Rig Veda 5.85.6 — Mandala 5, Sukta 85, Mantra 6
Sukta 5.85
Rishi: Atri (Ātreya)
Devata: Varuṇa
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
इमामू नु कवितमस्य मायां महीं देवस्य नकिरा दधर्ष । एकं यदुद्ना न पृणन्त्येनीरासिञ्चन्तीरवनयः समुद्रम् ॥
Transliteration
imā́m ū̀ nú kavítamasya māyā́ṃ mahī́ṃ devásya nákir ā́ dadharṣa | ékaṃ yád udnā́ ná pṛṇanty énīr āsiñcántīr avánayaḥ samudrám ||
Translation
હવે હું પરમ-કવિતમ દેવની આ મહાન માયા (સર્જનશક્તિ)નું વર્ણન કરું છું—તેને કોઈએ જીતેલી નથી. એક જ સમુદ્રને નદીઓ સતત જળ ઢોળે છે, તોય તે એકને ભરતી નથી; તેમ જ અવનયઃ—નીચે વહેતી ધારો—સમુદ્રમાં વહેતી રહે છે.
Word by Word
इमाम्this (fem.), this one
इमाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ऊँindeed / O! (emphatic particle)
ऊँ:
—
TypeIndeclinable
Rootऊँ (निपात)
नुnow / indeed
नु:
—
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
कवितमस्यof the most sage-like (one)
कवितमस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective (used substantively)
Rootकवितम (प्रातिपदिक; कवि + तमप्)
मायाम्power / wondrous skill / māyā
मायाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमाया (प्रातिपदिक)
महीम्great
महीम्:
विशेषण (कर्मणि)
TypeAdjective
Rootमही (प्रातिपदिक)
देवस्यof the god
देवस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
नकिःno one
नकिः:
—
TypeIndeclinable
Rootनकिः (निपात/सर्वनाम-अव्यय)
आtowards / completely (preverb)
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
दधर्षhas dared / has overpowered
दधर्ष:
क्रिया
TypeVerb
Rootधृष् (धातु; ‘धर्षति’)
एकम्one (single)
एकम्:
कर्म (पृणन्ति-क्रियायाः)
TypeAdjective (numeral)
Rootएक (प्रातिपदिक)
यत्which
यत्:
कर्म (एकम् इत्यस्य विशेषण/सम्बन्धी)
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उद्नाwith water
उद्ना:
करण
TypeNoun
Rootउदन् (प्रातिपदिक; ‘water’)
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
पृणन्तिthey fill
पृणन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootपॄ/पृ (धातु; ‘to fill’)
एनीःthe swift ones / streams (waters)
एनीः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootएनी (प्रातिपदिक)
आसिञ्चन्तीःpouring in / streaming
आसिञ्चन्तीः:
कर्तृ (एनीः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeParticiple
Rootसिच् (धातु) + आ- (उपसर्ग)
अवनयःchannels / river-beds / courses
अवनयः:
कर्तृ (आसिञ्चन्तीः इत्यस्य समनाधिकरणम्)
TypeNoun
Rootअवनि (प्रातिपदिक)
समुद्रम्the ocean
समुद्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
AI
Ask anything about this verse
Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.