Sukta 170
Sukta 10.170
Sūrya / the Great Light (Bṛhat, Vibhrāṭ) with Soma as sustenance; possibly a solar hymn within Soma liturgy
આ સંક્ષિપ્ત સૂક્ત સૂર્યને પરમ, સર્વવ્યાપી મહાપ્રકાશ (બૃહત્, વિભ્રાટ) તરીકે સ્તુતિ કરે છે. તે સોમ-મધુ પીને પ્રાણશક્તિ અને યજ્ઞને સ્થિર કરે છે એમ કહે છે. સૂર્ય સ્વયંસંવહન છે, પવનના વેગથી ગતિમાન રહે છે, સર્વ જીવોનું રક્ષણ કરે છે અને અનેક રીતે પ્રકાશિત થાય છે; વિશ્વકર્માની બ્રહ્માંડ-કારાગીરી તથા સર્વદેવોના આધારથી તે સર્વ લોકોને ધારણ કરે છે એમ વર્ણવે છે.
Mantras
Mantra 1
विभ्राड्बृहत्पिबतु सोम्यं मध्वायुर्दधद्यज्ञपतावविह्रुतम् । वातजूतो यो अभिरक्षति त्मना प्रजाः पुपोष पुरुधा वि राजति ॥
વિભ્રાટ્—વિશાળ, સર્વપ્રકાશમાન—સોમ્ય મધુ પાન કરે; યજ્ઞપતિમાં અચલ રીતે આયુઃસ્થિતિ સ્થાપે. પવનથી પ્રેરિત તે પોતાના સ્વભાવથી રક્ષા કરે છે; પ્રજાઓને અનેક રીતે પોષે છે અને બહુવિધ રૂપે તેજસ્વી રીતે પ્રકાશે છે.
Mantra 2
विभ्राड्बृहत्सुभृतं वाजसातमं धर्मन्दिवो धरुणे सत्यमर्पितम् । अमित्रहा वृत्रहा दस्युहन्तमं ज्योतिर्जज्ञे असुरहा सपत्नहा ॥
વિભ્રાટ્ વિશાળ સુસ્થિત છે, વાજસાતમ—વિજયપ્રાપ્તિમાં સર્વોત્તમ; તે દિવ્ય ધર્મ છે, ધરણિ-આધારમાં સ્થિર, સત્યરૂપે સ્થાપિત. આ જ્યોતિ અમિત્રહા, વૃત્રહા, દસ્યુહન્તમ—અંધકારગ્રાહકોનો મહાસંહારક—રૂપે જન્મે છે; અસુરહા, સપત્નહા બની ખોટી શક્તિઓ અને વિરોધીઓને નાશ કરે છે.
Mantra 3
इदं श्रेष्ठं ज्योतिषां ज्योतिरुत्तमं विश्वजिद्धनजिदुच्यते बृहत् । विश्वभ्राड्भ्राजो महि सूर्यो दृश उरु पप्रथे सह ओजो अच्युतम् ॥
આ જ્યોતિઓમાં શ્રેષ્ઠ જ્યોતિ, ઉત્તમ પ્રકાશ છે; તેને ‘બૃહત્’ કહે છે—વિશ્વજિત્ અને ધનજિત્, વિશ્વ અને ઐશ્વર્ય-સમૃદ્ધિનો વિજેતા. સર્વભ્રાટ્, મહાન ભ્રાજ—દૃષ્ટિ માટે સૂર્ય—એણે પોતાની અચ્યુત ઓજસ્ અને સહશક્તિ વિસ્તૃત કરીને વિશાળ રીતે પ્રસરી છે.
Mantra 4
विभ्राजञ्ज्योतिषा स्वरगच्छो रोचनं दिवः । येनेमा विश्वा भुवनान्याभृता विश्वकर्मणा विश्वदेव्यावता ॥
તું પોતાના તેજથી વિભ્રાજમાન થઈ સૂર્યલોક—દિવ્ય રોચન લોકમાં ગયો છે. જેના દ્વારા આ સર્વ ભૂવનાઓ ધારિત અને વહન થયાં છે—વિશ્વકર્મા દ્વારા, વિશ્વદેવોના આધારથી સમર્થિત.
Frequently Asked Questions
The hymn praises Sūrya, described as the Great and all-shining Light (Bṛhat, Vibhrāṭ). Soma appears as the nourishing offering the Light ‘drinks’.
In ritual terms it means the deity accepts the Soma offering. Symbolically, it suggests the supreme Light receives the essence of delight/strength and then establishes vitality and clarity in the sacrificer and the world.
It widens the vision from the visible Sun to the cosmic order: the worlds are upheld through universal workmanship (Viśvakarman) and supported by the collective divine powers (Viśve Devāḥ).
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.