Opening the text

Sukta 1.180
Unknown/varied (Ashvin hymn tradition; requires external index for exact rishi of RV 1.180)
Aśvins (Nasatyas)
Jagatī or Triṣṭubh (uncertain; requires metrical verification)
આ સૂક્તમાં અશ્વિનો—ઝડપદાર દિવ્ય વૈદ્ય અને રક્ષક—નું આહ્વાન કરવામાં આવે છે. તેમના સુવર્ણ ચક્રવાળા રથની સ્તુતિ થાય છે, જે લોકલોકાંતરોમાં ગતિ કરે છે અને ઉષા (પ્રભાત) સાથે સહચર બને છે. તેમને પોતાના રથના દળોને જોડવા, પોતાની સ્વધા (જાતજ શક્તિ) વડે સમૃદ્ધિ મુક્ત કરવા, અને વિજય, પોષણ તથા કલ્યાણ તરફ દોરી જતો તાજો, નિર્વિઘ્ન ‘સુવિતા’ (સારો માર્ગ/સુગમ ગતિ) પ્રદાન કરવા પ્રાર્થના કરવામાં આવે છે.
Mantra 1
युवो रजांसि सुयमासो अश्वा रथो यद्वां पर्यर्णांसि दीयत् । हिरण्यया वां पवयः प्रुषायन्मध्वः पिबन्ता उषसः सचेथे ॥
જ્યારે તમારો રથ વહેતા પ્રવાહોની આસપાસ ગતિ કરે છે, ત્યારે તમારા સુયમિત અશ્વો લોકધામો પાર કરે છે. તમારા ચક્રોના પવયઃ હિરણ્યમય છે, તેજ છાંટે છે; મધુર મધુ પીતાં, તમે બંને ઉષા સાથે સંગત રાખો છો.
Mantra 2
युवमत्यस्याव नक्षथो यद्विपत्मनो नर्यस्य प्रयज्योः । स्वसा यद्वां विश्वगूर्ती भराति वाजायेट्टे मधुपाविषे च ॥
જ્યારે વિપત્મન, નર્ય અત્યા અર્પણ માટે આગળ ધપતો હતો, ત્યારે તમે બંનેએ અત્યા ને રક્ષા કરી. જ્યારે તમારી સ્વસા વિશ્વગૂર્તી અર્પણ લાવે છે, ત્યારે તે બળની સમૃદ્ધિ અને વૃદ્ધિ માટે—હે મધુપાવિષ (મધુ પીનારાઓ)—તમને આહ્વાન કરે છે.
Mantra 3
युवं पय उस्रियायामधत्तं पक्वमामायामव पूर्व्यं गोः । अन्तर्यद्वनिनो वामृतप्सू ह्वारो न शुचिर्यजते हविष्मान् ॥
હે અશ્વિનો, તમે બંને ઉસ્રિયા—પ્રકાશમય શોધકામાં પોષક રસ (પયઃ) સ્થાપ્યો; અને ગૌ—પ્રાચીન પ્રકાશને કાચી, અપરિપક્વ સ્થિતિમાંથી પક્વતામાં ઉતાર્યો. જ્યારે વાંછનાશક્તિઓ અંદરથી ઋતના પ્રવાહોમાં ધારિત થાય છે, ત્યારે શુચિ—અંતરમાં તેજસ્વી પ્રજ્વલક સમાન—અંતરથી હવિષ્ય અર્પે છે.
Mantra 4
युवं ह घर्मं मधुमन्तमत्रयेऽपो न क्षोदोऽवृणीतमेषे । तद्वां नरावश्विना पश्वइष्टी रथ्येव चक्रा प्रति यन्ति मध्वः ॥
હે અશ્વિનો, હે નરાવ, તમે અત્રિ માટે મધુમંત ઘરમ પસંદ કર્યો—જેમ જળો પોતાનો પ્રવાહી વેગ પસંદ કરે. તેથી પશુ-ઇષ્ટિ (વૃદ્ધિ ઇચ્છતી અર્પણો) મધુરતાથી ફરી તમારી તરફ વળે છે, રથમાર્ગે પાછાં ફરતાં ચક્રો સમાન.
Mantra 5
आ वां दानाय ववृतीय दस्रा गोरोहेण तौग्र्यो न जिव्रिः । अपः क्षोणी सचते माहिना वां जूर्णो वामक्षुरंहसो यजत्रा ॥
હે દસ્રા, દાન માટે હું તમારી તરફ વળું છું—પ્રકાશના ઉન્નયનથી આકર્ષિત, તૌગ્ર્ય સમાન ઝડપી. જળો અને વિશાળ પૃથ્વી તમારી મહિમા સાથે જોડાય છે; અને તમારા દ્વારા સંકટ સામે દબાવતી શક્તિ તીક્ષ્ણ બને છે, હે યજત્રા (યજ્ઞયોગ્ય).
