Sukta 97
Rishi: Atharvanic tradition (Saunaka)
Devata: Indra (with collective Devas as secondary)
Chandas: Triṣṭubh-like cadence (as transmitted in AV style; mixed/irregular possible)
આ સૂક્ત યજ્ઞ-ચોકઠામાં રચાયેલ પૌષ્ટિક–સ્વસ્ત્યયન સ્તુતિ છે. સફળતાના સર્વ આધાર—મન/સંકલ્પ, પશુધન-સંપત્તિ, યજમાન/પોષક, મંત્રશક્તિ અને દેવોની કૃપા—ને એક જ સુસંગત પરિણામમાં એકત્ર કરે છે. ઇન્દ્રને ‘સમ્-’ (એકસાથે, સમવેત) યજ્ઞ અને તેની સામગ્રીને એકત્રિત રીતે આગળ દોરવા વિનંતી કરવામાં આવે છે; સંક્ષિપ્ત સ્વાહા-સૂત્રો આહુતિ અર્પી તેને લોકત્રયમાં અસરકારક રહે તેવી સ્થિરતા આપે છે. આ સ્તુતિની શક્તિ એકીકરણમાં છે: માનવીય સંકલ્પ, યાજ્ઞિક વાણી અને દૈવી સંમતિને એક જ રેખામાં ગોઠવી યજ્ઞને યોગ્ય રીતે સિદ્ધ કરાવી કલ્યાણ અને વીర్య પ્રદાન કરાવે છે.
Mantras
Mantra 1
यज्ञः यद॒द्य त्वा॑ प्रय॒ति य॒ज्ञे अ॒स्मिन् होत॑श्चिकित्व॒न्नवृ॑णीमही॒ह। ध्रु॒वम॑यो ध्रु॒वमु॒ता श॑विष्ठ प्रवि॒द्वान् य॒ज्ञमुप॑ याहि॒ सोम॑म्
આજે, જ્યારે આ અમારાં યજ્ઞમાં યજ્ઞ તારા માટે પ્રસ્થાન કરે છે, હોતર—હેતુમાં પ્રાજ્ઞ—અમે તને અહીં વરીએ છીએ. નિશ્ચિત ગતિ ધરાવનાર, નિશ્ચિત ફળ આપનાર, હે પરમ બળવાન, પૂર્વજ્ઞાની—હે સોમ, યજ્ઞની પાસે આવી પહોંચ.
Mantra 2
समि॑न्द्र नो॒ मन॑सा नेष॒ गोभिः॒ सं सू॒रिभि॑र्हरिव॒न्त्सं स्व॒स्त्या। सं ब्रह्म॑णा दे॒वहि॑तं॒ यदस्ति॒ सं दे॒वानां॑ सुम॒तौ य॒ज्ञिया॑नाम्
હે ઇન્દ્ર, મન અને સંકલ્પથી અમને આગળ દોરી જા; ગાયો સાથે, હે હરિવંત (કપિલ અશ્વોવાળા), દાતૃ સૂરિઓ સાથે અને કલ્યાણ સાથે અમને એકત્ર કર. બ્રહ્મ (મંત્ર-પ્રાર્થના) સાથે, દેવહિત જે અહીં વિદ્યમાન છે તેની સાથે, અને યજ્ઞિય દેવતાઓની સુમતિ (કૃપા) સાથે અમને સંયુક્ત કર.
Mantra 3
यानाव॑ह उश॒तो दे॑व दे॒वांस्तान् प्रेर॑य॒ स्वे अ॑ग्ने स॒धस्थे॑ । ज॒क्षि॒वांसः॑ पपि॒वांसो॒ मधू॑न्य॒स्मै ध॑त्त वसवो॒ वसू॑नि
હે દેવ, ઉપાસનાને ઇચ્છતા દેવતાઓને અહીં વહન કરીને લાવ; હે અગ્નિ, તારા પોતાના સધસ્થ (સામાન્ય આસન)માં તેમને પ્રેરિત કર, ગતિમાન કર. મીઠા મધુ-પાન પીધા પછી, ભોજન કર્યા પછી, હે વસુઓ, આ પુરુષને વસુ (ધન-સમૃદ્ધિ) અર્પણ કરો.
