Rig Veda 4.1.5: Mandala 4, Sukta 1, Mantra 5

Sukta 4.1

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Agni (as helper at Dawn; mediator to Varuṇa)

Chandas: Trishtubh (probable; verify in critical edition)

Samhita Patha (Devanagari)

स त्वं नो अग्नेऽवमो भवोती नेदिष्ठो अस्या उषसो व्युष्टौ । अव यक्ष्व नो वरुणं रराणो वीहि मृळीकं सुहवो न एधि ॥

Recitation with translationRig Veda 4.1.5

Transliteration

sá tváṃ no agne’vamó bhavotī́ nédhiṣṭho asyā́ uṣáso vyùṣṭau | áva yakṣva no váruṇaṃ rárāṇo vī́hi mṛḷīkáṃ su-hávo na edhi ||

Translation

અતેઃ હે અગ્નિ, તું અમારો સૌથી નજીકનો, નીચે સુધી પહોંચતો સહારો થા—આ ઉષાના વિસ્તરણ સમયે સર્વથી નજીક. આનંદપૂર્વક અમારે માટે વરુણને યજ; કૃપા અહીં લાવી દે; સહેલાઈથી આહ્વાનનીય બની, અમામાં વૃદ્ધિ પામ અને અમને પણ વધાર.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he (that one)
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स

• त्वम्: you
• त्वम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: of us / for us
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• अवमः: the nearest / lowest (i.e., closest to us)
• अवमः: Kartā (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: अवम (प्रातिपदिक)

• भवोति: becomes / is
• भवोति: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)

• नेदिष्ठः: most near
• नेदिष्ठः: Kartā (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: निदिष्ठ (अतिशय-प्रातिपदिक; निः/नेद् + इष्ठ)

• अस्याः: of this
• अस्याः: Sambandha (सम्बन्धः)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उषसः: of Dawn (Uṣas)
• उषसः: Sambandha (सम्बन्धः)
• Type: Noun
• Root: उषस् (प्रातिपदिक)

• व्युष्टौ: at the dawning / at daybreak
• व्युष्टौ: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: व्युष्टि (प्रातिपदिक; √वस्/उष् ‘to shine, dawn’ with वि-)

• अव: down; forth (as directive)
• अव: (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Indeclinable
• Root: अव (उपसर्ग/निपात)

• यक्ष्व: worship / offer (sacrifice)
• यक्ष्व: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: यज् (धातु; वेदिक-आदेशः √यक्ष्)

• नः: to us / for us
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वरुणम्: Varuṇa
• वरुणम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• रराणः: rejoicing / gladly
• रराणः: Kartā (विशेषणम्)
• Type: Participle
• Root: √रा/रम् (धातु; ‘to delight, rejoice’) → रराण (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• वीहि: convey / bring
• वीहि: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वह् (धातु) + वि-

• मृळीकम्: mercy / graciousness
• मृळीकम्: Karma
• Type: Noun
• Root: मृळीक (प्रातिपदिक)

• सुहवः: well-invoked
• सुहवः: Kartā (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सु-हव (प्रातिपदिक; सु + हव ‘well-invoked’)

• नः: for us
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• एधि: be kindled / prosper
• एधि: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: इध् (धातु; ‘to kindle, prosper’)