Adhyaya 33

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते द्वात्रिंशत्तमो ऽध्यायः // ३२// सगर उवाच श्रुतं सर्वं मुनिश्रेष्ठ कीर्त्यमानं त्वया विभो / कवचं वद सर्वत्र त्रैलोक्यविजयप्रदम्

આ રીતે શ્રીબ્રહ્માંડ મહાપુરાણમાં વાયુપ્રોક્ત મધ્યભાગ, તૃતીય ઉપોદ્ધાતપાદ, ભાર્ગવચરિતનો બત્રીસમો અધ્યાય. સગર બોલ્યો— મુનિશ્રેષ્ઠ! તમે વર્ણવેલું બધું મેં સાંભળ્યું; હે પ્રભુ, સર્વત્ર ત્રૈલોક્યવિજય આપનાર કવચ કહો.

Verse 2

वसिष्ठ उवाच शृणु वत्स प्रवक्ष्यामि कवचं परमाद्भुतम् / मन्त्र च सिद्धिद शश्वत्साधकानां सुखावहम्

વસિષ્ઠ બોલ્યા— વત્સ, સાંભળ; હું પરમ અદ્ભુત કવચ કહું છું. આ મંત્ર સિદ્ધિ આપનાર અને સાધકોને સદા સુખ આપનાર છે.

Verse 3

गोपीजनपदस्यात वल्लभाय समुच्चरेत् / स्वाहान्तो ऽयं महामन्त्रो दशार्णो भुक्तिमुक्तिदः

‘ગોપીજનપદસ્યાત્ વલ્લભાય’ એમ ઉચ્ચાર કરવો. ‘સ્વાહા’થી અંત પામતો આ દશાક્ષરી મહામંત્ર ભોગ અને મોક્ષ આપનાર છે.

Verse 4

सदाशिवस्त्वस्य ऋषिः पङ्क्तिश्छन्द उदाहृतम् / देवता कृष्ण उदितो विनियोगो ऽखिलाप्तये

આ મંત્રના ઋષિ સદાશિવ છે; છંદ ‘પંક્તિ’ કહેવાયું છે. દેવતા ઉદિત શ્રીકૃષ્ણ છે; તેનો વિનિયોગ સર્વસિદ્ધિ-પ્રાપ્તિ માટે છે.

Verse 5

त्रैलोक्यविजयस्याथ कवचस्य प्रजापतिः / ऋषिश्छन्दश्च जगती देवो राजेश्वरः स्वयम्

ત્રૈલોક્યવિજય કવચના ઋષિ પ્રજાપતિ છે. છંદ ‘જગતી’; દેવતા સ્વયં રાજેશ્વર છે.

Verse 6

त्रैलोक्यविजयप्राप्तौ विनियोगः प्रकीर्त्तितः / प्रणवो मेशिरः पातु श्रीकृष्णाय नमः सदा

ત્રૈલોક્યવિજય પ્રાપ્તિ માટે તેનો વિનિયોગ કહ્યો છે. પ્રણવ મારા શિરનું રક્ષણ કરે; સદા શ્રીકૃષ્ણને નમસ્કાર.

Verse 7

पायात्कपालं कृष्णाय स्वाहेति सततं मम / कृष्णेति पातु नेत्रे मे कृष्णस्वाहेति तारकाम्

‘કૃષ્ણાય સ્વાહા’ સતત મારા કપાળનું રક્ષણ કરે. ‘કૃષ્ણ’ મારા નેત્રોનું રક્ષણ કરે; અને ‘કૃષ્ણસ્વાહા’ મારી તારકા (આંખની પુપિલ)નું રક્ષણ કરે.

Verse 8

हरये नम इत्येष भ्रूलतां पातु मे सदा / ॐ गोविन्दाय स्वाहेति नासिकां पातु संततम्

‘હરયે નમઃ’ આ મંત્ર સદા મારી ભ્રૂલતાનું રક્ષણ કરે. ‘ૐ ગોવિંદાય સ્વાહા’ આ મંત્ર સતત મારી નાસિકાનું રક્ષણ કરે.

