Rig Veda 4.46.4: Mandala 4, Sukta 46, Mantra 4
Sukta 4.46
Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional attribution for Maṇḍala 4)
Devata: Indra-Vāyu
Chandas: Gāyatrī (probable; verify in critical edition)
Samhita Patha (Devanagari)
रथं हिरण्यवन्धुरमिन्द्रवायू स्वध्वरम् । आ हि स्थाथो दिविस्पृशम् ॥
Transliteration
ratháṃ híraṇya-vandhuram índra-vāyū svadhvarám | ā́ hí sthā́tho divi-spṛ́śam ||
Translation
હે ઇન્દ્ર અને વાયુ, સુવર્ણ બંધનવાળો રથ—સુવ્યવસ્થિત યજ્ઞગતિ ધરાવતો—તે પર આરોહણ કરો; કારણ કે તમે સ્વર્ગસ્પર્શી રથ પર સ્થિત છો. તમારી દિવ્ય ગતિ અમારા કર્મમાં ઉતરે અને તેને તેજોમય લોકોની તરફ ઉઠાવે.
Word by Word
रथम्chariot
रथम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
हिरण्यवन्धुरम्having golden fittings/fastenings (golden-bonded)
हिरण्यवन्धुरम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootहिरण्य-वन्धुर (समास; वन्धुर = रथस्य युगबन्धन/धुरा-सम्बन्धः)
इन्द्रवायूO Indra and Vāyu
इन्द्रवायू:
सम्प्रदान (आह्वान/सम्बोधन)
TypeNoun (vocative of dual deity-name)
Rootइन्द्र-वायु (द्वन्द्व-समास; देवताद्वयम्)
स्वध्वरम्well-ordered for the rite / good for the sacrifice
स्वध्वरम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसु-अध्वर (उपपद-तत्पुरुष/कर्मधारय; अध्वर = यज्ञ)
आhither; towards
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
हिindeed; for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
स्थाथःyou two have stood / you two stand
स्थाथः:
कर्तृ (युवयोः क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
दिविin heaven
दिवि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदिव् (स्त्रीलिङ्ग प्रातिपदिक: द्यौ/दिव् ‘heaven’)
स्पृशम्touching; reaching
स्पृशम्:
कर्म
TypeAdjective (participial) / Kṛdanta
Rootस्पृश् (धातु) → स्पृश (कृदन्त-प्रातिपदिक; वर्तमानकृदन्त/विशेषणार्थ)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
