Sukta 4

Mantra 1

शत्रुदमनम्। इन्द्रा॑सोमा॒ तप॑तं॒ रक्ष॑ उ॒ब्जतं॒ न्यऽर्पयतं वृषणा तमो॒वृधः॑ । परा॑ शृणीतम॒चितो॒ न्योऽषतं ह॒तं नु॒देथां॒ नि शि॑शीतम॒त्त्रिणः॑

શત્રુદમન. હે ઇન્દ્ર–સોમા, તમે તપાવો; રક્ષસને કચડી નાખો અને તેને નીચે બાંધી દો—હે બે બળવાન વૃષણો—તેને, જે અંધકારમાં વધે છે. અદૃશ્યને ચકનાચૂર કરો અને દૂર હાંકો; તેને દહાવો, પ્રહાર કરો, બહાર ધકેલો; ભક્ષકો (અત્ત્રિણઃ) સામે તમારી શક્તિને તીક્ષ્ણ કરો.

Mantra 2

इन्द्रा॑सोमा॒ सम॒घशं॑सम॒भ्य॑१घं तपु॑र्ययस्तु च॒रुर॑ग्नि॒माँ इ॑व । ब्र॒ह्म॒द्विषे॑ क्र॒व्यादे॑ घो॒रच॑क्षसे॒ द्वेषो॑ धत्तमनवा॒यं कि॑मी॒दिने॑

હે ઇન્દ્રા-સોમા! દુષ્ટ પ્રાર્થના કરનાર તે પાપીને સંપૂર્ણ રીતે દહાવી દો—દાહક બની—અગ્નિથી ભરેલા ચરુની જેમ. બ્રહ્મદ્વેષી, ક્રવ્યાદ (માંસભક્ષક), ઘોરદૃષ્ટિ ધરાવનાર તે કિમીદિન પર ટળી ન શકે એવો દ્વેષ તમે સ્થાપો.

Mantra 3

इन्द्रा॑सोमा दु॒ष्कृतो॑ व॒व्रे अ॒न्तर॑नारम्भ॒णे तम॑सि॒ प्र वि॑ध्यतम्। यतो॒ नैषां॒ पुन॒रेक॑श्च॒नोदय॒त् तद् वा॑मस्तु॒ सह॑से मन्यु॒मच्छवः॑

હે ઇન્દ્ર અને સોમ! આધારવિહોણા, બંધ-અંધકારની અંદર છુપાયેલા દુષ્કૃતને ભેદી નાખો; જ્યાંથી એમમાંથી એક પણ ફરી ઊભો ન થઈ શકે. ક્રોધમય તેજવાળા હે બળવાનોઃ એ તમારું પરાક્રમ બને.

Mantra 4

इन्द्रा॑सोमा व॒र्तय॑तं दि॒वो व॒धं सं पृ॑थि॒व्या अ॒घशं॑साय॒ तर्ह॑णम्। उत् त॑क्षतं स्व॒र्यं१ पर्व॑तेभ्यो॒ येन॒ रक्षो॑ वावृधा॒नं नि॒जूर्व॑थः

હે ઇન્દ્ર અને સોમ! આકાશ અને પૃથ્વી તરફથી આવતો સંહારક પ્રહાર દુષ્ટ-વક્તા માટે ફેરવી દો—ચકનાચૂર કરનાર. પર્વતોમાંથી સૂર્યમુખી વજ્ર ઘડી કાઢો, જેના વડે વધતો રક્ષસ્ (રાક્ષસ) દબાઈને ચૂરી જાય.

Mantra 5

इन्द्रा॑सोमा व॒र्तय॑तं दि॒वस्पर्य॑ग्नित॒प्तेभि॑र्यु॒वमश्म॑हन्मभिः । तपु॑र्वधेभिर॒जरे॑भिर॒त्त्रिणो॒ नि पर्शा॑ने विध्यतं॒ यन्तु॑ निस्व॒रम्

હે ઇન્દ્ર અને સોમ! દિવ્ય હાનિ દૂર ફેરવો; અગ્નિથી તપેલા પથ્થર-પ્રહારકો સાથે—તમે બંને—અજર, તપ્ત સંહારોથી ભક્ષકોને બાજુમાં ભેદો; તેઓ નિઃસ્વર થઈ બહાર નીકળી જાય.