Verse 9

गोपालाय नमो गण्डं पातु मे सततं मनुः / क्लीं कृष्णाय नमः कर्णौं पातु कल्पतरुर्मम

ગોપાલાય નમઃ—આ મંત્ર મારા ગાલને સદા રક્ષે. ‘ક્લીં કૃષ્ણાય નમઃ’—મારા કાનને કલ્પતરું સમે પાળે.

Verse 10

श्रीं कृष्णाय नमः पातु नित्यं मे ऽधरयुग्मकम् / ॐ गोपीशाय स्वाहेति दन्तपङ्क्तिं ममावतु

‘શ્રીં કૃષ્ણાય નમઃ’—મારા અધરયુગ્મને નિત્ય રક્ષે. ‘ૐ ગોપીશાય સ્વાહા’—મારી દાંતની પંક્તિનું રક્ષણ કરે.

Verse 11

श्रीकृष्णेति रदच्छिद्रं पातुमे त्र्यक्षरो मनुः / ॐ श्रीकृष्णाय स्वाहेति जिह्विकां पातु मे सदा

‘શ્રીકૃષ્ણ’—આ ત્ર્યક્ષર મંત્ર મારા દાંતના છિદ્રનું રક્ષણ કરે. ‘ૐ શ્રીકૃષ્ણાય સ્વાહા’—મારી જીભને સદા કાપે.

Verse 12

रामेश्वराय स्वाहेति तालुकं पातु मे सदा / राधिकेशाय स्वाहेति कण्ठं मे पातु सर्वदा

‘રામેશ્વરાય સ્વાહા’—મારા તાલુનું સદા રક્ષણ કરે. ‘રાધિકેશાય સ્વાહા’—મારા કંઠનું સર્વદા રક્ષણ કરે.

Verse 13

नमो गोपीगणेशाय ग्रीवां मे पातु सर्वदा / ॐ गोपेशाय स्वाहेति स्कन्धौ पातु सदा मम

ગોપીગણેશાય નમઃ—મારી ગ્રીવાને સર્વદા રક્ષે. ‘ૐ ગોપેશાય સ્વાહા’—મારા બંને ખભાંને સદા કાપે.

Verse 14

नमः किशोरवेषाय स्वाहा पृष्ठं ममावतु / उदरं पातु मे नित्यं मुकुन्दाय नमो मनुः

કિશોરવેષધારી પ્રભુને નમઃ, સ્વાહા—મારી પીઠનું રક્ષણ કરો. મુકુંદને નમો મનુઃ—મારા ઉદરનું નિત્ય પાલન કરો.

Verse 15

ह्नीं श्रीङ्क्लीङ्कृष्णाय स्वाहा करौ पातु सदा मम / ॐ विष्णवे नमः स्वाहा बाहुयुग्मं ममावतु

હ્નીં શ્રીં ક્લીં કૃષ્ણાય સ્વાહા—મારા બંને હાથ સદા રક્ષો. ॐ વિષ્ણવે નમઃ સ્વાહા—મારા બંને બાહુનું રક્ષણ કરો.

Verse 16

ॐ ह्रींभगवते स्वाहा नखपङ्क्तिं ममावतु / नमो नारायणायेति नखरन्ध्रं ममावतु

ॐ હ્રીં ભગવતે સ્વાહા—મારા નખોની પંક્તિનું રક્ષણ કરો. ‘નમો નારાયણાય’—મારા નખરંધ્રોનું રક્ષણ કરો.

Verse 17

ॐ ह्रींश्रींपद्मनाभाय नाभिं पातु सदा मम / ॐ सर्वेशाय स्वाहेति केशान्मम सदावतु

ॐ હ્રીં શ્રીં પદ્મનાભાય—મારી નાભિનું સદા રક્ષણ કરો. ॐ સર્વેશાય સ્વાહા—મારા કેશનું સદા રક્ષણ કરો.

Verse 18

नमः कृष्णाय स्वाहेति ब्रह्मरन्ध्रं सदावतु / ॐ माधवाय स्वाहेति भालं मे सर्वदावतु

‘નમઃ કૃષ્ણાય સ્વાહા’—મારા બ્રહ્મરંધ્રનું સદા રક્ષણ કરો. ‘ॐ માધવાય સ્વાહા’—મારા ભાલનું સર્વદા રક્ષણ કરો.