Mantra 4
सु॒गा वो॑ देवाः॒ सद॑ना अकर्म॒ य आ॑ज॒ग्म सव॑ने मा जुषा॒णाः । वह॑माना॒ भर॑माणाः॒ स्वा वसू॑नि॒ वसुं॑ घ॒र्मं दिव॒मा रो॑ह॒तानु॑
હે દેવો! તમારાં સદનો અમે સુગમ કર્યા છે. સવનયજ્ઞમાં આવી, મને પ્રસન્ન થઈને આનંદ માનનારા તમે—તમારી પોતાની વસુઓ (ધન-સમૃદ્ધિ) વહન કરતાં અને લાવતા; સમૃદ્ધ ઘર્મ (ઉષ્ણ પાન) સાથે—ત્યારબાદ દિવ્ય લોકે આરોહણ કરો.
Mantra 5
यज्ञ॑ य॒ज्ञं ग॑च्छ य॒ज्ञप॑तिं गच्छ । स्वां योनिं॑ गच्छ॒ स्वाहा॑
હે યજ્ઞ! યજ્ઞ તરફ જા; યજ્ઞપતિ તરફ જા. પોતાની યોનિ તરફ—પોતાના યોગ્ય આસનસ્થાન તરફ—જા. સ્વાહા!
Mantra 6
ए॒ष ते॑ य॒ज्ञो य॑ज्ञपते स॒हसू॑क्तवाकः । सु॒वीर्यः॒ स्वाहा॑
હે યજ્ઞપતિ! આ રહ્યો તારો યજ્ઞ—સહસૂક્ત-વાક્યો સાથે, સુવચન સ્તોત્રોચ્ચાર સાથે; ઉત્તમ વીર્ય (બળ) આપનાર. સ્વાહા!
Mantra 7
वष॑ड् ढु॒तेभ्यो॒ वष॒डहु॑तेभ्यः । देवा॑ गातुविदो गा॒तुं वि॒त्त्वा गा॒तुमि॑त
ઢુત (પ્રેરિત) થયેલાઓને વષટ્; અહુત (અર્પણ ન થયેલ) થયેલાઓને પણ વષટ્. માર્ગ જાણનાર દેવોએ માર્ગ શોધી લીધો છે—હા, એ જ માર્ગને.
Mantra 8
मन॑सस्पत इ॒मं नो॑ दि॒वि दे॒वेषु॑ य॒ज्ञम्। स्वाहा॑ दि॒वि स्वाहा॑ पृथि॒व्यां स्वाहा॒न्तरि॑क्षे॒ स्वाहा॒ वाते॑ धां॒ स्वाहा॑
હે મનસસ્પતિ (મનના અધિપતિ), દેવોમાં સ્વર્ગમાં આ અમારો યજ્ઞ સ્થાપિત કર. સ્વાહા સ્વર્ગમાં, સ્વાહા પૃથ્વી પર, સ્વાહા અંતરિક્ષમાં; સ્વાહા—વાયુમાં તેને સ્થાપિત કર; સ્વાહા.
Frequently Asked Questions
To make a sacrifice succeed in a unified way—aligning the performers’ mind, the rite’s resources (wealth/cattle), patron support, and the gods’ favor—so welfare and vigor result without obstruction.
It is a ritual ‘placement’ device: the offering is verbally established across the cosmic layers so it reaches the gods correctly and remains protected from being diverted or failing.
In the provided portion, no specific herbs or amulets are required. The key operative elements are correct recitation (well-formed speech), the svāhā seal, and the rite’s normal offerings and prosperity-symbols (such as cattle-wealth or its equivalents).
Ask anything about Sukta 97 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