Mantra 6

इन्द्रा॑सोमा॒ परि॑ वां भूतु वि॒श्वत॑ इ॒यं म॒तिः क॒क्ष्याश्वे॑व वा॒जिना॑ । यां वां॒ होत्रां॑ परिहि॒नोमि॑ मे॒धये॒मा ब्रह्मा॑णि नृ॒पती॑ इव जिन्वतम्

હે ઇન્દ્રા–સોમા! મારી આ મતિ (સંકલ્પ) તમને બંનેને સર્વ દિશાઓથી આવરી લે—જેમ કક્ષ્યાશ્વ સમાન, વાજિન (દોડતા ઘોડા) પર બાંધાતો પટ્ટો/અશ્વબંધ. તમારી માટે હું મેધા (વિવેક) સાથે મોકલું છું તે હોત્રા-આહ્વાન, આ બ્રહ્માણિ (પવિત્ર મંત્રો)—માનવના અધિપતિઓની જેમ તમે તેને પ્રેરિત કરો, બળ આપો.

Mantra 7

प्रति॑ स्मरेथां तु॒जय॑द्भि॒रेवै॑र्ह॒तं द्रु॒हो र॒क्षसो॑ भङ्गु॒राव॑तः । इन्द्रा॑सोमा दु॒ष्कृते॒ मा सु॒गं भू॒द् यो मा॑ क॒दा चि॑दभि॒दास॑ति द्रु॒हुः

પ્રતિફળરૂપે, આ પ્રેરક સંહારક ઉપાયો સાથે તમે સ્મરો; દ્રોહી, રાક્ષસો, ભંગ કરનારાઓને ઠાર કરો. હે ઇન્દ્ર-સોમ, દુષ્કૃત કરનાર માટે સુગમ માર્ગ ન રહે—જે કોઈ ક્યારેક પણ મને આક્રમણ કરે છે, તે દ્રોહી કપટી.

Mantra 8

यो मा॒ पाके॑न॒ मन॑सा॒ चर॑न्तमभि॒चष्टे॒ अनृ॑तेभि॒र्वचो॑भिः । आप॑ इव का॒शिना॒ संगृ॑भीता॒ अस॑न्न॒स्त्वस॑तः इन्द्र व॒क्ता

જે કોઈ કૂટિલ મનથી, હું માર્ગે ચાલું ત્યારે, અસત્ય વચનો વડે મારી નિંદા કરે છે—જેમ ફાંસામાં ફસાઈ પાણી બંધાઈ જાય તેમ, હે ઇન્દ્ર, અસત્ બોલનારને અમારા હિત માટે બાંધી રાખો.

Mantra 9

ये पा॑कशं॒सं वि॒हर॑न्त॒ एवै॒र्ये वा॑ भ॒द्रं दू॒षय॑न्ति स्व॒धाभिः॑ । अह॑ये वा॒ तान् प्र॒ददा॑तु॒ सोम॒ आ वा॑ दधातु॒ निरृ॑तेरु॒पस्थे॑

જે લોકો આવી યુક્તિઓથી દુષ્ટ અપવાદ ફેલાવે છે, અથવા પોતાની સ્વેચ્છિત શક્તિઓથી અમારા કલ્યાણને બગાડે છે—સોમ તેમને અહિ (સર્પ)ને સોંપી દે, અથવા નિરૃતિના અંકમાં બેસાડી દે.

Mantra 10

यो नो॒ रसं॒ दिप्स॑ति पि॒त्वो अ॑ग्ने॒ अश्वा॑नां॒ गवां॒ यस्त॒नूना॑म्। रि॒पु स्ते॒न स्ते॑य॒कृद् द॒भ्रमे॑तु॒ नि ष ही॑यतां त॒न्वा॒३ तना॑ च

હે અગ્નિ, જે કોઈ અમારા રસને—અમારા પોષણને—ઘોડાંઓનું, ગાયોનું, કે અમારા પોતાના શરીરોનું—હરપવા ઇચ્છે; શત્રુ, ચોર, ચોરી કરનાર—તે વિનાશ તરફ જાય; તે શરીરે પણ અને સંતતિમાં પણ ક્ષીણ થઈ પડી જાય.

