun
• Root: अद्रि (प्रातिपदिक) ‘stone; pressing-stone’

• इन्दुम्: the Soma-drop
• इन्दुम्: कर्म (सम्-अह्यन्)
• Type: Noun
• Root: इन्दु (प्रातिपदिक) ‘Soma-drop’

• समह्यन्: they pressed/prepared
• समह्यन्: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: सम् + अह्/अह्य् (Vedic) ‘to press/drive together; to prepare’ (here: ‘to press/prepare (Soma)’)

• पीतये: for drinking
• पीतये: सम्प्रदान/प्रयोजन
• Type: Noun
• Root: पीति (प्रातिपदिक) ‘drinking; draught’

• सम्: together/fully
• सम्: —
• Type: Indeclinable (preverb) / particle
• Root: सम् (उपसर्ग/अव्यय)

• अस्मै: for him (for Indra)
• अस्मै: सम्प्रदान (recipient)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम) → अस्मै