Rig Veda 4.58.2: Mandala 4, Sukta 58, Mantra 2

Sukta 4.58

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Ghṛta / Brahman (formative Word) as revelatory power

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

वयं नाम प्र ब्रवामा घृतस्यास्मिन्यज्ञे धारयामा नमोभिः । उप ब्रह्मा शृणवच्छस्यमानं चतुःशृङ्गोऽवमीद्गौर एतत् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 4.58.2

Transliteration

vayáṃ nā́ma prá bravāma ghṛtásyā́smin yajñé dhārayāmā námo-bhiḥ | úpa brahmā́ śṛṇavac chasyámānaṃ catúḥ-śṛṅgo ’vamīd gáur etát ||

Translation

અમે નિશ્ચયે ઘૃતના નામને પ્રગટ કરીએ છીએ; આ યજ્ઞમાં નમસ્કાર-કર્મોથી તેને ધારણ કરીએ છીએ. ઉચ્ચારાતી સ્તુતિને બ્રહ્મા (વાણી-રૂપ) સાંભળે; ચતુઃશૃંગ વૃષભે આ સત્યને ગર્જના કરીને પ્રગટ કર્યું છે.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• वयम्: we
• वयम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नाम: indeed; namely; (quotative/emphatic)
• नाम: —
• Type: Indeclinable (particle)
• Root: नामन् (नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक) → अव्ययीभाव/निपात-रूप ‘नाम’

• प्र: forth; forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• ब्रवाम: we speak; we proclaim
• ब्रवाम: कर्तृ-क्रिया
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)

• घृतस्य: of ghee; of clarified butter
• घृतस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: घृत (नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक)

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• यज्ञे: in the sacrifice
• यज्ञे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (पुंलिङ्ग-प्रातिपदिक)

• धारयाम: we hold; we maintain; we support
• धारयाम: कर्तृ-क्रिया
• Type: Verb
• Root: धृ (धातु) + णिच् (कारणार्थक) → धारय-

• नमोभिः: with reverences; with obeisances
• नमोभिः: करण
• Type: Noun
• Root: नमस् (नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक)

• उप: towards; near
• उप: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: उप (उपसर्ग/अव्यय)

• ब्रह्मा: the Brahman (priest)
• ब्रह्मा: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (नपुंसकलिङ्ग) / ब्रह्मन् (पुंलिङ्ग ‘ब्रह्मा’ = पुरोहित/ब्राह्मण-पुरुष)

• शृणवत्: may (he) hear
• शृणवत्: कर्तृ-क्रिया
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)

• शस्यमानम्: being praised; being recited
• शस्यमानम्: कर्म
• Type: Participle
• Root: शंस् (धातु) → शस्य (कृदन्त-प्रातिपदिक) + यमान (passive pres. ptc.)

• चतुःशृङ्गः: four-horned
• चतुःशृङ्गः: कर्तृ (of following verb)
• Type: Adjective (compound)
• Root: चतुर् + शृङ्ग (समास: बहुव्रीहि/कर्मधारय-प्राय) → चतुःशृङ्ग

• अवमीद्: lowed; bellowed
• अवमीद्: कर्तृ-क्रिया
• Type: Verb
• Root: अव + मी (धातु; ‘to bellow/low’ in Vedic usage) / वैदिक रूप ‘अवमीद्’ (aorist/preterite)

• गौः: the cow
• गौः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: गो (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक; RV often masc. in form)

• एतत्: this
• एतत्: कर्म/विषय (object/content)
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)