Mantra 11

प॒रः सो अ॑स्तु त॒न्वा॒३ तना॑ च ति॒स्रः पृ॑थि॒वीर॒धो अ॑स्तु॒ विश्वाः॑ । प्रति॑ शुष्यतु॒ यशो॑ अस्य देवा॒ यो मा॒ दिवा॒ दिप्स॑ति॒ यश्च॒ नक्त॑म्

તે પુરુષ દેહમાં અને સંતતિમાં દૂર રહે; ત્રણેય પૃથ્વીઓની નીચે તે રહે. હે દેવો, જે દિવસે મને ઝપટવા ઇચ્છે છે અને જે રાત્રે (ઝપટવા ઇચ્છે છે), તેની યશ-કીર્તિ પાછી તેની ઉપર જ સુકાઈ જાય.

Mantra 12

सु॒वि॒ज्ञा॒नं चि॑कि॒तुषे॒ जना॑य॒ सच्चास॑च्च॒ वच॑सी पस्पृधाते । तयो॒र्यत् स॒त्यं य॑त॒रदृजी॑य॒स्तदित् सोमो॑ऽवति॒ हन्त्यस॑त्

સુવિજ્ઞાન ધરાવનાર, જાણનાર મનુષ્ય માટે સચ્ચા અને અસચ્ચા વચનો પરસ્પર સ્પર્ધામાં ટકરાય છે. તેમાં જે સત્ય છે, જે વધુ સીધું અને વધુ બળવાન છે—તેને સોમ જ સંભાળે છે અને અસત્યને પ્રહાર કરીને દબાવે છે.

Mantra 13

न वा उ॒ सोमो॑ वृजि॒नं हि॑नोति॒ न क्ष॒त्रियं मिथु॒या धा॒रय॑न्तम्। हन्ति॒ रक्षो॒ हन्त्यास॒द् वद॑न्तमु॒भाविन्द्र॑स्य॒ प्रसि॑तौ शयाते

સોમ ખરેખર વાંકાં પાપ તરફ કોઈને પ્રેરતો નથી; અને જે ખોટી રીતે પોતાનો દાવો ધારણ કરે છે તે ક્ષત્રિયને પણ નહીં. તે રક્ષસને સંહારે છે; અસત્ય બોલનારને પણ સંહારે છે. એ બંને ઇન્દ્રની પ્રસિતિ—તેના બંધન-નિયમ—ની અંદર દબાયેલા પડ્યા રહે છે.

Mantra 14

यदि॑ वा॒हमनृ॑तदेवो॒ अस्मि॒ मोघं॑ वा दे॒वाँ अ॑प्यू॒हे अ॑ग्ने । किम॒स्मभ्यं॑ जातवेदो हृणीषे द्रोघ॒वाच॑स्ते निरृ॒थं स॑चन्ताम्

જો હું અનૃતદેવો હોઉં, અથવા હે અગ્ને, દેવોને વ્યર્થ બોલાવતો હોઉં—હે જાતવેદસ, તું અમારાથી કેમ રોષે ભરાયો છે? દ્રોહવાણી બોલનારા તારી નિરૃતિ—નાશ અને વિનાશ—સાથે જ ચોંટ્યા રહે.

Mantra 15

अ॒द्या मु॑रीय॒ यदि॑ यातु॒धानो॒ अस्मि॒ यदि॒ वायु॑स्त॒तप॒ पुरु॑षस्य । अ॒धा स वी॒रैर्द॒शभि॒र्वि यू॑या॒ यो मा॒ मोघं॒ यातु॑धा॒नेत्याह॑

જો હું યાતુધાન હોઉં તો આજે જ મરી જાઉં; અને વાયુએ તે પુરુષને તાપથી દગ્ધ કર્યો હોય તો પણ. ત્યારે ‘યાતુધાન!’ કહી મારા વિષે વ્યર્થ ચીસ પાડનારને દસ વીરોથી ચીરી-વિખેરીને દૂર હાંકી કાઢવામાં આવે.

