અશ્વત્થામા

હે પ્રભુ! દ્રોણપુત્રે પોતાની પ્રતિજ્ઞા મુજબ તે કર્મ કરીને, દુર્ગમ માર્ગ પાર કરી, પિતૃસંબંધિત સંતાપ-જ્વરથી મુક્તિ પામી।

લોખંડના કવચથી આવૃત, ભીમના પૌત્ર અંજનપર્વાણને દ્રૌણીએ એમ જ પાડી દીધો, જેમ મહેશ્વરે અંધકનો વધ કર્યો હતો।

જ્યારે સેનાબળ આ રીતે ફરી ગોઠવાયું અને અસ્ત્ર પણ પ્રતિહત થયું, ત્યારે, હે મહારાજ, દુર્યોધને દ્રોણપુત્રને સંબોધ્યો।

ઋષિઓએ કહ્યું—હે સૂત! અશ્વત્થામાએ સૂતા લોકોને કેવી રીતે માર્યા? અને ધનુષ્કોટિમાં નિમજ્જનથી તે પાપમાંથી તે કેવી રીતે મુક્ત થયો?

અશ્વત્થામા આદિ આ ભાવિ મહાપુરુષો તને સૂચિત કરવામાં આવ્યા છે. અને દ્વાપર યુગમાં લોકહિતાર્થે ધર્મશાસ્ત્રો પણ વિભાજિત થાય છે.

‘દ્રોણ—પક્ષમાં; દ્રૌણિ (અશ્વત્થામા)—રણમાં દસ દિવસમાં; અને કર્ણ—છ દિવસમાં.’ આ રીતે તેઓ સદા મને ભય પેદા કરનાર રહ્યા છે.

કુરુક્ષેત્રના યુદ્ધમાં કૌરવ અને પાંડવ પક્ષના વીરો માર્યા જઈ પોતાની પોતાની ગતિને પામ્યા, અને ભીમસેનની ગદાના પ્રહારથી ધૃતરાષ્ટ્રપુત્રની જાંઘ તૂટી તે વિલાપ કરતો પડી ગયો; ત્યારે દ્રોણપુત્ર અશ્વત્થામાએ ‘મારો સ્વામી પ્રસન્ન થશે’ એમ માની, ઊંઘતા…

સૂતજીએ કહ્યું—તેણાં વચનો ધીરજથી સાંભળી ભક્તવત્સલ ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ તરત જ સમજી ગયા કે દ્રોણપુત્ર અશ્વત્થામાએ પાંડવ વંશની છેલ્લી સંતતિનો નાશ કરવા બ્રહ્માસ્ત્ર છોડ્યું છે।

શૌનક ઋષિ બોલ્યા—અશ્વત્થામાએ છોડેલા ભયંકર અને અજેય બ્રહ્માસ્ત્રના પ્રચંડ તેજથી ઉત્તરાનો ગર્ભ નષ્ટ થયો હતો; પરંતુ પરમેશ્વરે મહારાજ પરીક્ષિતને ફરી જીવિત રાખીને બચાવ્યો.

નન્દીશ્વરે કહ્યું—હે સર્વજ્ઞ સનત્કુમાર! હે વિભો! પરમાત્મા શિવના તે પરમ અવતારને સાંભળો, જે ‘અશ્વત્થામા’ નામે મહિમાવંત છે.

તે અશ્વત્થામા, દ્રોણનો પુત્ર—રૌદ્ર શક્તિનો અંશ, અતિ દુર્જેય છે. મારા દ્વારા તારા કાર્યો સર્વ રીતે સિદ્ધ થશે; તારા હિતની વાત સાંભળ.

રામ, વ્યાસ અને તેવા જ અત્રેય, તેજસ્વી અને અત્યંત વિદ્વાન; ભરદ્વાજ, અને દ્રોણના પુત્ર અશ્વત્થામા પણ, જે મહાન તેજસ્વી છે, આ સઘળા આ પવિત્ર વૃત્તાંતમાં પ્રસિદ્ધ છે.