Verse 19

ॐ ह्रींश्रींरसिकेशाय कटिं मम सदावतु / नमो गोपीजनेशाय ऊरू पातु सदा मम

ૐ હ્રીં-શ્રીં રસિકેશાય નમઃ; તે મારી કટિનું સદા રક્ષણ કરે. ગોપીજનેશાય નમઃ; તે મારા ઊરુઓનું હંમેશાં પાલન કરે.

Verse 20

ॐ नमो दैत्यनाशाय स्वाहेत्यवतु जानुनी / यशोदानन्दनायेति नमोतो जङ्घके ऽवतु

ૐ દૈત્યનાશાય નમઃ; ‘સ્વાહા’ કહી તે મારા ઘૂંટણનું રક્ષણ કરે. યશોદાનંદનાય નમઃ; તે મારી જાંઘોને રક્ષે.

Verse 21

रासारंभप्रियायेति स्वाहान्तो हीं ममावतु / वृन्दाप्रियाय स्वाहेति सकलाङ्गानि मे ऽवतु

‘રાસારંભપ્રિય’ કહી ‘સ્વાહા’ અંતે ‘હીં’—આ જપ મને રક્ષે. ‘વૃંદાપ્રિય’ કહી ‘સ્વાહા’—તે મારા સર્વ અંગોનું રક્ષણ કરે.

Verse 22

परिबुर्णमनाः कृष्मः प्राच्यां मां सर्वदावतु / स्वयं गोलोकनाथो मामाग्नेय्यां दिशि रक्षतु

પરિપૂર્ણ મનવાળા શ્રીકૃષ્ણ પૂર્વ દિશામાં મને સદા રક્ષે. સ્વયં ગોલોકનાથ આગ્નેય દિશામાં મારી રક્ષા કરે.

Verse 23

पूर्णब्रह्मस्वरूपश्च दक्षिणे मां सदावतु / नैरृत्यां पातु मां कृष्णाः पश्चिमे पातु मां हरिः

પૂર્ણબ્રહ્મસ્વરૂપ ભગવાન દક્ષિણ દિશામાં મને સદા રક્ષે. નૈઋત્ય દિશામાં શ્રીકૃષ્ણ મને પાળે; પશ્ચિમમાં હરિ મારી રક્ષા કરે.

Verse 24

गोविन्दः पातु वायव्यामुत्तरे रसिकेश्वरः / ऐशान्यां मे सदा पातु वृन्दावनविहार कृत्

વાયવ્ય દિશામાં ગોવિંદ મારી રક્ષા કરે; ઉત્તરે રસિકેશ્વર. ઈશાન કોણે સદા વૃંદાવન-વિહાર કરનાર પ્રભુ મારી રક્ષા કરે.

Verse 25

वृन्दाप्राणेश्वरः शश्वत्पातु मामूर्द्ध्वदेशतः / सदैव मामधः पातु बलिध्वंसी महाबलः

ઊર્ધ્વ દિશાથી વૃંદા-પ્રાણેશ્વર સદૈવ મારી રક્ષા કરે. અધઃ તરફ મહાબલી બલિધ્વંસી પ્રભુ હંમેશા મારી રક્ષા કરે.

Verse 26

जले स्थले चान्तरिक्षे नृसिंहः पातु मां सदा / स्वप्ने जागरणे चैव पातु मां माधवः स्वयम्

જળમાં, સ્થલે અને અંતરિક્ષમાં નૃસિંહ સદા મારી રક્ષા કરે. સ્વપ્નમાં અને જાગ્રતમાં સ્વયં માધવ મારી રક્ષા કરે.

Verse 27

सर्वान्तरात्मा निर्लिप्तः पातु मां सर्वतो विभुः / इति ते कथितं भूप सर्वाघौघविनाशनम्

સર્વના અંતરાત્મા, નિર્લેપ, સર્વવ્યાપી વિભુ મને સર્વ તરફથી રક્ષા કરે. હે ભૂપ! તને આ કહેલું છે—આ સર્વ પાપસમૂહનો નાશ કરનાર છે.