Mantra 16

यो माया॑तुं॒ यातु॑धा॒नेत्याह॒ यो वा॑ र॒क्षाः शुचि॑र॒स्मीत्याह॑ । इन्द्र॒स्तं ह॑न्तु मह॒ता व॒धेन॒ विश्व॑स्य ज॒न्तोर॑ध॒मस्प॑दीष्ट

જે કોઈ મારા વિષે કહે કે ‘આ તો માયાતુ (જાદુગર) છે, યાતુધાન છે,’ અથવા જે કોઈ રક્ષસ હોવા છતાં કહે કે ‘હું શુચિ (પવિત્ર) છું’—ઇન્દ્ર તેને મહાન વધ-પ્રહારથી હણે; અને સર્વ જીવોમાં તે અધમ સ્થાન, સૌથી નીચો પગથિયો પામે.

Mantra 17

प्र या जिगा॑ति ख॒र्गले॑व॒ नक्त॒मप॑ द्रु॒हुस्त॒न्वं॑१गूह॑माना । व॒व्रम॑न॒न्तमव॒ सा प॑दीष्ट॒ ग्रावा॑णो घ्नन्तु र॒क्षस॑ उप॒ब्दैः

તે આગળ વધે છે—રાત્રે ફરતા હિંસક પશુ જેવી; દ્રુહુ (હાનિકારક) પોતાનું શરીર છુપાવી ચોરીથી સરકે છે. અનંત ગુહા/વવ્રમાં તે નીચે ઉતરી ફસાઈ જાય; ગ્રાવાણ (પથ્થરો) ગુંજતા પ્રહારો વડે રાક્ષસોને પ્રહાર કરે.

Mantra 18

वि ति॑ष्ठध्वं मरुतो वि॒क्ष्वि॒३छत॑ गृभा॒यत॑ र॒क्षसः॒ सं पि॑नष्टन। वयो॒ ये भू॒त्वा प॒तय॑न्ति न॒क्तभि॒र्ये वा॒ रिपो॑ दधि॒रे दे॒वे अ॑ध्व॒रे

હે મરુતો! આગળ ઊભા રહો; તેમને સર્વત્ર વિખેરો. રાક્ષસોને પકડી સંપૂર્ણપણે ચૂરી નાખો—જે રાત્રિઓમાં પક્ષી બની ઉડે છે, અથવા જે દેવાધ્વરમાં (દેવોને અર્પિત યજ્ઞમાં) કપટી શત્રુ બની અવરોધ ગોઠવે છે.

Mantra 19

प्र व॑र्तय दि॒वोऽश्मा॑नमिन्द्र॒ सोम॑शितं मघव॒न्त्सं शि॑शाधि । प्रा॒क्तो अ॑पा॒क्तो॑अधरा॑दुदक्तो॑ऽभि॑जहि रक्ष॑सः प॑र्वतेन

હે ઇન્દ્ર, દિવ્ય પથ્થરને આગળ ધપાવ; સોમથી તીક્ષ્ણ કરાયેલ તેને, હે મઘવન, વધુ ધારદાર બનાવ. આગળથી કે પાછળથી, નીચેથી કે ઉપરથી—પર્વત-સમૂહથી દબાવીને રક્ષસોને પ્રહાર કર.

Mantra 20

ए॒त उ॒ त्ये प॑तयन्ति॒ श्वया॑तव॒ इन्द्रं॑ दिप्सन्ति दि॒प्सवोऽदा॑भ्यम्। शिशी॑ते श॒क्रः पिशु॑नेभ्यो व॒धं नु॒नं सृ॑जद॒शनिं॑ यातु॒मद्भ्यः॑

જુઓ, આ—ભૂંકતા ઉડનારાઓ—અદાભ્ય ઇન્દ્રને હાનિ પહોંચાડવા ઇચ્છે છે; પોતે જ હાનિ-ઇચ્છુક છે. શક્ર હવે દુષ્ટો સામે વધ તૈયાર કરે છે; યાતુગ્રસ્તો પર તે હમણાં જ અશનિ (વજ્ર) છોડે છે.

