દેવી in the Linga Purana

બત્રીસ ગુણોથી યુક્ત, સર્વદિશામુખી ઈશ્વરીને તે મહાતેજસ્વીએ જોયી; તેને જોઈ તેણે તેને મહાદેવી, પરમ માહેશ્વરી તરીકે ઓળખી।

“આવો, આવો, હે મહાદેવી!” એમ કહી તે વિભુના સમક્ષ હાથ જોડીને ઊભો રહ્યો અને બોલ્યો: “યોગથી વિશ્વને આવરી સર્વ જગતને વશ કરો।”

લોકો દ્વારા નમસ્કૃત મહાદેવીનો જપ કરીને, બ્રહ્મા ધ્યાનયુક્ત ચિત્તથી મહાદેવના શરણે ગયો.

અંબિકાના અધિપતિને નમઃ; ઉમાના પતિને નમઃ. હે હિરણ્યબાહુ, તમને નમસ્કાર; હે હેમરેતસે, તમને નમઃ.

તે સમયથી સર્વ લોકોમાં લિંગાર્ચા સુપ્રતિષ્ઠિત થઈ. લિંગવેદી સ્વયં મહાદેવી છે, અને લિંગ સાક્ષાત્ મહેશ્વરનું પ્રત્યક્ષ સ્વરૂપ છે।

“હે વિભો રુદ્ર, હે મહામાયા! તમારી ઇચ્છાથી જ તમે આ બંનેને રચ્યા છે.” તેમનાં વચન સાંભળી તેમણે પ્રસન્ન થઈ મંજૂરી આપી અને સન્માન કર્યો.

અતએવ બ્રહ્મા પ્રગટ થયા; મહાદેવીમાંથી પણ. હરિ પણ અંશરૂપે ઉત્પન્ન થયા. તેઓ ‘અંડજ’ અને ‘પદ્મજ’ કહેવાય છે—અર્થાત્ ભવ (શિવ)ના અંગમાંથી ઉદ્ભવેલા.

હું વામા શક્તિ, રૌદ્રી, મહામાયા, કમલનેત્રા વૈષ્ણવી, સર્વ દિશામાં કિરણો વિખેરતી કલા અને કમલવાસિની કાળીનું આવાહન કરું છું. આ સર્વ શક્તિઓ પતિ ભગવાન શિવથી અભિન્ન રૂપે ધ્યાનયોગ્ય છે.

ત્યારે તે યક્ષ નજરથી અદૃશ્ય થઈ ગયો. એ જ ક્ષણે શુભમુખી હૈમવતી અંબિકા—ઉમા—અનેક મંગલ આભૂષણોથી ઝગમગતી પ્રગટ થઈ.

તે યક્ષ ઉમા-અંબિકાજ છે અને ઇન્દ્રિયોથી અગોચર છે એમ સાંભળી, શક્ર સહિત દેવોએ તેણીને પ્રણામ કર્યા— સિંહણી જેવી ગતિ ધરાવતી, અજન્મા ઉમાને, જે લાલ-શ્વેત-કૃષ્ણ વર્ણોથી દીપ્ત છે.

ક્રોધવશ બની વરાંગના મહામાયાએ રાક્ષસોના ગણ ઉત્પન્ન કર્યા; એ જ રીતે તેણે રુદ્રોના ગણ પણ જનમાવ્યા—એ ઉત્તમ દેવી ગાય અને મહિષી રૂપે પ્રગટ થઈ।

તે મહાબલવાન અને મહાતેજસ્વી છે; નિશ્ચયે તે અંતરાત્મા છે. તે મૃગાલય—પ્રાણીઓમાં નિવાસ કરનાર, સર્વ જીવોનો સ્વામી. લંબિત ઓષ્ઠવાળો, અચલ નિષ્ઠાવાળો, તે મહામાયા અને સર્વ પ્રવાહનો સમુદ્ર-નિધિ છે।

પૂર્વે કહેલી એ મહાદેવી અહીં સ્ત્રીરૂપે ખરેખર સતી બની. જગતના હિત માટે પ્રાચીનકાળે દક્ષે તે દેવીએ આરાધના કરાવી હતી।

તે ખ્યાતિ અને પ્રજ્ઞા છે; મહાભાગ્યા, જે લોકમાં ‘ગૌરી’ તરીકે વિશ્રુત છે. તે ગણોની અંબિકા, મહાદેવી—નંદિની અને જાતવેદસી છે.

દ્વાપરયુગના અંતના સંધિકાળે, હે સુવ્રતા, તેના આ નામો છે—કાલરાત્રિ, મહામાયા, રેવતી અને ભૂતનાયિકા; ભૂતગણોની અધિષ્ઠાત્રી તથા નેત્રી।

મહાદેવીની શક્તિમાં બે મુખ્ય કલાઓ કહેવાય છે—પ્રજ્ઞા અને શ્રી. આ બંને દ્વારા દેવીના સહસ્રો સ્વરૂપો સમગ્ર જગતમાં વ્યાપ્ત છે.

હે વિભુ! માત્ર તમારા નિરીક્ષણથી તમે ત્રિપુર અને ત્રિલોક દગ્ધ કરવા સમર્થ છો. ખરેખર, લીલામાં રસ ધરાવતી અંબિકાએ ક્ષણમાં બાણને દગ્ધ કર્યું; પછી તે છોડાયું.

રુદ્રથી પરે મહાદેવ—પ્રણવ (ૐ) નામે પ્રસિદ્ધ સદાશિવ છે. અને મહાદેવી જ લિંગની વેદી છે; તે ત્રિગુણસ્વરૂપા, ત્રિમયી અંબિકા છે.

આગળ તમોમૂર્તિને, મધ્યમાં દેવી અંબિકાને રાખવી. દક્ષિણ (જમણી) બાજુ પંચમહાભૂત અને તન્માત્રાઓના પંચકનો વિન્યાસ કરવો.

ભુક્તિ અને મુક્તિ આપનાર તે દિવ્ય મહાદેવી—જે ભક્તોને અપ્રયત્ને જ આ ફળ આપે છે—સાક્ષાત્ તે દેવી મારું પાપ શીઘ્ર દૂર કરે।