Rig Veda 10.110.3: Mandala 10, Sukta 110, Mantra 3
Sukta 10.110
Devata: Agni (with the Vasus)
Samhita Patha (Devanagari)
आजुह्वान ईड्यो वन्द्यश्चा याह्यग्ने वसुभिः सजोषाः । त्वं देवानामसि यह्व होता स एनान्यक्षीषितो यजीयान् ॥
Transliteration
ājúhvāna ī́ḍyo vándyaś ca yā́hy agne vásubhiḥ sajóṣāḥ | tváṁ devā́nām asi yahvá hotā́ sá enān yakṣīṣito yajī́yān ||
Translation
હે અગ્નિ! આજુહ્વાન—લડલથી આહ્વાનિત—ઈડ્ય અને વંદ્ય, વસુઓ સાથે એકસાથે અહીં આવ. તું દેવોનો યહ્વ હોતૃ છે; તેથી તારી ઇચ્છાથી પ્રેરિત થઈ, આ દેવોને યજ—હે યજીયાન, અર્પણ કરવા સર્વોત્તમ.
Word by Word
आ॒जुह्वा॑नःhaving offered/being in the act of offering (oblations)
आ॒जुह्वा॑नः:
कर्तृ (अग्नेः विशेषणः/कर्तृवाचकः)
TypeParticiple (Adjective used substantively)
Rootहु (धातु) → जुह्वान (कृदन्त-प्रातिपदिक)
ईड्यःworthy of praise
ईड्यः:
कर्तृ (अग्नेः विशेषणः)
TypeAdjective
Rootईड्य (प्रातिपदिक; √ईड्/ईळ् ‘स्तु’ से)
वन्द्यःto be revered / worthy of homage
वन्द्यः:
कर्तृ (अग्नेः विशेषणः)
TypeAdjective
Rootवन्द्य (प्रातिपदिक; √वन्द् ‘वन्दने’ से)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
आhither, towards (as preverb/particle)
आ:
—
TypeIndeclinable (preverb) / particle
Rootआ
या॑हिcome!
या॑हि:
क्रिया (आह्वान)
TypeVerb
Rootया (धातु) ‘गत्यर्थे’
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
वसु॑भिःwith the Vasus
वसु॑भिः:
सह/करण (सहचर्ये: ‘with the Vasus’)
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
स॒जोषाःin concord / of one accord
स॒जोषाः:
कर्तृ-विशेषण (सहागतानां ‘एकमनस्काः/सम्प्रीताः’)
TypeAdjective (predicative) / adverbial adjective
Rootसजोषस् (प्रातिपदिक; sa- ‘सह’ + जोषस् ‘सन्तोष/अनुकूलता’)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दे॒वाना॑म्of the gods
दे॒वाना॑म्:
सम्बन्ध (षष्ठी: ‘of the gods’)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
असिare
असि:
क्रिया (सम्बन्ध/विधेय)
TypeVerb
Rootअस् (धातु) ‘भू/सत्तायाम्’
यह्वःmighty / impetuous (Vedic epithet)
यह्वः:
कर्तृ-विशेषण (होतुः/अग्नेः)
TypeAdjective
Rootयह्व (प्रातिपदिक; वैदिक ‘युवन्/यजनीय/प्रबल’ अर्थच्छाया)
होताthe Hotṛ-priest (invoker)
होता:
कर्तृ (विधेय-नाम)
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक; √हु ‘आह्वाने/होमे’ से)
सःhe / that one (i.e., you)
सः:
कर्तृ (त्वम्-सम्बन्धी ‘सः’ = ‘तू वही’)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एनान्these (ones)
एनान्:
कर्म
TypePronoun
Rootएतद्/एना (सर्वनाम; वैदिक ‘एना’ = ‘these’)
यक्षीषिworship/sacrifice to (them)!
यक्षीषि:
क्रिया (यजनकर्म)
TypeVerb
Rootयज् (धातु) ‘यज्ञे/पूजायाम्’ (वैदिक रूप: यक्ष्)
इतःfrom here / hence
इतः:
अपादान/अधिकरण (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootइतस् (अव्यय; इदम्-प्रभव)
यजी॑यान्more worthy of worship / more sacrificial
यजी॑यान्:
कर्तृ-विशेषण (अग्नेः: ‘more fit for sacrifice’)
TypeAdjective (comparative)
Rootयज् (धातु) → यज्य (प्रातिपदिक) + ईयसुँ (तुलनात्मक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.