Mantra 21

इन्द्रो॑ यातू॒नाम॑भवत् पराश॒रो ह॑वि॒र्मथी॑नाम॒भ्या॒३विवा॑सताम्। अ॒भीदु॑ श॒क्रः प॑र॒शुर्यथा॒ वनं॒ पात्रे॑व भि॒न्दन्त्स॒त एतु र॒क्षसः॑

ઇન્દ્ર યાતુ-શક્તિઓનો પરાશર બન્યો છે—તેવા લોકોનો પણ, જે નજીક આવી હવિને મથવા અને બગાડવા ઇચ્છે છે. ત્યાં શક્ર—જેમ વનમાં કૂહાડી—પાત્રો જેમ ફાડી નાખતો, વર્તમાન રક્ષસને દૂર જવા દે.

Mantra 22

उलू॑कयातुं शुशु॒लूक॑यातुं ज॒हि श्वया॑तुमु॒त कोक॑यातुम्। सु॒प॒र्णया॑तुमु॒त गृध्र॑यातुं दृ॒षदे॑व॒ प्र मृ॑ण॒ रक्ष॑ इन्द्र

ઉલૂક-આકારના યાતુને સંહાર; શૂશુલૂક (હૂકારા કરનાર ઘુવડ)-આકારના યાતુને પણ સંહાર. શ્વાન-આકારના યાતુને અને કોક-આકારના યાતુને પણ પ્રહાર કર. સુપર્ણ (સુંદર પાંખવાળા પક્ષી)-આકારના યાતુને અને ગૃધ્ર (ગિધ)-આકારના યાતુને પણ—હે દૃઢ-શિલા સમ ઇન્દ્ર, રક્ષસને દબાવીને ચકનાચૂર કર.

Mantra 23

मा नो॒ रक्षो॑ अ॒भि न॑ड् यातु॒माव॒दपो॑च्छन्तु मिथु॒ना ये कि॑मी॒दिनः॑ । पृ॒थि॒वी नः॒ पार्थि॑वात् पा॒त्वंह॑सो॒ऽन्तरि॑क्षं दि॒व्यात् पा॑त्व॒स्मान्

રક્ષસ અમારે પર કૂદીને ન આવે—નિષ્ફળ રહે, હાનિ ન કરી શકે. જોડિયા કીમીદિન દૈત્યોને દૂર હાંકી કાઢો. પૃથ્વી અમને પાર્થિવ ભયથી, અંહસ (કષ્ટ/પાપ-આપત્તિ)થી રક્ષે; અંતરિક્ષ અમને દિવ્ય ભયથી રક્ષે.

Mantra 24

इन्द्र॑ ज॒हि पुमां॑सं यातु॒धान॑मु॒त स्त्रियं॑ मा॒यया॒ शाश॑दानाम्। विग्री॑वासो॒ मूर॑देवा ऋदन्तु॒ मा ते दृ॑श॒न्त्सूर्य॑मु॒च्चर॑न्तम्

હે ઇન્દ્ર, પુરુષ યાતુધાનને સંહાર, અને સ્ત્રી યાતુધાનને પણ—જે માયાથી સતત ઘા કરે છે. વાંકા ગળાવાળા, મિથ્યા-દેવ એવા દૈત્યોએ રડવું પડે; તેઓ ઉગતા સૂર્યને જો ન શકે.

Mantra 25

प्रति॑ चक्ष्व॒ वि च॒क्ष्वेन्द्र॑श्च सोम जागृतम्। रक्षो॑भ्यो व॒धम॑स्यतम॒शनिं॑ यातु॒मद्भ्यः॑

પ્રતિ નજર કરો, અને સર્વત્ર નજર ફેરવો—ઇન્દ્ર અને સોમા, જાગો અને ચેતતા રહો. રાક્ષસો સામે સંહાર વરસાવો; યાતુમાન (જાદુગ્રસ્ત) લોકો પર અશનિ—વજ્ર—ફેંકો.