Rig Veda 2.5.2: Mandala 2, Sukta 5, Mantra 2
Sukta 2.5
Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)
Devata: Agni (as netṛ/leader and as priestly totality; also priest-function complex)
Chandas: Gāyatrī (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
आ यस्मिन्त्सप्त रश्मयस्तता यज्ञस्य नेतरि । मनुष्वद्दैव्यमष्टमं पोता विश्वं तदिन्वति ॥
Transliteration
ā́ yásmint saptá raśmáyas tatā́ yajñásya nétari | manuṣvád daívyam aṣṭamáṃ pótā víśvaṃ tád invati ||
Translation
જેમાં સાત રશ્મિઓ તણાઈ છે—યજ્ઞનો નેતા—તે મનુષ્યમાં જેમ કાર્ય કરે તેમ, તે અષ્ટમ દૈવી શક્તિને સર્વત્ર પ્રેરિત કરે છે: પોતા, પવિત્રકર્તા, જે સમગ્ર હવિને તેના સત્ય તરફ ગતિમાન કરે છે.
Word by Word
आhither, forth (towards)
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
यस्मिन्in whom/wherein
यस्मिन्:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सप्तseven
सप्त:
—
TypeNumeral
Rootसप्तन् (संख्या-प्रातिपदिक)
रश्मयःrays, reins (lines)
रश्मयः:
Kartā
TypeNoun
Rootरश्मि (प्रातिपदिक)
तताःstretched, extended
तताः:
—
TypeAdjective (PPP)
Rootतन् (धातु) → तात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
यज्ञस्यof the sacrifice
यज्ञस्य:
Sambandha (genitive relation)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
नेतरिin/at the leader, guide
नेतरि:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootनेतृ (प्रातिपदिक)
मनुष्वत्like Manu; in human/Manu’s manner
मनुष्वत्:
—
TypeAdverbial (comparative manner)
Rootमनु (प्रातिपदिक) + वत्
दैव्यम्divine (thing/act)
दैव्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदेव (प्रातिपदिक) → दैव्य (विशेषण)
अष्टमम्eighth
अष्टमम्:
Karma (विशेष्य ‘दैव्यम्’)
TypeAdjective (ordinal)
Rootअष्टम (क्रमवाचक-प्रातिपदिक)
पोताःthe Pūta/Poṭṛ priest (purifier-priest)
पोताः:
Kartā
TypeNoun
Rootपोतृ (प्रातिपदिक)
विश्वम्all, the whole (of it)
विश्वम्:
Karma
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
Karma (अन्वय: ‘विश्वं तत्’ = ‘all that’)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्वतिimpels, sets in motion, furthers
इन्वति:
—
TypeVerb
Rootइन्/इन्व् (धातु; ‘to set in motion, impel, further’)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