Mantra 6
नि यद्युवेथे नियुतः सुदानू उप स्वधाभिः सृजथः पुरंधिम् । प्रेषद्वेषद्वातो न सूरिरा महे ददे सुव्रतो न वाजम् ॥
હે સुदાનૂ (સારા દાન આપનાર) અશ્વિનો! જ્યારે તમે બંને તમારા નિયુત્ (રથના જોડાણ/દળ) જોડો છો, ત્યારે તમે સ્વધાભિઃ—તમારી સ્વભાવજ, આંતરિક શક્તિઓ વડે—પુરંધિ (સમૃદ્ધિ/પરિપૂર્તિ)ને મુક્ત કરો છો. પવન જેમ પ્રેરિત કરે તેમ પ્રેષદ્વેષદ્વાતઃ સમાન, પ્રકાશિત દાતા (સૂરિ) મહાન હેતુ માટે આપે છે; અને સુવ્રત (સુયોગ્ય નિયમ/સત્કર્મ) વડે વાજ (બળ, વિજય, પોષક શક્તિ)ની પરિપૂર્તિ સ્થાપે છે.
Mantra 7
वयं चिद्धि वां जरितारः सत्या विपन्यामहे वि पणिर्हितावान् । अधा चिद्धि ष्माश्विनावनिन्द्या पाथो हि ष्मा वृषणावन्तिदेवम् ॥
અમે પણ, હે અશ્વિનો, તમારા સત્ય જરિતાર (સાચા સ્તુતિકાર) છીએ; વિપન્યા—પ્રેરિત વાણીમાં—અમે તમારું ગાન કરવા ઇચ્છીએ છીએ, ભલે પણિ (લાભનો વેપારી) ખજાનાને છુપાવતો હોય. છતાં પણ, હે અનિંદ્ય અશ્વિનો, તમે જ પાથો (માર્ગ) છો; કારણ કે તમે બંને, હે વૃષણા (શક્તિશાળી), દેવસમીપતા તરફ દોરી જાઓ છો.
Mantra 8
युवां चिद्धि ष्माश्विनावनु द्यून्विरुद्रस्य प्रस्रवणस्य सातौ । अगस्त्यो नरां नृषु प्रशस्तः काराधुनीव चितयत्सहस्रैः ॥
હે અશ્વિનો! દિનદિન અનુ, તમે બંનેનું અનુસરણ થાય છે—રુદ્રના પ્રસરવણ (પ્રબળ વહેતા સ્ત્રોત/પ્રવાહ)ની સાતૌ (વિજયપ્રાપ્તિ)માં. અગસ્ત્ય સમાન, નરોમાં નૃષુ પ્રશસ્ત (માનવોમાં પ્રશંસિત) જેવો, કોઈ એક આંતરિક શ્રવણ અને ચિતનાને જગાડે છે; અને કારાધુનીવ—ધ્વનિત નાડી/વાહિની જેવી—હજારો પ્રવાહોથી ગુંજતી ઉદ્ભવિત થાય છે.
Mantra 9
प्र यद्वहेथे महिना रथस्य प्र स्यन्द्रा याथो मनुषो न होता । धत्तं सूरिभ्य उत वा स्वश्व्यं नासत्या रयिषाचः स्याम ॥
જ્યારે તમે તમારા રથની મહિમાથી આગળ ધપાવો છો, અને મનુષ્ય હોતાની જેમ ઝડપી ગતિએ યાત્રા કરો છો, ત્યારે પ્રકાશિત નેતાઓ (સૂરિભ્યઃ) માટે—અને અમારે માટે પણ—યોગ્ય અશ્વશક્તિરૂપ ઊર્જા સ્થાપિત કરો. હે નાસત્યાઓ, અમે રયિષાચઃ—આધ્યાત્મિક સમૃદ્ધિને ચીંટી રાખનારા—થઈએ.
Mantra 10
तं वां रथं वयमद्या हुवेम स्तोमैरश्विना सुविताय नव्यम् । अरिष्टनेमिं परि द्यामियानं विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ॥
હે અશ્વિનો, તમારો તે રથ અમે આજે સ્તોત્રોથી આહ્વાન કરીએ છીએ—નવા અને વિસ્તરતા સુપથ (સુવિતાય) માટે. અખંડ ચક્રવાળો, દ્યૌને પરિભ્રમણ કરતો, અમે તમારી પ્રેરણા, વિજયી માર્ગ-ઉદ્ઘાટન, અને તમારી કૃપાનો ઝડપી દાનપ્રવાહ જાણીએ/પ્રાપ્ત કરીએ.
The Aśvins (Nāsatyas) are twin Vedic deities known for swift help, healing, rescue, and bringing renewal at dawn with their radiant chariot.
It asks for suvitā—safe and fortunate passage—along with abundance, strength, nourishment, and timely divine assistance.
The Aśvins are closely linked with Uṣas (Dawn). Dawn symbolizes renewal and right movement forward, so this hymn fits early-morning recitation and offerings.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.