Verse 28

त्रैलोक्यविजयं नाम कवचं परमेशितुः / मया श्रुतं शिवमुखात्प्रवक्तव्यं न कस्यचित्

આ પરમેશ્વરનું ‘ત્રૈલોક્યવિજય’ નામનું કવચ છે. મેં તેને શિવના મુખથી સાંભળ્યું છે; તેને કોઈને પણ કહેવું નહીં.

Verse 29

गुरुमभ्यर्च्य विधिवत्कवचं धारयेत्तु यः / कण्ठे वा दक्षिणे बाहौ सो ऽपि विष्णुर्न संशयः

જે વિધિપૂર્વક ગુરુની આરાધના કરીને કવચ ગળે અથવા જમણા બાહુ પર ધારણ કરે છે, તે પણ વિષ્ણુસ્વરૂપ છે—શંકા નથી।

Verse 30

स साधको ऽवसद्यत्र तत्र वाणीरमे स्थिते / यदि स्यात्सिद्धकवचो जीवन्मुक्तो न संशयः

એ સાધક જ્યાં વસે છે ત્યાં વાણીરમ (સરಸ್ವતીનું ધામ) સ્થિર થાય છે; જો તેનું કવચ સિદ્ધ હોય તો તે જીવન્મુક્ત છે—શંકા નથી।

Verse 31

निश्चितं कोटिवर्षाणां पूजायाः फलमाप्नुयात् / राजसूर्यसहस्राणि वाजपेयशतानि च

તે નિશ્ચિતપણે કરોડો વર્ષોની પૂજાનું ફળ પામે છે—હજારો રાજસૂય અને સૈકડો વાજપેય યજ્ઞો જેટલું।

Verse 32

महादानानि यान्येव भुवश्चापि प्रदक्षिणा / त्रैलोक्यविजयस्यास्य कलां नार्हन्ति षोडशीम्

જે મહાદાનો હોય અને પૃથ્વીની પ્રદક્ષિણા પણ—તે બધું આ ‘ત્રૈલોક્યવિજય’ની સોળમી કલાને પણ સમાન નથી।

Verse 33

व्रतोपवासनियमाः स्वाध्यायाध्ययने तथा / स्नानं च सर्वतीर्थेषु नास्यार्हन्ति कलामपि

વ્રત, ઉપવાસ, નિયમો, સ્વાધ્યાય-અધ્યયન તથા સર્વ તીર્થોમાં સ્નાન—આ બધું પણ તેની એક કલાને પણ સમાન નથી।

Verse 34

सिद्धत्वममरत्वं च दासत्वं श्रीहरेरपि / यदि स्यात्सिद्धकवचः सर्वं प्राप्नोति निश्चितम्

સિદ્ધિ, અમરત્વ અને શ્રીહરિનું દાસ્ય પણ—જો કોઈ પાસે સિદ્ધકવચ હોય તો તે નિશ્ચયે સર્વ કંઈ પ્રાપ્ત કરે છે.

Verse 35

स भवेत्सिद्धकवचो दशलक्षं जपेत्तु यः / यो भवेत्सिद्धकवचो विजयी स भवेद् ध्रुवम्

જે દશ લાખ જપ કરે તે જ સિદ્ધકવચધારી બને; અને જે સિદ્ધકવચધારી હોય તે નિશ્ચયે વિજયી થાય.

Verse 36

राज्यं देयं शिरो देयं प्राणा देयाश्च भूपते / एतत्तु कवचं वत्स न देयं संकटे ऽपि च

હે રાજન, રાજ્ય આપો, શિર આપો, પ્રાણ પણ આપો; પરંતુ વત્સ, આ કવચ સંકટમાં પણ આપવું નહીં.

Verse 37

मया प्रकाशितं यत्ते चैतेषां त्राणकारणात् / ममाज्ञाकरणाच्चैव तद्विद्धि कुलभास्कर / इदं धृत्वा तु कवचं चक्रवर्त्ती भवान्भव

કુલભાસ્કર, એમની રક્ષા માટે અને મારી આજ્ઞાનું પાલન થાય તે માટે મેં તને આ પ્રગટ કર્યું છે—એવું જાણ. આ કવચ ધારણ કરીને તું ચક્રવર્તી થા.