Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 1
Trailokya-vijaya Kavacha (Śrī Kṛṣṇa-kavaca) — त्रैलोक्यविजयकवचम्
Devanagari script
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते द्वात्रिंशत्तमो ऽध्यायः // ३२// सगर उवाच श्रुतं सर्वं मुनिश्रेष्ठ कीर्त्यमानं त्वया विभो / कवचं वद सर्वत्र त्रैलोक्यविजयप्रदम्
Transliteration
iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte madhyabhāge tṛtīya upoddhātapāde bhārgavacarite dvātriṃśattamo 'dhyāyaḥ // 32// sagara uvāca śrutaṃ sarvaṃ muniśreṣṭha kīrtyamānaṃ tvayā vibho / kavacaṃ vada sarvatra trailokyavijayapradam
Translation
આ રીતે શ્રીબ્રહ્માંડ મહાપુરાણમાં વાયુપ્રોક્ત મધ્યભાગ, તૃતીય ઉપોદ્ધાતપાદ, ભાર્ગવચરિતનો બત્રીસમો અધ્યાય. સગર બોલ્યો— મુનિશ્રેષ્ઠ! તમે વર્ણવેલું બધું મેં સાંભળ્યું; હે પ્રભુ, સર્વત્ર ત્રૈલોક્યવિજય આપનાર કવચ કહો.
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-निपात (quotative/समाप्तिसूचक)
श्रीब्रह्माण्डेin the Śrī Brahmāṇḍa (Purāṇa)
श्रीब्रह्माण्डे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्री-ब्रह्माण्ड (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय समास: श्रीमत् ब्रह्माण्डम्; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
महापुराणेin the Mahāpurāṇa
महापुराणे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहापुराण (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय: महत् पुराणम्; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
वायुप्रोक्तेspoken by Vāyu
वायुप्रोक्ते:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवायु-प्रोक्त (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (तृतीया/करण-तत्पुरुष): वायुना प्रोक्तम्; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; महापुराणे इति विशेषण
मध्यभागेin the middle section
मध्यभागे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्य-भाग (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष: मध्यस्य भागः; पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
तृतीयthird
तृतीय:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतृतीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; उपोद्धातपादे इति विशेषण (क्रमवाचक)
उपोद्धातपादेin the Upoddhāta section
उपोद्धातपादे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootउपोद्धात-पाद (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष: उपोद्धातस्य पादः; पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
भार्गवचरितेin the Bhārgava narrative
भार्गवचरिते:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभार्गव-चरित (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष: भार्गवस्य चरितम्; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
द्वात्रिंशत्तमःthirty-second
द्वात्रिंशत्तमः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वात्रिंशत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अध्यायः इति विशेषण (क्रमवाचक)
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सगरःSagara
सगरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसगर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
श्रुतम्heard
श्रुतम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि (heard)
सर्वम्all
सर्वम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; श्रुतम् इत्यस्य विशेषण
मुनिश्रेष्ठO best of sages
मुनिश्रेष्ठ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि-श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष: मुनीनां श्रेष्ठः; पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
कीर्त्यमानम्being recounted
कीर्त्यमानम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeVerb
Rootकीर्त्य (कृदन्त-प्रातिपदिक) < कीर्त् (धातु)
Formशानच्/मान (present passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि: ‘being narrated’
त्वयाby you
त्वया:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम, प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
विभोO mighty one
विभो:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
कवचम्protective hymn
कवचम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकवच (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वदtell/speak
वद:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट् (Imperative/आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सर्वत्रeverywhere
सर्वत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वत्र (अव्यय)
Formअव्यय; अव्ययीभाव-निष्पन्न क्रियाविशेषण (adverb of place)
त्रैलोक्यविजयप्रदम्granting victory over the three worlds
त्रैलोक्यविजयप्रदम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रैलोक्य-विजय-प्रद (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुष: त्रैलोक्यस्य विजयः तं प्रददाति इति; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कवचम् इति विशेषण